1 Hãy tìm các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nói về mối liên hệ phổ biến Trả lời; Môi hở, răng lạnh Máu chảy, ruột mềm Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ 2 Lấy ví dụ về s[.]
Trang 11 Hãy tìm các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nói về mối liên hệ phổ biến
Trả lời;
- Môi hở, răng lạnh
- Máu chảy, ruột mềm
- Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
- Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ…
2 Lấy ví dụ về sự phát triển được thể hiện trong ngành Dược ở VN?
Trả lời
- Sáng tạo ra nhiều hoạt chất mới
- Bào chế nhiều loại thuốc mới, hiệu quả cao
- Giảm giá thành các loại thuốc chữa bệnh để đáp ứng tốt nhất nhu cầu con người
- Liên doanh, hợp tác với nước ngoài để phát triển ngành Dược…
3 Vì sao khi vận dụng quan điểm phát triển cần kết hợp với quan điểm lịch sử -
cụ thể?
Trả lời: Vì:
- Phát triển là khuynh hướng chung của mọi sự vật, hiện tượng song mỗi sự vật, mỗi hiện tượng, mỗi lĩnh vực hiện thực lại có quá trình phát triển không hoàn toàn giống nhau Tồn tại ở những không gian, thời gian khác nhau sự phát triển
sẽ khác nhau
- Mặt khác con đường của sự phát triển là một quá trình biện chứng, bao hàm tính thuận nghịch, đầy mâu thuãn, vì vậy đòi hỏi phải nhận thức được tính quanh
co, phức tạp của sự phát triển
4.Bạn có thể nêu ra 1 vài ví dụ về mối liên hệ phổ biến ?
Trả lơì:
+ một công ty sản xuất hàng hóa, khi muốn khảo sát thị trường tiêu dùng (cái chung) thì họ cần khảo sát các mặt hàng cụ thể ( cái riêng) được ng tiêu dùng lựa chọn như nào
+ khi viết 1 bài văn thì hình thức là gồm 3 phần mở, thân kết còn nội dung chính là mở bài dẫn dắt vấn đề Thân bài triển khai vấn đề, kết bài kết luận lại vấn đề
+ quy luật di truyền menden Đó là sự xuất hiện tất nhiên của tiến trình lịch sử,
Trang 2không có ông thì sẽ có ng khác nghiên cứu ra Sự thực chính là vậy, đến khi ông mất thì năm 1900 có 3 nhà khoa học đã phát hiện ra quy luật di truyền sau đó mới phát hiện ra menden đã từng nghiên cứu trc đó Nói chung, quy luật di truyền là thứ tất nhiên còn menden là ng ngẫu hiên nghiên cứu ra thôi
+ khả năng chính là theo toán học khi ta gieo 2 mặt đồng xu thì đồng thời có 2 khả năng xảy ra là mặt úp và mặt ngửa còn thực tế thì chỉ 1 khả nang xảy ra là 1 mặt úp hoặc một mặt ngửa chứ ko thể nào ra đồng xu nửa úp nửa ngửa đó là khả năng và hiện thực
5.Vì sao Lenin cho rằng : “ Muốn thực sự hiểu được sự vật, cần phải nhìn bao quát và nghiên cứu tất cả các mặt, tất cả các mối liên hệ và quan hệ gián tiếp của
sự vật đó”
Trả lời:
Bất cứ sự vật hiện tượng nào cũng là một cấu trúc hệ thống bao gồm nhữngyếu
tố cấu thành với mối liên hệ bên trong nó, và hơn nữa là một hệ thống mở, có sự tương tác, liên hệ với các hệ thống khác
Vì vậy khi xem xét 1 sự vật hiện tượng, để hiểu thực sự nó cần phải nghiên cứu toàn diện tất cả các mặt từ cấu thành, sự liên hệ của các yếu tố bên trong và mối liên hệ, tương tác với những sự vật hiện tượng bên ngoài
6.Lấy ví dụ thực tiễn về tính chất của các mối liên hệ?
