SKKN Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy bài đối chiếu qua quay động cơ điện một pha

Với Đề tài: “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi chiều quay động cơ điện một pha” được áp dụng công nghệ thông tin vào thiết kế bài giảng trên máy vi tí

NGƯỜI VIẾT: NGUYỄN LÊ TUỆ

ĐƠN VỊ: TRUNG TÂM GDTX-HN THỊ XÃ SÔNG CẦU

Thị xã Sông Cầu, ngày 18 tháng 03 năm 2013

II Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả:……… 8-11

TÓM TẮT:

Đề tài: “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi

chiều quay động cơ điện một pha” thực chất là bài lý thuyết cho một tiết lên lớp; vậy làm

thế nào để khắc sâu kiến thức cho các em học sinh? Để chứng minh điều đó thì “Học phải

đi đôi với Hành” Đây là điều mà mỗi giáo viên cần phải suy nghĩ để thay đổi phươngpháp dạy học cho phù hợp với từng bài học Với đề tài này tôi thiết kế Bài lý thuyết trênmáy vi tính đồng thời kết hợp với thiết bị thực hành nhằm khắc sâu kiến thức cho các emhọc sinh, đồng thời các em biết áp dụng kiến thức từ lý thuyết vào kỹ năng thực hànhnâng cao được chất lượng học nghề cho các em

Với Đề tài: “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài

Đổi chiều quay động cơ điện một pha” được áp dụng công nghệ thông tin vào thiết kế bài

giảng trên máy vi tính nhằm rút ngắn được thời gian để giáo viên kết hợp sử dụng thiết bịthực hành giúp các em thực hiện “Học phải đi đôi với Hành” nâng cao khả năng tư duy vàsáng tạo cho học sinh, tăng tính độc lập tự học gây niềm hứng thú, định hướng đúng đắncho học sinh chọn nghề phù hợp với bản thân

GIỚI THIỆU:

Công tác giáo dục nghề phổ thông là một nhiệm vụ quan trọng trong thời kỳ phát

lực lao động có kỹ năng nghề phục vụ cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước thìđối với giáo viên dạy nghề ngoài vấn đề trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản vềnghề nghiệp mà còn chú ý đến kỹ năng tay nghề của học sinh có thể ứng dụng vào thựctiễn lao động sản xuất Vậy làm thế nào để nâng cao hiệu quả áp dụng từ lý thuyết vào kỹnăng thực hành cho học sinh? Điều đó đòi hỏi giáo viên cần phải thay đổi phương phápgiảng dạy phù hợp với điều kiện thực tiễn của xã hội.

Căn cứ vào Chỉ thị nhiệm vụ năm học 2012-2013 của Bộ Giáo dục – Đào tạo với

chủ đề “ Năm học tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”, đồng thời tiếp tục thực hiện tốt 3 cuộc vận động và phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân

thiện, học sinh tích cực”, tôi đã chọn đề tài: “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi chiều quay động cơ điện một pha” Bài Đổi chiều quay động cơ điện một pha thuộc tiết 44 trong chương trình 105 tiết để làm nghiên cứu khoa

học sư phạm ứng dụng

- Hiện trạng:

Trước đây dạy Bài “Đổi chiều quay động cơ điện một pha” tôi chỉ sử dụng công

nghệ thông tin vào thiết kế bài giảng nên học sinh chỉ quan sát bằng hình ảnh động, Mặc

dù bài giảng có tính hấp dẫn như vậy, nhưng còn một số học sinh cá biệt không hứng thútrong học tập, dẫn đến kết quả bài tập chưa cao

Bài lý thuyết trên máy vi tính đồng thời kết hợp với thiết bị thực hành nhằm khắc sâu kiếnthức cho các em, các em biết vận dụng kiến thức từ lý thuyết vào thực hành, nâng caođược kỹ năng tay nghề để các em có thể ứng dụng vào thực tiễn lao động sản xuất, gópphần phục vụ trong thời kỳ phát triển công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước.

- Xác định vấn đề nghiên cứu:

+ Việc “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi

chiều quay động cơ điện một pha” có khắc sâu kiến thức cho các em, các em biết vận

dụng kiến thức từ lý thuyết vào kỹ năng thực hành ngay trong một tiết dạy được haykhông?

