Các yếu tố tạo hình Nhìn tổng quát, có thể thấy hội họa và nhiếp ảnh đều phản ánh cái đẹp của cuộc sống bằng cách sử dụng các yếu tố đường nét, hình khối, màu sắc,… để tạo hình trên mặt
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA BÁO ẢNH
TIỂU LUẬN
Tạo Hình Nhiếp Ảnh
Đề Bài: Khi nhiếp ảnh ra đời, một họa sĩ đã thốt lên rằng: “ Hội họa đã chết từ đây”,
từ góc độ là người chụp ảnh, Anh Chị có nhìn nhận gì?
Người Hướng Dẫn: GV Vũ Huyền Nga Người Thực Hiện : SV Đào Thị Nhâm
HÀ NỘI: 21/ 6/ 2011
Trang 2I - GIỚI THIỆU CHUNG
Mối quan hệ giữa nhiếp ảnh với báo chí
1 Sự tương đồng
a Các yếu tố tạo hình
Nhìn tổng quát, có thể thấy hội họa và nhiếp ảnh đều phản ánh cái đẹp của cuộc sống bằng cách sử dụng các yếu tố đường nét, hình khối, màu sắc,… để tạo hình trên mặt phẳng; Và các yếu tố ấy luôn hàm chứa sự thống với nhau, tổng hòa các phẩm chất, đặc điểm của cuộc sống được nghệ sĩ biến thành cái riêng, cái cá biệt Vì vậy, các yếu tố tạo hình trong hội họa và nhiếp ảnh đều mang tính ước lệ Chúng chứa đựng cái chung, cái bản chất, vừa là thật vừa không thật, vừa là cái hữu hạn vừa là cái vô hạn
b Về hình thức
Cả hai nghệ thuật cùng khai thác đặc trưng của các yếu tố tạo hình, dù đó là sự kết hợp với việc sử dụng công cụ, dụng cụ Chúng là phương tiện chuyên chở sự cảm thụ riêng của người nghệ sĩ Cái dáng vẻ bề ngoài của chúng là những “cái” được gọt dũa, trau chuốt để chúng có khả năng biểu hiện tập trung nhất
c Sắp xếp các yếu tố tạo hình
Tiền đề trên cho ta cái nhìn về vấn đề sắp xếp của hội họa và nhiếp ảnh Trước nhất
có thể thấy việc sắp xếp, bố trí các yếu tố của hai nghệ thuật có nhiều điểm tương đồng bởi căn bản là cả hai cùng sử dụng không gian hai chiều để làm điểm xuất phát Nếu hội họa, xem sắp xếp là tổng thể kết cấu, bố trí các yếu tố thị giác nhằm mục đích diễn đạt ý tưởng mà không làm cho người xem có cảm giác bị chi phối bởi sắp xếp; thì có thể nói, thì nhiếp ảnh tiếp nhận toàn bộ khám phá về sắp xếp của hội họa vào trong ảnh của mình trong nhiếp ảnh được biểu hiện theo trình tự là ống kính, khoảng cách, góc độ chụp của người nghệ sĩ
Trang 3d Chiều sâu không gian
Diễn tả không gian trong hội họa hay nhiếp ảnh là vấn đề phức tạp Nó vừa bị chi phối bởi những nguyên lý, qui luật của thị giác, quang học, vừa liên quan đến shợp các yếu tố tạo hình trong không gian ấy (tức bề mặt tác phẩm), và có khi bị chi phối bởi đặc trưng của từng nền văn hóa-nghệ thuật khác nhau
Trước nhất, điều dễ nhận ra là hội họa và nhiếp ảnh có cùng điểm chung là sử dụng các yếu tố tạo hình để tạo ra chiều sâu không gian trên mặt phẳng hai chiều (dài, rộng) nhằm cho người xem nhìn thấy một khung cảnh “thật” như không gian ba chiều
Cả hai nghệ thuật đều khai thác điểm này khi xử lý các yếu tố tạo hình ở ngoài sáng hoặc trong tối để tạo nên tính ngưng tụ của hình Có thể nói, hội họa và nhiếp ảnh đều vận dụng những phân tích khoa học về ánh sáng vào trong tranh, ảnh; kể cả khi khai thác yếu
tố tạo hình khi thì xuất hiện rõ rệt, khi ẩn hiện, chìm khuất trong không gian Nhìn từ góc
