CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
Một số cơ sở lý luận về du lịch
1.1.1 Khái niệm về du lịch
Ngày nay, du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến và được Hiệp hội lữ hành quốc tế công nhận là ngành kinh tế lớn nhất thế giới, vượt qua cả ngành sản xuất ô tô, thép điện tử và nông nghiệp Do đó, du lịch đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia Mặc dù du lịch thường gắn liền với nghỉ ngơi và giải trí, nhưng khái niệm du lịch có thể khác nhau tùy thuộc vào hoàn cảnh, thời gian, khu vực và góc độ nghiên cứu.
Theo UNWTO, du lịch là hành động di chuyển đến một địa điểm khác với nơi cư trú thường xuyên, không nhằm mục đích kiếm tiền hay làm việc.
Theo I.I pirôgionic, 1985: Du lịch là một dạng hoạt động của dân cư trong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyển và lưu lại tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm nghĩ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức văn hoá hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hoá
Tại hội nghị LHQ về du lịch diễn ra ở Roma, Italia từ 21/8 đến 5/9/1963, các chuyên gia đã định nghĩa du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và hoạt động kinh tế phát sinh từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân hoặc tập thể bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hoặc ngoài nước với mục đích hòa bình Nơi lưu trú không phải là nơi làm việc của họ.
Luật Du lịch Việt Nam 2017 định nghĩa du lịch là các hoạt động liên quan đến chuyến đi của con người ra ngoài nơi cư trú thường xuyên, nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí và nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.
Du lịch, từ góc độ kinh tế, là một ngành dịch vụ quan trọng, phục vụ nhu cầu tham quan, giải trí và nghỉ ngơi, đồng thời có thể kết hợp với các hoạt động như chữa bệnh, thể thao, nghiên cứu khoa học và nhiều nhu cầu khác.
Du lịch là sản phẩm tất yếu của sự phát triển kinh tế - xã hội, chỉ xuất hiện khi nền kinh tế thị trường phát triển, thu nhập bình quân đầu người tăng, và thời gian rỗi gia tăng nhờ tiến bộ khoa học - công nghệ Sự phát triển của phương tiện giao thông và thông tin đã tạo ra nhu cầu nghỉ ngơi và tham quan Bản chất của du lịch là du ngoạn để cảm nhận những giá trị văn hóa cao cả về vật chất lẫn tinh thần.
Du lịch được hiểu là hoạt động di chuyển và lưu trú tạm thời của cá nhân hoặc tập thể trong thời gian rảnh rỗi, ngoài nơi cư trú của họ Mục đích của du lịch bao gồm tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, khám phá tài nguyên du lịch và thực hiện các hoạt động hợp pháp khác.
1.1.2.1 Phân loại theo mục đích chuyến đi
Với thu nhập ngày càng tăng, mức sống của người dân cũng được cải thiện, dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của du lịch nghỉ dưỡng Loại hình du lịch này đang được đầu tư để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch hiện nay Du lịch nghỉ dưỡng mang lại lợi ích lớn cho tâm trạng của du khách, giúp giảm căng thẳng thông qua các hoạt động như yoga, tắm nước nóng và massage, tất cả đều được tích hợp tại các khu nghỉ dưỡng.
Du lịch sinh thái dựa vào điều kiện tự nhiên và văn hóa của từng địa phương, diễn ra tại những vùng có hệ sinh thái tự nhiên được bảo tồn tốt Đây là loại hình du lịch ngày càng được nhiều du khách lựa chọn, đặc biệt tại Việt Nam, nơi có nhiều khu du lịch sinh thái ở đồng bằng sông Cửu Long.
+ Du lịch văn hóa, lịch sử
Khám phá văn hóa và đặc điểm con người là một phần quan trọng trong các tour du lịch Du lịch văn hóa - lịch sử không chỉ mang đến cái nhìn sâu sắc về lịch sử mà còn tôn vinh văn hóa dân tộc Tại Việt Nam, những điểm đến văn hóa lịch sử nổi bật bao gồm Lăng Bác, Cung đình Huế và địa đạo Củ Chi.
+ Du lịch tham quan, khám phá
Về cơ bản, loại hình du lịch này chia thành hai loại:
Du lịch tìm hiểu nhằm mục đích cung cấp cho du khách những kiến thức sâu sắc về thiên nhiên, môi trường, lịch sử, phong tục tập quán và tín ngưỡng của địa phương mà họ khám phá.
Du lịch mạo hiểm mang đến cho du khách cơ hội trải nghiệm những hoạt động thú vị như khám phá các con sông và suối nước chảy xiết, khám phá những khu rừng rậm hoang sơ và chinh phục các ngọn núi cao chót vót.
Du lịch teambuilding đang thu hút nhiều khách, đặc biệt là giới trẻ Nhiều doanh nghiệp cũng đang có xu hướng kết hợp xây dựng đội ngũ nhân viên với các chuyến du lịch tham quan và nghỉ dưỡng, kèm theo các chương trình teambuilding hấp dẫn Mục tiêu chính của các chương trình này là giúp các thành viên trong nhóm gắn kết và hiểu nhau hơn thông qua các trò chơi vận động và hợp tác.
Có 02 loại hình du lịch thể thao chính đó là:
Du lịch thể thao chủ động là hình thức du lịch mà khách tham gia trực tiếp vào các hoạt động thể thao như câu cá, săn bắn và leo núi Những trải nghiệm này không chỉ mang lại niềm vui mà còn giúp du khách khám phá thiên nhiên và rèn luyện sức khỏe.