Trả lời:
1 Tính khách quan
Mối liên hệ giữa độ tan của đường phụ thuộc vào nhiệt độ
Nó tồn tại độc lập khách quan, con người chỉ có thể nhận thức và vận dụng mlh
đó vào hđ thực tiễn (muốn tăng độ tan thì tăng nhiệt độ)
2 Tính phổ biến
Bất cứ một tồn tại nào cũng là một hệ thống, hơn nữa là một hệ thống mở, tồn tại trong mối liên hệ với hệ thống khác, tương tác và làm biến đối lẫn nhau Con người là một hệ thống, hệ thống các cơ quan tương tác với nhau để thực hiện hoạt động sống, đồng thời tương tác với môi trường bên ngoài
3 Tính đa dạng, phong phú
Các sự vật, hiện tượng, quá trình trong một mối liên hệ cụ thể đều giữ vị trí, vai trò với sự tồn tại và phát triển của nó, mặt khác trong điều kiện cụ thể khác nhau, ở những giai đoạn khác nhau thì lại có tính chất và vai trò khác nhau Xét pư: Fe + CuSO4 = FeSO4 + Cu
Trong phản ứng này Cu giữ vai trò là sản phầm, nhưng nó cũng là chất ức chế,, làm giảm tốc độ phản ứng vì bám trên bề mặt thanh Fe
Trang 37 Lấy ví dụ về sự phát triển trong đời sống xã hội
Trả lời:
Trong đời sống nhân dân:
+ Cuộc sống ngày càng được cải thiện và nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần (vd: hầu hết các gia đình đều có ti vi, tủ lạnh, ; trẻ em được đến trường;
có các hoạt động giải trí, )
+ Trình độ dân trí được nâng cao (vd: ngày càng có nhiều tri thức trẻ & tài năng như Ngô Bảo Châu, )
+ Ý thức người dân cũng thay đổi (vd: tỉ lệ sinh con giảm, )
8.Một đơn vị hành chính sự nghiệp thực hiện tinh giản biên chế nhưng vẫn đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ được giao có được coi là phát triển không? Khi ấy, phát triển có được coi là sự vận động từ đơn giản đến phức tạp? Trả lời:
Đơn vị hành chính sự nghiệp ấy hoàn toàn được coi là phát triển Bởi lẽ, số lượng công chức giảm đi nhưng vẫn hoàn thành nhiệm vụ được giao Hơn nữa, phát triển không nên hiểu đơn giản là sự tăng lên về số lượng Cũng không nên hiểu giản đơn phát triển là sự vận động từ đơn giản đến phức tạp Thực tế cho thấy có những thứ càng đơn giản càng chứng tỏ phát triển Ví
dụ, những thủ tục hành chính càng gọn nhẹ, đơn giản càng chứng tỏ nền hành chính của quốc gia ấy phát triển
9. Theo bạn ý kiến sau thể hiện tính chất nào của sự phát triểm :" Trên thế giới ai cũng được sinh ra và lớn lên nhưng không phải ai cũng lớn lên giống nhau, có người béo, có người gầy,có ngườ da trắng ,da đen
A) Tính phong phú đa dạng
B)Tính phổ biến
C) Tính kế thừa
D) Tính khách quan
Lựa chọn và giải thích ngắn
Trả lời:
Đáp án A
Trong XH có nhiều người được sinh ra,nhưng họ có hoàn cảnh,điều kiện sống,tố chất
di truyền khác nhau…nên mỗi người là 1 cái riêng trong cộng đồng xã hội, khác nhau
Trang 4về hình thái bên ngoài (trắng,đen,béo,gầy) khác nhau về cả nhân cách(năng lực,trí tuệ,sở thích,cá tính)
10.Thế nào là quan điểm chiết trung?
Trả lời: Quan điểm chiết trung là tỏ ra chú ý nhiều mặt, nhiều mối liên hệ của
sự vật hiện tượng; nhưng xem xét bình quân và không rút ra được các mối liên
hệ cơ bản; theo đó, lại kết hợp 1 cách vô nguyên tắc các mối liên hệ và không chỉ ra được bản chất của sự vật Vậy trong thực tiễn và nhận thức cần tránh và khắc phục quan điểm chiết trung
11.Tại sao các sinh vật, hiện tượng đều có mối quan hệ với nhau?