độ về sự tồn tại của hình trong không gian, ta có thể thấy, hội họa tạo nên những biến đổi hình thể của một bộ phận nào đó để diễn đạt ý tưởng chủ quan; còn nhiếp ảnh vẫn đưa ra được những biến đổi của các yếu tố bằng cách khai thác đặc tính các loại ống kính
Cũng vậy, các nghệ sĩ hội họa hay nhiếp ảnh luôn tìm tòi và khai thác khả năng dùng đặc trưng tạo hình làm phương tiện biểu hiện không gian trong tác phẩm của mình.Chuyển sang góc độ rộng hơn, khi nói đến không gian trong hội họa hoặc nhiếp ảnh
là nói đến một chỉnh thể toàn vẹn Chúng không vì mục đích tự thân mà nhằm biểu hiện
tư tưởng, tình cảm của con người trong cuộc sống Không gian nghệ thuật không giống như không gian khoa học Nếu không gian khoa học là khách quan, lấy cái mà mắt nhìn thấy được và những suy luận toán, lý làm căn cứ; thì không gian nghệ thuật là chủ quan,
lấy tưởng tượng và nhu cầu biểu hiện làm xuất phát điểm.Khi nhiếp ảnh ra đời, nó đã
thay đổi rất nhiều đến lĩnh vực nghệ hội họa
Trang 42 Nhiếp ảnh ra đời
Từ photography có nghĩa là “viết bằng ánh sáng” Nhà khoa học Pháp Joseph Nicéphore Niepce vào khoảng năm 1826-1827 đặt tấm kim loại phủ nhựa bitumen trong một phòng tối rồi đặt thấu kính của phòng tối hướng về khung cửa sổ căn hộ của ông trong 8 giờ liền Hình ảnh thu được có tên là Nhìn từ khung cửa sổ ở Le Gras, bức ảnh này hiện còn được lưu giữ trong bộ sưu tập của Gernsheim ở trường ĐH Texas (Mỹ), có thể nói đây là bức ảnh xưa nhất tồn tại đến nay
Năm 1795, Niepce từ chức để theo đuối những nghiên cứu cùng với người anh trai tên là Claude Tháng 8/1807 cả hai anh em phát minh ra một loại động cơ đốt trong, gọi
là pyréolophore, hoạt động nhờ vào nhiên liệu tán bột Sau đó Claude lên đường đi Paris, rồi lại đến London để tìm kiếm sự quan tâm của mọi người tới phát minh của cả hai trong khi Joseph vẫn ở lại
Năm 1813, Joseph Niepce, một người vốn chẳng gắn bó với một thứ gì lâu, bỗng nhiên lại rất hào hứng với nghệ thuật in đá đang rất thịnh hành khi đó Vì Niepce vốn cũng chẳng có tài năng nghệ thuật gì nên ông phải nhờ con trai là Isadore làm giúp phần thiết kế hình ảnh cho các tác phẩm in đá của mình Sau đó ông chạm trổ những hình đó lên những phiến đá phủ một lớp véc ni nhạy cảm với ánh sáng và đặt dưới ánh sáng mặt trời trong một quy trình mà ông gọi là heliography (thuật khắc bằng ánh sáng mặt trời) Khi Isadore bị gọi nhập ngũ, Niepce quyết tìm cách tạo ra những hình ảnh ghi lại trực tiếp từ cảnh thực
Joseph Nicéphore Niepce
Cuối thế kỷ 17 người ta đã chế tạo được loại máy ảnh có thể chiếu nhữn hìn ảnh mờ
mờ lên trên giấy chứ chưa biết cách tráng ảnh Đến thế kỷ 18 một nhà phát minh người Đức tên là J H Schulze đã quan sát thấy rằng muối bạc trở chuyển màu đen khi gặp ánh
Trang 5sáng Tuy nhiên cũng phải hơn một thế kỷ sau khi Niepce kết hợp những phát hiện này với nhau để có thể tráng ảnh và thì từ đây thuật nhiếp ảnh mới ra đời
Năm 1816 từ căn phòng làm việc nhìn ra sân nhà, Niepce đã lần đầu tiên thử tiến hành chụp ảnh Ông sử dụng loại giấy phủ bạc clorua để giữ lại hình ảnh từ máy ảnh Thế nhưng bức ảnh này bị hỏng chỉ sau một thời gian ngắn, và ông chẳng thể tìm được cách nào giữ nó được lâu hơn