Du lịch thể thao thụ động: những chuyến du lịch để xem các cuộc thi đấu thể thao: World Cup, Asia, Olympic,
1.1.2.2 Phân loại theo phạm vi lãnh thổ
Du lịch quốc tế chia thành hai loại hình:
Điều kiện phát triển du lịch
1.2.1 Điều kiện về tài nguyên du lịch
Tài nguyên du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển ngành du lịch, ảnh hưởng đến cung và cầu Sự phong phú của tài nguyên du lịch cho phép phát triển nhiều loại hình du lịch khác nhau, từ đó giảm thiểu tính thời vụ của các khu vực du lịch Các loại tài nguyên du lịch bao gồm:
Tài nguyên thiên nhiên, bao gồm địa hình, khí hậu và mặt nước, đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút khách du lịch Địa hình Đồng bằng, mặc dù đơn điệu, lại là nơi tập trung nhiều di tích lịch sử văn hóa và các nền văn minh Địa hình đồi tạo không gian thoáng đãng, với dân cư đông đúc và nhiều di tích khảo cổ, phù hợp cho du lịch chuyên đề Địa hình núi có ý nghĩa lớn trong phát triển du lịch, đặc biệt cho các hoạt động mùa đông và thể thao như leo núi và du lịch sinh thái Địa hình Karst hình thành từ sự lưu thông nước trong đá dễ hòa tan, trong khi địa hình bờ biển, do quá trình bồi tụ, tạo ra nhiều bãi tắm đẹp, lý tưởng cho du lịch nghỉ dưỡng biển.
Khí hậu đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển du lịch, ảnh hưởng đến việc tổ chức các chuyến đi và hoạt động dịch vụ liên quan đến du lịch.
Một trong những nhân tố chính tạo nên tính mùa vụ du lịch
Du lịch cả năm: Du lịch văn hóa, du lịch chữa bệnh
Du lịch mùa đông: Du lịch thể thao
Du lịch mùa hè: Du lịch biển, nói chung là phong phú
Tài nguyên nước đóng vai trò quan trọng trong ngành du lịch, bao gồm đại dương, biển, hồ, sông, hồ chứa nước nhân tạo, suối, thác nước và suối phun Những nguồn nước này không chỉ phục vụ cho du lịch nghỉ dưỡng mà còn cho các hoạt động thể thao như lướt sóng và khám phá đại dương Đặc biệt, tài nguyên nước khoáng là một nguồn tài nguyên quý giá, mang lại giá trị cho du lịch an dưỡng và chữa bệnh.
Hệ động thực vật là một tiềm năng du lịch hấp dẫn, thu hút đông đảo khách du lịch Du khách có cơ hội khám phá các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên, nơi thế giới động thực vật phong phú hòa quyện với thiên nhiên, giúp con người thêm yêu cuộc sống.
Tài nguyên du lịch nhân văn bao gồm các đối tượng và hiện tượng văn hóa lịch sử do con người tạo ra, mang lại giá trị nhận thức cao hơn so với du lịch tự nhiên Tiềm năng này thường tập trung ở các thành phố lớn, nơi có cơ sở vật chất phục vụ du lịch và là đầu mối giao thông Khác với tài nguyên du lịch tự nhiên, tài nguyên du lịch nhân văn không bị phụ thuộc vào mùa vụ hay điều kiện tự nhiên, do đó có tần suất hoạt động lớn Phát triển du lịch nhân văn không chỉ giúp giáo dục lòng yêu nước mà còn nâng cao nhận thức về trách nhiệm bảo vệ tài sản quốc gia và quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới.
Tài nguyên du lịch xã hội bao gồm các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội do con người tổ chức, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt và thu hút du khách.
1.2.2 Điều kiện về văn hóa – xã hội
1.2.2.1 Điều kiện về văn hóa
Để các dự án du lịch và hoạt động liên quan thành công, sự ủng hộ của người dân địa phương là yếu tố quan trọng cần được xem xét Nếu không có sự đồng thuận từ cộng đồng, mọi hoạt động sẽ không đạt hiệu quả Việc áp dụng ý tưởng và thực tiễn xã hội vào phát triển cần được thực hiện một cách thận trọng và nghiên cứu kỹ lưỡng về văn hóa cũng như các chuẩn mực địa phương trước khi triển khai.
Văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch, đặc biệt là đối với những du khách có trình độ văn hóa cao, nhất là khi họ đi du lịch nước ngoài Họ thường có nhu cầu tìm hiểu về danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và bản sắc văn hóa dân tộc Quá trình này bao gồm các bước: thông tin tiếp xúc, nhận thức và đánh giá Trình độ văn hóa cao giúp du khách hiểu rõ giá trị của chuyến tham quan Ngược lại, văn hóa thấp có thể gây ra những vấn đề như ăn xin, cướp giật và ép khách mua hàng, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển du lịch Để nâng cao hiểu biết cho du khách, người hướng dẫn không chỉ cần có kiến thức ngoại ngữ tốt mà còn phải am hiểu về đặc điểm và văn hóa địa phương, điều này rất quan trọng cho hiệu quả của hoạt động du lịch.