Trả lời:
Các sự vật tồn tại trong 1 môi trường có ảnh hưởng qua lai lẫn nhau
Sự thay đổi của 1 sự vật,hiện tượng sẽ dẫn đến sự thay đổi kéo theo của các sự vật,hiện tượng khác
Trong thế giới tự nhiên không có 1 sự vật,hiện tượng nào có thể tồn tại 1 cacsh độc lập
Ví dụ: Sâu hại phá hoại mùa màng thì sẽ xuất hiện các loài chim ăn sâu để kiểm soát sâu bệnh Nếu số lượng chim bị giảm do sự săn bắt của con người thì sâu bệnh sẽ tăng lên nhanh chóng,phá hoại mùa màng,tác động trực tiếp lên đời sống con người
12 Liệu sự phát triển có độc lập với ý chí chủ quan của con người?
Trả lời:
Theo góc nhìn DVBC, điều này đúng Dưới góc nhìn chủ quan của con người,
sự vật vẫn diễn ra, phát triển theo vốn dĩ tự có của nó Tức là ý chí, hay nói đơn giản ý muốn con người ko ảnh hưởng đến quá trình phát triển của sự vật, hiện tượng
13 Theo duy vật biện chứng, cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vât và hiện tượng là gì?
Trả lời
Những người theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định tính thống nhất vật chất của thế giới là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vât và hiện tượng Các
sự vật, hiện tượng tạo thành thế giới dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu, song chúng dều chỉ là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất, thống nhất- thế giới vật chất Nhờ có tính thống nhất đó, chúng không thể tồn tại biệt lập tách rời nhau mà tồn tại trong sự tác động qua lại chuyển hoá lẫn nhau theo những quan hệ xác định
Trang 514.Trình bày yêu cầu Quan điểm toàn diện trong hoạt động nhận thức và thực tiễn
Trả lời:
-Trong hoạt động nhận thức chủ thể phải khách quan
+Tìm hiểu và phát hiện càng nhiều càng tốt các mối quan hệ chi phối đối tượng nhận thức
+Phân loại xác định từng mối Trình bày yêu cầu Quan điểm toàn diện trong hoạt động nhận thức và thực tiễn
-Trong hoạt động nhận thức chủ liên hệ
+Xây dựng được hình ảnh chỉnh thể của đối tượng từ đó suy ra bản chất của đối tượng nhận thức
-Trong hoạt động thực tiễn:khi biến đổi chủ thể phải
+Chú trọng mọi mối quan hệ,đánh giá đúng vai trò vị tri của mối liên hệ đến đối tượng
+Thông qua hoat động thực tiễn sử sụng nhiều biện pháp phương tiện để biến
đổi
+Nắm vững sự chuyển hóa của liên hệ để kịp thời đưa ra biện pháp bổ sung
15.Háy áp dụng ý nghĩa ppl của mối liên hệ phổ biến vào đời sống thực tiễn? Trả lời
-Quan điểm toàn diện đòi hỏi khi xem xét sự vật hiện tượng phải xem xét tất cả các mối liên hệ,những bộ phận yếu tố câu thành chung.Trái ngược với quan điểm phiến diện
Vi dụ: Khi mua sách ta chọn giá cả hình thức nội dung tac giả
Trang 6-Quan điểm lịch sử cụ thể,đòi hỏi phải xem xét sự vật trong một không gian thời gian xác định,trong tât cả các mối quan hệ các mảng của nó.Ta phải xem xét mối liên hệ nào liên quan đến sự vận động của nó
là học sinh co rât nhiều mối liên hệ nhu học tập vui chơi nghỉ ăn ,…nhưng cần xác định vai trò nào quan trọng nhất cần thiết nhất là ở mỗi sinh viên
16.Nêu sự khác biết giưã phát triển và tăng trưởng
Trả lời: Tăng trưởng dùng để chỉ quá trình biến đổi theo chiều hướng tăng lên đơn thuần về lượng của sự vật, không phản ánh quá trình biến đổi theo chiều hướng nâng cao về chất của sự vật
Phát triển là sự biến đổi về chất theo hướng ngày càng hoàn thiện của sự vật ở những trình độ ngày càng cao hơn
cũ thì thêm bạn đó có phải là phát triển k? Tại sao?
