Nghiên cứu, so sánh chế độ trách nhiệm pháp lý dân sự đối với thiệt hại ô nhiễm dầu tàu theo công ước clc với công ước bunker và bài học cho việt nam

Ở rViệt rNam rtrong rcác rvăn rbản rpháp rluật rkhông rđưa rra rkhái rniệm rvề r“Dầu”, rchỉ rcó rkhái rniệm r“Dầu rvà rcác rsản rphẩm rcủa rdầu” rđược rgiải rthích rtrong rQuyết rđịnh rs

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HCM

BUNKER VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TP HCM, tháng 12 năm 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HCM

_

NGUYỄN DUY HẢI

NGHIÊN CỨU, SO SÁNH CHẾ ĐỘ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ DÂN SỰ ĐỐI VỚI THIỆT HẠI Ô NHIỄM DẦU TÀU THEO CÔNG ƯỚC CLC VỚI CÔNG ƯỚC

BUNKER VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM

LỜI CAM ĐOAN

Tôi học viên Nguyễn Duy Hải

Tôi xin cam đoan bản luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, số liệu thực tiễn kết hợp với kinh nghiệm thực tế và được sự hướng dẫn khoa học của TS Phạm Văn Tân

Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực, các giải pháp được đưa ra xuất phát từ thực tiễn được tác giả nghiên cứu, thu thập chưa từng được công bố trong bất kỳ luận văn nào khác

Luận văn này không sao chép từ bất kỳ luận văn nào khác trong lĩnh vực Quản lý Hàng hải

Tôi xin khẳng định sự trung thực về lời cam đoan của mình

Tác giả

Nguyễn Duy Hải

r r r r r r r

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của quý Thầy Cô giáo, các Cán bộ, Nhân viên đơn vị nơi tôi công tác và các cơ quan ngành hàng hải khác Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới:

Ban Giám hiệu, Viện đào tạo Sau đại học, khoa Hàng hải trường Đại học Giao thông vận tải Thành Phố Hồ Chí Minh;

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với TS Phạm Văn Tân đã trực tiếp hướng dẫn, góp ý và giúp đỡ tôi với những chỉ dẫn khoa học quý giá trong quá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và người thân gia đình đã động viên khuyến khích và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

TP Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2020

Học viên

Nguyễn Duy Hải

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN I LỜI CẢM ƠN II

ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT V

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1.TỔNG QUAN VỀ Ô NHIỄM DẦU TỪ TÀU GÂY RA 5

1.1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN………… …5

1.1.1 Dầu 5

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN TRONG CHẾ ĐỘ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ DẪN SỰ ĐỐI VỚI Ô NHIỄM DẦU TỪ TÀU BIỂN 12

1.2.1 Phạm vi áp dụng địa lý 13

1.2.2 Bên chịu trách nhiệm cho thiệt hại do ô nhiễm dầu tàu 14

1.2.3 Phạm vi bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu 15

1.2.4 Giới hạn trách nhiệm của chủ tàu 17

1.2.5 Bảo hiểm bắt buộc hoặc đảm bảo tài chính 18

1.3 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU 18

1.3.1 Thực trạng ô nhiễm dầu trên thế giới 18

1.3.2 Thực trạng ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam 22

1.4 TỔNG KẾT CHƯƠNG 1 33

CHƯƠNG 2 SO SÁNH CHẾ ĐỘ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ DÂN SỰ ĐỐI VỚI THIỆT HẠI Ô NHIỄM DẦU TÀU THEO CÔNG ƯỚC CLC VỚI CÔNG ƯỚC BUNKER 35

2.1 NỘI DUNG CÔNG ƯỚC QUỐC TẾ VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ ĐỐI VỚI THIỆT HẠI DO Ô NHIỄM DẦU NHIÊN LIỆU (BUNKER 2001) 35

2.1.1 Phạm vi áp dụng 35

2.1.2 Trách nhiệm của chủ tàu 36

2.1.3 Giới hạn trách nhiệm pháp lý 37

2.1.4 Bảo hiểm bắt buộc hoặc bảo đảm tài chính 37

2.1.5 Phán quyết của các Tòa án nước ngoài 39

2.2 NỘI DUNG CÔNG ƯỚC QUỐC TẾ VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ ĐỐI VỚI THIỆT HẠI DO Ô NHIỄM DẦU 1992 (CLC 1992) 40

2.2.1 Phạm vi áp dụng 41

2.2.2 Cơ sở trách nhiệm của chủ tàu 41

2.2.3 Giới hạn trách nhiệm pháp lí 43

2.2.4 Bảo hiểm bắt buộc hoặc bảo đảm tài chính 44

2.2.5 Giải quyết tranh chấp 45

2.3 SO SÁNH CHẾ ĐỘ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ DÂM SỰ ĐỐI VỚI THIỆT HẠI Ô NHIỄM DẦU TÀU THEO CÔNG ƯỚC CLC VỚI CÔNG ƯỚC BUNKER 47

2.3.1 Mối quan hệ của công ước Bunker và CLC trong chế độ trách nhiệm pháp lý dân sự về bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu tàu 48

2.3.2 Ý nghĩa mối quan hệ công ước Bunker và CLC trong chế độ trách nhiệm pháp lý dân sự đối với thiệt hại ô nhiễm dầu tàu 50

2.4 TỔNG KẾT CHƯƠNG 2 51

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP GIÚP VIỆT NAM THỰC THI HIỆU QUẢ CÔNG ƯỚC CLC VÀ BUNKER 52

3.1 THỰC TRẠNG THỰC THI CÔNG ƯỚC CLC TẠI VIỆT NAM 52

3.2 THỰC TRẠNG THỰC THI CÔNG ƯỚC BUNKER 2001 TẠI VIỆT NAM 54

3.3 GIẢI PHÁP GIÚP VIỆT NAM THỰC THI HIỆU QUẢ CÔNG ƯỚC CLC VÀ BUNKER 56

3.3.1 Giải pháp trước mắt 56

3.3.2 Giải pháp con người 57

3.3.3 Giải pháp lâu dài 58

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 64

rquốc rtế rvề rtrách rnhiệm rdân rsự rđối rvới rthiệt

rhại rdo rô rnhiễm rdầu r1992

BUNKER 2001

International Convention on Civil Liability for Bunker Oil Pollution Damage of 2001 - Công ước quốc tế về Trách nhiệm Dân sự đối với Thiệt hại do

ô nhiễm dầu Bunker, 2001 IMO

International Maritime Organization - Tổ chức hàng hải quốc tế

LLMC 76

Convention on Limitation of Liability for Maritime Claims - Công ước về giới hạn trách nhiệm đối với các khiếu nại hàng hải

UNCLOS 1982

United Nations Convention on The Law of The Sea

- Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982

FUND 71/92

International Convention on the Establishment of

an International Fund for compensation for Oil Pollution Damage – Công ước quốc tế về thiết lập quỹ quốc tề bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu 1992

MARPOL 73/78

The International Convention for the Prevention of Pollution from Ships - Công ước quốc tế về ngăn ngừa ô nhiễm do tàu gây ra

P&I

Hiệp hội Bảo hiểm Trách nhiệm Dân sự của Chủ tàu

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của luận văn

Việt pNam plà pmột pquốc pgia pcó pvùng pbiển pthuộc pchủ pquyền prộng phơn p3 plần pdiện

ptích pđất pliền pvà pbờ pbiển pdài phơn p3.260 pkm. pBiển pcủa pViệt pNam pnằm ptrên ptuyến

pđường pgiao pthông phàng phải phuyết pmạch pnối pliền pThái pBình pDương-Ấn pĐộ pDương,

pChâu pÂu-Châu pÁ, pTrung pĐông-Châu pÁ. pNăm ptrong psố pmười ptuyến pđường pbiển

pthông pthương plớn pnhất ptrên pthế pgiới pliên pquan pđến pbiển pcủa pViệt pNam, pvà plà ptuyến

pđường pvận ptải pquốc ptế pnhộn pnhịp pthứ phai pcủa pthế pgiới. pMỗi pngày pcó pkhoảng ptừ p150

p- p200 ptàu pcác ploại pqua plại pBiển pĐông, pnên pnguy pcơ pô pnhiễm pbiển pdo pdầu ptừ ptàu ptrên

pvùng pbiển pcủa pViệt pNam plà prất plơn. pHơn pthế pnữa, pô pnhiễm pmôi ptrường pbiển pdo pdầu

pgây pra pnhững pthiệt phại ptrước pmắt pvà plâu pdài prất plớn, pđòi phỏi pnhiều ptiền pcủa, pcông

psức pcũng pnhư pthời pgian pđể pphục phồi pmôi ptrường pbiển. pTuy pnhiên, pviệc pbồi pthường

pthiệt phại pdo pô pnhiễm pdầu ptàu pcủa pViệt pNam pcòn pyếu. pCác ptrường phợp pbồi pthường

pkhông pthỏa pđáng pđang ptăng plên, psố ptiền pbồi pthường pkhông ptương pxứng pvới pnhững

ptổn pthất pô pnhiễm pmôi ptrường pthực ptế. pTheo pthống pkê, pcó ptới p77% psự pcố ptràn pdầu

pxảy pra ptại pvùng pbiển pthuộc pthẩm pquyền pcủa pViệt pNam pkhông pđược pbồi pthường pđầy

pđủ pvà pthỏa pđáng, phoặc pvẫn pđang ptrong pquá ptrình pgiải pquyết. pMặc pdù pViệt pNam pđã

pban phành pmột psố pvăn pbản pliên pquan pđến ptrách pnhiệm ppháp plý pdân psự pvà pbồi pthường

pthiệt phại pdo pô pnhiễm pdầu pcủa ptàu pgây pra pcũng pnhư pcó pnhiều pgiải ppháp pnhưng phiệu

pquả pkhông pcao. pDo pvậy, pnghiên pcứu pvấn pđề pchế pđộ ptrách pnhiệm ppháp plý pdân psự pđối

pvới pthiệt phại pô pnhiễm pmôi ptrường pgây pra pbởi pdầu pcủa ptàu pbiển pmang ptính pcấp pthiết,

pđồng pthời pnó pcũng plà pvấn pđề plý pluận pvà pthực ptiễn pbức pxúc phiện pnay. pMặt pkhác, pvấn

pđề ptrách pnhiệm ppháp plý pdân psự pđối pvới pthiệt phại pô pnhiễm pdầu ptừ ptàu pgây pra plại pđược

pquy pđịnh pbởi pnhiều pcông pước pquốc ptế pkhác pnhau, pvà pmỗi pcông pước pquốc ptế pđó plại

pcó pcác pđiều pkhoản pquy pđinh pkhác pnhau, pmột ptrong pcác pcông pước pđó plà pBunker p2001

pvà pCLC p1992. pDo pđó, pchúng pta pcần pnghiên pcứu, pso psánh pđể ptìm pra pmốiquan hệ, vai

ptrò pcủa phai pcông pước pnày ptrong pchế pđộ ptrách pnhệm ppháp plý pvà pbồi pthường pthiệt phại

pô pnhiêm pdầu ptàu, ptừ pđó pgiúp pđưa pra pcác pbài phọc pvà pđề pxuất pcác pgiải ppháp pgiúp pViệt

pNam pthực pthi phiệu pquả pcác pcông pước pnày; pcũng pnhư pcải pthiện pthựctrạng pvề pbồi

pthường pô pnhiễm pdầu ptàu pcủa pchúng pta. pĐó pcũng plà pnội pdung pmà pđề ptài p“Nghiên

pcứu, pso psánh pchế pđộ ptrách pnhiệm ppháp plý pdân psự pđối pvới pthiệt phại pô pnhiễm pdầu ptàu

ptheo pcông pước pCLC pvới pcông pước pBunker pvà pbài phọc pcho pViệt pNam” phướng ptới

- Phân tích thực trạng thực thi công ước Bunker 2001 và CLC tại Việt Nam, từ

đó đưa ra một số sửa đổi nhằm cải thiện các văn bản pháp luật hiên hành, và giúp Việt Nam thực thi tốt hơn hai công ước quốc tế này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Ô nhiễm dầu trên biển do nhiều nguyên nhân khác nhau như: do tàu chở dầu

bị tai nạn đắm chìm gây ra; do hoạt động của các cảng biển trong vùng nước ven bờ gây ra; do các sự cố tràn dầu từ dàn khoan dầu gây ra; do quá trình khai thác dầu trong thềm lục địa gây ra; do chế biến dầu tại các cơ sở lọc dầu gây ra; do rò rỉ, tháo thải trên đất liền; do đánh đắm các giàn khoan dầu quá hạn; do chiến tranh; và có thể là hậu quả của các hoạt động kiến tạo địa chất làm cho các vỉa dầu khai thác cũ

và mới gây tràn dầu v.v , nhưng trong phạm vi luận văn, học viên chỉ đi sâu nghiên cứu các quy đinh của công ước quốc tế Bunker 2001, CLC 1992 và các văn bản pháp luật hiện hành của Việt Nam liên quan đến trách nhiệm pháp lý dân sự và bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu từ tàu gây ra

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được quy định bởi mục đích, mục tiêu và đối tượng nghiên cứu, vì vậy trong luận văn này học viên đã sử dụng đồng bộ các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp so sánh: trong nghiên cứu phải có phương pháp so sánh mới xác định rõ hơn được đặc điểm và bản chất của vấn đề nghiên cứu, vì các vấn đề nghiên cứu nằm trong sự đối lập với nhau Tác giả sẽ tập chung phân tích, so sánh những quy định của hai công ước quốc tế Bunker 2001, CLC 1992 và các văn bản pháp luật liên quan của Việt Nam, từ đó tìm ra mối quan hệ, vai trò của hai công ước này trong chế độ trách nhiệm pháp lý dân sự đối với thiệt hại ô nhiễm dầu từ tàu gây ra