Phát triển du lịch cần phải mang dấu ấn của con người, với trí tuệ và biện pháp hợp lý để khai thác tài nguyên du lịch Một khu vực dù giàu có về tài nguyên nhưng thiếu sự sáng tạo sẽ không thể phát huy giá trị, trong khi những khu vực nghèo tài nguyên nhưng biết cách phát triển hợp lý lại có thể thu hút lượng khách du lịch lớn và đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành du lịch.
1.2.2.2 Điều kiện về xã hội Để du lịch không ngừng phát triển trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, sự phối hợp chặt chẽ giữa quốc phòng và an ninh với các hoạt động du lịch cũng như các ngành kinh tế khác có ý nghĩa cực kì quan trọng Sự bảo đảm vững chắc về quốc phòng, an ninh tạo môi trường ổn định cho đất nước và khách tới tham quan
Du lịch không chỉ là thời gian nghỉ ngơi mà còn là cơ hội để khám phá những giá trị vật chất và tinh thần độc đáo, khác biệt so với quê hương Điều này cần thiết cho sự giao lưu và di chuyển của du khách giữa các quốc gia và vùng miền.
Chính sách phát triển hòa bình và hữu nghị là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển của du lịch quốc tế Ngược lại, một thế giới bất ổn về chính trị và xung đột sắc tộc, tôn giáo sẽ cản trở sự phát triển du lịch, gây ra nỗi hoài nghi và tâm lý sợ hãi cho du khách.
Những cuộc nội chiến và chiến tranh xâm lược đã tàn phá tài nguyên du lịch và các công trình nghệ thuật kiến trúc do con người tạo ra Tại Việt Nam, qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhiều công trình du lịch đã bị hủy hoại, và nếu còn tồn tại, chỉ còn lại một phần nhỏ Chúng ta đang nỗ lực tái tạo lại những giá trị này, nhưng việc lạm dụng "bê tông hóa" và "nhựa hóa" đã làm mất đi phần nào giá trị nguyên bản Năm 2000, hòn đảo Bali (Indonesia), một điểm đến hấp dẫn du khách toàn cầu, đã bị tấn công khủng bố, để lại nỗi kinh hoàng cho du khách.
Thiên tai có ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển du lịch tại Việt Nam, một đất nước giàu đẹp nhưng thường xuyên phải đối mặt với mưa bão và lũ lụt Cuối năm 2019, một cơn bão lớn đã tàn phá các tỉnh phía Bắc, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, làm gián đoạn hoạt động du lịch Mưa bão và lũ lụt không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch của du khách mà còn làm tổn thất nghiêm trọng đến cơ sở vật chất phục vụ du lịch.
ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HUYỆN LẠC THỦY TỈNH HÒA BÌNH 20 2.1 Khái quát chung về huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình
Lịch sử phát triển
Huyện Lạc Thủy được hình thành từ cuối thế kỷ XIX nằm phía Đông Nam tỉnh Hòa Bình
Ngày 18 tháng 3 năm 1891, địa bàn huyện Lạc Thủy ngày nay thuộc châu Lạc Thủy, ban đầu thuộc tỉnh Mường (Hòa Bình ngày nay), sau đó thuộc các tỉnh Chợ Bờ, Phương Lâm (do đổi tên từ tỉnh Mường)
Ngày 24 tháng 10 năm 1908, châu Lạc Thủy chuyển sang tỉnh Hà Nam Ngày 1 tháng 12 năm 1924, một số xã của châu Lạc Thủy được nhập vào phủ Nho Quan của tỉnh Ninh Bình
Trong kháng chiến chống Pháp, huyện Lạc Thủy thuộc tỉnh Hà Nam và đến năm 1953 mới trở lại trực thuộc tỉnh Hòa Bình Đến năm 1964, huyện Lạc Thủy có 23 xã, nhưng vào ngày 17 tháng 8 năm 1964, 11 xã đã được tách ra, khiến huyện Lạc Thủy còn lại 12 xã.
Ngày 13 tháng 7 năm 1967, thành lập thị trấn nông trường Sông Bôi Ngày 26 tháng 12 năm 1990, thành lập thị trấn Chi Nê, thị trấn huyện huyện Lạc Thủy trên cơ sơ điều chỉnh một phần diện tích và dân số của các xã Lạc Long và Đồng Tâm
Ngày 31 tháng 8 năm 1999, giải thể thị trấn nông trường Sông Bôi Đầu năm 2009, huyện Lạc Thủy có thị trấn Chi Nê và 12 xã Ngày 14 tháng 7 năm 2009, chuyển thị trấn Thanh Hà và xã Thanh Nông thuộc huyện Kim Bôi về huyện Lạc Thủy
Cho tới nay, các đơn vị hành chính của huyện gồm có hai thị trấn đó là thị trấn Chi Nê và thị trấn Thanh Hà cùng 13 xã
Trong những năm gần đây, huyện Lạc Thủy đã có nhiều cải cách nhằm nâng cao môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi và thu hút doanh nghiệp triển khai các dự án Huyện cũng đã xây dựng quy hoạch tập trung vào các lĩnh vực mạnh như du lịch nhân văn, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, phát triển kinh tế trang trại và nuôi trồng thủy sản.
Địa phương đang nỗ lực trở thành trung tâm phát triển kinh tế với hệ thống giao thông thuận lợi, bao gồm đường Hồ Chí Minh và mạng lưới giao thông đường thủy kết nối các tỉnh đồng bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và phát triển kinh tế.