- Giả nghiên cứu:

+ Sự “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi

chiều quay động cơ điện một pha” đã làm tăng kết quả học tập của học sinh đó là biết vận

dụng kiến thức từ lý thuyết vào kỹ năng thực hành, nâng cao khả năng tư duy và sáng tạocho học sinh, tăng tính độc lập tự học gây niềm hứng thú, định hướng đúng đắn cho họcsinh chọn nghề phù hợp với bản thân

I PHƯƠNG PHÁP:

1 Khách thể nghiên cứu:

Chọn nhóm học sinh hai lớp 11A14 và 11B1 học nghề Điện dân dụng chương trình

105 tiết tại Trung Tâm GDTX-HN Sông Cầu Hai lớp này có sự chênh lệch về trình độ và

hai lớp có trình độ tương đương để nghiên cứu Chọn 8 học sinh Lớp 11A14 làm nhómthực nghiệm và Chọn 8 học sinh Lớp 11B1 làm nhóm đối chứng Cụ thể qua kết quả điểmkiểm tra trung bình của hai nhóm trước khi tác động như sau:

2 Thiết kế nghiên cứu:

Trong thiết kế này, tôi lựa chọn 2 nhóm trên cơ sở có khả năng học tốt nghề Điệndân dụng 08 học sinh Lớp 11A14 ( Nhóm thực nghiệm ) và 08 học sinh Lớp 11B1

Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin

Dùng phép kiểm chứng T-test độc lập

3 Quy trình nghiên cứu:

a Công việc chuẩn bị của giáo viên:

- Lớp 11B1 ( Nhóm đối chứng ): dạy bài “Đổi chiều quay động cơ điện một pha”

tôi sử dụng công nghệ thông tin vào thiết kế bài dạy nên các em chỉ thấy bằng hình ảnhtrực quan sinh động, do đó các em không tự tin vào khả năng của mình khi đổi chiều quayđộng cơ thật

- Lớp 11A14 ( Nhóm thực nghiệm ) tôi “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi chiều quay động cơ điện một pha” nên các em có khả năng

tự đổi chiều quay động cơ điện xoay chiều một pha

b Một số phương pháp kết hợp dạy thực nghiệm:

1b Trước khi thiết kế bài lý thuyết “Đổi chiều quay động cơ điện một pha”

Tôi vẽ sơ đồ điện của động cơ với các ký hiệu đầu dây quấn chính và đầu dây quấn phụtheo sách giáo khoa

2b Trong quy trình nối dây theo chiều thuận và nối dây theo chiều ngược Tôi yêucầu học sinh chú ý các ký hiệu đầu nối dây, từ đó Tôi giải thích và khắc sâu kiến thức chocác em

3b Để xác định cuộn dây quấn chính và đầu dây quấn phụ Tôi yêu cầu học sinhquan sát: cuộn dây quấn chính tiết diện lớn và ít vòng; cuộn dây quấn phụ tiết diện nhỏ vànhiều vòng Ngoài ra còn sử dụng vạn năng kế để đo điện trở xác định cuộn dây

4b Để nhận biết ký hiệu màu dây nối Tôi yêu cầu học sinh quan sát:

+ Cuộn dây quấn chính: đầu đầu màu trắng và đầu cuối màu xám

+ Cuộn dây quấn phụ: đầu đầu màu trắng và đầu cuối màu đỏ

+ Đầu cuối màu đỏ của cuộn dây phụ nối tiếp với một đầu dây của tụ điện, đầu dâycòn lại của tụ điện được nối chung với đầu cuối màu xám của dây quấn chính

5b Trong quy trình nối dây cần chú tránh trường hợp làm hỏng dây quấn

6b Vì đây là tiết dạy lý thuyết “Đổi chiều quay động cơ điện một pha” cho nên

chọn các bộ phận, chi tiết của động cơ đều tốt: như các cuộn dây quấn trên lõi thép stato,trục - bạc, bộ phận điều chỉnh hướng quay……

7b Cuối bài học Tôi có nhận xét về kỹ thuật và an toàn khi nối dây theo chiềuthuận và nối dây theo chiều ngược để khắc sâu thêm kỹ năng thực hành cho học sinh