Một thời gian ngắn sau Niepce lại thử bằng cách đặt một tấm bảng làm màng chắn trước ống kính máy ảnh Ông cũng dùng axit nitric để “ấn định” hình ảnh Niepce tiếp tục chụp ảnh sân nhà, nhưng nỗ lực của ông lại thất bại, bức ảnh vẫn không thể giữ lại được lâu
Từ năm 1817 đến 1825 Niepce đã thử nghiệm với việc tạo ra cả hình ảnh âm bản và dương bản, khắc axit lên kim loại và thủy tinh bằng loại axit nhạy cảm với ánh sáng Năm 1826 lần đầu tiên Niepce sử dụng một máy ảnh được sản xuất chuyên nghiệp bởi Charles và Vincent Chevalier
Đó là một ngày hè năm 1826, Niepce đã dùng nó để tạo ra bức ảnh chụp đầu tiên, hình ảnh sân nhà ông tráng trên một tấm thiếc mà ông đã phải đặt nó dưới ánh sáng mặt trời trong 8 tiếng đồng hồ Bức ảnh mang tên “Hình ảnh nhìn từ cửa số ở Le Gras” được phát hiện vào năm 1952 bởi các nhà sử học Alison và Helmut Gersheim
Vào thời gian đó Louis-Jacques-Mandes Daguere là một người cũng đang cố gắng tìm cách tráng ảnh trên giấy bạc clorua Daguere đã được anh em nhà Chevalier kể về thành công của Niepce Ngay lập tức ông ta đã viết thư cho Niepce, sau nhiều lần thì Niepce cũng trả lời và cuối cùng hai người đã gặp nhau tại Paris năm 1827
Mặc dù không muốn công bố chi tiết phát minh của mình, nhưng vì cần tiền để tiếp tục công việc nên ngày 14/12/1829 Niepce đã ký với Daguerre một bản thỏa thuận theo
đó hai người sẽ cộng tác với nhau trong 10 năm Tuy nhiên không may là Niepce đã qua đời sau một cơn đột quỵ vào ngày 5/7/1833 Sau đó Daguerre tiếp tục công việc để hoàn thiện cho sự ra đời của nhiếp ảnh
Trang 63 Phân tích vấn đề
Khi nhiếp ảnh ra đời, thì Delaroche là một trong những họa sĩ nổi tiếng Pháp đầu thế
kỷ 19đã thốt lên rằng “Hội họa đã chết từ đây”.Hội họa có thực sự chết không? Hay chỉ
là một câu nói hàm chứa những gì mà nhiếp ảnh đã lên ngôi Khi nhiếp ảnh ra đời và phát triển thì Hội hoạ có phát triển và giữ độc tôn không
Nhiếp ảnh ra đời đã đem đến cho nhân loại một loại hình nghệ thuật mới mẽ và có sức ảnh hưởng rất lớn đến các quốc gia, dân tộc và đặc biệt đối với những người trong giới nghệ thuật
Nhiếp ảnh ra đời tạo một làn sóng mạnh mẽ về con đường nghệ thuật bằng hình ảnh, ghi lại những khoảnh khắc của sự việc Nhà họ sĩ nói hội họa chết từ đây? Liệu điều đó
có đúng không, nhiếp ảnh ra đời dựa trên nền tảng của Hội họa, Hội họ là nền tàng là bước mở đầu của nhiếp ảnh
* Định nghĩa
Vậy hội họa là gì? Ta có thể hiểu: Hội hoạ là một loại hình nghệ thuật sử dụng đường nét và màu sắc để khắc hoạ hình ảnh của một sự vật, sự việc hay đôi khi chỉ đơn giản là để tác giả tự bộc lộ bản thân Hội hoạ thiên về cảm nhận, đôi khi hơi trừu tượng
và phóng túng
Hội họa như vậy, mang những đặc thù như vậy Vậy nhiếp ảnh thì sao, có tiến bộ hơn không? có ưu điểm hơn so với hội họa không?.,Nhiếp ảnh khác hội họa rất nhiều chỉ qua định nghĩa của hội họa và nhiếp ảnh thì ta có cũng có thể hiểu
Vậy ta có thể hiếu nhiếp ảnh là: Nhiếp ảnh là quá trình, tạo ra hình ảnh bằng tác động của ánh sáng với phim hoặc thiết bị nhạy sáng Nhiếp ảnh dùng một thiết bị đặc biệt để ghi lại hình ảnh của vật thể thông qua ánh sáng với tần sô rất nhanh, chỉ vài
giây có thể ghi rất nhiều hình ảnh
