Kinh nghiệm để thực hiện tốt công tác phòng bộ môn hoá

I. NHẬN THỨC VẤN ĐỀ : - Sau khi hoàn tất chương trình cao đẳng Tôi bước chân vào ngành với một nhiệm vụ mới là phụ trách phòng bộ môn Hoá ở trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai một cộng việc đối với Tôi vô cùng mới mẻ . - Lúc đầu Tôi thật bỡ ngỡ vì công tác mới này không biết phải bắt đầu từ đâu, từ việc sắp xếp, bố trí các thiết bị, dụng cụ và hoá chất như thế nào cho tiện khi chuẩn bị cho một tiết thực hành. Nhưng nhờ có sự giúp đỡ của Ban Giám Hiệu và các thầy cô giáo viên bộ môn của trường chỉ bảo và góp ý tận tình cho Tôi cách sắp xếp phòng bộ môn cho gọn đẹp và đảm bảo tính khoa học. Khi thầy cô nào có tiết thực hành thí nghiệm thì đều lên trước kế hoạch để cho Tôi chuẩn bị vì đây là môn học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành , mà tiết thí nghiệm thực hành giúp cho các em học sinh nắm vững hơn những kiến thức đã được học trên lớp vì vậy đòi hỏi các thí nghiệm phải rõ ràng để học sinh thấy . - Trong khoảng thời gian phụ trách phòng bộ môn Hoá Tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm trong cộng việc của mình vì thế Tôi mạnh dạn chọn đề tài này : “ Kinh nghiệm để thực hiện tốt công tác phòng bộ môn Hoá ”

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM



Sáng Kiến Kinh Nghiệm

 Bình Dương

Tháng 12 năm 2010

Trang 2

I/ NHẬN THỨC VẤN ĐỀ :

II/ NỘI DUNG ĐỀ TÀI :

1.Thuận Lợi :

2.Khó Khăn :

3 Nội dung công việc:

III/ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC :

IV/BÀI HỌC KINH NGHIỆM :

Trang 3

I NHẬN THỨC VẤN ĐỀ :

− Sau khi hoàn tất chương trình cao đẳng Tôi bước chân vào ngành với một nhiệm vụ mới là phụ trách phòng bộ môn Hoá ở trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai một cộng việc đối với Tôi vô cùng mới mẻ

− Lúc đầu Tôi thật bỡ ngỡ vì công tác mới này không biết phải bắt đầu từ đâu, từ việc sắp xếp, bố trí các thiết bị, dụng cụ và hoá chất như thế nào cho tiện khi chuẩn bị cho một tiết thực hành Nhưng nhờ có sự giúp đỡ của Ban Giám Hiệu và các thầy cô giáo viên bộ môn của trường chỉ bảo và góp ý tận tình cho Tôi cách sắp xếp phòng bộ môn cho gọn đẹp và đảm bảo tính khoa học Khi thầy cô nào có tiết thực hành thí nghiệm thì đều lên trước kế hoạch để cho Tôi chuẩn bị vì đây là môn học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành , mà tiết thí nghiệm thực hành giúp cho các

em học sinh nắm vững hơn những kiến thức đã được học trên lớp vì vậy đòi hỏi các thí nghiệm phải rõ ràng để học sinh thấy

− Trong khoảng thời gian phụ trách phòng bộ môn Hoá Tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm trong cộng việc của mình vì thế Tôi mạnh

dạn chọn đề tài này : “ Kinh nghiệm để thực hiện tốt công tác phòng bộ

môn Hoá ”

II NỘI DUNG ĐỀ TÀI :

1 Thuận lợi :

− Trường Tôi có phòng thí nghiệm thực hành hoá riêng cho bộ môn hoá nên rất thuận lợi khi thực hiện tiết thực hành

− Thiết bị, hoá chất và dụng cụ phục vụ cho bộ môn được trang bị tương đối đầy đủ

Trang 4

− Ban Giám Hiệu luôn theo sát tình hình hoạt động của phòng bộ môn thông qua các báo cáo hàng tháng

− Giáo viên bộ môn rất nhiệt tình, khi có tiết thực hành thì đăng kí trước 3 ngày để người phụ trách phòng có thời giam chuẩn bị cho tiết thực hành của mình