Vị trí địa lý, địa hình, khí hậu
Huyện Lạc Thủy, với tổng diện tích 293 km², chiếm 6,3% diện tích tỉnh Hòa Bình, nằm ở phía Đông Nam tỉnh này, cách trung tâm Hà Nội 90 km về phía Bắc Huyện giáp ranh với huyện Mỹ Đức (Hà Nội) ở phía Đông Bắc, huyện Kim Bảng và Thanh Liêm (Hà Nam) ở phía Đông Nam, huyện Yên Thủy ở phía Tây, huyện Kim Bôi ở phía Bắc, và huyện Gia Viễn cùng Nho Quan (Ninh Bình) ở phía Nam Lạc Thủy được thiên nhiên ưu đãi với nhiều sông suối và núi non hùng vĩ, tạo nên cảnh đẹp tự nhiên hấp dẫn, cùng với lợi thế về địa lý và khí hậu.
Khí hậu huyện Lạc Thủy mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa rõ rệt: mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 và mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 Mùa mưa có lượng mưa cao, đạt 1.681 mm, chủ yếu tập trung vào tháng 6 và tháng 7, gây ra nguy cơ lụt lội và lũ quét do địa hình chia cắt mạnh Từ tháng 11 đến tháng 2, khí hậu Lạc Thủy trở nên lạnh, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân.
2.1.2.3 Địa hình Địa hình huyện Lạc Thủy mang tính chất đặc trưng trung chuyển giữa trung du và miền núi, nhìn thổng thể địa hình Lạc Thủy có xu hướng thấp dần theo hướng từ Tây Bắc xuống Đông Nam, tương đối phức tạp với nhiều đồi núi đá vôi xem kẽ là hệ thống sông suối
2.1.3 Điều kiện kinh tế - xã hội – dân cư
Dân số trung bình của huyện Lạc Thủy hiện nay là 49.460 người, với mật độ dân số chỉ đạt 169 người/km² Trước đây, nền kinh tế huyện chủ yếu mang tính tự cung tự cấp và còn lạc hậu Tuy nhiên, từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới vào năm 1986, huyện Lạc Thủy đã có nhiều chuyển biến tích cực Các ngành nghề sản xuất đã phát triển, cải thiện đời sống nhân dân và đưa nền kinh tế huyện đạt mức tăng trưởng khá.
Huyện đã chuyển đổi 12,4 ha đất cấy lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản, nâng tổng diện tích nuôi trồng thủy sản lên 593,63 ha.
- Sản xuất lâm nghiệp: rừng trồng mới 760 ha, làm thủ tục khác 135 ha rừng, khoanh nuôi bảo vệ rừng tự nhiên 4.015,12 ha
Kinh tế trang trại đã có những bước tiến đáng kể khi cấp giấy chứng nhận bổ sung cho 8 chủ trang trại, nâng tổng số trang trại được cấp giấy chứng nhận lên 262 hộ, trong đó 217 trang trại hoạt động hiệu quả Đặc biệt, các chủ trang trại còn nhận được hỗ trợ lãi suất lên đến 80 triệu đồng.
Trong năm qua, giá trị sản xuất thủ công nghiệp ước đạt 26.574 triệu đồng, với các sản phẩm chủ yếu như khai thác than đạt 8.300 tấn và kế hoạch khai thác đá các loại 157.000 m³ Công tác giao thông vận tải đã thực hiện chiến dịch toàn dân làm giao thông nông thôn, tu bổ 286 km đường liên xã, sửa chữa 20 vị trí cầu phao và nạo vét 350.000 km rãnh thoát nước, tổng giá trị ước đạt 1.306 triệu đồng Ngoài ra, nhiều hoạt động tuyên truyền về luật an toàn giao thông cũng đã được tổ chức Về lĩnh vực điện lực, ngành điện đã cung cấp 13.209.400 KWH điện cho sản xuất và sinh hoạt, tiếp nhận lưới điện nông thôn và đầu tư cải tạo mạng lưới điện để đáp ứng nhu cầu của người dân.
Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, cần thực hiện các phong trào thi đua nhằm xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích cực”, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, đổi mới chương trình giảng dạy, và tăng cường trật tự kỷ cương trong trường học Về công tác y tế, cần tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất, thiết bị y tế, đồng thời chăm lo đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ thầy thuốc, nhằm thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân và phòng chống dịch bệnh.
Hoạt động du lịch cần tiếp tục tuyên truyền và quảng bá tiềm năng du lịch của huyện, đồng thời nâng cao chất lượng các loại hình du lịch Đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch và cải thiện cảnh quan sẽ tạo sức thu hút lớn hơn đối với du khách.
Có thể thấy rằng huyện Lạc Thủy đang có những bước chuyển biến tích cực trong nền kinh tế ngày càng được nâng cao.
Chính sách phát triển du lịch của huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình
3.1 Thực trạng phát triển du lịch tại huyện Lạc Thủy
Huyện Lạc Thủy, giáp ranh với thành phố Hà Nội và các tỉnh Ninh Bình, Hà Nam, sở hữu cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn và tài nguyên du lịch nhân văn phong phú Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển du lịch tại Lạc Thủy Trong những năm gần đây, huyện đã có nhiều thay đổi trong lĩnh vực du lịch, với quy hoạch thu hút đầu tư vào các lĩnh vực thế mạnh như du lịch nhân văn, nhằm biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của huyện.
Cơ sở hạ tầng du lịch trong khu vực còn đơn điệu và quy mô nhỏ, chủ yếu do phụ thuộc vào đối tượng khách Đặc biệt, khu vực này chỉ có một khách sạn đạt tiêu chuẩn.