- Phương pháp phân tích, đánh giá: Tác giả sử dụng phương pháp phân tích, đánh giá để kiểm tra những quy định của hai công ước quốc tế Bunker 2001 và CLC 1992 đã và đang được thực thi như thế nào; và đánh giá việc thực thi các công ước quốc tế đó ở Việt Nam ra sao, từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị về định hướng giúp cải thiện thực trạng thực thi đó

5 Cơ sở khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

Phân tích đánh giá được vai trò cũng như ý nghĩa mối quan hệ của công ước Bunker 2001 và CLC trong việc hoàn thiện chế độ trách nhiệm pháp lý dân sự đối với thiệt hại ô nhiễm dầu từ tàu gây ra

Đánh giá được thực trạng thực thi công ước Bunker 2001 và CLC tại Việt Nam, đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện các văn bản pháp luật liên quan, và giúp Việt Nam thực thi hiệu quả các công ước này

6 Bố cục luận văn

Ngoài các trang bìa, mục lục, danh mục bảng, danh mục hình, danh mục chữ viết tắt, mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận án được bố cục với kết cấu 03

chương như sau:

Chương 1 Tổng quan về ô nhiễm dầu từ tàu gây ra

Chương 2 So sánh chế độ trách nhiệm pháp lý dân sự đối với thiệt hại ô nhiễm dầu tàu theo công ước CLC với công ước Bunker

Chương 3 Giải pháp giúp Việt Nam thực thi hiệu quả công ước CLC và Bunker

CHƯƠNG r 1 TỔNG r QUAN r VỀ r Ô r NHIỄM r DẦU r TỪ r TÀU r GÂY r RA 1.1 r Các r khái r niệm r cơ r bản r về r ô r nhiễm r môi r trường r biển

Bảo rvệ rmôi rtrường rbiển rlà rtrách rnhiệm rcủa rtất rcả rcác rquốc rgia rtrên rthế rgiới, rvì

rbiển rcó rvai rtrò rhết rsức rquan rtrọng rđối rvới rsự rsống rcủa rcon rngười. rHiện rnay, rbiển

rđang rbị rô rnhiễm rtừ rnhiều rnguồn rkhác rnhau, rtuy rnhiên rnguồn rô rnhiễm rlớn rnhất rvà

rtiềm rẩn rhậu rquả rnghiêm rtrọng rnhất rlà rtừ rhoạt rđộng rcủa rtàu rbiển, rđặc rbiệt rlà rcác rtàu

rchở rdầu. rChính rvì rvậy rnghiên rcứu rvấn rđề rô rnhiễm rmôi rtrường, rô rnhiễm rbiển rdo rdầu

rlà rviệc rrất rkhó rkhăn rvà rphức rtạp. rĐể rcó rcơ rsở rnghiên rcứu rvấn rđề rô rnhiễm rbiển rdo rdầu

rmột rcách rcó rhệ rthống, rchúng rta rcần rphải rcó rcách rhiểu rthống rnhất rnhững rthuật rngữ,

rkhái rniệm rvề rdầu, rô rnhiễm rbiển, rô rnhiễm rbiển rdo rdầu, rô rnhiễm rmôi rtrường, rô rnhiễm

rbiển rtừ rtàu rbiển rvv

1.1.1 r Dầu

Theo rCông rước rquốc rtế rliên rquan rđến rsự rcan rthiệp rtrên rbiển rcả rtrong

rtrường rhợp rtai rnạn rgây rra rô rnhiễm rdầu r1969 r(INTERVENTION r1969) rđã rđưa rra

rkhái rniệm rvề r“Dầu” r rnghĩa rlà rdầu rnhẹ, rdầu rthô, rdầu rnặng rvà rdầu rbôi rtrơn

r(INTERVENTION r1969, rĐiều rII(3)). rTrong rkhi rđó, rCông rước rMARPOL r73/78 rlại

rcó rgiải rthích rrằng r“Dầu” rlà rdầu rmỏ rdưới rbất rkỳ rdạng rnào, rkể rcả rdầu rđốt, rdầu rthô,

rdầu rcặn, rdầu rthải rvà rcác rsản rphẩm rdầu rmỏ rđã rđược rlọc r(MARPOL r73/78, rPhụ rlục r1,

rĐiều r1). rCòn rtheo rCông rước rquốc rtế rvề rtrách rnhiệm rdân rsự rđối rvới rthiệt rhại rdo rô

rnhiễm rdầu r1992 r(CLC r1992) rđưa rra rkhái rniệm r“dầu” rnhư rsau: rDầu rcó rnghĩa rlà rbất rkỳ

rloại rdầu rkhông rphân rhuy rnào rnhư rdầu rdiesel rnặng, rdầu rthô, rdầu rbôi rtrơn, rdầu rnhiên

rliệu rđược rchở rtrên rtàu rnhư rhàng rhoá r(CLC r1992, rĐiều rI r(5)). rDo rđó, r“dầu” rtheo rCLC

r1992 rlà rdầu rkhông rphân rhủy, rchứ rkhông rphải rdầu rphân rhủy rvà rkhông rphải rdầu rcá

rvoi. rNhư rvậy, rkhái rniệm rdầu rthuộc rphạm rvi ráp rdụng rcủa rCLC r1992 rhẹp rhơn rso rvới

rquy rđịnh rcủa rMARPOL r73/78, rchủ ryếu rtập rtrung rvào rloại rdầu rkhó rphân rhủy. rCLC

r1992 rkhông ráp rdụng rđối rvới rô rnhiễm rdo rloại rdầu rdễ rphân rhủy rgây rra

Công rước rBunker r2001 rđã rđưa rra rđịnh rnghĩa rvề rdầu rnhiên rliệu rnhư rsau: rdầu

rnhiên rliệu rlà rbất rkỳ rhợp rchất rhydrocacbon rnào, rkể rcả rdầu rbôi rtrơn, rđược rsử rdụng

rhoặc rdự rđịnh rđược rsử rdụng rcho rđộng rcơ rđẩy rcủa rtàu rvà rbất rkỳ rdư rlượng rnào rtừ rdầu rđó

Ở rViệt rNam rtrong rcác rvăn rbản rpháp rluật rkhông rđưa rra rkhái rniệm rvề r“Dầu”, rchỉ

rcó rkhái rniệm r“Dầu rvà rcác rsản rphẩm rcủa rdầu” rđược rgiải rthích rtrong rQuyết rđịnh rsố

r02/2013/QĐ-TTg rngày r14 rtháng r1 rnăm r2013 rcủa rThủ rtướng rChính rphủ rban rhành

rQuy rchế rhoạt rđộng rứng rphó rsự rcố rtràn rdầu:

Dầu rvà rcác rsản rphẩm rcủa rdầu rbao rgồm:

a) rDầu rthô rlà rdầu rtừ rcác rmỏ rkhai rthác rchưa rqua rchế rbiến;

b) rDầu rthành rphẩm rlà rcác rloại rdầu rđã rqua rchế rbiến rnhư rxăng, rdầu rhỏa, rdầu rmáy

rbay, rdầu rDiesel r(DO), rdầu rmazút r(FO), rvà rcác rloại rdầu rbôi rtrơn rbảo rquản, rdầu rthủy

rlực;

c) rCác rloại rkhác rlà rdầu rthải, rnước rthải rlẫn rdầu rtừ rhoạt rđộng rsúc rrửa, rsửa rchữa

rtàu rcủa rtàu rbiển, rtàu rsông, rcác rphương rtiện rchứa rdầu

Từ rcác rkhái rniệm rtrên, rta rthấy rcó rnhiều rkhái rniệm, rcách rgiải rthích rkhác rnhau rvề

rdầu, rtuy rnhiên rtrong rluận rvăn rnày rchúng rta rthống rnhất rrằng r“Dầu” rtrong rluận rán rnày

rđược rhiểu rlà rtất rcả rcác rloại: rdầu rthô, rhỗn rhợp rchứa rdầu rthô, rdầu rdiesel, rdầu rđốt rnặng,

rdầu rrải rđường, rdầu rbiến rthế, rdầu rthơm, rdầu rbôi rtrơn rvà rcác rcấu rtử rpha rtrộn, rdầu

rkhoáng rchất, rdầu rmô rtơ, rdầu rthẩm rthấu, rdầu rtrục rquay, rdầu rtua rbin rvà rcác rsản rphẩm

rdầu rkhác rtừ rdầu, rlà rbất rkỳ rloại rdung rdịch rcó rchứa rHydrocacbon rở rdạng rtự rnhiên rtừ

rtrong rlòng rđất rđã rqua rxử rlý rhoặc rchưa rqua rxử rlý

1.1.2 r Ô r nhiễm r môi r trường

Ô rnhiễm rmôi rtrường rlà rsự rthay rđổi rtính rchất rlý rhóa rsinh rhay rcác rthành rphần rcủa

rmôi rtrường, rgây rra rtác rhại rcho rcác rloài rđộng rthực rvật rvà rcon rngười. rDưới rgóc rđộ

rkhoa rhọc rpháp rlý, rkhái rniệm rô rnhiễm rmôi rtrường rluôn rđược rxem rxét rtrong rmối rquan

rhệ rvới rcon rngười. rPháp rluật rnhiều rquốc rgia rđã rđưa rra rcác rđịnh rnghĩa rkhác rnhau rvề rô

rnhiễm rmôi rtrường. rTiếp rthu rquan rđiểm rcủa rluật rquốc rtế, rLuật rbảo rvệ rmôi rtrường rViệt

rNam rnăm r2005 rsửa rđổi r2015 rđã rđịnh rnghĩa rô rnhiễm rmôi rtrường: r“sự rbiến rđổi rcủa

rcác rthành rphần rmôi rtrường rkhông rphù rhợp rvới rtiêu rchuẩn rmôi rtrường, rgây rảnh

rhưởng rxấu rđến rcon rngười, rsinh rvật”. rHơn rnữa, rLuật rnày rcòn rnêu rđịnh rnghĩa rvề r“suy

rthoái rmôi rtrường”, r“sự rcố rmôi rtrường”; rtheo rđó, r“suy rthoái rmôi rtrường” rlà rsự rsuy

rgiảm rvề rchất rlượng rvà rsố rlượng rcủa rthành rphần rmôi rtrường, rgây rảnh rhưởng rxấu rđối

rvới rcon rngười rvà rsinh rvật; r“sự rcố rmôi rtrường” rlà rtai rbiến rhoặc rrủi rro rxảy rra rtrong rquá

rtrình rhoạt rđộng rcủa rcon rngười rhoặc rbiến rđổi rthất rthường rcủa rtự rnhiên, rgây rô rnhiễm,

rsuy rthoái rhoặc rbiến rđổi rmôi rtrường rnghiêm rtrọng

Theo rquy rđịnh rtại rĐiều r1 rkhoản r4 rcủa rCông rước rLuật rbiển rnăm r1982: r“Ô rnhiễm

rmôi rtrường rbiển rlà rviệc rcon rngười rtrực rtiếp rhoặc rgián rtiếp rđưa rcác rchất rliệu rhoặc

rnăng rlượng rvào rmôi rtrường rbiển, rkhi rviệc rđó rgây rra rhoặc rcó rthể rgây rra rnhững rtác rhại

rnhư rgây rtổn rhại rđến rnguồn rlợi rsinh rvật, rvà rđến rhệ rthống rđộng rvật rvà rhệ rthực rvật rbiển,

rgây rnguy rhiểm rcho rsức rkhỏe rcon rngười, rgây rtrở rngại rcho rcác rhoạt rđộng rở rbiển, rkể rcả

rviệc rđánh rbắt rhải rsản rvà rcác rviệc rsử rdụng rbiển rmột rcách rhợp rpháp rkhác, rlàm rbiến rđổi

rchất rlượng rnước rbiển rvề rphương rdiện rsử rdụng rnó rvà rlàm rgiảm rsút rcác rgiá rtrị rmỹ rcảm

rcủa rbiển”

Ngoài rviệc rđưa rra rkhái rniệm rô rnhiễm rmôi rtrường rbiển, rCông rước rLuật rbiển

rnăm r1982 rxác rđịnh rcác rloại rnguồn rchủ ryếu rdẫn rđến rô rnhiễm rgồm: rÔ rnhiễm rbắt

rnguồn rtừ rđất rliền r(Điều r207); rÔ rnhiễm rdo rhoạt rđộng rliên rquan rđến rđáy rbiển rthuộc

rquyền rtài rphán rquốc rgia r(Điều r208-209); rÔ rnhiễm rcó rnguồn rgốc rtừ rbầu rkhí rquyển

rhay rqua rbầu rkhí rquyển r(Điều r212); rÔ rnhiễm rdo rsự rnhận rchìm r(Điều r210); rÔ rnhiễm

rdo rtàu rthuyền rgây rra r(Điều r211)

Còn rtheo rthống rkê rcủa rTổ rchức rHàng rhải rquốc rtế r- rIMO, rcó r5 rnguồn rô rnhiễm

rmôi rtrường rbiển rchủ ryếu:

- rÔ rnhiễm rcó rnguồn rgốc rtừ rđất rliền rnhư rô rnhiễm rgây rra rbởi rnhững rvật rliệu

r(thông rqua rnăng rlượng) rđược rthải rvào rmôi rtrường rbiển rcó rnguồn rgốc rtừ rđất rliền,

rthông rqua rcác rcửa rsông, rđường rống rvà rcác rcấu rtrúc

- rÔ rnhiễm rdo rđổ rcác rchất rthải rcông rnghiệp rvà rcác rchất rthải rtừ rthành rphố rđược

rvận rchuyển rbằng rtàu rnhằm rđổ rxuống rbiển rhoặc rđốt rở rtrên rbiển, rkể rcả rviệc rđổ rnhững

rvật rliệu rthu rđược rkhi rnạo rvét rluồng, rcửa rsông

- rÔ rnhiễm rgây rra rbởi rviệc rxả rtrực rtiếp rnhững rvật rliệu rđộc rhại rphát rsinh rtừ rviệc

rthăm rdò rkhai rthác rkhoáng rvật rtừ rđáy rbiển

- rÔ rnhiễm rtừ rvà rthông rqua rkhí rquyển, rdo rthải rnhững rvật rliệu rđộc rhại r(hoặc rnăng

rlượng) rvào rkhí rquyển rdo rhoạt rđộng rcủa rcon rngười rtrên rđất rliền, rdo rtàu rhoặc rmáy rbay,

rnhững rvật rliệu rnày rsẽ rrơi rxuống rbiển rcùng rvới rnước rmưa rhoặc rtuyết

- rÔ rnhiễm rdo rtàu rbiển rgây rra, rtức rlà rô rnhiễm rgây rra rbởi rcác rhoạt rđộng rthải rtừ rtàu

rbiển r(do rlàm rsạch rkét rhoặc rthay rnước rballast) rhoặc rgây rra rbởi rcác rtai rnạn rhàng rhải

r(sau rkhi rxảy rra rva rchạm rhoặc rtàu rbị rmắc rcạn)

“Ô rnhiễm rmôi rtrường rbiển rdo rdầu” rđược rhiểu rvà rgọi rtên rmột rcách rtổng rquát

rchính rlà r“ô rnhiễm rdầu”. rÔ rnhiễm rbiển rdo rdầu rthường rxuất rphát rtừ rcác rnguồn rhoạt

rđộng rchính rsau rđây:

(i) rÔ rnhiễm rdầu rdo rhoạt rđộng rvận rtải rbiển: rTheo rtài rliệu rthống rkê rcủa rLiên rhợp

rquốc, rlượng rdầu rđổ rra rbiển rcó rliên rquan rđến rcác rhoạt rđộng rcủa rhàng rhải rlà r2-3 rtriệu

rtấn/năm, rchiếm r30% rtổng rlượng rdầu rđổ rxuống rbiển, rtrong rđó rcác rhoạt rđộng rhàng rhải

rvà rcác rtai rnạn rcủa rcác rcon rtàu rchiếm r46-47%. rHàng rnăm, rsố rlượng rkhoảng r02 rtỷ rtấn

rdầu rcác rloại rđược rchuyên rchở rbằng rđường rbiển, rcho rthấy rkhả rnăng rgây rô rnhiễm rbiển

rdo rdầu rtừ rhoạt rđộng rhàng rhải rlà rrất rlớn

(ii) rÔ rnhiễm rdầu rdo rhoạt rđộng rdầu rkhí r(thăm rdò, rkhai rthác, rvận rchuyển) rtrên

rbiển: rCho rđến rnay, rdầu rđã rđược rtìm rthấy rở rthềm rlục rđịa rvà rbiển rcủa rtrên r30 rnước,

rnhững rvùng rcó rkhả rnăng rvà rkhối rlượng rkhai rthác rlớn rlà rBiển rBắc, rvịnh rPecxich, rTây

rNam rPhi, rVịnh rMehico, rBắc rMỹ rTheo rtính rtoán rcủa rcác rnhà rkhoa rhọc, rlượng rdầu

rthất rthoát rkhi rkhai rthác rchiếm r0,23% r(chỉ rriêng rmột rlô rkhai rthác rdầu rcủa rAnh rhoạt

rđộng r05 rnăm rtrên rbiển rđã rđổ rra rbiển r1.430 rtấn rdầu rthô)

(iii) rÔ rnhiễm rdầu rdo rsự rcố, rtai rnạn rcủa rtàu rbiển rxảy rra rtrên rbiển: rNguồn rgây rô

rnhiễm rdo rcác rtàu rbiển rbị rtai rnạn, rsự rcố rtrên rbiển rchỉ rchiếm r15-25% rsố rvụ rô rnhiễm

rdầu, rnhưng rkhối rlượng rdầu rđổ rxuống rbiển rlại rrất rlớn. rTai rnạn rgây rtràn rdầu rlàm rnước

rbiển rbị rô rnhiễm rđể rlại rhậu rquả, rtổn rhại rlớn rvề rcảnh rquan, rmôi rsinh, rthiệt rhại rcho

rnguồn rlợi rthuỷ rsản rCó rthể rkể rđến rmột rsố rvụ rtai rnạn rtràn rdầu rđiển rhình rtrên rthế rgiới

rnhư: rTàu rAmoco rCadiz rđắm rngày r16/3/1978 rtại rvùng rbiển rPorstall rcủa rPháp rđổ rra

rbiển r223.000 rtấn rdầu; rtàu rExxon rValdez rtràn r40.000 rtấn rdầu rthô rxuống rbiển rgây rthiệt

rhại rlớn rvào rnăm r1989; rdàn rkhoan rlớn rnhất rcủa rcông rty rdầu rkhí rBrazin rPetrobras rbị

rsự rcố rlàm rtràn r26.000 rtấn rdầu rra rbiển rtháng r3/2001; rvụ rnổ rgiàn rkhoan rcủa rcông rty rBP

r(Anh) rtrên rvịnh rMexico r(Hoa rKỳ) rnăm r2010 rlàm rtràn rhơn r170 rtriệu rlít rdầu rtrên rmột

rvùng rkhoảng r240 rkm rvùng rbiển rvà rbờ rbiển rHoa rKỳ

Theo rtài rliệu rmẫu rvề rxây rdựng rluật rtàu rbiển rphòng rchống rô rnhiễm rcho rcác rnước

rvùng rCaribe, r“sự rcố rô rnhiễm rdầu” rcó rnghĩa rlà rsự rcố rhay rmột rloạt rcác rsự rcố rcó rcùng

rnguồn rgốc rgây rra rhoặc rcó rthể rgây rra rviệc rxả rdầu rvà rvấn rđề rnày rđe rdoạ rhoặc rcó rthể rđe

rdoạ rảnh rhưởng rtới rmôi rtrường rbiển, rhoặc rbờ rbiển rhay rcác rlợi rích rliên rquan rcủa rmột

rhay rnhiều rquốc rgia, rvà rvấn rđề rnày rđòi rhỏi rngay rlập rtức rhành rđộng rkhẩn rcấp rhoặc rcác

rbiện rpháp rxử rlý rkhác

Sự rcố rô rnhiễm rdầu rtrên rbiển rthường rlà rcác rsự rcố rtai rnạn rhàng rhải rcủa rcác rtàu

rbiển r(đâm rva, rchìm rđắm…) rhoặc rsự rcố rphát rsinh rtừ rhoạt rđộng rkhai rthác, rvận rchuyển

rdầu rkhí rtrên rbiển. rTheo rpháp rluật rquốc rtế, r“tàu” rcó rnghĩa rlà rmọi rloại rtàu rhoạt rđộng

rtrên rbiển rbao rgồm rcả rtàu rcao rtốc, rthuỷ rphi rcơ, rtàu rngầm rvà rbất rkỳ rphương rtiện rnổi

rnào rkhác. r“Tàu rchở rdầu” rđược rhiểu rlà rmột rcon rtàu rđược rcấu rtrúc rhay rthích rnghi rvới

rviệc rchuyên rchở rdầu rdưới rdạng rrời rvới rsố rlượng rlớn rtrong rkhoang rchứa rhàng rhoá

rtrên rtàu rvà rbao rgồm: r(a) rtàu rchuyên rchở rkết rhợp; r(b) rtàu rchuyên rchở rchất rhoá rhọc

rvận rchuyển rhàng rhoá rhay rmột rphần rhàng rhoá rdầu rdưới rdạng rrời; rvà r(c) rtàu rvận

rchuyển rkhí rđốt rchuyên rchở rhàng rhoá rhoặc rmột rphần rhàng rhoá rdầu rdưới rdạng rrời

r“Tàu rchở rdầu rthô” rlà rtàu rđược rsử rdụng rđể rvận rchuyển rdầu rthô rvì rmục rđích rthương

rmại

1.1.2.5 r Thiệt r hại r do r ô r nhiễm r dầu

Trên rphạm rvi rthế rgiới, rhiện rđang rtồn rtại rsong rsong rhai rquan rniệm rkhác rnhau rvề

rthiệt rhại rdo rô rnhiễm, rsuy rthoái rmôi rtrường. rMột rlà, rthiệt rhại rdo rô rnhiễm, rsuy rthoái

rmôi rtrường rchỉ rgồm rthiệt rhại rđối rvới rcác ryếu rtố rmôi rtrường rtự rnhiên, rnhư rhệ rđộng

rvật, rthực rvật, rđất, rnước, rkhông rkhí rmà rkhông rbao rgồm rthiệt rhại rđối rvới rtính rmạng,

rsức rkhỏe rvà rtài rsản rcủa rcon rngười. rHai rlà, rthiệt rhại rvề rmôi rtrường rkhông rchỉ rbao rgồm

rcác rthiệt rhại rđến rchất rlượng rmôi rtrường rmà rcòn rcả rthiệt rhại rvề rsức rkhỏe, rtài rsản rcủa

rcá rnhân rdo rô rnhiễm rmôi rtrường rgây rnên. rTuy rnhiên, rđến rnay rhầu rhết rcác rnước rtrên

rthế rgiới rđều rcho rrằng rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu rgây rra rtrên rbiển rbao rgồm rcác rthiệt rhại

rvề rtài rnguyên rvà rmôi rtrường, rbao rgồm rcả rthiệt rhại rcác rgiá rtrị rtrực rtiếp, rgián rtiếp rcủa

rcác rhệ rsinh rthái rbiển rvà rcác rhoạt rđộng rkinh rtế rcũng rnhư rsức rkhỏe rcộng rđồng. rNgoài

rra rcác rthiệt rhại rkinh rtế rphải rbỏ rra rđể rkhắc rphục rsự rcố rtràn rdầu rvà rphục rhồi rmôi

rtrường, rcác rhệ rsinh rthái rtrở rlại rtrạng rthái rban rđầu rcũng rđược rtính rvào rtổng rthiệt rhại

rkinh rtế rdo rô rnhiễm rdầu

Theo rCông rước rvề rtrách rnhiệm rdân rsự rdo rô rnhiễm rdầu r1992 r(CLC r1992), r“thiệt

rhại rdo rô rnhiễm rdầu” rđược rhiểu rlà: r

(i) rTổn rthất rhoặc rthiệt rhại rxảy rra rbên rngoài rtàu rdo rsự rxâm rnhập rtừ rviệc rrò rrỉ rdầu

rhoặc rthải rdầu rtừ rtàu, rbất rkể rở rđịa rđiểm rnào rxảy rra rsự rcố rrò rrỉ rhoặc rthải rdầu rđó, rvới

rđiều rkiện rlà rviệc rđền rbù rdo rmôi rtrường rbị rsuy ryếu rngoài rnhững rtổn rthất rvề rlợi rtức rdo

rsự rsuy ryếu rđó rsẽ rđược rgiới rhạn rtương rđương rở rmức rchi rphí rthực rtế rbỏ rra rđã rđược

rhoặc rsẽ rđược ráp rdụng rcác rbiện rpháp rhợp rlý rnhằm rkhôi rphục rmôi rtrường;

(ii) rCác rchi rphí rđể rthực rhiện rbiện rpháp rphòng rngừa rvà rnhững rtổn rthất rhoặc rhư

rhại rphát rsinh rtừ rviệc ráp rdụng rcác rbiện rpháp rnày

Những rthiệt rhại rmà rCLC r1992 rquy rđịnh rđược rđền rbù rbao rgồm:

Thiệt rhại, rtổn rthất rcho rmôi rtrường rlà rhậu rquả rcủa rtác rđộng rdầu rtràn;

Chi rphí rthực rtế rbỏ rra rcho rbiện rpháp rhợp rlý rđể rkhôi rphục rmôi rtrường rđã rđược

rhoặc rsẽ rđược ráp rdụng;

Chi rphí rcho rbiện rpháp rphòng rngừa rvà rnhững rtổn rthất, rhư rhại rphát rsinh rtừ rbiện

rpháp rphòng rngừa rđược ráp rdụng rsau rkhi rsự rcố rhàng rhải rxảy rra rkể rcả rkhi rkhông rcó rsự

rcố rtràn rdầu rxảy rra;

Công rước rthành rlập rQuỹ rquốc rtế rvề rbồi rthường rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu r- rFC

r1992 r(khoản r2 rĐiều r1) rquy rđịnh rvề rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rđược rbồi rthường rcụ rthể rlà: Tổn rthất rhoặc rthiệt rhại rxảy rra rbên rngoài rtàu rdo rsự rxâm rnhiễm rtừ rviệc rrò rrỉ rdầu

rhoặc rthải rdầu rtừ rtàu, rbất rkể rlà rở rđịa rđiểm rnào rxảy rra rsự rcố rrò rrỉ rhoặc rthải rdầu rđó, rvới

rđiều rkiện rlà rviệc rđền rbù rcho rmôi rtrường rbị rảnh rhưởng rngoài rnhững rtổn rthất rvề rlợi rtức

rảnh rhưởng rđó rsẽ rđược rgiới rhạn rtương rđương rở rmức rchi rphí rthực rtế rbỏ rra rcho rcác rbiện

rpháp rhợp rlý rnhằm rkhôi rphục rmôi rtrường rđã rđược rhoặc rsẽ rđược ráp rdụng rvà rcác rchi

rphí rđể rthực rhiện rnhững rbiện rpháp rphòng rngừa rvà rnhững rtổn rthất rhoặc rthiệt rhại rphát

rsinh rtừ rviệc ráp rdụng rcác rbiện rpháp rnày

Các rkhoản rchi rhợp rlý rhoặc rsự rhy rsinh rhợp rlý rđược rtiến rhành rmột rcách rtự

rnguyện rcủa rchủ rtàu rđể rphòng rngừa rhoặc rhạn rchế rthiệt rhại rdo rô rnhiễm