− Khi có kì thị Thực hành thí nghiệm thì Ban Giám Hiệu kịp thời giải quyết những khó khăn về mặt kinh phí cho giáo viên bộ môn cũng như người phụ trách phòng đảm bảo cho học sinh có đầy đủ điều kiện học tập

2 Khó khăn :

− Năm học 2002 – 2003 do trường không có giáo viên phụ trách phòng bộ môn Sinh nên Tôi phải kiêm nhiệm công việc của phòng bộ môn Sinh Vì thế việc chuẩn bị cho các tiết thực hành thí nghiệm còn cặp rặp giữa thực hành Sinh và thực hành hóa gây cho Tôi nhiều thiếu xót trong công tác chuẩn bị Nhiều lúc phải ở trường nguyên cả ngày mà vẫn làm không tốt

− Có một số thí nghiệm không thể thực hiện được do trường không có dụng cụ đầy đủ và do tính độc hại và nguy hiểm của hoá chất

− Trường không có phòng thí nghiệm thực hành môn Sinh nên phải sử dụng chung kho chứa dụng cụ và phòng thực hành nên rất khó khăn cho việc chuẩn bị cả môn Hoá lẫn môn Sinh

− Nhưng năm học 2005 – 2006 trường có một giáo viên về phụ trách phòng bộ môn Sinh nên công việc có nhiều thuận lợi hơn trước

Trang 5

3 Nội dung công tác :

a Lập kế hoạch năm học – Kế hoạch chi tiết hàng tháng :

− Vào đầu năm học Tôi thường lên kế hoạch hoạt động của phòng bộ môn để biết và thực hiện tốt công việc của mình trong một năm Chính

vì thế mà Tôi lên kế hoạch theo từng tháng :

KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG THÁNG

9 − Vệ sinh phòng bộ môn, lau chùi đồ dùng dạy học sạch sẽ,

sắp xếp theo thứ tự , ngăn nắp, gọn gàng

− Tu sửa đồ dùng, báo cáo những thiết bị đã hư, hỏng

− Lên kế hoạch dự trù mua sắm trang thiết bị đã hư và còn thiếu của bộ môn

− Làm sổ đăng kí đồ dùng dạy học

− Làm kế hoạch hoạt động của phòng Hoá

− Làm kế hoạch hoạt động theo tuần, tháng, năm

− Sắp xếp lịch công tác theo đúng qui định của nhà trường

− Nhận đồ dùng dạy học mới của môn Hoá

− Chuẩn bị kịp thời đồ dùng dạy học cho các giáo viên giảng dạy

− Tham gia dự giờ thao giảng của các giáo viên trong tổ, trong trường

Trang 6

− Thực hành Hóa 8, 9

− Báo cáo định kì tháng 9

10 − Vệ sinh phòng bộ môn, lau chùi đồ dùng dạy học sạch sẽ

− Hoàn thành hồ sơ sổ sách của phòng Hoá

− Tham gia dự giờ thao giảng của các giáo viên trong tổ

− Tham gia thực hiện chuyên đề “Ma tuý”

− Thực hành Hóa 8

− Nộp hồ sơ cho BGH kiểm tra đợt 1

− Thực hành Hóa 8 , 9

− Tham dự ngày “Nhà giáo Việt Nam 20/11”

− Tham dự sinh hoạt chuyên đề “ AIDS”

Trang 7

− Kiểm kê tài sản đầu năm 2006

02 − Tham gia dự giờ thao giảng của các giáo viên trong tổ

− Tham gia kết hợp với giáo viên bộ môn hướng dẫn học sinh thi thí nghiệm thực hành

Trang 8

05 − Vệ sinh phòng bộ môn, lau chùi đồ dùng dạy học sạch sẽ,

sắp xếp theo thứ tự , ngăn nắp, gọn gàng

− Kiểm kê tài sản và niêm phòng phòng Hoá

− Báo cáo hoạt động phòng bộ môn cuối năm học

− Để tiện cho việc chuẩn bị và làm tốt công tác của mình vào đầu mỗi năm học Tôi đều lên kế hoạch cho các tiết thực hành thí nghiệm của bộ môn mình phụ trách và để tiện cho việc chuẩn bị thì Tôi lên kế hoạch thực hành theo tuần của từng khối lớp :

