Thực trạng hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày .... Thực trạng quản lý hoạt độn
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC
NGUYỄN THỊ THỦY
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA THÔNG QUA CHẾ ĐỘ SINH HOẠT HẰNG NGÀY
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THANH HÓA, NĂM 2022
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO UBND TỈNH THANH HÓA
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114
Người hướng dẫn khoa học: TS Cao Thị Cúc
THANH HÓA, NĂM 2022
Danh sách Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ khoa học
(Theo Quyết định số:2244/QĐ-ĐHHĐ ngày 04 tháng 10 năm 2022
Trang 4của Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức)
Học hàm, học vị,
CChức danh trong Hội đồng
PGS TS Nguyễn Thị Hà Lan Trường Đại học Hồng Đức Chủ tịch Hội
đồng
TS Nguyễn Thị Thanh Trường Đại học Hồng Đức UV, Phản biện 1
TS Vũ Quang Hải Học viện Khoa học Quân sự UV, Phản biện 2 PGS.TS Vũ Lệ Hoa Trường ĐH Sư phạm Hà Nội Ủy viên
TS Lê Tuyết Mai Trường Đại học Hồng Đức Thư ký
Xác nhận của Người hướng dẫn
Học viên đã chỉnh sửa theo ý kiến của Hội đồng
Ngày 15 tháng 12 năm 2022
TS Cao Thị Cúc
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Thanh Hoá, ngày 8 tháng 11 năm 2022
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thủy
Trang 6
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Hồng Đức, Phòng Quản lý đào tạo sau Đại học, Khoa Tâm lý - Giáo dục, các thầy, cô giáo đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu Tôi đặc biệt bày
tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với TS Cao Thị Cúc đã tận tình hướng dẫn và giúp
đỡ tôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Phòng Giáo dục & Đào tạo Thành phố Thanh Hóa, Ban Giám hiệu, giáo viên và trẻ các trường mầm non trên địa bàn thành phố Thanh Hóa đã tạo mọi điều kiện cho tôi thực hiện đề tài luận văn
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn luận văn còn những thiếu xót và hạn chế, tôi mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của quý thầy, cô giáo
và các bạn đồng nghiệp
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thanh Hoá, ngày 28 tháng 12 năm 2022
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thủy
Trang 7MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ix
DANH MỤC BẢNG x
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 2
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4 Giả thuyết khoa học 4
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 5
7 Phương pháp nghiên cứu 6
8 Kết quả đạt được 7
9 Cấu trúc nội dung của luận văn 7
Chương 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI THÔNG QUA CHẾ ĐỘ SINH HOẠT HÀNG NGÀY 8
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 8
1.1.1 Các nghiên cứu về hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 8
1.1.2 Các nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 9
1.2 Các khái niệm cơ bản 10
1.2.1 Tính tự lập 10
1.2.2 Chế độ sinh hoạt hằng ngày ở trường mầm non 11 1.2.3 Giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 11
Trang 81.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ
sinh hoạt hàng ngày 12
1.3 Hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 13
1.3.1 Đặc điểm phát triển tính tự lập của trẻ 3- 4 tuổi 13
1.3.2 Mục tiêu giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 15
1.3.3 Nội dung giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 16
1.3.4 Phương pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 17
1.3.5 Hình thức giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 19
1.3.6 Phương tiện giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 20
1.3.7 Các lực lượng tham gia giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 21
1.4 Quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 22
1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng trường mầm non trong quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 22
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 23
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 27
1.5.1 Các yếu tố khách quan 28
1.5.2 Các yếu tố chủ quan 29
Kết luận chương 1 31
Trang 9Chương 2.THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ
HÀNG NGÀY 32
2.1 Khái quát về đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 32
2.1.1 Về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế - xã hội 32
2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục mầm non thành phố Thanh Hóa 33
2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 34
2.2.1 Mục đích khảo sát 34
2.2.2 Nội dung khảo sát 34
2.2.3 Phương pháp khảo sát 34
2.2.4 Địa bàn và khách thể khảo sát 35
2.2.5 Cách đánh giá 35
2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 35
2.3.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 35