Theo rtài rliệu rvề rhướng rdẫn rkhiếu rnại rcủa rQuỹ rquốc rtế rbồi rthường rthiệt rhại rdo rô

rnhiễm rdầu rcác rthiệt rhại rđược rxem rxét rđánh rgiá rgồm: rCác rchi rphí rcho rdọn rdẹp, rlàm

rsạch rvà rcác rbiện rpháp rngăn rngừa rô rnhiễm rđược rtiến rhành; rThiệt rhại rtài rsản; rThiệt rhại

rkinh rtế rthuần rtuý; rThiệt rhại rvề rkinh rtế rtrong rnghề rcá, rnghề rnuôi rtrồng rđộng rthực rvật rở

rbiển rvà rcác rkhu rvực rđánh rbắt rcá; rThiệt rhại rvề rkinh rtế rtrong rcác rkhu rdu rlịch; rThiệt rhại

rmôi rtrường rvà rcác rbài rhọc rvề rtràn rdầu; rChi rphí rsử rdụng rcố rvấn. rQuỹ r1992 rđã rcó

rhướng rdẫn rchi rtiết rvề rkhái rniệm rnày rnhằm rtạo rthuận rlợi rcho rviệc rxác rđịnh rcác rkhiếu

rnại rthuộc rCLC r1992, rcụ rthể rđó rlà rcác rthiệt rhại rđối rvới rtài rsản, rtàu, rcông rcụ rđánh rcá,

rtàu rthuyền rdu rlịch, rbờ rbiển, rcầu rtàu rvà rcác rtài rsản rven rbờ rbiển…; r“thiệt rhại rvề rkinh

rtế” rđối rvới rnhững rngười rtrực rtiếp rhưởng rlợi rtừ rbờ rbiển rvà rcác rhoạt rđộng rliên rquan

rđến rbiển; rcác rchi rphí rcứu rhộ, rchi rphí rdọn rsạch rdầu rvà rcả rchi rphí rthực rtế rbỏ rra rcho rviệc

ráp rdụng rcác rbiện rpháp rphòng rngừa rcũng rđược rcoi rlà rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu

1.2 r Các r khái r niệm r cơ r bản r trong r chế r độ r trách r nhiệm r pháp r lý r dân r sự r đối r với r ô

r nhiễm r dầu r từ r tàu r biển

Chế rđộ rtrách rnhiệm rpháp rlý rdân rsự rđối rvới rthiệt rhại rô rnhiễm rdầu rtừ rtàu rbiển rlà

rvấn rđề rtrách rnhiệm rpháp rlý rphức rtạp rở rnhiều rquốc rgia rtrên rthế rgiới. rTuy rnhiên, rnó

rcũng rcó rcác rnguyên rtắc rchung rlàm rcơ rsở rđể rxác rđịnh rtrách rnhiệm rbồi rthường rthiệt

rhại rô rnhiễm rdầu. rNhững rnguyên rtắc rcủa rpháp rluật rvề rbồi rthường rthiệt rhại rdo rô rnhiễm

rdầu rlà rnhững rtư rtưởng rchỉ rđạo, rxuyên rsuốt, rchi rphối rnội rdung, rhình rthức rthể rhiện rcác

rquy rđịnh rvề rquyền, rnghĩa rvụ rcủa rcác rchủ rthể rtrong rhoạt rđộng rbồi rthường rthiệt rhại: Nguyên rtắc rbảo rvệ rmôi rtrường rlà rnghĩa rvụ rcủa rmỗi rquốc rgia: rNguyên rtắc rnày

rđòi rhỏi rcác rquốc rgia rtrong rcác rchính rsách, rchiến rlược rkhai rthác rbiển rphải rxây rdựng

rnội rdung rbảo rvệ rmôi rtrường rbiển, rtrong rđó rphải rchú rtrọng rbảo rvệ rbiển rkhông rbị rô

rnhiễm rdầu rtừ rcác rhoạt rđộng rhàng rhải, rkhai rthác rdầu rkhí, rđánh rbắt rthủy rhải rsản, rcác

rhoạt rđộng rtrong rđất rliền… rđồng rthời rphải rxây rdựng rhệ rthống rpháp rluật rcó rđủ rhiệu

rlực rđể rngăn rchặn rhiệu rquả rcác rhành rvi rô rnhiễm rbiển rdo rdầu

Nguyên rtắc rhợp rtác: rVấn rđề rhợp rtác rtrong rphòng rngừa, rkhắc rphục, rxử rlý rô

rnhiễm rbiển rdo rdầu rluôn rđược rnhấn rmạnh rtrong rcác rcông rước rquốc rtế rvà rcác rvăn rbản

rquốc rgia, rdo rđặc rtính rlan rtruyền rcủa rdầu, rdo rcác rđiều rkiện rtự rnhiên rcủa rbiển: rsóng,

rgió, rdòng rchảy, rthủy rtriều…có rthể rlàm rcho rmột rvụ rô rnhiễm rdầu r- rnhất rlà rvới rlượng

rdầu rlớn rcó rthể rđe rdọa rđến rbiển rcủa rnhiều rquốc rgia. rNguyên rtắc rnày rđòi rhỏi rcác rquốc

rgia rphải rdự rliệu rcác rtình rhuống rcần rphải rcó rsự rhợp rtác, rnội rdung rhợp rtác rvới rcác rquốc

rgia rláng rgiềng rvà rcác rtổ rchức rquốc rtế rcó rliên rquan

Nguyên rtắc rtuân rthủ rnghiêm rngặt rcác rchuẩn rmôi rtrường, rphòng rngừa rnghiêm

rngặt, rxử rlý rnghiêm rkhắc rcác rhành rvi rgây rô rnhiễm rbiển rdo rdầu: rNguyên rtắc rnày ryêu

rcầu rcác rquốc rgia rcó rnghĩa rvụ rđặt rra rcác rtiêu rchuẩn rmôi rtrường r(trên rcơ rsở rkết rhợp

rquy rđịnh rquốc rtế rvà rluật rpháp rquốc rgia), rcó rbiện rpháp rkiểm rtra, rkiểm rsoát rnghiêm

rngặt, rkhông rcho rphép rphương rtiện rvi rphạm rcác rquy rđịnh rvề rtiêu rchuẩn rkỹ rthuật rhoặc

rkhông rcó rchứng rnhận rđạt rtiêu rchuẩn rvề rbảo rvệ rmôi rtrường rđược rtham rgia rcác rhoạt

rđộng rtrên rbiển rcũng rnhư rkhông rcho rphép rxả rthải rxuống rbiển rcác rchất rkhông rđạt rtiêu

rchuẩn rvề rmôi rtrường

Nguyên rtắc rngười rgây rô rnhiễm rphải rbồi rthường: rLà rnguyên rtắc rcơ rbản rtrong

rLuật rMôi rtrường rquốc rtế rvà rđược rthể rhiện rrất rrõ rtrong rpháp rluật rphòng rngừa, rkhắc

rphục, rxử rlý rô rnhiễm rbiển rdo rdầu r(Lời rnói rđầu rcủa rCông rước rOPRC rquy rđịnh: r“Các

rquốc rgia rthành rviên rcủa rcông rước rnày rcoi rnguyên rtắc rngười rgây rô rnhiễm rphải rbồi

rthường rlà rnguyên rtắc rchung rcủa rLuật rMôi rtrường rquốc rtế”; rĐiều r3 rCLC1992 rquy

rđịnh: r“Chủ rtàu rsẽ rphải rchịu rtrách rnhiệm rvề rbất rcứ rmột rthiệt rhại rnào rdo rô rnhiễm rgây

rra rtừ rviệc rthoát rdầu rhoặc rdo rxả rdầu rtừ rtàu rbiển rvà rlà rnguyên rnhân rcủa rsự rcố rđó”) Nguyên rtắc rnghĩa rvụ rthông rtin rvề rô rnhiễm rdầu: rNguyên rtắc rnày rđòi rhỏi rcác

rquốc rgia rphải rnghiêm rtúc rthực rhiện rtrách rnhiệm rthông rtin rđến rcác rnước rliên rquan,

rđến rcác rtổ rchức rquốc rtế rmà rmình rlà rthành rviên rvề rtình rhình rô rnhiễm rdầu rtheo rđúng

rquy rđịnh rcủa rCông rước rvà rphải rđưa rvào rluật rcủa rnước rmình rnhững rquy rđịnh rvề

rnghĩa rvụ rcủa rcác rtổ rchức, rcá rnhân rphải rthông rtin rvề rô rnhiễm rdầu

Nguyên rtắc rtrách rnhiệm rvà rgiới rhạn rtài rchính rcủa rtrách rnhiệm: rThiệt rhại rdo rô

rnhiễm rdầu rthường rrất rlớn. rCác rtài rliệu rkinh rtế rđã rchỉ rra rrằng rtrách rnhiệm rtuyệt rđối

rđền rbù rthiệt rhại rchỉ ráp rdụng rtrong rtrường rhợp rbên rgây rhại rcó rtài rsản rdùng rđể rchi rtrả

rcho rthiệt rhại. rTrong rtrường rhợp rbên rgây rhại rkhông rcó rkhả rnăng rthanh rtoán, rtrách

rnhiệm rtuyệt rđối rcó rthể rkhông rthực rhiện rđược. rMột rđiểm rquan rtrọng rtrong rcác rcông

rước rtrách rnhiệm rquốc rtế rlà rchủ rtàu rchở rdầu rsẽ rkhông rphải rchịu rtoàn rbộ rtrách rnhiệm,

rtrách rnhiệm rcủa rchủ rtàu rchở rdầu rsẽ rđược rgiới rhạn rở rmột rlượng rnhất rđịnh rmà rcó rthể

rthấp rhơn rđáng rkể rso rvới rlượng rthiệt rhại rdo rvụ rô rnhiễm rdầu rgây rra rtrên rthực rtế

1.2.1 r Phạm r vi r áp r dụng r địa r lý

Hầu rhết rtất rcác rcông rước rquốc rtế rvề rtrách rnhiệm rpháp rlý rđối rvới rô rnhiễm rdầu rdo

rtàu rgây rra rđều ráp rdụng rđối rvới rcác rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rvà rcác rbiện rpháp rphòng rngừa

rô rnhiễm. rTuy rnhiên, rnó rbị rgiới rhạn rtrong rphạm rvi ráp rdụng rđịa rlý. rTheo rđó, rcác rcông

rước ráp rdụng rđối rvới rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rxảy rra rtrên rlãnh rthổ rcủa rnước rthành rviên,

rbao rgồm rlãnh rhải rvà rvùng rđặc rquyền rkinh rtế rcủa rmột rquốc rgia rthành rviên rhoặc, rnếu

rmột rnước rthành rviên rchưa rthành rlập rvùng rđặc rquyền rkinh rtế rthì rkhu rvực rđó rđược rtính

rtừ rkhu rvực rliền rkề rvượt rra rngoài rlãnh rhải rcủa rnước rthành rviên rđó rvà rkhông rvượt rquá

r200 rhải rlý rso rvới rđường rcơ rsở, rvà rkhu rvực rđó rphải rđược rxác rđịnh rvà rthành rlập rtheo

rquy rđịnh rcủa rluật rpháp rquốc rtế

Có rnhiều rý rkiến rkhác rnhau rvề rphạm rvi ráp rdụng rđịa rlý rđối rvới rthiệt rhại rô rnhiễm

rdo rdầu rtàu rgây rra, rmột rsố rhọc rgiả rcho rrằng rphạm rvi ráp rdụng rđịa rlý rhiện rtại rlà rhạn rchế

rcủa rcác rcông rước rquốc rtế rvề rô rnhiễm rdầu rgây rra rbởi rcác rtàu, rvà rhọ rmuốn rmở rrộng

rphạm rvi ráp rdụng rđịa rlý rcác rcông rước rnày rra rtới rvùng rbiển rcả r- rvùng rbiển rquốc rtế

rchung. rMặt rkhác, rmột rsố rhọc rgiả rvẫn rcho rrằng rviệc rmở rrộng rphạm rvi ráp rdụng rcác

rcông rước rsẽ rlàm rphức rtạp rthêm rhệ rthống rpháp rluật rvề rtrách rnhiệm rpháp rlý rđối rvới

rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu rgây rra rbởi rtàu, rđặc rbiệt rlà rviệc rbồi rthường rcác rthiệt rhại rđó,

rviệc rmở rrộng rđó rsẽ rgây rgánh rnặng rcho rquỹ rbồi rthường. rVà rnó rsẽ rdẫn rđến rnguy rcơ

rtràn rngập rcác ryêu rcầu rbồi rthường rthiệt rhại rô rnhiễm rdầu rtrên rtoàn rthế rgiới

Tuy rnhiên, rcó rtrường rhợp rcác rbiện rpháp rphòng rngừa rô rnhiễm rdầu rđược rthực

rhiện rtrên rbiển rcả rmà rkhông rgiới rhạn rở rphạm rvi rđịa rlý, rmột rsố rcông rước rquốc rtế rđã ráp

rdụng rtrong rtrường rhợp rnày. rVà rnó rlần rđầu rtiên rđược rthông rqua rbởi rcông rước

rINTERVENTION r1969. rMột rđiểm rđáng rchú rý rlà rINTERVENTION r1969 rcho rphép

rcác rnước rven rbiển rthực rhiện rcác rbiện rpháp rcan rthiệp rcần rthiết rtrên rbiển rcả r- rbiển

rquốc rtế rchung r- rmà rkhông rgiới rhạn rvề rphạm rvi rđịa rlý, rtheo rđó, rnó rquy rđịnh rrằng rmột

rnước rthành rviên rcó rthể rthực rhiện rcác rbiện rpháp rcần rthiết rtrên rbiển rcả rđể rngăn rngừa,

rloại rbỏ, rgiảm rnhẹ rthiệt rhại rô rnhiễm rdo rdầu rgây rra

Như rvậy, rphạm rvi ráp rdụng rđịa rlý rđược rcoi rlà rmột rtrong rnhững rcơ rsở rđể rxác rđịnh

rtrách rnhiệm rbồi rthường rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu

1.2.2 r Bên r chịu r trách r nhiệm r cho r thiệt r hại r do r ô r nhiễm r dầu r tàu

Bên rchịu rtrách rnhiệm rvề rbồi rthường rthiệt rhại rcho rnạn rnhân rbị rô rnhiễm rdầu rtàu

rđã rđược rquy rđịnh rrõ rràng rtrong rcác rcông rước rquốc rtế rliên rquan. rViệc rxác rđịnh rbên

rchịu rtrách rnhiệm rsẽ rgiúp rnạn rnhân rcủa rô rnhiễm rdầu rdễ rdàng rtìm rra rđúng rngười rđể

rkhiếu rkiện. rTuy rnhiên, rtrong rcác rcông rước rquốc rtế rkhác rnhau rlại rcó rcác rquy rđịnh

rkhông rgiống rnhau rvề rvấn rđề rnày. rTheo rCông rước rBunker r2001, rchủ rsở rhữu rđăng rký

rtàu, rngười rđiều rhành rvà rngười rthuê rtàu rtrần rđược rcoi rlà rchủ rtàu. rTrong rkhi rđó, rtheo

rCLC, rchủ rsở rhữu rđăng rký rtàu rđược rcoi rlà rchủ rtàu. rHơn rnữa, rtrong rtất rcả rcác rcông

rước rquốc rtế rliên rquan rđến rtrách rnhiệm rbồi rthường rthiệt rhại rô rnhiễm rdầu rtàu rđều rquy

rđịnh rbên rchịu rtrách rnhiệm rlà rchủ rtàu. rNhư rvậy, rtheo rCông rước rBunker r2001, rbên

rchịu rtrách rnhiệm rcó rý rnghĩa rrộng rhơn rso rvới rCLC. rDo rđó, rphạm rvi ráp rdụng rđối rvới

rnhững rngười rcó rthể rbị rcác rnạn rnhân rô rnhiễm rkhiếu rkiện rtheo rCông rước rBunker r2001

rlà rrộng rhơn rso rvới rCLC. r

Có rnhiều rý rkiến rkhác rnhau rvề rvệc rxác rđịnh rbên rchịu rtrách rnhiệm rcho rthiệt rhại rô

rnhiễm, rmột rsố rhọc rgiả rcho rrằng rchủ rhàng rphải rchịu rtrách rnhiệm rbồi rthường rthiệt rhại

rô rnhiễm rdầu, rvới rlập rluận rrằng rnguyên rnhân rgây rra rô rnhiễm rdầu rkhông rphải rlà rdo rtàu

rmà rtừ rdầu rđược rchở rtrên rtàu rnhư rhàng rhóa, rdo rđó, rbồi rthường rthiệt rhại rphải rlà rtrách

rnhiệm rcủa rchủ rhàng rhoặc rngười rcó rquyền rlợi rliên rquan rđến rhàng rhoá rđó r(dầu rhàng)

rTuy rnhiên, rmột rsố rhọc rgiả rcho rrằng rhàng rhoá r(dầu rhàng) rhoàn rtoàn rnằm rdưới rsự

rkiểm rsoát rcủa rchủ rtàu, rnhân rviên rhoặc rđại rlý rcủa rchủ rtàu, rtai rnạn rô rnhiễm rliên rquan

rđến rtàu rhoặc rhàng rhoá rtrên rtàu rchỉ rcó rthể rphát rsinh rtừ rmột rlỗi rtrong rviệc rxử rlý rhàng

rhóa rhoặc rhoạt rđộng rcủa rtàu. rDo rđó, rchủ rtàu rphải rchịu rtrách rnhiệm rvề rthiệt rhại rô

rnhiễm rđó. rNgoài rra, rviệc rxác rđịnh rcác rchủ rtàu rtrong rhoạt rđộng rkinh rdoanh rvận

rchuyển rdầu rhiện rnay rdễ rdàng rhơn rviệc rxác rđịnh rchủ rhàng

Một rlý rdo rkhác rcho rviệc rxác rđịnh rbên rchịu rtrách rnhiệm rnhư rhiện rnày rlà rcác rvấn

rđề rliên rquan rđến rviệc rphát rhành rgiấy rchứng rnhận rbảo rhiểm rhoặc rbảo rđảm rtài rchính

rKhi rcấp rgiấy rchứng rnhận rbảo rhiểm, rtên rcủa rngười rđược rbảo rhiểm rsẽ rđược rhiển rthị

rtrên rgiấy rchứng rnhận rbảo rhiểm rđó. rVà rtên rnày rsẽ rđược rthay rđổi rliên rtục rnếu rđó

rkhông rphải rlà rchủ rtàu. rĐiều rnày rcó rnghĩa rlà rcác rcơ rquan rcó rthẩm rquyền rliên rtục rphải

rhuỷ rbỏ rvà rban rhành rgiấy rchứng rnhận rbảo rhiểm rhoặc rđảm rbảo rtài rchính. rNhư rvậy,

rviệc rxác rđịnh rbên rchịu rtrách rnhiệm rlà rchủ rtàu rsẽ rtránh rđược rsự rphức rtạp rcủa rviệc rxác

rđịnh rbên rcó rnghĩa rvụ, rcũng rnhư rsự rđa rdạng rcủa rcác rbên rcó rnghĩa rvụ. rĐiều rnày rphù

rhợp rvới rý rđịnh rcủa rcác rcông rước rquốc rtế rđể rbảo rvệ rtối rđa rquyền rlợi rcủa rcác rnạn rnhân

rthiệt rhại rô rnhiễm rdầu

1.2.3 r Phạm r vi r bồi r thường r thiệt r hại r do r ô r nhiễm r dầu

Trên rthế rgiới, rcó rhai rquan rđiểm rkhác rnhau rvề rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rhoặc rsuy

rthoái rmôi rtrường. rThứ rnhất, rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rhoặc rsuy rthoái rmôi rtrường rchỉ rbao

rgồm rthiệt rhại rđối rvới rcác ryếu rtố rtự rnhiên rcủa rmôi rtrường rnhư rđộng rvật, rthực rvật,

rnước, rkhông rkhí rmà rkhông rbao rgồm rthiệt rhại rđến rtính rmạng, rsức rkhoẻ rcủa rcon

rngười. rThứ rhai, rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rmôi rtrường rgây rra rkhông rchỉ rbao rgồm rthiệt rhại

rvề rchất rlượng rmôi rtrường rmà rcòn rgây rthiệt rhại rcho rsức rkhoẻ rhoặc rtài rsản rcủa rcon

rngười. rTuy rnhiên, rhiện rnay, rhầu rhết rcác rquốc rgia rtrên rthế rgiới rđều rcho rrằng rnhững

rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu rgây rra rở rbiển rbao rgồm rnhững rthiệt rhại rtự rnhiên rvà rmôi

rtrường rnhư rthiệt rhại rcho rcác rgiá rtrị rtrực rtiếp, rgián rtiếp rcủa rhệ rsinh rthái rbiển rvà rcác

rhoạt rđộng rkinh rtế rcũng rnhư rthiệt rhại rđối rvới rsức rkhoẻ rcộng rđồng. rHơn rnữa, rthiệt rhại

rkinh rtế rdo rô rnhiễm rdầu rgây rra rcũng rđược rtính rvào rchi rphí rsử rdụng rđể rkhắc rphục rsự

rcố rtràn rdầu rvà rkhôi rphục rmôi rtrường, rhệ rsinh rthái

Và rtheo rCông rước rQuỹ r1992 rcó rquy rđịnh rcụ rthể rcác rlại rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu

rcó rthể rđược rbồi rthường rbao rgồm:

Chi rphí rcho rviệc rlàm rsạch rvà rcác rbiện rpháp rphòng rngừa: rViệc rbồi rthường rsẽ

rthanh rtoán rcho rchi rphí rcủa rhoạt rđộng rdọn rsạch rvà rcác rbiện rpháp rđể rngăn rngừa rhoặc

rgiảm rthiểu rô rnhiễm rở rcác rquốc rgia rthành rviên. rViệc rbồi rthường rcũng rsẽ rthanh rtoán

rcho rnhững rnỗ rlực rđể rgiải rcứu rcác rđộng rvật rbị rô rnhiễm, rđặc rbiệt rlà rcác rlại rchim, rbò rsát

rvà rđộng rvật rcó rvú. rVí rdụ, rnếu rmột rbiện rpháp rđược rthực rhiện rtrên rcác rvùng rbiển rhoặc

rtrong rlãnh rhải rcủa rmột rquốc rgia rkhông rphải rlà rmột rthành rviên rcủa rCông rước rQuỹ rđể

rngăn rngừa rhoặc rgiảm rthiểu rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rtrong rlãnh rhải rhoặc rvùng rđặc rquyền

rkinh rtế rcủa rmột rquốc rgia rthành rviên, rthì rchi rphí rđó rvề rnguyên rtắc rđủ rđiều rkiện rđể

rđược rbồi rthường. rChi rphí rcho rcác rbiện rpháp rphòng rngừa rcó rthể rđược rbồi rthường

rngay rcả rkhi rkhông rcó rsự rcố rtràn rdầu rxẩy rra, rnếu rchứng rminh rđược rrằng rcó rmột rnguy

rcơ rhoặc rmối rđe rdọa rnghiêm rtrọng rvề rsự rô rnhiễm rmôi rtrường rcó rthể rxẩy rra. r

Thiệt rhại rvề rtài rsản: rViệc rbồi rthường rsẽ rthanh rtoán rcho rcác rchi rphí rthích rhợp rđể

rlàm rsạch, rthay rthế rhoặc rsửa rchữa rnhững rtài rsản rđã rbị rảnh rhưởng rbởi rô rnhiễm rdầu Thiệt rhại rkinh rtế rthuần rtúy: rBồi rthường rcũng rsẽ rchi rtrả rcho rnhững rkhoản rmất

rthu rnhập rcủa rnhững rngười rcó rtài rsản rdo rbị rô rnhiễm rdầu. rVí rdụ, rngư rdân rkhông rthể

rđánh rbắt rvì rvùng rbiển rnơi rmà rbình rthường rhọ rvẫn rđánh rbắt rđã rbị rô rnhiễm rvà rhọ

rkhông rthể rđánh rcá rở rnơi rkhác; rhoặc rnhững rmất rkinh rtế rở rkhu rdu rlịch rvà rnuôi rtrồng

rthủy rhải rsản. rTương rtự rnhư rvậy, rchủ rmột rkhách rsạn rhoặc rmột rnhà rhàng rnằm rgần rmột

rbãi rbiển rbị rô rnhiễm rcó rthể rbị rthiệt rhại rvì rsố rlượng rkhách rgiảm rtrong rgiai rđoạn rbãi

rbiển rđó rbị rô rnhiễm

Thiệt rhại rmôi rtrường: rViệc rbồi rthường rsẽ rchi rtra rcho rcác rchi rphí rcủa rcác rbiện

rpháp rkhôi rphục rthích rhợp rvới rmục rđích rnhanh rchóng rphục rhồi rcác ryếu rtố rtự rnhiên rtại

rkhu rvực rbị rô rnhiễm, rvà rchi rphí rphục rvụ rviệc rnghiên rcứu rsau rkhi rxảy rra rsự rcố rtràn

rdầu. rTuy rnhiên, rthiệt rhại rvề rmôi rtrường rkhông rbồi rthường rđối rvới ryêu rcầu rbồi

rthường rdựa rtrên rsố rlượng rthiệt rhại rtrừu rtượng rđược rtính rtoán rtheo rphương rpháp rlý

rthuyết, rmà rkhông rtheo rcác rsố rliệu rthiệt rhại rcủa rthực rtế

Chi rphí rcho rviệc rsử rdụng rcác rcố rvấn, rchuyên rgia: rngười ryêu rcầu rbồi rthường

rthiệt rhại rcó rthể rsử rdụng rcác rcố rvấn, rchuyên rgia rđể rgiúp rhọ rtrong rviệc rđòi rbồi rthường

rVì rvậy, rviệc rbồi rthường rsẽ rphải rthanh rtoán rcho rcác rchi rphí rhợp rlý rcủa rviệc rthuê rcố

rvấn, rchuyên rgia. rMột rcâu rhỏi rđặt rra rlà rcác rchi rphí rthuê rchuyên, rgia rcố rcho rcác rcông

rviệc rgì rsẽ rđược rbồi rthường. rVà rngười rta rđã rxem rxét rvề rsự rcần rthiết rcho rngười ryêu

rcầu rsử rdụng rmột rcố rvấn, rtính rhữu rích rvà rchất rlượng rcủa rcông rviệc rdo rcố rvấn rthực

rhiện, rthời rgian rcần rthiết rhợp rlý rđối rvới rcông rviệc rđó

1.2.4 r Giới r hạn r trách r nhiệm r của r chủ r tàu

Trong rquá rtrình rkhai rthác rtàu, rchủ rtàu rlà rngười rphải rchịu rtrách rnhiệm rđối rvới

rnhững rmất rmát, rthiệt rhại rđối rvới rngười rkhác. rĐồng rthời rchủ rtàu rphải rcó rtrách rnhiệm

rbồi rthường rđối rvới rnhững rthiệt rhại rdo rtàu rcủa rmình rgây rra

Đối rvới rtrách rnhiệm rdân rsự, rtrong rlĩnh rvực rhàng rhải, rcó rmột rchế rđộ rkhá rđặc

rbiệt, rđó rlà rquy rtắc rcho rphép rcác rbên rcó rnghĩa rvụ rcó rthể rgiới rhạn rtrách rnhiệm rcủa

rmình rtheo rmột rmức rgiới rhạn rnhất rđịnh rđối rvới rtổn rthất rhoặc rthiệt rhại rdo rtai rnạn rhàng

rhải rgây rra. rChế rđộ rnày rđược rgọi rlà rgiới rhạn rtrách rnhiệm rpháp rlý rtrong rcác rkhiếu rnại

rhàng rhải. rĐiều rđó rcho rphép rcác rbên rcó rnghĩa rvụ rtrong rtrường rhợp rtàu rgây rthiệt rhại

rcho rngười, rtài rsản rkhông rnhất rthiết rphải rbồi rthường rđầy rđủ rthiệt rhại rcho rngười rbị

rthiệt rhại, rvì rhọ rcó rquyền rgiới rhạn rtrách rnhiệm rpháp rlý rtheo rpháp rluật rcó rliên rquan. rVà

rchế rđộ rgiới rhạn rtrách rnhiệm rnày rcũng rđược rcông rước rBunker r2001, rCLC, rluật rpháp

rquốc rgia ráp rdụng rcho rchủ rtàu rtrong rviệc rbồi rthường rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu rtàu