KẾ HOẠCH THỰC HÀNH KHỐI LỚP 8

THỰC HÀNH

THIẾT BỊ SỬ DỤNG MỤC ĐÍCH SỬ

DỤNG

2 Tính chất nóng

chảy của chất –

tách chất từ hỗn

hợp

Hoá chất: lưu huỳnh, parafin, muối ăn

Dụng cụ : ống nghiệm, phiễu thủy tinh, cốc thuỷ tinh, đèn cồn, đũa thuỷ tinh, nhiệt kế, giấy lọc

− Đo nhiệt độ nóng chảy của một số chất

− Cách tách riêng từng chất từ hỗn hợp hai chất

5 Sự lan toả của

chất

Hoá chất: dd amoniac đặc, thuốc tím, giấy quì, tinh thể Iốt, hồ tinh bột Dụng cụ : ống nghiệm có

− Sự chuyển động của phân tử các chất khí ở thể tích hoặc thể hơi và phân tử các

Trang 9

nút đậy, cốc, đũa thuỷ tinh

chất lỏng trong dung dịch

10 Dấu hiệu của

hiện tượng và

phản ứng hoá

học

Hoá chất: thuốc tím, dd

Na2CO3, nước vôi trong Dụng cụ : ống thuỷ tinh hình chữ nhật, cốc thuỷ tinh, đèn cồn

− Nhận biết hiện tượng vật lý và hiện tượng hoá học

− Nhận biết dấu hiệu có PƯHH

23 Điều chế – thu

khí oxi và thử

tính chất của oxi

Hoá chất: lưu huỳnh, sắt, photpho đỏ, thuốc tím Dụng cụ : ống nghiệm có nút đậy, ống dẫn khí hình L, Z, chậu nhựa, bình thu khí, đèn cồn, que đốm

− Điều chế oxi trong phòng thí nghiệm, cách thu chất khí oxi

− Thí nghiệm chất của oxi

26 Điều chế _ Thu

khí hiđrô và thử

tính chất của

hiđrô

Hoá chất: axit clohiđric, kẽm viên, đồng oxit Dụng cụ : ống nghiệm có nút đậy, ống thủy tinh hình L, chậu nhựa, đèn cồn, ống thông 2 đầu, giá thí nghiệm

− Điều chế và cách thu khí hiđrô

− Đồng oxit bị khí hiđro khử trên ngọn lửa đèn cồn

30 Tính chất hoá

học của nước

Hoá chất: Natri kim loại, CaO, P đỏ, giấy quì, dd phenolthalein

Dụng cụ : giấy lọc, kẹp

− Tính chất hoá học của nước

Trang 10

kim loại, đèn cồn, ống nhỏ giọt, bình tia nước bằng nhựa, bình thuỷ tinh có nút đậy, chén sứ nhỏ

34 Pha chế dung

dịch theo nồng

độ

Hoá chất: muối ăn , đường

Dụng cụ : đũa thuỷ tinh, lọ thủy tinh, cốc 100ml

− Cách tính và pha chế dung dịch theo nồng độ cho trước

KẾ HOẠCH THỰC HÀNH KHỐI LỚP 9 TUẦ

N

TÊN BÀI

THỰC HÀNH

THIẾT BỊ SỬ DỤNG MỤC ĐÍCH SỬ

DỤNG

5 Tính chất hoá

học của oxit và

axit

Hoá chất: CaO, H2O, P đỏ, HCl, Na2SO4, NaCl, BaCl2, quì tím

Dụng cụ : giá ống nghiệm, ống nghiệm, kẹp gỗ, lọ thuỷ tinh miệng rộng, nuôi sắt

− Thông qua thực hành khắc sâu kiến thức về tính chất hoá học của oxit và axit

học của bazơ và

muối

Hoá chất: NaOH, FeCl3, CuSO4, H2SO4, HCl,

Na2SO4, BaCl2, đinh sắt Dụng cụ : ống nghiệm, giá ống nghiệm, ống nhỏ

− Củng cố kiến thức đã học bằng thực nghiệm

Trang 11

giọt

học của nhôm

và sắt

Hoá chất: NaOH, bột sắt, bột nhôm, bột lưu huỳnh Dụng cụ : ống nghiệm, giá ống nghiệm, đèn cồn, kẹp gỗ, nam châm