Nhà nghỉ 4 sao phục vụ chủ yếu cho khách du lịch nội địa, tạo điều kiện thuận lợi để đáp ứng nhu cầu của họ.
Người dân rất chủ động trong việc phát triển du lịch, với lực lượng lao động dồi dào và thời gian tham gia vào các hoạt động du lịch Họ nhận được sự hỗ trợ và hướng dẫn từ các cơ quan, tổ chức quản lý và chính quyền địa phương.
3.1.2 Các tài nguyên du lịch trên địa bàn huyện Lạc Thủy
3.1.2.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên
Tài nguyên du lịch tại khu vực này chủ yếu bao gồm các hang động với vẻ đẹp hoang sơ và được bảo tồn gần như nguyên vẹn Một trong những hang động nổi bật là Động Linh Sơn.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TẠI HUYỆN LẠC THỦY, TỈNH HÒA BÌNH
Thực trạng phát triển du lịch tại huyện Lạc Thủy
Huyện Lạc Thủy, giáp ranh với Hà Nội và các tỉnh Ninh Bình, Hà Nam, sở hữu cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn và tài nguyên du lịch nhân văn phong phú Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển du lịch tại Lạc Thủy Trong những năm gần đây, huyện đã có nhiều thay đổi trong lĩnh vực du lịch, với quy hoạch thu hút đầu tư vào các lĩnh vực thế mạnh như du lịch nhân văn, nhằm biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của huyện.
Cơ sở hạ tầng du lịch trong khu vực còn đơn điệu và quy mô nhỏ, chủ yếu do phụ thuộc vào đối tượng khách Đặc biệt, khu vực này chỉ có một khách sạn đạt tiêu chuẩn.
Nhà nghỉ 4 sao phục vụ chủ yếu cho khách du lịch nội địa, tạo điều kiện thuận lợi để đáp ứng nhu cầu của họ.
Người dân rất chủ động trong việc phát triển du lịch, với lực lượng lao động dồi dào và thời gian tham gia vào các hoạt động du lịch Họ nhận được sự hỗ trợ và hướng dẫn từ các cơ quan, tổ chức quản lý và chính quyền địa phương.
3.1.2 Các tài nguyên du lịch trên địa bàn huyện Lạc Thủy
3.1.2.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên
Tài nguyên du lịch tại khu vực này chủ yếu là các hang động hoang sơ, được bảo tồn nguyên vẹn Động Linh Sơn, nằm ở độ cao 150m, mang đến cho du khách những chùm hoa đá rực rỡ và các thạch nhũ độc đáo Động Tam Tòa, ở độ cao 200m, nổi bật với những khối nhũ tựa như chùm nho và không gian mát mẻ, tạo cảm giác như bước vào căn buồng của nàng tiên Cuối cùng, Động Suối Bạc, thuộc quần thể di tích Chùa Tiên, có cửa động hướng Đông và ba ban thờ, cùng với mô đá tựa như con rùa, tạo nên một không gian linh thiêng và huyền bí.
Kho vàng, kho bạc có một khối đá lơ lửng trên vòm, giống như một chiếc chuông Khi gõ lên khối đá, âm thanh phát ra vang vọng, lúc trầm lúc bổng như tiếng chuông.
Kho tơ lụa có những dải nhũ vàng óng, mềm mại như lụa, buông xuống từ vòm trần Bên trong cung điện, có một giếng nước tiên với đường kính 3m và độ sâu khoảng 3 – 5m, nước trong veo và mát lạnh.
Động Suối Bạc nổi bật với những khối nhũ đá đa dạng về màu sắc và hình dáng, cùng không khí trong lành, tạo nên vẻ đẹp hoang sơ Động Thượng Ngàn, nằm trên đỉnh núi Đồng Vực, cao 150m so với mặt ruộng, mang đến không gian mát mẻ cho du khách chiêm ngưỡng các nhũ đá kỳ lạ Một điểm nhấn là luồng chấm trắng trên vách động, giống như dải ngân hà Lòng động dốc dần, với những đoạn tạo thành ruộng bậc thang và các lối đi nhỏ Động Ông Hoàng Bẩy, nằm trong lòng núi đá Bạ, cho phép du khách ngắm nhìn cánh đồng lúa Thung Bương và có các ban thờ Ông Hoàng Bẩy, Ông Trần Triều, và Bà Chúa Sơn Trang.
Ba ban thờ được tạo lập trong vòm mái đá, mang đến không khí thoáng mát dễ chịu khi bước vào động Động Thủy Tiên nằm trong lòng núi đá Thung An, có hai cửa ra vào: cửa cha và cửa mẹ, với chiều dài 200m và một con suối chảy ngầm xuyên qua Bên trong động có hồ nước nhỏ với nhiều hình thù kỳ dị, tạo nên vẻ đẹp riêng Động Ông Hoàng Mười nằm trong dãy núi Bạc, cao khoảng 50m so với mặt đất, chia thành 3 cung Động Thủy Long Cung, cách UBND Xã Phú Lão 2,5km về phía Bắc, nổi bật với những nhũ đá kỳ thú và giọt thạch nhũ từ trần hang Cuối cùng, Động Cung Tiên, cách UBND xã Phú Lão 1,5km về phía Bắc, thu hút du khách với các nhũ đá nhiều màu sắc và hình khối đẹp mắt.