Trang 7Đấy là điểm khác giữa hội họa và nhiếp ảnh Mặt khác nhiếp ảnh tái hiện sự vật một cách thật, đúng người, đúng bản chất khác hẳn với hội họa
Hội họa có thể không nhìn, không thấy, nhưng vẫn có thể sáng tạo ra Các nhà hội họa họ vẽ lại bằng cảm nhận, cảm xúc, trí nhớ có thể là sự tư duy trừu tương, khi đối tượng được tái tạo trên tranh người họa sĩ ngoài việc nắm vững nguyên tắc tạo hình cơ bản (cơ thể học, viễn cận, màu sắc…), nó còn đòi hỏi họa sĩ sử dụng thao tác riêng biệt diễn đạt ý nghĩa, tư tưởng chủ đề…và cả cảm xúc của mình Trước đối tượng, người họa
sĩ có thể thay màu, sắp xếp vị trí, thêm bớt chi tiết…một cách chủ động nhằm làm rõ nhân vật, sự kiện, nhấn mạnh điểm chính, làm lu mờ điểm phụ… Và đặc biệt, trong quá trình thể hiện họ có thể thêm, bớt, thay đổi dần hoặc bỏ bớt… để “đưa ra” ra cái diễn đạt hiệu quả nhất trong tác phẩm của mình
Còn nhiếp ảnh thể hiện tác phẩm bằng cách thức khác hẳn và hầu như phải cần một thực thể tồn tại, hiện diện cụ thể Vì “ảnh” chính là “chụp” nên khi tái hiện lại sự vật nhà nhiếp ảnh phải có mặt tại một không gian, thời gian nhất định, chờ đến thời khắc cần thiết
để bấm máy Nghệ sĩ nhiếp ảnh cũng không thể di chuyển các thành phần của đối tượng hoặc “bắt” chúng tập hợp lại trong thị trường của ống kính của mình Trường hợp, nếu muốn thay đổi nhà nhiếp ảnh chỉ có thể bằng cách tự xê dịch cho đến khi đối tượng lọt vào vị trí thích hợp trong khuôn hình
Và khi nhà nhiếp ảnh “ghi” lại cái đang hiện diện, dù họ có thể tự do lựa chọn cách thể hiện (góc nhìn, đặc tả, xóa mờ, thay đổi màu sắc…) nhưng họ lại không thể loại bỏ ngay đối tượng dù đối tượng ấy là một cản ngại cho bố cục Ngược lại, trong hội họa, chức năng ghi nhớ, tưởng tượng là một ưu thế nên họa sĩ không phụ thuộc vào đối tượng
có trước mắt hay không Họ có thể tái hiện cảnh hoàng hôn vào buổi sáng, bình minh vào buổi chiều; diễn đạt sự kiện đã qua hay bày tỏ tình huống tương lai một cách dễ dàng Nếu cần thiết, họ sẽ hoán đổi các chi tiết thậm chí loại bỏ đối tượng hết sức dễ
Trang 8dàng.Nhưng đối với nhiếp ảnh nếu không có sự việc, sự vật thì mãi mãi không có tác phẩm nào Bởi tác phẩm không do người nghệ sĩ nhiếp ảnh không vẽ lại mà chỉ có thể chụp lại bằng máy ảnh, lưu giữ cái khoảnh khắc đó Người nghệ sĩ rung động vẻ đẹp đó,
họ chỉ có thể truyền thêm vào đó tâm hồn, sự sáng tạo, thông tin, bằng sự tinh tế cảm nhận về nghệ thuật Chứ không phải thay đổi hoàn toàn theo cảm nhận chủ động cá nhân
Điều mà họ sĩ Delaroche thốt lên: “hội họa đã chết từ đây”là một câu nói đầy ẩn ý Nhưng chúng ta không nên nghĩ, hội họa chết là sự diệt vong biến mất hoàn tòan.Mà tôi nghĩ nhà hội họa muốn nói với chúng ta rằng hội họa không còn độc tôn như trước Trước khi mà nhiếp ảnh ra đời, Thì hội họa là một nghành nghệ thuật số một đó là vẽ lại chân dung, hình ảnh cảnh vật và con người Khi đấy hội họa có thời kì rất hưng thịnh có những bước tranh nổi tiếng mà đến tận bây giờ
Khi đó con người, muốn vẽ lại chân dung mình chỉ có thể bằng hội họa Dùng ngoài bút của nhà họa sĩ mà phác thảo, vẻ với chiều sâu tâm hồn, rung động trước vẻ đẹp và hình như sáng tạo thêm tô thêm vẻ đẹp đấy Và bức tranh nàng Mona Lisa của Leonardo