Trả lời:
Đầu tiên ta hiểu đây là sự vật mặc dù không thấy đổi về lượng nhưng thay đổi về chất về những kinh nghiệm mà họ nhận ra được sau mỗi lần thất bại
Vậy nên theo quan điểm siêu hình thì nó không được xem là phát triển Còn theo phép biện chứng thì đây được xem là phát triển
18.Tại sao không thể đồng nhất tính chất và vị trí,vai trò cụ thể của các mối liên
hệ khác đối với mỗi sự vật,hiện tượng,nhất định,trong những điều kiện xác định/ Trả lời:
Do tính đa dạng,phong phú của các mối liên hệ được thể hiện ở chỗ: các sự vật,hiện tượng hay quá trình đều có những mối liên hệ cụ thể khác nhau,giữ vị trí,vai trò khác nhau đối với sự tồn tại và phát triển của nó
Mặt khác, trong cùng 1 mối liên hệ nhất định của sự vật,hiện tượng nhưng trong những điều kiện cụ thể khác nhau,trong những giai đoạn khác nhau của quá trình vận động của sự vật,hiện tượng thì cũng có những tính chất và vai trò khác nhau 19.Tại sao nguyên lý về mlh phổ biến khái quát được toàn cảnh thế gioiwstrong những mlh chằng chịt giữa các sự vật,hiện tượng của nó
Trả lời:
Mối liên hệ phổ biến nói về các mối liên hệ của các sự vật,hiện tượng trên thế giới.Là mlh giữa các mặt đối lập,lượng và chất,khẳng định và phủ định,cái chung và cái riêng của các sự vật.Nói chung,mlh phổ biến nói về những cái khái
Trang 7quát nhất,cơ bản nhất của sự vật,hiện tượng nên nó khái quát được toàn cảnh mlh chằng chịt đấy
20.Nguyên lý về sự phát triển theo quan điểm siêu hình
Trả lời:
Theo quan điểm siêu hình: phát triển chỉ là sự tăng giảm thuần túy về lượng, không có sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng; đồng thời phát triển là quá trình tiến lên liên tục, không trải qua những bước quanh có phức tạp
21.Tại sao mối quan hệ khác nhau dẫn tới tính chất, vai trò khác nhau
Trả lời:
Điều đó biểu thị cho quy luật, mối quan hệ “Nguyên nhân- kết quả”
Nguyên nhân sự thay đổi này sẽ dẫn tới kết quả tương ứng
Từ đó rút ra được tính độc lập về vai trò, tính chất, quy luật của quá trình vận động
Trang 81)Loài vật có nhận thức không ? Giải thích ?
Về quan điểm cá nhân riêng tôi nhận thức có nhiều cấp bậc từ thấp đến cao, không có giới hạn rõ rệt
Nhưng, nói theo quan điểm triết học Mac Lênin thì ngược lại đấy: Hoạt động nhận thức chỉ có ở động vật cấp cao là con người Nhận thức hiểu theo triết học bao gồm hai quá trình: 1, Thu nhận, sao chụp để phản ánh hình ảnh vận động của thế giới khách quan bên ngoài vào bên trong bộ não người; 2, Xử lý thông tin, tìm ra
2 )"Nhận thức là quá trình ý thức phản ánh các đối tượng do nó sinh ra".Quan niệm trên là của trường phái triết học nào? Đúng hay sai? Tại sao?
Quan niệm trên của trường phái triết học duy tâm chủ quan.Sai vì cho rằng đối tượng nhận thức do ý thức sinh ra Phủ nhận sự tồn tại khách quan của các sự vật ,hiêjn tượng trong thực hiện
3 )Ví dụ minh họa về con đường biện chứng của quá trình nhận thức?