Có rhai rphương rpháp rgiới rhạn rtrách rnhiệm rpháp rlý: rGiới rhạn rtrách rnhiệm rpháp

rlý rcủa rchủ rtàu rtheo rgiá rtrị rcủa rtàu; rvà rgiới rhạn rtrách rnhiệm rpháp rlý rcủa rchủ rtàu rtheo

rtrọng rtải rcủa rtàu. rĐối rvới rphương rpháp rđầu rtiên, rsẽ rkhông rcó rlợi rcho rngười rkhiếu rnại,

rđặc rbiệt rlà rđối rvới rcác rtàu rcũ, rbảo rtrì rtàu rkém rhoặc rcác rtàu rbị rchìm rsau rvụ rva rchạm

rPhương rpháp rthứ rhai rđã rkhắc rphục rđược rbất rlợi rnày rkhi rxác rđịnh rgiới rhạn rtrách

rnhiệm rpháp rlý rdựa rtrên rtrọng rtải rcủa rtàu. rVà rhiện rnay, rcác rcông rước rquốc rtế rliên

rquan rđều ráp rdụng rphương rpháp rthứ rhai

1.2.5 r Bảo r hiểm r bắt r buộc r hoặc r đảm r bảo r tài r chính

Theo rluật rhiện rhành, rbảo rhiểm rtrách rnhiệm rbắt rbuộc rđược rhiểu rrằng rnhững

rngười rđược rpháp rluật rquy rđịnh rphải rcó rbảo rhiểm rđể rđảm rbảo rcho rtrách rnhiệm rcủa rhọ

rđối rvới rnhững rthiệt rhại rtiềm rẩn rcó rthể rxẩy rra. rVà rnó rbao rgồm rhai rđặc rtrưng rchính

rThứ rnhất, rnó rlà rbắt rbuộc. rThứ rhai, rnó rvì rlợi rích rcộng rđồng rnhiều rhơn rlợi rích rthương

rmại. rBản rchất rcủa rbảo rhiểm rtrách rnhiệm rbắt rbuộc rđối rvới rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu

rtàu rlà rđể rđảm rbảo rnhững rngười rbị rthiệt rhại rdo rô rnhiễm rdầu rsẽ rđược rbồi rthường. rNó

rluôn rđảm rbảo rcó rmột rnguồn rtài rchính rsẵn rsàng rcho rviệc rbồi rthường rthiệt rhại rô rnhiễm

rdầu rtàu

CLC r1969 rlà rcông rước rquốc rtế rđầu rtiên ráp rdụng rbảo rhiểm rtrách rnhiệm rbắt rbuộc

rđối rvới rthiệt rhại rô rnhiễm rdầu. rVụ rtai rnạn rtàu rdầu rTorrey rCanyon rlà rlý rdo rchính rcho

rsự rra rđời rcủa rCLC r1969, rcụ rthể rvào rtháng r3 rnăm r1967, rtàu rchở rdầu rTorrey rCanyon

rđã rbị rgặp rnạn rvà rmắc rcản rở rbờ rbiển rphía rđông rnam rnước rAnh, rhậu rquả rlà rkhoảng

r110.000 rtấn rdầu rthô rtràn rra rkhắp rbờ rbiển rcủa rAnh rvà rPháp, rnó rlà rvụ rtràn rdầu rlớn rnhất

rtrong rlịch rsử rcho rđến rthời rđiểm rđó. rVới rnhững rthiệt rhại rlớn rcủa rvụ rtràn rdầu rTorrey

rCanyon, rIMO rđã rnhận rthấy rrằng rcần rphải rcó rmột rnguồn rtài rchính rsẵn rcó rđể rđảm rbảo

rcho rviệc rbồi rthường rthiệt rhại rô rnhiễm rdầu

1.3 r Thực r trạng r ô r nhiễm r dầu

1.3.1 r Thực r trạng r ô r nhiễm r dầu r trên r thế r giới

Từ rnăm r1967 rđến rnay, rchúng rta rđã rchứng rkiến rsự rcố rtràn rdầu rlớn, rđể rlại rhậu

rquả rnghiêm rtrọng rcho rnền rkinh rtế, rmôi rtrường, rảnh rhưởng rđến rsức rkhỏe rcon rngười,

rhệ rsinh rthái rbiển rvà rthậm rchí rảnh rhưởng rđến rsự rphát rtriển rkinh rtế rvà rxã rhội

Tác rgiả rxin rgiới rthiệu rcác rsự rcố rtràn rdầu rdo rtàu rtrên rthế rgiới rgây rra rtừ rnăm r1970

1989 Khark r5 Off rAtlantic rcoast rof rMorocco 81,000

Bảng r 1.2 r Thống r kê r sự r cố r tràn r dầu r (trên r 7 tấn) r từ r năm r 1970 r - r 2019

Hình r 1.1 r Biểu r đồ r sự r cố r tràn r dầu r từ r năm r 1970 r - r 2019

Từ rthống rkê rsự rcố rtràn rdầu rtừ rnăm r1970 rđến rnăm r2019, rchúng rta rcó rthể rthấy

rrằng rtừ rnăm r1970 rđến rnay, rsự rcố rtràn rdầu rdo rtàu rgây rra rđều rxảy rra rhàng rnăm, rđặc

rbiệt rlà rvào rnăm r1973, rhơn r30 rvụ rtràn rdầu rlớn rđã rxảy rra. rTuy rnhiên, rtrong rnhững rnăm

rgần rđây, rsự rcố rtràn rdầu rlớn rđã rgiảm rđáng rkể. rTrung rbình rsố rlượng rsự rcố rtràn rcủa rthập

rkỷ rtrước r(2000 r- r2009) rít rhơn r8 rlần rso rvới rnhững rnăm r1970, rnăm r2012 rkhông rcó rsự

rcố rtràn rlớn, rvà rnăm r2019 rchỉ rxảy rra rmột rsự rcố rtràn rlớn

Nhận rthức rđược rtầm rquan rtrọng rcủa rbiển, rmức rđộ rnghiêm rtrọng rvà rhậu rquả rcủa

rô rnhiễm rbiển rdo rdầu rtàu rgây rra, rcác rnước rđã rnỗ rlực rrất rnhiều rtrong rviệc rhợp rtác rxây

rdựng rcác rquy rtắc, rcác rtiêu rchuẩn rpháp rlý rquốc rtế rcó rgiá rtrị rbắt rbuộc rchung rtrong rlĩnh

rvực rthiệt rhại rô rnhiễm rdầu rdo rtàu rgây rra, rđể rhạn rchế, rkhắc rphục rthiệt rhại rdo rtai rnạn rô

rnhiễm rdầu, rsự rcố rtràn rdầu rtrong rvùng rbiển rcủa rhọ. rVà rViệt rNam rcũng rđang rnỗ rlực

rxây rdựng rvà rhoàn rthiện rhệ rthông rpháp rluật rvề rô rnhiễm rdầu rtàu

1.3.2 r Thực r trạng r ô r nhiễm r dầu r trên r vùng r biển r Việt r Nam

Hàng rnăm, rcó rhàng rtrăm rngàn rtàu rnước rngoài rvào rvà rrời rcảng rViệt rNam rhoặc rđi

rqua rcác rtuyến rhàng rhải rquốc rtế rgần rlãnh rhải rViệt rNam, rđiều rnày rlàm rcho rnguy rcơ rô

rnhiễm rmôi rtrường rbiển rcủa rViệt rNam rrất rcao, rđặc rbiệt rlà rô rnhiễm rmôi rtrường rbiển rdo

rdầu rtừ rgây rra. rTheo rthống rkê, rlượng rdầu rhàng rnăm rvận rchuyển rbằng rtàu rbiển rqua

rBiển rĐông rlà rkhoảng r2,1 rtỷ rtấn rvà rvào rbất rcứ rthời rđiểm rnào rcũng rcó rkhoảng r51 rtàu

rchở rdầu rlớn rhoạt rđộng rtrong rkhu rvực rnày. rNhư rvậy, rnếu rlượng rrò rrỉ rlà r1%, rlượng rdầu

rtràn rhàng rnăm rtại rkhu rvực rnày rlà rkhoảng r2 rtriệu rtấn

Tại rViệt rNam, rtheo rQuyết rđịnh rsố r133/QĐ-TTg rcủa rThủ rtướng rChính rphủ rngày

r17/01/2020 rvề rviệc rban rhành rkế rhoạch rquốc rgia rứng rphó rsự rcố rtràn rdầu, rvà rtại rĐiều r6

rcủa rquy rchế rhoạt rđộng rứng rphó rsự rcố rtràn rdầu rtại rQuyết rđịnh rsố r02/2013/QĐ-TTg

rngày r14 rtháng r01 rnăm r2013 rcủa rThủ rtướng rChính rphủ rđã rphân rloại rmức rđộ rsự rcố

rtràn rdầu rlàm r3 rmức rđộ rnhư rsau:

Sự rcố rtràn rdầu rđược rphân rtheo rsố rlượng rdầu rtràn rở r3 rmức rtừ rnhỏ, rtrung rbình

Tràn rdầu rtàu rchở rdầu rPetrolimex r01 rHồi r1h r20’ rngày r7/9 rtại rvịnh rGành rRái, rBà

rRịa r- rVũng rTàu, rtàu rchở rhàng rFormosa rquốc rtịch rLiberia, rkhi rvào rvị rtrí rneo rđậu, rđã

rđâm rvào rtàu rchở rd rầu rPetrolimex r01 rcủa rViệt rNam rtrọng rtải rtrên r20 rnghìn rtấn rđang

rneo rđậu rtại rđây. rTai rnạn rđã rlàm rcho rhầm rchứa rdầu rcủa rtàu rPetrolimex r01 rbị rthủng,

rhàng rnghìn rtấn rdầu rDO rtràn rra rngoài rgây rô rnhiễm. rCác rcơ rquan rchức rnăng rcùng rvới

rnhân rdân rđịa rphương rđã rtiến rhành rthu rgom rdầu rtràn. rQuanh rkhu rvực rbãi rTrước, rbãi

rGiữa r(Vũng rTàu) rnhiều rdầu rtràn rvào rbờ. rViệc rphun rhóa rchất rlàm rsạch rbờ rbiển rkhông

rđược rphép rcủa rSở rKHCN r& rMT, rnên rnhân rdân rđịa rphương rbằng rcác rbiện rpháp rthủ

rcông rthu rhồi rdầu rvà rthu rđược rkhá rnhiều. rTại rbãi rTrước, rbãi rDâu, rdầu rDO rbốc rhơi rgây

rkhó rchịu rcho rtoàn rbộ rkhu rvực. rMột rsố rlượng rdầu rhòa rtan rvào rnước, rvào rcát rvà rphân

rtán rrộng, rnên rtới rhết rngày r8/9, rcông rviệc rgom rdầu rđã rngừng rtriển rkhai rvì rkhông rđạt

rhiệu rquả. rTheo rước rtính rcủa rcác rcơ rquan rchức rnăng, rthành rphố rdu rlịch rVũng rTàu rđã

rbị rgiảm rđến r3/4 rlượng rdu rkhách, rtừ rkhi rxảy rra rsự rcố rtràn rdầu. rTuy rnhiên, rđến rngày

r17/9, rhiện rtượng rváng rdầu rnổi rlên rmặt rbiển rthuộc rVũng rTàu rđã rgiảm rnhiều, rdo rdầu

rdiesel rhòa rtan rnhanh rtrong rnước

Năm r2002 r

Tràn rdầu r rtàu rUniarya rGlory rquốc rtịch rSingapore rcùng rvới rkhoảng r20 rtấn rdầu

rDO rvà r600 rlít rdầu rnhờn rđã rchìm rdưới rđáy rvịnh rVăn rPhong, rKhánh rHòa. rĐây rlà rmối

rđe rdọa rlớn rđối rvới rmôi rtrường rvà rcuộc rsống rcủa rngư rdân rđịa rphương. rTrong rthời

rđiểm rbị rchìm, rtrong rcác rkhoang rchứa rvẫn rcòn r120 rtấn rdầu rcác rloại. rTàu rchìm rở rđộ

rsâu r24 rm, rbị rlật rnghiêng rkhoảng r10 rđộ rvà rchở rđầy rgỗ rtròn rnên rviệc rhút rdầu rrất rkhó

rkhăn, rcó rthể rnguy rhiểm rcho rthợ rlặn. rTừ rngày r28/2 rđến r2/3, rCông rty rtrục rvớt rcứu rhộ