da Vinci là một minh chứng Đây là bức họa nổi tiếng nhất thế giới, tác phẩm để đời của thiên tài toàn năng Leonardo Da Vinci
Bức tranh nàng Mona Lisa của Leonardo da Vinci đã tạo cảm hứng cho rất nhiều nhà phân tích, từ nghệ thuật tới khoa học, từ phân tích quang học tới phân tích tâm lý học, hình thành hình ảnh "nụ cười Mona Lisa" trong văn học, đại diện cho một cái gì đó rất bí ẩn
Trang 9Bức tranh nàng Mona Lisa của Leonardo da Vinci
Hội họa đã làm được điều tuyệt vời Nhưng với một con người dù đẹp đến đâu thì cũng không thể hoàn mĩ Nhưng nhà hội họa cho phép mình làm cho nhân vật trong bức
Trang 10tranh đẹp hơn thì phải Bạn cứ hãy chiêm nghiệm, ngày nay dù là hoa hậu hay người đẹp nhưng khi bạn ngắm nhìn, thậm chí bạn chụp ảnh thì vẫn còn khuyết điểm nếu không không dùng các phương tiện kỹ thuật như photoshop để chỉnh sửa
Ngày mà nhiếp ảnh chưa ra đời thì chỉ có hội họa làm được điều đó Vậy thì khi nhiếp ảnh ra đời thì sao? Có làm được như hội họa không Nếu như theo lời tiên đoán của họ sĩ thì có lẽ nhiếp ảnh phải cao siêu lắm, độc đáo lắm mới làm cho nhà họa sĩ phải thốt lên Bằng chứng thiên nhiên trong nhiếp ảnh thật tuyệt vời
Có thể nói nhiếp ảnh ra đời vào một ngày đẹp trời năm 1826, Niepce đã để tạo ra
bức ảnh chụp đầu tiên như phần giới thiệu sự ra đời nhiếp ảnh Vậy nhiếp ảnh là một loại
Trang 11hình nghệ thuật đặc biệt lắm mà nhà họa sĩ Delaroche đã phải thốt lên hội họa chết từ đây
Nói vậy thì, không thể phủ nhận là hội họa không còn vai trò như trước hay con người không cần đến hội họa Mà là nhiếp ảnh ra đời có thể làm như hội hoạ, thậm chí nó
có thể giúp cho con người tốt hơn Trong cuộc sống hiện đại thì nhiếp ảnh nó phục vụ con người tốt hơn chăng Vì điều này mà hội họa không còn là độc như trước nữa Nói điều này, có nghĩa chúng ta đang nói về những ưu điểm của nhiếp ảnh những điều mà nhiếp ảnh có được, đáp ứng cho độc giả mà hội họa chưa làm được
Đúng vậy, hãy xem xét so sánh giữa hai loại hình nghệ thuật này, những gì nhiếp ảnh có mà hội họa không có Để thấy được vì sao công chúng sẽ tìm đến nhiếp ảnh nhưng cũng không vì lẽ đó mà quên hội họa
So với hội họa, thì nhiếp ảnh ra đời và đem lại cho con người rất nhiều tiện ích
* Thời gian
Đối với hội họa để mà vẽ lại một tấm chân dung thì cũng mất thời gian khá lâu Nhưng với nhiếp ảnh để lưu giữ hình ảnh thì chỉ trong tích tắc điều đó cũng nói lên con người đã tiết kiệm được thời gian Khi mà hội họa muốn cho ra đời một tác phẩm thì không phải ngày một ngày hai Là cả một quá trình lâu dài, tìm tòi, sáng tạo về màu vẽ khung cảnh cho nhân vật trong bức ảnh Nhưng với nhiếp ảnh thì bạn chỉ cần vài giây là
có thể cho ra đời một tác phẩm với chất lượng thùy thuộc vào thời cơ của người bấm máy
Với cuộc sống ngày càng hiện đại, thời gian với con người rất quý Họ không thể ngồi cả ngày cho bạn sáng tạo được, vì còn nhiều thứ khác trong cuộc sống mà họ phải làm Nhiếp ảnh đã đem đến cái mới, cái điều mà từ trước đến nay độc giả đang chờ đợi Bằng chứng khi bạn ra chụp chứng minh thư chỉ trong vòng 5 phút thì bạn có thể sở hữu hình ảnh của bạn, giúp bạn tiết kiệm thời gian một cách tối đa
* Tính chính xác