3.1.2.2 Tài nguyên du lịch nhân văn
Huyện Lạc Thủy sở hữu tài nguyên du lịch nhân văn phong phú và hấp dẫn, với nhiều loại hình du lịch đa dạng Nổi bật trong số đó là các di tích lịch sử - văn hóa, đặc biệt là đình, đền, chùa và các lễ hội truyền thống.
Quần thể di tích lịch sử văn hóa Chùa Tiên, hay còn gọi là Mẫu Đầm Đa, tọa lạc tại xã Phú Lão, Lạc Thủy, là điểm đến hấp dẫn cho du khách Vào ngày 30/9/1989, danh thắng Động Chùa Tiên – Mẫu Đầm Đa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia Nơi đây còn lưu giữ nhiều sắc phong quý giá từ các triều đại, bao gồm Tự Đức thứ 6 (1853), Tự Đức thứ 33 (1880), và Đồng Khánh thứ 2 (1887), cùng với các vị thần được thờ tại cụm di tích Tam vị Tản viên và Tử vi Thánh Nương.
Các di tích ở đây bao gồm nhiều loại hình, từ di tích lịch sử văn hóa đến thắng cảnh hang động, bổ sung cho nhau và mang đến cho du khách trải nghiệm đắm chìm trong không gian văn hóa truyền thống cùng vẻ đẹp tự nhiên của khu vực.
Chùa Tiên nằm dưới chân núi Tung Xê, trên khu đất bằng phẳng với diện tích khoảng 1 ha, hướng Đông Bắc Theo truyền thuyết, chùa được xây dựng từ lâu theo kiến trúc nhà sàn, nhưng đã bị xuống cấp và hoàn toàn phá hủy trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp Năm 1998, chính quyền và nhân dân địa phương đã khôi phục chùa Tiên với kiến trúc chữ nhất, hai tầng tám mái, ngói kiểu ngói ống, và trang trí rồng ở đầu mái cùng bốn chữ Hán “Cao Tiên sơn tự” Đền Trình, tọa lạc trên diện tích khoảng 1000m2 ở thôn Lão Ngoại, thờ tam vị Đức Ông, được xây dựng để tưởng nhớ ba anh em họ Đào là Tấn, Minh, Ngọc, những người khai sơn lập địa vùng đất này, với di tích chỉ còn lại 6 bàn chân.
“Thiên táng” là một phong tục được người dân trong vùng thực hiện, với việc lập đền thờ và tổ chức lễ cúng vào ngày mùng 1 và ngày rằm Đền Mẫu, cách đền trình khoảng 300m về phía Tây Bắc, nằm trên sườn núi thuộc thôn Lão Ngoại, thờ Mẫu tổ Âu Cơ Theo truyền thuyết, Âu Cơ là con gái của Đế Lai, đã sinh ra cái bọc trăm trứng, từ đó nở ra 100 người con, 50 người theo mẹ lên rừng và 50 người theo cha xuống biển, tạo thành dân tộc Việt Nam Để tưởng nhớ công ơn của Mẫu Âu Cơ, đền thờ Mẫu đã được xây dựng tại đây Đình Trung, cách UBND xã Phú Lão 4km về phía Bắc, tọa lạc trên khu đất bằng phẳng hướng Đông Bắc, thờ Đức Vua và Đức Thánh Ông Đình Trung hiện nay được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 500m², có tên gọi “Địa long quang”, nghĩa là đất con rồng phát sáng.
Di tích lịch sử cách mạng Nhà máy in tiền – Đồn Điền Chi Nê
Gần nửa đầu thế kỷ trước, một đồn điền rộng 12.000 ha đã thuộc sở hữu của một dòng họ nổi tiếng ở Pháp, tọa lạc tại thị trấn Chi.
Kết quả kinh doanh du lịch
Hàng năm, huyện Lạc Thủy thu hút ngày càng nhiều khách du lịch, chủ yếu là khách nội địa từ khắp nơi trong cả nước Mỗi du khách có mục đích khác nhau, nhưng phần lớn đến để khám phá, tham quan và nghỉ ngơi, cũng như cầu phúc tại các đình, đền chùa Điểm đến nổi bật nhất là “Quần thể di tích lịch sử văn hóa – Danh lam thắng cảnh Chùa Tiên”, nơi thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi năm Ngoài ra, khu di tích lịch sử Nhà máy in tiền đầu tiên của chính quyền cách mạng Việt Nam tại thị trấn Chi Nê cũng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn, với hơn 6.000 lượt khách tham quan trong năm 2020.
Dưới đây là bảng số liệu thống kê số lượng khách nội địa đến du lịch trong huyện Lạc Thủy năm 2016 – 2020
Bảng 3.3: Số lượng khách du lịch nội địa trên địa bàn huyện Lạc Thủy giai đoạn 2016 – 2020 Đơn vị: nghìn lượt người
( Nguồn: Ban Quản Lý Các Khu Di Tích Huyện Lạc Thủy )
Biểu đồ 3.1: Số lượng khách du lịch nội địa trên địa bàn huyện Lạc Thủy năm 2016 - 2020
Theo biểu đồ và bảng số liệu, số lượng khách du lịch qua các năm đều tăng, nhưng không đồng đều Năm 2020, do ảnh hưởng của đại dịch toàn cầu, Việt Nam đã thực hiện các chính sách giãn cách xã hội, ngừng các hoạt động vui chơi và giải trí, dẫn đến sự giảm sút đáng kể số lượt khách du lịch so với các năm trước, ảnh hưởng lớn đến doanh thu du lịch.