2.3.2 Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 37
2.3.3 Thực trạng vận dụng các phương pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 40
2.3.4 Thực trạng sử dụng các hình thức giáo dục tính tự lập cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 43
2.3.5 Thực trạng sử dụng các phương tiện giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 45
2.3.6 Thực trạng phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 46
Trang 102.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh
hoạt hàng ngày 47
2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 47
2.4.2 Thực trạng tổ chức giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 50
2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 52
2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 55
2.5 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 57
2.5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan 58
2.5.2 Ảnh hưởng của các yếu tố khách quan 59
2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 62
2.6.1 Ưu điểm 62
2.6.2 Hạn chế 62
2.6.3 Nguyên nhân của hạn chế 63
Kết luận chương 2 64
Chương 3.BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ 3- 4 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA THÔNG QUA CHẾ ĐỘ SINH HOẠT HÀNG NGÀY 65
3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 65
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 65
Trang 113.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 65
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ, hệ thống 65
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính cần thiết và tính khả thi 66
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 66
3.2.1 Lập kế hoạch giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày phù hợp với tình hình thực tiễn, đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay 66
3.2.2 Chỉ đạo phối hợp các lực lượng giáo dục trong tổ chức hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 69
3.2.3 Chỉ đạo giáo viên mầm non vận dụng phương pháp Montessori trong giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 72
3.2.4 Đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày ở trường mầm non 75
3.2.5 Chỉ đạo tăng cường và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất trong hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 77
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 79
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 80
3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 80
3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 80
Để khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hoá, tỉnh Thanh Hoá được đề xuất, đề tài đã tiến hành khảo sát 35 khách thể, bao gồm CBQL và chuyên gia (CBQL cấp Phòng GD&ĐT, Lãnh đạo các trường MN, GVMN có kinh nghiệm trong chăm sóc, giáo dục trẻ) 80
Trang 123.4.3 Tiêu chí và thang đánh giá kết quả khảo nghiệm 80
3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 80
Kết luận chương 3 88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 89
1 Kết luận 89
2.Kiến nghị 90
2.1 Đối với Phòng GD&ĐT TP Thanh Hóa - Tỉnh Thanh Hóa 90
2.2 Đối với các trường mầm non TP Thanh Hóa, Tỉnh Thanh Hóa 90
2.3 Đối với gia đình trẻ và các lực lượng giáo dục khác 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
PHỤ LỤC 1
Trang 14DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4
tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 36Bảng 2.2 Thực trạng nội dung giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi
thông qua CĐSHHN ở trường mầm non 38Bảng 2 3 Thực trạng về vận dụng phương pháp giáo dục tính tự lập cho
trẻ 3 - 4 tuổi của giáo viên ở trường mầm non 41Bảng 2.4 Thực trạng sử dụng các hình thức giáo dục tính tự lập cho trẻ 3
-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 43Bảng 2.5 Thực trạng sử dụng các phương tiện giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-
4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày ở trường mầm non 45Bảng 2.6 Thực trạng các hình thức phối hợp giữa nhà trường và gia
đình trong giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi 46Bảng 2.7 Thực trạng lập kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3 - 4 tuổi
thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày 48Bảng 2.8 Thực trạng tổ chức giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi ở các
trường mầm non TP Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày 50Bảng 2.9 Thực trạng chỉ đạo giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông
qua CĐSHH 53Bảng 2.10 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục TTL cho trẻ 3-
4 tuổi thông qua CĐSHHN 55Bảng 2.11 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan đên hoạt động
giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN 58Bảng 2.12 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố khách quan đên hoạt
động giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN 60Bảng 3.1 Tính cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục
TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN 81Bảng 3.2 Tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục
TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN 83Bảng 3.3 Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp 85
Trang 15DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 1: Tính cần thiết của các biện pháp……….………85 Biểu đồ 2: Tính khả thi của các biện pháp……… 87 Biểu đồ 3: Mối tương quan của các biện pháp……….89
Trang 16MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân và chịu trách nhiệm chăm sóc, giáo dục trẻ từ 0 - 6 tuổi Đây cũng là giai đoạn đầu tiên đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần của trẻ Nếu không làm tốt việc chăm sóc, giáo dục trẻ trong những năm đầu đời này, quá trình phát triển của trẻ ở giai đoạn tiếp theo sẽ trở nên hết sức khó khăn, phức tạp Chăm sóc, giáo dục để trẻ phát triển một cách toàn diện về mọi mặt không có nghĩa là người lớn làm hết tất cả mọi việc cho trẻ mà trước hết cần hướng dẫn và tạo cơ hội cho trẻ làm những việc đơn giản nhất Giáo dục tính tự lập có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ mầm non
Tính tự lập được hình thành rất sớm ở trẻ nhỏ Đây là biểu hiện tâm lý
có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành, phát triển các phẩm chất nhân cách trẻ Quá trình phát triển TTL được bắt đầu khi ở trẻ sự xuất hiện nhu cầu tự khẳng định mình Giáo dục TTL cho trẻ từ tuổi ấu thơ không những sẽ giúp trẻ có khả năng tự lập trong các hoạt động hằng ngày mà thông qua đó còn giúp hình thành ở trẻ những nét tính cách tốt, như: tính mạnh dạn, lòng tự tin vào bản thân, tính tích cực, năng động, sáng tạo
Trẻ ở giai đoạn 3- 4 tuổi đã có nhu cầu tự lập Trẻ thường mong muốn được tự làm, tự giải quyết những công việc giống người lớn, không muốn phụ thuộc vào người lớn Đây chính là cơ hội tốt để giáo dục TTL cho trẻ
Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, chế độ sinh hoạt hằng ngày ở trường mầm non là phương tiện giáo dục TTL phù hợp và hiệu quả đối với trẻ 3- 4 tuổi Thông qua việc tham gia tích cực vào các hoạt động hàng ngày ở trường mầm non, trẻ có nhiều được tự làm, tự thực hành, trải nghiệm trong nhiều tình hướng khác nhau, từ đó giúp củng cố và rèn luyện nề nếp, thói quen tốt cho trẻ, hình thành và phát triển TTL ở trẻ
Trang 17Ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa hiện nay, do nhiều lý do khác nhau mà vấn đề giáo dục TTL cho trẻ nói chung, trẻ 3- 4 tuổi nói riêng chưa được quan tâm đúng mức Mặt khác, do ở nhiều gia đình trẻ được bao bọc quá mức dẫn đến phụ thuộc vào cha mẹ, luôn suy nghĩ
và hành động theo mong muốn của cha mẹ hoặc người lớn Trẻ 3-4 tuổi thường là đối tượng nhận được sự quan tâm chăm sóc của cả gia đình, luôn được người lớn làm thay, làm hộ mọi việc Điều này là nguyên nhân của sự hình thành ở trẻ tính ích kỷ, thói quen coi mình là trung tâm, lười biếng, không biết quan tâm, chia sẻ
Thực tế cho thấy, hiện nay hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập Một trong những nguyên nhân chủ yếu của thực trạng này là
do nhận thức của CBQL, GV và phụ huynh về hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi còn chưa đầy đủ Việc chỉ đạo đổi mới hình thức, nội dung, phương pháp giáo dục TTL cho phù hợp với thực tiễn nhiều khi còn chậm; khâu kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non còn mang tính hình thức Tất cả các hạn chế đó đã làm giảm hiệu quả giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi Do đó, cần phải có các nghiên cứu thực tiễn để đánh giá khách quan, khoa học về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi và đưa ra các biện pháp quản lý hoạt động này phù hợp với thực tiễn hiện nay nhằm nâng cao chất lượng giáo dục TTL cho trẻ ở trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, chúng tôi chọn vấn đề:
“Quản lý hoạt đông giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày” làm đề tài nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh
Trang 18Hóa thông qua CĐSHHN, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa CĐSHHN nhằm phát triển TTL của trẻ, làm cơ sở cho việc thực hiện tốt mục tiêu giáo dục trẻ phát triển toàn diện
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
4 Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua, hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa đã được quan tâm và đạt kết quả nhất định, tuy nhiên hiện nay vẫn còn những bất cập và hạn chế, như: việc quản lý chưa thực sự đổi mới, thiếu tính đồng bộ; năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý, GVMN còn chưa đồng đều; công tác tuyên truyền, phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục tính tự lập cho trẻ chưa được thực sự quan tâm
Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý trẻ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của trường mầm non sẽ góp phần nâng cao TTL của trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục trẻ phát triển toàn diện trong giai đoạn hiện nay
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
Trang 195.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-
4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
5.3 Đề xuất một số biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1 Giới hạn về nội dung nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
+ Trường mầm non Hoa Mai
+ Trường mầm non Trường Thi A
+ Trường mầm non Tân Sơn
+ Trường mầm non Phan Đình Phùng
+ Trường mầm non Đông Vệ
+ Trường mầm non Trường Thi B
+ Trường mầm non Đông Thọ A
- Tiến hành khảo sát các đối tượng gồm:
Trang 206.4 Giới hạn thời gian khảo sát số liệu
Thời gian khảo sát được tiến hành từ năm 2020 đến năm 2022; Trong các năm học 2020-2021,2021-2022
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các nguồn tài liệu, các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi để xây dựng khung lý luận của đề tài
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Thiết kế mẫu phiếu điều tra cán bộ quản lý, giáo viên ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa nhằm tìm hiểu thực trạng giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày và thực trạng quản lý hoạt động này ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa hiện nay
7.2.2 Phương pháp quan sát
Tiến hành quan sát các hoạt động giáo dục nhằm thu thập thông tin về thực trạng hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày và quản lý hoạt động này ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
7.2.3 Phương pháp phỏng vấn
Tiến hành phỏng vấn một số CBQL và GV ở một số trường mầm non
thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa nhằm thu thập thông tin về thực trạng hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày và thực trạng quản lý hoạt động này, những khó khăn gặp phải trong quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa để bổ sung cho thông tin thu nhận được từ phiếu điều tra
Trang 217.2.4 Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến của các chuyên gia GDMN nhằm khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất
- Đề xuất 05 biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-
4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
9 Cấu trúc nội dung của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4
tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ
3-4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ
3-4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Trang 22Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TÍNH
TỰ LẬP CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI THÔNG QUA CHẾ ĐỘ SINH HOẠT
HÀNG NGÀY 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Các nghiên cứu về hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Trong những năm gần đây, ở nước ta đã có nhiều nghiên cứu về giáo dục TTL cho trẻ Có thể kể đến một số công trình của các tác giả như:
Nguyễn Hồng Thuận (2002) với đề tài luận án tiến sĩ giáo dục học
“Một số biện phá tác động của gia đình nhằm phát triển tính tự lập cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” Trên cơ sở lý luận về tính tự lập, tác giả đã nghiên cứu và đưa ra các biện pháp giáo dục TTL cho trẻ 5-6 tuổi thông qua sinh hoạt trong gia đình;
Nguyễn Thị Mĩ Lộc nghiên cứu về giáo dục TTL cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động tạo hình Qua nghiên cứu của tác giả đã đóng góp thêm nhiều biện pháp nhằm nâng cao công tác giáo dục TTL cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua các hoạt động tạo hình
Tác giả Nguyễn Thanh Huyền (2004),với luận án tiến sĩ Giáo dục học
đề tài Những biện pháp giáo dục tính tự lực cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua chế độ sinh hoạt tại trường mầm non Tác giả đã chỉ rõ, nhờ có tính lặp đi lặp các hoạt động trong ngày (ăn, ngủ, học, chơi) và duy trì thường xuyên CĐSHHN sẽ hình thành cho trẻ kỹ năng, thói quen… trong các hoạt động, điều đã giúp trẻ dễ dàng tự tổ chức cuộc sống cho chính mình và thích nghi nhanh hơn với xã hội
Tác giả Phạm Thị Châu cũng nghiên cứu khá đầy đủ về lý luận và thực tiễn công tác quản lý của hiệu trưởng trường MN, trong đó nêu ra một số khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục; hệ thống mục tiêu, nguyên tắc, phương
Trang 23pháp quản lý trường MN; vị trí, tính chất, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy trường MN; vai trò của hiệu trưởng trong công tác quản lý trường MN