− Khắc sâu tính chất hoá học của nhôm và sắt

21

Tính chất hoá

học của phi kim

và hợp vhất của

chúng

Hoá chất: Ca(OH)2 , NaHCO3, CuO, NaCl,

Na2CO3, CaCO3, HCl Dụng cụ : ống nghiệm, giá đỡ, cốc thuỷ tinh, đèn cồn, lọ thuỷ tinh có nút đậy

− Chứng minh được tính chất hoá học của cacbon, muối cacbonat

học của

hiđrôcacbon

Hoá chất: CaC2, dd Br, benzen

Dụng cụ : ống nghiệm, giá đỡ, cốc thuỷ tinh, đèn cồn, chậu thuỷ tinh, ống nhỏ giọt

− Cũng cố kiến thức về hiđroôcacbon

học của rượi và

axit

Hoá chất: giấy quì, kẽm, mẫu đá vôi, rượi êtylic, axit axêtic

Dụng cụ : ống nghiệm, giá đỡ, cốc thuỷ tinh, đèn cồn

− Củng cố kiến thức về rượi êtylic và axit axetic

Trang 12

34 Tính chất Gluxit Hoá chất: dd AgNO3,

glucozơ, saccarozơ, hồ tinh bột, dd amoniac, dd iốt

Dụng cụ : ống nghiệm, giá đỡ, cốc thuỷ tinh, đèn cồn

− Giúp cũng cố kiến thức về Gluxit

− Bên cạnh việc lên kế hoạch năm , tuần thì hàng tháng Tôi đều báo cáo tình hình hoạt động của phòng mình cho Ban Giám Hiệu nhà trường được rõ :

BÁO CÁO THÁNG : ……….

I.Công tác tổ chức :

1 Thực hiện ngày giờ công :

− Sáng : thứ ba , thứ năm

− Chiều : thứ hai, thứ tư, thứ sáu

2 Số buổi nghỉ : K…………., P…………., họp ………

Lý do : ………

II Công tác chuyên môn :

1 Số tiết sử dụng ĐDDH trên lớp :……… tiết Trong đó :

Lớp 8 : ……… tiết Thuộc môn : ………

2 Số tiết thực hành ở phòng bộ môn : ……… tiết Trong đó :

Trang 13

3 Số ĐDDH khác ( GV tự làm ) :

4 Tình trạng thiết bị sau khi sử dụng :

………

5 Những công tác khác đã tham gia , hỗ trợ :

………

III Ý kiến đề xuất :

………

PT, Ngày …… Tháng ……… Năm……… Giáo Viên Phụ Trách

b Nội dung thực hiện :

Vào đầu mỗi năm học thì công việc đầu tiên là :

− Lên danh mục thiết bị, hoá chất và dụng cụ của phòng để tiện cho giáo viên bộ môn đăng kí khi cần sử dụng trong các tiết thực hành cũng như trực quan trên lớp

− Thành lập sổ theo dõi, đăng kí sử dụng hoá chất cho giáo biết giáo viên bộ môn

Trang 14

− Có sổ tài sản để tiện cho việc báo cáo cũng như bổ sung những dụng cụ, hoá chất đã hết hoặc đã hư hỏng

− Liên hệ với Ban Giám Hiệu để xin kinh phí mua thêm những hoá chất hay dụng cụ thí nghiệm thực hành cò thiếu của phòng

Đối với những ngày không có tiết thực hành thí nghiệm thì người phụ trách phòng bộ môn phải :

− Dọn vệ sinh phòng thực hành cũng như kho chứa dụng cụ, hoá chất của phòng mình

− Sắp xếp lại hoá chất, dụng cụ xem tình trạng thiết bị sau khi sử dụng nếu có hư hỏng thì ghi nhận và báo lại cho ban Giám Hiệu nhà trường vào cuối tháng

− Làm thử các thí nghiệm khó xem thiết bị và hoá chất có còn sử dụng được không đặc biệt là các thí nghiệm nguy hiểm để ( cháy hoặc nổ ) để đảm bảo tính an toàn khi giáo viên bộ môn biểu diễn trước học sinh

− Hỗ trợ nhiệt tình khi giáo viên bộ môn dạy học sinh giỏi thí nghiệm thực hành hoá học lớp 8, 9 :

+ Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ hoá chất

+ Theo sát các tiết dạy để đáp ứng mọi yêu cầu của giáo viên bộ môn , có thể hướng dẫn phụ

− Học hỏi kinh nghiệm từ các giáo viên bộ môn mình phụ trách

III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC :

− Trong thời gian làm công tác phụ trách phòng bộ môn Hoá thì số tiết thí nghiệm thực hành ở phòng bộ môn cũng như số tiết trực quan trên lớp có tăng so với những năm trước :

Trang 15

− Ví dụ : Năm học 2006 – 2007 thì ở học kỳ I

− Hoá học lớp 8 : số tiết trực quan là 26 tiết ; thực hành là 20

Năm học 2007 – 2008 thì ở học kỳ I

Năm học 2008 – 2009 thì ở học kỳ I

− Đối với những thí nghiệm khó thì các giáo viện bộ môn đã cùng Tôi trao đổi để thực hiện thành công trước khi biểu diễn cho học sinh xem như :

+ Điều chế khí Clo ở hoá học lớp 9 đây là chất khí rất độc và việc điều chế rất khó khăn đòi hỏi phải hết sức cẩn thận và tỉ mĩ Để thực hiện được thí nghiệm này Tôi và giáo viên bộ môn phải tự làm cho mình thiết bị điều chế cũng như thu khí thật an toàn

+ Điều chế khí hiđrô ở hoá học lớp 8 một thí nghiệm nghe qua thì quá dễ nhưng thật khó khi không cẩn thận loại bỏ tạp chất thì khi đốt hiđro ngoài không khí thì sẽ gây nổ hay là thí nghiệm đốt photpho đỏ trong khí oxi nghe thật đơn giản vì chỉ việc đốt photpho đỏ và cho vào lọ đựng sẵn khí oxi nhưng ít giáo viên bộ môn giám thực hiện vì khi đốt photpho đỏ nếu không cẩn thận làm rơi ra ngoài thì sẽ gây cháy

− Qua theo dõi các tiết thí nghiệm thực hành của các thầy cô giáo viên bộ môn dạy thì Tôi học được rất nhiều kinh nghiệm về chuẩn bị cũng

Trang 16

như thao tác thực hành như thế nào giúp Tôi thành thạo hơn khi thực hiện các thí nghiệm và Tôi nghĩ nó giúp ích rất nhiều cho Tôi sau này khi đứng trên bục giảng thực sự

− Ngoài ra tiết thực hành còn tạo cho học sinh một sự hứng thú trong tiết thực hành hoá học ở lớp 8 cũng như lớp 9, các em nắm vững kiến thức mà mình đã học trên lớp hơn

− Chẳng hạn như lớp 8 : trên lớp giáo viên giảng là khi nhúng giấy quì vàodung dịch axit clohiđric thì ngay lập tứ giấy quì biến sang đỏ hay dung dịch natri hiđrôxit làm cho quì tím hoá xanh, hoặc khi điều chế khí hidrovà oxi bằng cách đẩy nước …… Sau khi thấy thí nghiệm các em học sinh điều rất ham thích và hứng khởi khi được thực hành

− Còn đối với lớp 9 thì sau khi đã học tính chất hoá học của các kim loại thì các em lại được thực hành những ánh sáng do nhôm cháy sáng bắn tung toé làm các em rất hứng khởi, hoặc khi cho dung dịch bariclorua vào trong dung dịch axit sunfuric thì ngay lập tức xuất hiện một chất mới ……

IV BÀI HỌC KINH NGHIỆM :

− Qua quá trình công tác phòng bộ môn hoá Tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình như sau :

1 Có kế hoạch hàng tuần, tháng, năm

2 Có sổ đăng kí thiết bị hoá chất cho giáo viên bộ môn

3 Giáo viên phụ trách phòng bộ môn phải nhiệt tình, tích cực đáp ứng kịp thời những thiếu xót cho giáo viên khi đang tiến hành các tiết thực hành thí nghiệm

Tiêu đề	Kinh nghiệm để thực hiện tốt công tác phòng bộ môn hoá
Tác giả	Lê Huỳnh Linh Xuân
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm TP.HCM
Chuyên ngành	Hóa học
Thể loại	Sáng kiến kinh nghiệm
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Bình Dương

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	119 KB