Tổng số lượt khách du lịch trong năm 2017 đã tăng 70 nghìn lượt so với năm 2016, tương ứng với mức tăng 38,89% Năm 2018, số lượng du khách tiếp tục tăng thêm 10 nghìn lượt so với năm 2017, tương ứng với 4% Đến năm 2019, lượng khách du lịch đạt 305 nghìn lượt.
Trong giai đoạn 2016-2020, lượng khách du lịch đến huyện Lạc Thủy đã tăng 45 nghìn lượt người so với năm 2018, tương ứng với mức tăng 17,31% Tuy nhiên, vào năm 2020, lượng khách giảm mạnh chỉ còn 130 nghìn lượt Tốc độ phát triển bình quân của lượng du khách trong giai đoạn này đạt 92,18%, cho thấy sự suy giảm so với mức 100% Để thu hút nhiều du khách hơn trong tương lai, huyện cần đầu tư và tăng cường quảng bá hiệu quả hơn.
Doanh thu du lịch của huyện qua các năm được thể hiện ở bảng số liệu dưới đây:
Bảng 3.4: Doanh thu du lịch của huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016 – 2020 Đơn vị tính: tỷ đồng
( Nguồn: Ban Quản Lý Các Khu Di Tích Huyện Lạc Thủy )
Biểu đồ 3.2 Doanh thu du lịch của huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình từ năm 2016 - 2020
Doanh thu từ du lịch của huyện Lạc Thủy đã có sự biến động qua các năm Cụ thể, năm 2017 tăng 1,9 tỷ đồng (26,76%) so với năm 2016, năm 2018 tăng 0,9 tỷ đồng (10%) so với năm 2017, và năm 2019 tăng 2,3 tỷ đồng (23,23%) so với năm 2018 Tuy nhiên, năm 2020 chứng kiến sự giảm sút nghiêm trọng do ảnh hưởng của dịch bệnh toàn cầu, dẫn đến doanh thu du lịch giảm mạnh 7,7 tỷ đồng (63,11%) so với năm 2019.
Năm 2020 ghi nhận sự giảm sút rõ rệt về doanh thu, chủ yếu từ các loại phí như phí thắng cảnh, phí bến bãi, trông giữ xe và tiền công đức Nguồn thu chính đến từ "Quần thể di tích lịch sử văn hóa – Danh lam thắng cảnh Chùa Tiên", trong khi "khu di tích lịch sử Nhà máy in tiền" chỉ đóng góp một phần nhỏ, các điểm tham quan khác không có doanh thu đáng kể.
Đánh giá chung tình hình phát triển du lịch tại huyện Lạc Thủy
Nhìn chung tình hình phát triển du lịch ở huyện Lạc Thủy tương đối thuận lợi Với những điều kiện thuận lợi để phát triển như:
Lạc Thủy sở hữu vị trí địa lý thuận lợi, tạo điều kiện cho việc giao lưu và phát triển kinh tế với các tỉnh đồng bằng Điều này không chỉ là điều kiện mà còn là động lực để Lạc Thủy thu hút nguồn lực đầu tư, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế và du lịch một cách hiệu quả.
- Hệ thống giao thông khá thuận tiện bao gồm đường bộ có tuyến đường
Hồ Chí Minh nối liền từ Bắc vào Nam thuận lợi cho việc giao lưu phát triển kinh tế
- Tài nguyên du lịch nhân văn phong phú, đa dạng tạo được sức hấp dẫn du khách tới tham quan
Sự quan tâm và chỉ đạo đúng đắn về chính sách phát triển và định hướng thu hút đầu tư từ các cấp ngành chức năng, từ tỉnh đến huyện, là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ và phát huy các lợi thế của nguồn tài nguyên du lịch Điều này sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội chung trong huyện.
Du lịch Lạc Thủy mặc dù có nhiều thuận lợi, nhưng vẫn đối mặt với những khó khăn cần khắc phục để phát triển toàn diện Các vấn đề khó khăn mà huyện Lạc Thủy gặp phải bao gồm:
- Tài nguyên du lịch: việc khai thác nguồn tài nguyên chưa tương xứng với những gì vốn có của nó
- Mạng lưới kinh doanh du lịch còn nhỏ lẻ, đơn điệu, chất lượng chưa cao
- Cơ sở vật chất kỹ thuật còn ở mức trung bình, ít khách sạn, khu vực dành cho vui chơi, giải trí còn nghèo nàn
- Nguồn lao động có trình độ chưa nhiều Thiếu đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm tham quan
Lạc Thủy hiện đang đối mặt với những thách thức trong việc phát triển và quảng bá hình ảnh du lịch Để trở thành điểm sáng trong tỉnh và phát triển mạnh mẽ trên toàn quốc, cần có những giải pháp hiệu quả và toàn diện.
Một số giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển du lịch tại huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình
3.4.1 Định hướng phát triển du lịch
3.4.1.1 Một số định hương phát triển du lịch tại huyện Lạc Thủy
Ngành thương mại, dịch vụ và du lịch trong huyện đang có những quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển rõ ràng, song song với sự phát triển của các ngành kinh tế như nông, lâm nghiệp và thủy sản.