Tác giả Nguyễn Thị Tường Vi với luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục
đề tài Biện pháp giáo dục tính tự lực cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt ở một số trường mầm non tại Tây Ninh Tác giả đã đưa ra được cơ sở lý luận về giáo dục từ đó đề xuất được các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tính tự lực cho trẻ 3-4 tuổi tại Tây Ninh
Tác giả Lê Thị Huyên với đề tài nghiên cứu về giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN tác giả đã đưa ra được 5 biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục tính tự lập ở trẻ 3-4 tuổi thông qua chế
độ sinh hoạt hàng ngày
Qua các nghiên cứu của mình các tác giả đã làm rõ bản chất của tính tự lập, sự hình thành và phát triển TTL, cấu trúc tính tự lập của trẻ…, từ đó xác định nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức GD TTL cho trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày ở trường mầm non
1.1.2 Các nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Ở Việt Nam, hiện nay vẫn có rất ít các nghiên cứu mang tính hệ thống
về quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ
Tác giả Triệu Thị Hằng (2016) trong đề tài “Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tại trường mầm non Hoa Hồng quận Đống Đa thành phố
Hà Nội trong bối cảnh hiện nay” đã đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, trong đó có chú trọng đến việc hình thành, phát triển ở trẻ một số thói quen tự lập trong hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh
Nguyễn Thị Thu Lương (2016) trong đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non công lập phường 3, quận 10 thành phố Hồ Chí Minh” đã đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động giáo dục trẻ theo chủ đề ở các trường mầm non
Trang 24Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý các hoạt động GD trẻ MN, nhưng hiện nay chưa có công trình nghiên cứu nào về quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày ở các trường MN tỉnh Thanh Hóa Chính vì vậy, việc lựa chọn vấn đề
“Quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi ở các trường mầm non thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày” để nghiên cứu là phù hợp và cần thiết
1.2 Các khái niệm cơ bản
1.2.1 Tính tự lập
Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về tính tự lập
Theo I.S Kon, tính tự lập là một phẩm chất của nhân cách Đó là khả năng con người tự đưa ra và tự thực hiện các quyết định mà không cần có sự nhắc nhở từ bên ngoài Điều này thể hiện khả năng sẵn sàng chịu trách nhiệm
về hành vi của bản thân trên cơ sở tin tưởng hành vi của mình là đúng
Theo A.S Myazin, tính tự lập thể hiện ở khả năng tự đặt ra mục tiêu trong mỗi hoạt động và kiên trì, nỗ lực để tự thực hiện mục tiêu đó
Theo Nguyễn Hồng Thuận, tính tự lập của cá nhân biểu hiện ở việc cá nhân có nhu cầu và kỹ năng tự giải quyết những nhiệm vụ đặt ra
Trên cơ sở những quan niệm nêu trên, chúng tôi xác định: Tính tự lập
là phẩm chất nhân cách con người, thể hiện ở việc cá nhân biết tự đưa ra quyết định và nỗ lực, cố gắng tự thực hiện, tự chịu trách nhiệm đối với quyết định của bản thân mà không phụ thuộc vào người khác
Người có TTL sẽ có những biểu hiện cơ bản sau:
- Thể hiện rõ nhu cầu, mong muốn của bản thân trong các hoạt động;
- Tự lựa chọn hoạt động theo nhu cầu cá nhân và tự thực hiện hoạt động;
- Cố gắng, nỗ lực trong thực hiện hoạt động để đạt mục đích đề ra
- Tự chịu trách nhiệm về hành động của mình
Trang 251.2.2 Chế độ sinh hoạt hằng ngày ở trường mầm non
Trên cơ sở quan điểm của các nhà nghiên cứu và xuất phát từ tính phù hợp với mục đích của việc khai thác CĐSHHN làm phương tiện để giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi, trong luận văn này chúng tôi sử dụng khái niệm CĐSHHN theo Chương trình giáo dục mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo:
“Chế độ sinh hoạt là sự phân bổ thời gian và các hoạt động trong ngày ở cơ sở giáo dục mầm non một cách hợp lí nhằm đáp ứng nhu cầu về tâm lý và sinh lý của trẻ, qua đó giúp trẻ hình thành thái độ, nền nếp, thói quen và những kỹ năng sống tích cực”
Nội hàm của khái niệm có thể hiểu như sau:
- CĐSHHN là trình tự các hoạt động trong một ngày của trẻ ở trường mầm non, bắt đầu từ khi trẻ đến trường đến khi trẻ về nhà
- CĐSHHN có sự phân phối thời gian và sự luân phiên rõ ràng và hợp lý các hoạt động và nghỉ ngơi của trẻ trong một ngày
- Thông qua các hoạt động, trẻ được người lớn tạo cơ hội thỏa mãn nhu cầu được tự làm, tự thực hiện theo quyết định của cá nhân trong các hoạt đông học, chơi, ăn, ngủ, dạo chơi, tham quan…, qua đó trẻ thực hành, rèn luyện các
kỹ năng trong hoạt động, hình thành thái độ, nền nếp, thói quen tốt