rViệt rNam rVISAL rđã rhút rđược rhơn r97 rtấn rdầu rFO rtrong rhầm rchính. rTuy rnhiên, rdo

rtàu rbị rchìm rnghiêng rnên rcòn rkẹt rlại r20 rtấn rdầu rDO rvà r600 rlít rdầu rnhờn rtrong r2 rkét

rtreo rnơi rbuồng rmáy. rMuốn rgiải rphóng rđược rsố rdầu rnày, rchỉ rcòn rcách rduy rnhất rlà rtrục

rvớt rcon rtàu

Năm r2003

Ngày r12/01/2003, rtàu rFortune rFreighter, rquốc rtịch rViệt rNam, rtrọng rtải r3737

rGT, rchủ rtàu rlà rCông rty rVận rtải rbiển rViệt rNam, rsau rkhi rtàu rrời rcầu rcảng rM4 rCảng rSài

rGòn rđể rđi rHải rPhòng, rkhi rngang rhạ rlưu rcảng rELF rGas rđã rđâm rva rvới rsà rlan rchở rdầu

rAG r6139 rđược rlai ráp rmạn rbằng rtàu rAG r7174 rchạy rngược rchiều. rHậu rquả rlà rsà rlan

rAG r6139 rvà rtàu rlai rAG r7174 rbị rchìm rcùng r600 rnghìn rlít rdầu rDO, rlượng rdầu rtràn rra

rsông rkhoảng r30 rtấn rdầu rDO, rgiao rthông rqua rlại rcủa rtàu rbiển rqua rkhu rvực rcảng rELF

rGas rbị rgián rđoạn r30 rgiờ

Sự rcố rtràn rdầu rtàu rchở rdầu rHồng rAnh rthuộc rCông rty rTNHH rTrọng rNghĩa rgây

rra rvào rngày r20/3/2003. rTại rkhu rvực rDàn rMun, rthuộc rđịa rbàn rxã rThạnh rAn, rhuyện

rCần rGiờ r(TP.Hồ rChí rMinh) rtàu rchở rdầu rHồng rAnh rcó rtrọng rtải r600 rtấn rchở rđầy rdầu

rFO rtrên rđường rvận rchuyển rtừ rcảng rCát rLái rđến rcảng rBà rRịa r– rVũng rTàu rđã rbị rchìm

rhẳn rxuống rsông. rĐược rbiết rcả r6 rhầm rchứa rdầu rtrên rtàu rvẫn rđược rkhoá rkín rtrước rkhi

rtàu rchìm, rnhưng rtrên rthực rtế rdầu rđã rloang rnhanh rvà rkéo rdài rvề rphía rxã rThạnh rAn r

-rmột rkhu rvực rcó rdiện rtích rnuôi rnghêu rlớn, rhàng rnghìn rhecta rdiện rtích rnuôi rtrồng

rnghêu rđã rbị rđe rdoạ rô rnhiễm rhuỷ rdiệt. rNgày rsau rkhi rxảy rra rsự rcố, rlực rlượng rcông ran,

rbiên rphòng, rcảng rvụ rSài rGòn, rcác rchuyên rgia rmôi rtrường rcủa rSở rKhoa rhọc, rCông

rnghệ rvà rMôi rtrường rthành rphố rHồ rChí rMinh rđã rcó rmặt rtại rhiện rtrường rđể rtham rgia

rxử rlý. rTheo rbáo rcáo rcủa rhuyện rCần rGiờ, rdầu rđã rloang rkhắp rtrên rcác rđoạn rsông rCái

rMép rvà rcửa rsông rThị rVải rcũng rđã rxuất rhiện rdầu rlan rvề rhướng rthượng rnguồn rtrong

rtriều rlớn rnên rnó rđi rsâu rvào rcác rsông rrạch rnhỏ rhai rbên rbờ rcác rsông rnói rtrên. rTại rmột

rsố rđịa rbàn rxã rCần rThạnh, rdầu rđã rtấp rvào rbãi rcát rven rbờ rvà rkẹt rlẫn rtrong rđá rsuốt rđoạn

rdài rkhoảng r4-5 rkm. rChiều rngày r21/3, rCông rty rTNHH rchuyên rứng rcứu rdầu rtràn rĐại

rMinh rđã rcó rmặt rtại rkhu rvực rThiêng rLiêng rtriển rkhai rcác rmáy rmóc, rphương rtiện rvây,

rthấm, rbơm rhút rvà rcả rmúc rthủ rcông rkhông rcho rdầu rloang rvào rkhu rvực rrừng rphòng rhộ

rCần rGiờ rvà rlấn rsâu rvào rthành rphố rHồ rChí rMinh. rLực rlượng rthu rgom rgồm r300 rngười

rlà rthanh rniên rtình rnguyện, rnhân rdân rkết rhợp rvới rnhân rviên rđã rgom rđược r5 rtúi rdầu

r(khoảng r700 rlít/túi), r3 rtúi rvừa rdầu rvừa rrác rdo rdầu rquyện rvào r(loại rdung rtích r1.000 rlít)

rcùng rkhoảng r18 rkhối rdầu rdo rbơm rhút rvà rphao rthấm. rĐiều rđáng rlo rngại rnhất rlà rtại

rCần rThạnh, rThạnh rAn rvà rLong rHoà rcó rdiện rtích rnghêu rdo rdân rnuôi rrất rlớn r(khoảng

r4.000 rha). rĐến rcuối rngày r21/3, rđã rcó rmột rsố rkhu rvực rnuôi rnghêu rđã rbắt rđầu rbị rnhiễm

rdầu. rNgười rdân rđã rphải rkhẩn rtrương rthu rnghêu rđể rbán, rnhưng rđến rngày r24/3 rđã rxuất

rhiện rnhiều rxác rnghêu rbị rchết

Năm r2004 r

Tràn rdầu rtàu rMỹ rĐình rcó rtrọng rtải r7276 rtấn rđã rbị rsự rcố rdo rđâm rvào rđá rngầm

rvùng rbiển rCát rBà r(Hải rPhòng), rgây rsự rcố rtràn rdầu rảnh rhưởng rđến rtài rnguyên rvà rmôi

rtrường rquần rđảo rCát rBà. rCác rlực rlượng rứng rcứu rtràn rdầu rphía rbắc rđã rtham rgia rtuy

rnhiên rkhông rthể rđảm rbảo rviệc rcản rdầu rtràn rra rngoài rmột rcách ran rtoàn rtuyệt rđối. rUỷ

rban rQuốc rgia rtìm rkiếm rcứu rnạn rVN, rchiều rtối r28 rtháng r12, r14 rcán rbộ rchuyên rmôn

rcùng r1000 rmét rphao rquây rdầu rtrên rbiển rcủa rTrung rtâm rứng rphó rsự rcố rtràn rdầu rkhu

rvực rMiền rTrung rđã rcó rmặt rtại rvị rtrí rHòn rBia rthuộc rđảo rCát rBà, rHải rPhòng rđể rtham

rgia rcùng rkhắc rphục rsự rcố rtràn rdầu. rTàu rMỹ rĐình, rchứa rtrong rmình rkhoảng r50 rtấn

rdầu rDO rvà r150 rtấn rdầu rFO, rtrong rkhi rđó rta rchỉ rxử rlý rđược rkhoảng r65 rtấn, rsố rdầu rcòn

rlại rhầu rnhư rtràn rra rbiển

Năm r2005

Sự rcố rtràn rdầu rtừ rtàu rKASCO r(Liberia): r14h25 rngày r21/1, rchiếc rtàu rdầu rmang

rtên rKasco rchở rkhoảng r30.000 rtấn rdầu rDO rdo rva rchạm rvào rcầu rcảng rtại rXí rnghiệp rlọc

rdầu rSaiGon rPetro r(Phường rThạnh rMỹ rLợi, rQuận r12-TP.HCM) rkhiến rtàu rbị rthủng rvà

rgây rra rsự rcố rtràn rdầu. rDầu rđã rđổ rtràn rra rtrên rsông rĐồng rNai rvà rtrôi rdài rkhoảng r1 rkm

rtừ rcảng rPetro rSaigon rvề rphía rcầu rphà rCát rLái. rĐây rlà rmột rloại rđầu rnhẹ, rvì rtrong rtự

rnhiên rdầu rnày rcó rthể rbay rhơi rtrong rvòng rvài rba rngày. rNgày r24/1/2005, rcông rty rĐại

rMinh rđã rthu rgom rhết rlượng rdầu rlan rtrên rmặt rsông rvà rcho rrút rphao rvây. rTheo rước rtính

rcủa rcác rchuyên rgia, rsố rlượng rdầu rtràn rcó rthể rlên rtới rtrên rdưới r100 rtấn rdầu rDO. rCòn

rtheo rbáo rcáo rcủa rcông rty rĐại rMinh, rsố rlượng rdầu rthu rgom rđược rlà r40 rtấn. rSố rcòn rlại

rđược rngười rdân rgom rvớt r

Sự rcố rtràn rdầu rtàu rMimosa rbị rchìm: rTàu rMimosa rlàm rnhiệm rvụ rcung rcấp rdầu

rDO rvà rhàng rhoá rcho rgiàn rkhoan rtại rkhu rmỏ rĐại rHùng, rbị rchìm r rở rkhu rvực rmỏ rĐại

rHùng rcách rVũng rTàu rkhoảng r180 rhải rlý rvào rngày r12/5/2005. rLúc r4h40 rphút rsáng

r12/5/2005, rtàu rMimosa rcủa rCty rdịch rvụ rkỹ rthuật rdầu rkhí r(PTSC) rdài r64m rrộng

r13,8m rtrọng rtải r1.868 rtấn rtrên rđường rcung rcấp rdầu rDO rvà rhàng rhoá rcho rcác rdàn

rkhoan rtại rkhu rmỏ rĐại rHùng rđã rbị rtàu rdầu rM/T rTrinity rquốc rtịch rMarshall rIsnands

rđâm rvào rphía rđầu rmạn rphải. rĐầu rquả rlê rcủa rtàu rM/T rTrinity rlàm rlõm rnứt rrách rtoác

rvỏ rsắt rcủa rtàu rMimosa rvà rlàm rMimosa rbị rnghiêng. rCú rđâm rcủa rtàu rM/T rTrinity

rmạnh rtới rmức rvỡ rvỏ rtàu rMimosa rvà rchưa rđầy r1 rgiờ rđồng rhồ rsau rtàu rMimosa rđã rbị

rchìm. rTrước rkhi rtàu rchìm, rthuyền rtrưởng rvà rmáy rtrưởng rtàu rMimosa rlà rngười rNga

rđã rkịp rkhóa rvan rdầu rnên r170 rtấn rdầu rDO rtrên rtàu rMimosa rkhông rtràn rra rngoài

rNăm r2007

Tràn rdầu rkhông rrõ rnguồn rgốc: rSự rcố rtràn rdầu rở rTiền rGiang rlàm rhơn r1.300 rha

rđất rcồn rbãi rthả rnuôi rnghêu rcủa rhuyện rGò rCông rĐông r(Tiền rGiang) rđã rđối rmặt rvới

rhiểm rhọa rvết rdầu rloang rtrên rbiển, rnguy rcơ rthiệt rhại rhàng rtrăm rtỉ rđồng rhiển rhiện rtrước

rmắt. r rTrên rsuốt rdải rbờ rbiển rdài rhơn rchục rcây rsố, rtừ rTân rĐiền rđến rTân rThành rbị rdầu

rtràn rbám rđen rtrên rbãi rbiển, rnghêu rchết, rsò rchết. rTại rvùng rđê rbiển rxung ryếu rTân rĐiền

rdầu rbám rđen rtrên rđá rbờ rkè. rDọc rbờ rbiển rtừ rTân rĐiền rxuống rTân rThành rdầu rvón rcục

rnằm rvương rvãi rkhắp rnơi rtrên rbãi rcát, rcách rmép rnước rchưa rđầy rchục rmét. rNhiều rnơi

rnhư rở rấp rCây rBàng, rdưới rbiển rnước rtrong rxanh rnhưng rtrên rbãi rcát rnhững rvệt rdầu rlớn

rnhỏ rđen rsì rtrải rdài rngút rtầm rmắt. rCác rloài rnghêu, rsò rchết rbị rsóng rbiển rđánh rtấp rvào

rbờ rthành rdải rdài. rSân rnghêu rTân rThành, rGò rCông rcó rtổng rdiện rtích rtrên r2.000 rha rbãi

rbồi rnhưng rhiện rnay rchỉ rcó rhơn r1.300 rha rđang rthả rnuôi rnghêu. rTheo rcác rchủ rsân

rnghêu rTân rThành, rmỗi rhecta rnuôi rnghêu rđầu rtư rtối rthiểu r200 rtriệu rđồng, rnếu rkhông

rcó rđiều rgì rbất rtrắc rđến rkhi rthu rhoạch rsẽ rđạt rnăng rsuất rkhoảng r30 rtấn/ha, rbán rvới rgiá

r15 rtriệu rđồng/tấn, rthu rnhập rkhoảng r450 rtriệu rđồng/ha. rHiểm rhọa rtràn rdầu rbuộc rdân

rnuôi rnghêu rTân rThành rphải rđối rmặt rvới rnguy rcơ rmất rtrắng rhàng rtrăm rtỉ rđồng rnếu

rnghêu rbị rchết rdo rô rnhiễm rdầu. r r

Dầu rồ rạt r“tấn rcông” rcác rbãi rbiển: rVào rhồi r17giờ rngày r30/1, rhàng rngàn rkhách rdu

rlịch rvà rngười rdân rđang rtắm rbiển rtại rbãi rbiển rCửa rĐại r- rHội rAn r(Quảng rNam), rNon

rNước r(Đà rNẵng) rhốt rhoảng rchạy rdạt rlên rbờ, rkhi rphát rhiện rra rmột rlớp rdầu rđen rkịt rồ rạt