Phát triển du lịch không chỉ khai thác vẻ đẹp của tài nguyên mà còn làm nổi bật giá trị hiện có, đồng thời mang lại nguồn thu quan trọng và thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành kinh tế Do đó, Lạc Thủy cần có một quan điểm rõ ràng và cụ thể để phát triển du lịch hiệu quả.
*Quan điểm phát triển du lịch của huyện như sau:
Ngành du lịch là một phần quan trọng trong nền kinh tế của huyện, với mục tiêu phát triển dựa trên những lợi thế sẵn có Huyện đang hoàn thành quy hoạch tổng thể phát triển du lịch đến năm 2025, đồng thời huy động vốn đầu tư tập trung vào các khu vực trọng điểm như thị trấn Chi Nê và xã Phú Lão.
Các hoạt động du lịch cần đảm bảo hiệu quả kinh tế, đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, dân tộc Ngoài ra, việc bảo vệ môi trường cảnh quan, duy trì an ninh trật tự và an toàn xã hội cũng là những yếu tố quan trọng không thể thiếu.
Đẩy mạnh phát triển du lịch và mở rộng các dịch vụ liên quan trên địa bàn huyện sẽ giúp tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương, tăng thu nhập và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của huyện.
* Định hướng phát triển du lịch
- Phấn đấu để ngành du lịch trở thành ngành kinh tế trọng điểm của huyện cũng như điểm sáng về du lịch trong tỉnh
Để thúc đẩy sự phát triển của thương mại, dịch vụ và du lịch, cần triển khai các biện pháp khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi Việc đa dạng hóa các loại hình dịch vụ và mở rộng giao lưu thương mại sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm.
- Kêu gọi liên doanh, liên kết với các nhà đầu tư nhằm tăng thêm nguồn vốn cho đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch,
Lạc Thủy đang đầu tư nâng cấp các cơ sở dịch vụ phục vụ du lịch, với mục tiêu thu hút thị trường khách nội địa chủ yếu đến với huyện.
Để thúc đẩy sự phát triển du lịch, Lạc Thủy đã xác định những mục tiêu cụ thể nhằm tăng cường tốc độ phát triển trong lĩnh vực này.
Để thu hút khách du lịch, huyện sẽ áp dụng nhiều biện pháp khác nhau, với mục tiêu đạt 500.000 lượt khách tham quan vào năm 2025.
- Tạo ra các sản phẩm du lịch mang tính tuyền thống, đặc trưng của địa phương
- Nâng cao chất lượng phục vụ du lịch, đầu tư nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng
Để nâng cao trình độ chuyên môn cho lực lượng lao động trong ngành du lịch, huyện Lạc Thủy đã đề ra những định hướng và mục tiêu rõ ràng cho tương lai Với sự phát triển mạnh mẽ, huyện có tiềm năng lớn để đạt được thành công nếu triển khai các kế hoạch một cách khoa học và kịp thời.
3.4.2 Giải pháp về phát triển du lịch tại huyện Lạc Thủy
3.4.2.1 Quy hoạch du lịch Để du lịch có thể phát triển đúng với hướng đi của nó thì phải có quy hoạch tổng thể để phát triển Đầu tiên, huyện cần phối hợp với Sở văn hóa – thể thao & du lịch tỉnh Hòa Bình để tiến hành quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết phát triển du lịch của huyện Lạc Thủy trong các năm tiếp theo Trong khi lập quy hoạch cần lưu ý đến việc bảo vệ môi trường, gìn giữ những giá trị vốn có của các di tích lịch sử, bảo vệ lợi ích cộng đồng dân cư
Huyện Lạc Thủy đã quy hoạch tổng thể khu du lịch tín ngưỡng sinh thái tại xã Phú Lão, còn được biết đến với tên gọi khu du lịch sinh thái Biển Việt – Động Tiên, thu hút đông đảo du khách Để phát triển bền vững, cần thiết phải quy hoạch chi tiết các khu và điểm du lịch trong huyện theo một kế hoạch thống nhất.
3.4.2.2 Nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch
Để nâng cao sức hấp dẫn của sản phẩm du lịch, trước tiên cần cải thiện chất lượng đội ngũ lao động tại các khu và điểm du lịch trong huyện Một đội ngũ lao động chuyên nghiệp và hoàn thiện sẽ góp phần quan trọng vào việc thu hút du khách.
Để thu hút du khách, cần xây dựng thêm cơ sở lưu trú và phát triển các tour du lịch mới, hấp dẫn và phù hợp với từng loại khách Việc tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo và mới mẻ sẽ làm tăng sức hấp dẫn Các nhà kinh doanh và điều hành cần nghiên cứu sâu về nhu cầu của khách hàng, nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch và cung cấp dịch vụ phù hợp Bên cạnh đó, bổ sung các sản phẩm hàng lưu niệm mang đậm văn hóa địa phương sẽ giúp đa dạng hóa sản phẩm, tạo sự thú vị cho du khách và tránh cảm giác nhàm chán.
Hiện nay, huyện chủ yếu phát triển du lịch văn hóa, trong khi du lịch sinh thái còn hạn chế Để hoàn thiện phát triển du lịch, cần đầu tư vào du lịch sinh thái và tạo ra các sản phẩm du lịch đa dạng như du lịch cộng đồng và du lịch cuối tuần, nhằm làm phong phú thêm sản phẩm du lịch và thu hút du khách.
3.4.2.3 Nâng cao cơ sở vât chất kĩ thuật và cơ sở hạ tầng
Cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng là yếu tố quan trọng đối với sự phát triển, thành công của du lịch