8b Trong hoạt động của một tiết lên lớp tôi sử dụng phương pháp dạy học trựcquan, kết hợp với phương pháp thảo luận nhóm để học sinh tự trao đổi, kết quả trả lờitừng nhóm được dán lên bảng, hoặc trò chơi đoán ô chữ ngay trên bảng

4 Đo lường và thu thập dữ liệu:

- Lớp 11B1 ( Nhóm đối chứng ): dạy Bài “Đổi chiều quay động cơ điện một pha”

tôi sử dụng công nghệ thông tin vào thiết kế bài dạy

- Lớp 11A14 ( Nhóm thực nghiệm ) tôidạy Bài “Đổi chiều quay động cơ điện một

pha” có sự “Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và động cơ quạt bàn khởi động bằng tụ”

- Tiến hành kiểm tra và chấm bài sau tiết dạy

II PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ:

1 Trình bày kết quả:

Bảng thống kê điểm kiểm tra sau tiết dạy như sau:

2 Phân tích dữ liệu:

Theo như chứng minh trên ta được kết quả của hai nhóm trước tác động là tươngđương Sau khi tác động và kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng T-test ta tínhđược p = 0,03 < 0,05, đây là kết quả có ý nghĩa, tức là sự chênh lệch kết quả điểm trungbình của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng không phải do ngẫu nhiên mà là dokết quả của tác động

Kết quả độ chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0,9 Như vây căn cứ theo

bảng tiêu chí của Cohen cho thấy mức độ ảnh hưởng của dạy học “Kết hợp sử dụng công

nghệ thông tin và thiết bị thực hành” có giá trị mức độ ảnh hưởng lớn

Như vậy giả thuyết của đề tài đã được kiểm chứng

Tổng hợp phần trăm kết quả theo thang bậc: Kém, Yếu, Trung bình, Khá, Giỏi củaNhóm thực nghiệm:

Trước tác động 0%0 0%0 12,5%1 50%4 37,5%3 100%8

3 Bàn luận:

- Điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm là 9,25 và của nhóm đối chứng là 8,125 Chứng tỏ điểm trung bình của hai nhóm có sự khác nhau rõ rệt.

Nhóm thực nghiệm có điểm cao hơn nhóm đối chứng

- Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn (SMD) của hai bài kiểm tra là 0,9 Điều đó

chứng tỏ rằng biện pháp tác động có ảnh hưởng lớn đến kết quả

- Phép kiểm chứng T-test điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động của hai nhóm

thực nghiệm và đối chứng là p = 0,03 < 0,05 với kết quả này khẳng định được sự chênh

lệch điểm trung bình của hai nhóm không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động

- Đề tài“Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi

chiều quay động cơ điện một pha” đây là bài dạy mang tính thực tiễn, đáp ứng được nhu

cầu hiện nay là đào tạo một nguồn nhân lực lao động có kỹ năng nghề phục vụ cho côngcuộc xây dựng và phát triển đất nước Do vậy từ sử dụng quạt bàn ta có thể dụng quạtđảo, quạt hút…

- Đây là phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm nhằm phát huy khả năng

tự học của các em

- Khĩ khăn của tiết dạy này là khơng đủ thiết bị để phân cho mỗi cho học sinh thựchành trên một thiết bị, cho nên phần nào cũng đã làm hạn chế kỹ năng áp dụng từ lýthuyết vào thực hành cho học sinh, một số em chỉ quan sát các bạn thực hành nên khơng

tự tin vào khả năng của mình, và giáo viên giảng dạy tốn nhiều thời gian

III KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ:

1 Kết luận:

- Đề tài“Kết hợp sử dụng cơng nghệ thơng tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi

chiều quay động cơ điện một pha” là bài dạy mang tính thực tiễn cĩ ảnh hưởng tác động

ở mức độ lớn Áp dụng kiến thức từ lý thuyết vào kỹ năng thực hành nâng cao khả năng

tư duy và sáng tạo cho học sinh, tăng tính độc lập tự học gây niềm hứng thú, định hướngđúng đắn cho học sinh chọn nghề phù hợp với bản thân

2 Khuyến nghị:

- Để nâng cao kỹ năng ứng dụng từ lý thuyết vào thực hành cho học sinh, do vậytrong thiết kế bài giảng giáo viên thay đổi phương pháp dạy học bằng cách kết hợp cơngnghệ thơng tin và và thiết bị thực hành vào việc dạy và học là một điều thiết thực; Đây là

phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm nhằm phát huy khả năng tự học của cácem.