rtràn rvào rđất rliền. rThảm rdầu rkéo rdài rgần r20 rkm rtừ rkhu rvực rbiển rĐà rNẵng rđến rQuảng

rNam. rMột rthảm rhoạ rsinh rthái rđang rdiễn rra rở rbờ rbiển rđược rđánh rgiá rđẹp rnhất rhành

rtinh. rSự rcố rtràn rdầu rxảy rra rvào rđầu rtháng r2/2007 rkhởi rđiểm rtại rbờ rbiển rmiền rTrung,

rsau rgần r2 rtháng, rhiện rtượng rdầu rloang rkhông rdừng rlại rmà rtiếp rtục rlan rrộng rđến rcác

rtỉnh rphía rNam. rNgày r16/3, rvùng rbiển rPhú rYên rđã rxuất rhiện rváng rdầu rtràn rvào rbờ

rChỉ rtính rriêng rtại rmiền rTrung, rsự rcố rtràn rdầu rđã rgây rô rnhiễm rtrên r500 rkm rvùng rbiển

rcủa r8 rtỉnh, rthành rphố rtừ rHà rTĩnh rđến rPhú rYên. rĐến rngày r19/3/2007, rsố rlượng rdầu

rthu rgom rcủa rcác rđịa rphương rđã rlên rđến r1.172 rtấn, rtrong rđó, rQuảng rNam rbị rnhiễm

rnặng rnề, rvới rlượng rdầu rgom rđược r660 rtấn

Ngày r22/12/2007 rtại rvị rtrí rcó rtọa rđộ r15017’00 rvĩ rđộ rBắc, r108058’09 rkinh rđộ

rĐông, rcách rmũi rBa rLàng rAn rkhoảng r3,5 rhải rlý rvề rphía rĐông rtrên rvùng rbiển rtỉnh

rQuảng rNgãi, rtàu rHà rLộc r08, rquốc rtịch rViệt rNam, rtrọng rtải r909 rGT, rchủ rtàu rlà rCông

rty rTNHH rHà rLộc, rchở r1300 rtấn rdầu rDO, rtrên rđường rhành rtrình rtừ rVũng rTàu rđi rĐà

rNẵng rđã rđâm rva rvới rtàu rHải rXuân r09, rquốc rtịch rViệt rNam, rtrọng rtải r999 rGT, rchủ rtàu

rCông rty rTNHH rDịch rvụ rVận rtải rbiển rHải rXuân, rchở r1765 rtấn rxi rmăng rtừ rThanh rHóa

rđi rKhánh rHòa. rHậu rquả rlà rhầm rhàng rsố r6 rcủa rtàu rHà rLộc r08 rbị rthủng, rlàm r170m3

rdầu rDO rbị rtràn rra rbiển, rgây rô rnhiễm rmôi rtrường rnghiêm rtrọng

Năm r2008

Tràn rdầu rtàu rĐức rTrí: rTàu rĐức rTrí rtrên rhải rtrình rTP.HCM r- rĐà rNẵng rđã rbị rlật

rúp rở rkhu rvực rbiển rMũi rNé r(Phan rThiết) rvào rkhoảng r22 rh30 rngày r2/3/2008, rsau rđó

rtrôi rdạt rchậm rvào rphía rnam. rÍt rnhất r15 rthuyền rviên rcó rmặt rtrên rtàu rnói rtrên rnhưng rchỉ

rduy rnhất rmột rngười rsống rsót rnhờ rvăng rra rkhỏi rtàu rcùng rchiếc rphao rbơi. rSự rcố rđã rlàm

rkhoảng rtrên r100 rtấn rdầu rtràn rvào rbiển. r r

Kho rchứa rxăng rdầu rhàng rkhông rLiên rChiểu r(Vinapoco r- rthuộc rXí rnghiệp rXăng

rdầu rhàng rkhông rMiền rTrung, rđóng rtại rphường rHòa rHiệp rBắc, rquận rLiên rChiểu)

rVào rkhoảng r12 rgiờ r15 rngày r16/10, rmưa rlớn rđã rgây rsạt rlở rbờ rkè rkhu rvực rkho rchứa

rxăng rdầu rhàng rkhông rLiên rChiểu rlàm rbồn rsố r1 rvà rbồn rsố r2 rchứa rxăng rA92 rvà rZA1

r(xăng rmáy rbay) rvới rthể rtích rmỗi rbồn rlà r3.200 rm³ rbị rthủng rgây rtràn rdầu. rNguyên rnhân

rxảy rra rsự rcố rlà rdo rtrời rmưa rlớn rtrong rnhững rngày rqua rkhiến rvào rthời rđiểm rnày, rđoạn

rbờ rkè rcủa rkhu rvực rkho rbất rngờ rbị rsụp rđổ, rlàm r2 rbồn rchứa rxăng rA92 rvà rZA1 rbị

rthủng, rgây rra rtràn rdầu. rKhông rchỉ rvậy, rđường rống rnối rtừ rbồn rsố r2 rcủa rkho rcung rcấp

rđến rkho rdự rtrữ rcũng rđã rbị rvỡ r15 rgiờ rcùng rngày, rTrung rtâm rứng rphó rsự rcố rtràn rdầu

rkhu rvực rMiền rTrung rđã rcho rtàu rđến rkhu rvực rnày rquây rphao rngăn rchặn rdầu rloang

rTuy rnhiên, rdo rmưa rlớn rvà rsóng rto rnên rmột rlượng rdầu r(chưa rxác rđịnh rđược rkhối

rlượng) rđã rtràn rra rbiển rkhu rvực rcác rquận rLiên rChiểu, rThanh rKhê. rNgười rdân rsống

rdọc rven rbiển rNam rÔ, rHòa rKhánh, rXuân rHà, rThanh rBình rcách rkhu rvực rxảy rra rsự rcố

rhàng rchục rcây rsố rnhưng rvẫn rngửi rthấy rmùi rxăng. rĐây rlà rlần rđầu rtiên rsự rcố rtràn rdầu

rtừ rkho rchứa rxảy rra rtrên rđịa rbàn rĐà rNẵng. rViệc rứng rphó rsự rcố rtràn rdầu rgặp rnhiều rkhó

rkhăn rvì rmưa rto, rsóng rlớn rđập rvào rphao rquây rkhiến rdầu rloang rra rngoài. rDo rđường

rđèo rHải rVân rbị rcấm rlưu rthông, rnên rhàng rtrăm rô rtô rkhông rđược rchạy rvào rđường rhầm

r(xe rchở rhóa rchất, rxe rchở rsúc rvật, rxe rchở rhàng rcồng rkềnh) rbị rmắc rkẹt rcả rhai rđầu rHuế

rvà rĐà rNẵng. rLực rlượng rCSGT rCông ran rĐà rNẵng rđã rhướng rdẫn rcác rôtô rnày rtìm rchỗ

rlưu rtrú rđể rtránh rách rtắc rgiao rthông. rKhối rlượng rdầu rtràn rkhông rdưới r2.000 rm3. r

Đứt rống rdẫn rtại rDung rQuất, rdầu rtràn rra rbiển rvào rđêm r24/11/2008. rSóng rto, rgió

rlớn rđã rlàm rđường rống rdẫn rdầu rtừ rphao rsố r0 r(SPM) rtại rvịnh rViệt rThanh rvào rNhà rmáy

rlọc rdầu rDung rQuất rbị rđứt r3 rđoạn rngay rcác rkhớp rnối, rđã rgây rsự rcố rtràn rdầu rra rbiển

rvào rđêm r24/11. rĐây rlà rlượng rdầu rdiezen rđang rbơm rtừ rtàu rEAGLE rMILWAUKEE

r(Singapore) rvào rnhà rmáy. rSau rkhi rphát rhiện rđường rống rdẫn rdầu rbị rhỏng, rnhà rthầu

rTechnip rkịp rthời rcho rTàu rdừng rhoạt rđộng rbơm rdầu rđể rkhắc rphục rsự rcố rtràn rdầu rra

rbiển. rSáng rnay r(25/11), rBQL rdự rán rnhà rmáy rlọc rdầu rDung rQuất rvà rnhà rthầu rTechnip

rđã rhuy rđộng rphương rtiện rchuyên rdụng, rlực rlượng rứng rcứu rtràn rdầu, rxe rcứu rhỏa rtại

rchỗ rvà rcùng rvới rChi rcục rmôi rtrường rQuảng rNgãi rkhẩn rtrương rkhoanh rvùng, rxử rlý

rlượng rdầu rtràn rra rbiển rnhằm rhạn rchế rthấp rnhất rviệc rô rnhiễm rmôi rtrường rtrong rvùng

rĐồng rthời, rnhà rthầu rđiều rđộng rchuyên rgia rnước rngoài, rkỹ rsư rtập rtrung rkhắc rphục

rnhanh rsự rcố rđường rống rvà rtiếp rtục rnhập rhoàn rtất r52.500 rtấn rdầu rdiezen rtrước rngày

r30/11 rđể rbảo rđảm rphục rvụ rchạy rthử rnhà rmáy rlọc rdầu rDung rQuất rtheo rlộ rtrình rqui

rđịnh

Năm r2009 r

Sự rcố rtràn rdầu rở rven rbiển rtỉnh rBình rĐịnh rkhông rrõ rnguồn rgốc rngày

r08/05/2009: rsự rcố rdầu rtràn rtrên rbiển rbắt rđầu rxuất rhiện rở rcác rđịa rphương rven rbiển

rtỉnh rBình rĐịnh rtừ rngày r01/05/2009. rNhững rđịa rphương rxảy rra rnhiều rdầu rtràn rnhất rlà:

rCát rThanh, rCát rHải, rCát rTiến; rTam rQuan rNam, rHoài rThanh, rHoài rHương r(huyện

rHoài rNhơn); rNhơn rLý r(Quy rNhơn). rTrong rđó, rtình rtrạng rdầu rtràn rtập rtrung rnhiều

rnhất rlà rở rcác rthôn rChánh rOai, rTân rThắng rvà rVĩnh rHội rthuộc rxã rCát rHải r(Phù rCát) rvà

rxã rTam rQuan rNam r(Hoài rNhơn). rTình rtrạng rdầu rtràn rtrải rdọc rbờ rbiển rsuốt rchiều rdài

rcác rthôn rthuộc rxã rCát rHải rkhoảng r6 rkm r- r7km; rdọc rven rbiển rTam rQuan rNam rkhoảng

r4 rkm. rNgày r(07/05), r rmột rsố rxã rven rbiển rcủa rhuyện rPhù rMỹ rcũng rđã rxuất rhiện rtình

rtrạng rdầu rtràn.Sự rcố rdầu rtràn rở rtỉnh rBình rĐịnh rvừa rqua rlà rlượng rdầu rthải r(có rthể rlà

rdầu rFO), rvón rthành rcục, rthành rmảng r(kích rthước rtrung rbình rkhoảng r20 rcm2 r- r30

rcm2) rvà rnằm rrải rrác rtại rbờ rbiển rthuộc rcác rđịa rphương rnói rtrên. rĐáng rlưu rý, rkhi rtrời

rnắng rthì rsố rdầu rvón rcục rsẽ rnóng rchảy rvà rthấm rxuống rcát… r r

Ngày r17/6/2009, rTàu rNhật rThuần rđã rchìm rsâu rxuống rbiển rVũng rTàu rsau rkhi

rbùng rcháy rtrong rkhoảng r2 rgiờ rliền. rTheo rlời rkể rtừ rnhững rthuyền rviên rsống rsót, rvào

rlúc r1 rgiờ r10 rphút, rngày r17/6/2009, rkhi rtàu rNhật rThuần rđang rnhổ rneo rđể rra rtàu rBa rVì

rthì rphát rra r3 rtiếng rnổ rdữ rdội. rSau rđó, rngọn rlửa rbùng rphát rkhắp rmặt rbiển. rNhiều

rthuyền rviên rthoát rnạn rmặt rbị rrát rbỏng rvì rlửa rtáp. rTại rthời rđiểm rxảy rra rtai rnạn, rtrong

rtàu rNhật rThuần rcó rchứa rkhoảng r1.795m3 rdầu rcặn rvà rchất rthải rlẫn rdầu

Năm r2010

Tràn dầu tàu Biển Đông 50: Lúc 9 giờ 40 phút ngày 27/04, tàu Biển Đông 50 (Công ty Hải sản Trường Sa) khi đang chuẩn bị neo tại khu vực A12 (cách khu vực Sao Mai, phường 5, Vũng Tàu khoảng hơn 1km) thì bất ngờ bị chìm Khi gặp nạn, trên tàu có 28 thủy thủ và chở theo 377 tấn dầu DO và 11 tấn dầu mỡ khác Tất cả

28 thủy thủ tàu đều thoát ra khỏi tàu và an toàn Dầu từ tàu Biển Đông 50 đã chảy loang ra mặt biển trên diện tích khá rộng, xung quanh khu vực tàu chìm, nước biển

có màu vàng, bọt nhiều và có mùi hôi dầu nồng nặc Ngay sau khi xảy ra tai nạn, Cảng vụ Hàng hải Vũng Tàu đã ra hiện trường điều tra nguyên nhân và lấy mẫu dầu tràn Cơ quan chức năng đã liên hệ Công ty TNHH hàng hải Sao Mai cho thợ lặn tìm và bịt các nơi dầu chảy ra; đồng thời thuê Công ty TNHH Thành Trung quây phao để dầu khỏi lan rộng Do ứng cứu kịp thời nên lượng dầu thoát ra ngoài là không đáng kể

Ngày 14/5/2010, tàu Shun An Xing quốc tịch Trung Quốc, trọng tải 4868 tấn chở đá xẻ, đang trên đường hành trình từ vị trí đón trả hoa tiêu Hòn Dấu vào cảng