Con đường biện chứng của nhận thức: nhận trừ trực quan sinh động đến tư duy trường tượng đến thực tiễn
Ví dụ: Như đưa tay vào lửa thấy nóng => Nhận thức được nóng => lần sau không đưa nữa
Ví dụ: Mình chơi với bạn mượn tiền vài lần không trả => Nhận thức người này không tốt=> Lần sau không cho mượn nữa
Như vậy con đường biện chứng cho nhận thức qua các ví dụ trên có thể đúc kết là: Từ thực tế => Hình thành nên tư duy, nhận thức => Từ tư duy, nhận thức đó
có những hành động tương ứng khi thực tế đó lại xảy ra
4) So sánh cảm giác và tri giác
+ giống nhau: - Chúng đều là quá trình tâm lý ,tức là đều có 3 gđ : Mở đầu ,diễn biến ,kết thúc
- Đều phản ánh bề ngoài của sự vật hiện tượng đang trực tiếp tác đọng vào các giác quan
-CÓ mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong quá trình nhận thức của con ng : + cảm giác là cơ sở ,nguyên liệu cho quá trình tri giác và ngược lại ,tri giác là
sự phát triển cao là mọi qtrinh nhận thức khac xa về chất so vs cảm giác,giúp cho cảm giác hiệu quả
Trang 9+ Khác nhau:
Trang 10Cảm giác Tri giác
Cảm giác chỉ phản ánh mottj cách
riêng lẻ từng thuộc tính của sv htuong
Vd: qsat chai nước,cảm giác cho ta
biết chai nước có màu gì? Hình dạng
ntn…
Tri giác phản anh sv ht một cách tròn vẹn
Vd cùng qsat chai nước nhưng tri giác
sẽ cho ta biết đó là chai nước gì
Cảm giác là hình thức phản ánh ở
trình độ thấp hơn
Vd: Khi quan sát hình trên cảm giác
pánh đây chỉ là những đường cong
đường thẳng giao nhau
Tri giác p/ánh sv ht theo một cấu trúc nhất định.Cấu trúc này không phải là tổng số các cảm giác mà là một hthuc p/ánh ở trình độ cao hơn ,hiệu quả hơn
Cảm giác mang tính thụ động ,cứ có
kích thích là có cảm giác
Vd: kim châm vào chân ta có cảm
giác đau
Trang 115).Ví dụ về các hình thức phán đoán của nhận thức lý tính?
Đơn nhất : Cu dẫn điện
Đặc thù: Cu là kim loại
Phổ biến: Kim loại đều dẫn điện
6) Ví dụ về quan hệ giữa nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính?
Khi học Tiếng Anh, gặp từ mới thì chúng ta phải tra từ điển để biết phiên âm và nghĩa của từ ( nhận thức lý tính phụ thuộc vào nhận thức cảm tính ) Nhờ việc tra từ điển đó, từ những lần sau, chúng ta chỉ cần nhìn thấy từ đó thì sẽ nhớ ra được phiên âm và nghĩa của nó (nhận thức lý tính chi phối nhận thức cảm tính) 7) Nhận thức cảm tính của con người bắt đầu từ đâu, cho ví dụ?
Nhận thức cảm tính của con người bắt nguồn từ cảm giác, cảm giác là định hướng đầu tiên của con người với môi trường xung quanh Cảm giác gồm có : cảm giác nhìn, cảm giác nghe, cảm giác ngửi, cảm giác nếm, cảm giác da… Những cảm giác nảy sinh do sự tác động của sự vật hiện tượng vào các giác quan của con người
Ví dụ: những kích thích nhiệt học tác động lên da gây cảm giác nóng, ánh sáng tác động lên mắt làm con người nhận biết màu sắc, hay sờ vào bề mặt một vật nào đó cho ta cảm giác vật đó gồ ghề, nhẵn, phẳng,…
8)Tri giác có phải là tổng số cảm giác riêng lẻ hay không?
Tri giác là sự tổng hợp cảm giác nhưng không phải là tổng số của các cảm giác riêng lẻ mà là một quá trình nhận thức cao hơn, phức tạp hơn
VD: khi nhìn một rổ xoài ta chỉ cần nhìn bằng mắt mà không cần dùng mũi, miệng , tay,… cũng có thể tri giác và nhận biết vật
9 )Câu nói của lên nin: “ quan điểm về đời sống, về thực tiễn phải là quan điểm thứ nhất và cơ bản của lý luận về nhận thức” nhấn mạnh điều gì?