* Đối với Đơn vị:

- Cần trang bị và định kỳ bảo dưỡng máy vi tính, máy chiếu Projector cho phòng họcnghề

* Đối với giáo viên:

- Cần đầu tư kiến thức, kỹ năng và thời gian lập kế hoạch dạy học trên máy vi tính

- Cần cập nhật, bồi dưỡng một số phần mềm có liên quan đến việc thiết kế bài giảngtrên máy vi tính như: Giáo trình đồ họa, Photoshop, Autocad 2009…, MacromediaFLASH 8.0 và sử dụng thiết bị vào thực hành nhằm giúp cho kết quả của học sinh ngàycàng tốt hơn

- Việc đầu tư lập kế hoạch dạy học trên máy vi tính mất nhiều thời gian đòi hỏi giáoviên phải chịu khó, cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác thì mới đạt được kết quả

* Đối với học sinh:

- Cần phát huy khả năng tư duy và sáng tạo, tăng tính độc lập tự học Định hướngđúng đắn, chọn nghề phù hợp với bản thân

Đề tài“Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin và thiết bị thực hành dạy Bài Đổi

chiều quay động cơ điện một pha” là đề tài được đưa vào Hội giảng giáo viên dạy giỏi

cấp cơ sở năm học 2011-2012 Từ kết quả nghiên cứu chủ quan của tôi trong quá trìnhgiảng dạy nghề Điện dân dụng chương trình 105 tiết tại Trung Tâm GDTX-HN Sông Cầu,tôi tin rằng đề tài này có tính thực tiễn cao

- Mong các ý kiến đóng góp chân thành của hội đồng khoa học các cấp, để đề tàiđược hoàn chỉnh và thực hiện

- Xin cảm ơn hội đồng khoa học các cấp

Thị xã Sông Cầu, ngày 18 tháng 03 năm 2013

Giáo viên

Nguyễn Lê Tuệ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- “HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỀ PHỔ THÔNG NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG” Nhà xuất bản Giáo dục, Bộ Giáo dục và đào tạo

- “NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG” Nhà xuất bản Đại học sư phạm

- “HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ BÀI GIẢNG TRÊN MÁY VI TÍNH”, Nhà xuất bản Giáo dục, Tác giả: ThS: Trương Ngọc Châu.

PHỤ LỤC

KẾ HOẠCH DẠY HỌCBÀI 16: MỘT SỐ MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIÊÙ MỘT PHA

Tiết 44 ĐỔI CHIỀU QUAY ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT PHA

Ngày soạn : 05 / 01 / 2013 Lớp: 11 Thời gian: 45 phút

I MỤC TIÊU: Sau khi học xong bài học này, học sinh đạt được:

1 Kiến thức: - Biết cách đổi chiều quay động cơ điện một pha

2 Kỹ năng: - Phân biệt được cách đấu thuận và cách đấu ngược động cơ điện một pha

3 Thái độ: - Sử dụng bảo quản tốt động cơ điện xoay chiều một pha

II ĐỒ DÙNG VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

2 Chuẩn bị của học sinh:

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

2 Ưu điểm của động cơ có dây quấn phụ nối tiếp với tụ điện là gì? ( 5 điểm )

- Đáp án:

Câu 1 Chọn C Đồng

Câu 2 Chọn C Hiệu suất cao

3 GIẢNG BÀI MỚI:

3.1 Giới thiệu bài: ( 1 phút )

Động cơ điện xoay chiều một pha thông thường quay theo chiều thuận, nhưng đôi khi cầnthiết để động cơ điện quay theo chiều ngược cho phù hợp với công việc sử dụng thì ta phải thay đổi chiều quay của động cơ

3.2 Trình tự bài:

Nội dung kiến thúc cơ bản Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1 Đổi chiều quay động cơ

- Em hãy quan sát chiều quay máycắt và cho biết quay máy cắt quay theo chiều nào?

Lắng nghe

- GV cho máy cắt hoạt động Quan sát

- GV nhận xét hoặc HS bổ sung câu trả lời

Quay chiều thuận

- GV sử dụng máy chiếu Projector

- Em hãy quan sát và nhận xét

- GV cho máy khoan hoạt động Quan sát

- GV nhận xét hoặc HS bổ sung câu trả lời

Quay chiều thuận và chiều ngược

- GV kết luận:

- Muốn đổi chiều quay của

động cơ điện người ta đổi

chiều của mômen quay

- Muốn đổi chiều quay của động

cơ điện người ta đổi chiều của mômen quay

Ghi vở

- GV sử dụng máy chiếu Projector

và hình 16-a, kết hợp với động cơ điện

đầu ( D3 ), cuối ( D4 ) trên

dây D4 có nối tiếp với tụ

- GV sử dụng máy chiếu Projector

- Em hãy quan sát chiều quay của động cơ điện

- GV đặt vấn đề: Để đổi chiều quay động cơ điện người ta thực hiện bằng cách nào?

Lắng nghe

- GV kết luận:

- Muốn đổi chiều quay

động cơ một pha có dây

quấn phụ thực hiện bằng

cách đảo đầu nối dây của

một trong hai dây quấn

chính hoặc dây quấn phụ

- Muốn đổi chiều quay động cơ một pha có dây quấn phụ thực hiện bằng cách đảo đầu nối dây của một trong hai dây quấn chính hoặc dây quấn phụ

Ghi vở

- GV Chia 4 nhóm 1, 2,3 và 4

- Yêu cầu mỗi nhóm thảo luận câu

- Em hãy vẽ sơ đồ đấu dây khi động cơ quay thuận và quay ngược, nêu cách đổi chiều quay

Lắng nghe, ghi câu hỏi

của động cơ điện một pha?

- GV quan sát HS thảo luận, GV gợi ý nếu cần thiết

- Các cá nhân nhóm làm việc độc lập, sau đó trao đổi thảo luận rút ra ý kiến chung cho đại diện nhóm

- Gọi đại diện nhóm 1, 2,3 và 4 trả

- GV nhận xét và đưa ra kết quả: Nghe, ghi vở

- GV sử dụng máy chiếu Projector

và hình 16-b và trình chiếu cách nối dây khi động cơ quay thuận

- Khi quay thuận:

+ Đấu dây D3 của dây quấn

phụ nối với đầu D1 của dây

quấn chính

+ Đấu dây D4 của dây quấn

phụ nối với đầu D2 của dây

quấn chính

- Khi quay thuận:

+ Đấu dây D3 của dây quấn phụ nối với đầu D1 của dây quấn chính

+ Đấu dây D4 của dây quấn phụ nối với đầu D2 của dây quấn chính

Ghi vở

- GV sử dụng máy chiếu Projector

và hình 16-c và trình chiếu cách nối dây khi động cơ quay ngược

- GV giải thích

- Khi quay ngược:

+ Đấu dây D3 của dây quấn

phụ nối với đầu D2 của dây

quấn chính

+ Đấu dây D4 của dây quấn

phụ nối với đầu D1 của dây

quấn chính

- Khi quay ngược:

+ Đấu dây D3 của dây quấn phụ nối với đầu D2 của dây quấn chính

+ Đấu dây D4 của dây quấn phụ nối với đầu D1 của dây quấn chính

Ghi vở

- GV sử dụng động cơ điện gọi

HS đấu thuận và đấu ngược

Thực hiện đấu động cơ điện

- GV nhận xét kỹ thuật đấu dây hoặc HS bổ sung kỹ thuật đấu dây

Quay chiều thuận và chiều ngược

2 Khi động cơ quay thuận các đầu dây quấn phụ được đấu như thế nào?

3 Em hãy nêu cách đấu dây quấn phụ khi động cơ quay ngược?

- GV sử dụng máy chiếu Projector trình chiếu đáp án:

1 Muốn đổi chiều quay của động cơ điện một pha có dây quấn phụ ta thực hiện bằng cách đảo đầu nối dây của một trong hai dây quấn chính hoặc dây quấn phụ

2 Khi động cơ quay thuận ta đấu các đầu dây như sau: D3 - D1 ; D4 - D2

3 Khi động cơ quay ngược ta đấu các đầu dây như sau: D2 – D3 ; D1 – D4

GV nhận xét kết quả trả lời

5 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP VỀ NHÀ : ( 2 phút )

- GV sử dụng máy chiếu Projector dặn dò HS chuẩn bị:

1 Em hãy đấu các đầu dây để động cơ quay thuận và quay ngược?