Như vậy, có thể khẳng định, CĐSHHN ở trường mầm non là phương tiện giáo dục trẻ nói chung và giáo dục TTL cho trẻ nói riêng Vì vậy cần tận dụng tối đa ưu thế của CĐSHHN để tổ chức cho trẻ hoạt động, thỏa mãn mọi nhu cầu trong ngày và tạo động lực để trẻ tích cực hoạt động, qua đó TTL của trẻ được hình thành và phát triển
1.2.3 Giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Theo Chương trình GDMN, chế độ sinh hoạt là sự phân bổ hợp lí về thời gian và các hoạt động trong ngày ở trường MN nhằm đáp ứng nhu cầu về tâm lí, sinh lí của trẻ, qua đó giúp trẻ hình thành thái độ sống, nề nếp, thói quen và những kĩ năng sống tích cực
Trang 26Tổ chức CĐSHHN chính là tổ chức các hoạt động trong một ngày của trẻ ở trường MN, bao gồm: đón và trả trẻ; hoạt động học; hoạt động góc; hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh; hoạt động ngoài trời; hoạt động chiều
Giáo dục TTL nhằm giúp trẻ tự tin vào bản thân, chủ động, độc lập trong cuộc sống Đây là cơ sở quan trọng cho việc phát huy tính tích cực của trẻ trong các hoạt động ở trường MN, qua đó góp phần thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục, phát triển toàn diện cho trẻ
Việc giáo dục TTL cần được thực hiện thường xuyên, liên tục thông qua các hoạt động hàng ngày của trẻ ở trường MN
Trong luận văn này chúng tôi quan niệm: Giáo dục tính tự lập cho trẻ
3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày ở trường mầm non là quá trình tác động sư phạm có mục đích, có kế hoạch của nhà giáo dục đến trẻ thông qua việc tổ chức các hoạt động hàng ngày nhằm hình thành, phát triển tính tự lập ở trẻ
Như vậy, trong hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi, GVMN chính
là người xây dựng môi trường để giáo dục TTL; tổ chức, hướng dẫn, tạo điều kiện cho trẻ được rèn luyện TTL trong các hoạt động hàng ngày
Để giáo dục TTL cho trẻ, GVMN cần tổ chức tốt các hoạt động hàng ngày cho trẻ, như: đón trẻ, ăn, ngủ, vui chơi, học tập , qua đó hướng dẫn trẻ
tự hoạt động theo nhu cầu, hứng thú cá nhân, được trải nghiệm thông qua nhiều tình huống khác nhau…GV cần quan sát biểu hiện thái độ, hành vi của trẻ trong quá trình hoạt động để kịp thời uốn nắn, điều chỉnh nếu cần
1.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế
độ sinh hoạt hàng ngày
- Quản lý
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý Tuy các nhà nghiên cứu
có những quan niệm khác nhau, nhưng đều xác định: bản chất của hoạt động quản lý là cách thức tác động (tổ chức, điều khiển, chỉ huy) của chủ thể quản
lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được hiệu quả mong muốn và đạt mục tiêu đề ra
Trang 27Có thể hiểu: Quản lý là hoạt động có tổ chức, có kế hoạch, có hệ thống
của chủ thể quản lý tác động đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý đã đề ra
- Quản lý giáo dục có thể được hiểu là sự tác động có tổ chức, có định
hướng, phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục đạt được mục tiêu đã định
Bản chất của QLGD thể hiện ở các chức năng quản lý, gồm: hoạch định, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra
- Quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN
Từ các khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, hoạt động giáo dục TTL thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày, chúng tôi quan niệm: Quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non thông qua CĐSHHN
là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến hoạt
động giáo dục TTL cho trẻ thông qua lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện giáo dục TTL cho trẻ thông qua CĐSHHN nhằm đạt được mục đích giáo dục TTL cho trẻ
Quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ thông qua CĐSHHN chính là quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục TTL cho trẻ thông qua chế
độ sinh hoạt hằng ngày ở trường mầm non theo đúng kế hoạch và đạt được hiệu quả tốt nhất trong việc giáo dục TTL cho trẻ
Chủ thể quản lý trực tiếp hoạt động giáo dục TTL cho trẻ thông qua chế
độ sinh hoạt hằng ngày là hiệu trưởng trường mầm non - người giữ vai trò quyết định cao nhất đối với hiệu quả hoạt động giáo dục TTL thông qua chế
độ sinh hoạt hằng ngày Giáo viên mầm non trực tiếp thực hiện giáo dục TTL thông qua CĐSHHN cho trẻ
1.3 Hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
1.3.1 Đặc điểm phát triển tính tự lập của trẻ 3- 4 tuổi
Tính tự lập của trẻ được hình thành và phát triển qua các giai đoạn và
Trang 28mỗi giai đoạn có những đặc điểm khác nhau TTL của trẻ được biểu hiện ở cả
3 mặt: nhận thức, thái độ, hành vi
Đối với giai đoạn dưới 3 tuổi, ở trẻ đã xuất hiện các nhu cầu khác nhau, như: nhu cầu ăn, uống, nhu cầu vận động, nhu cầu hoạt động với đồ vật Tuy nhiên, TTL của trẻ chủ yếu thể hiện ở các hành động đơn giản để thỏa mãn nhu cầu của chính bản thân trẻ
Với trẻ 3 - 4 tuổi, TTL biểu hiện như sau:
- Về hành vi: Trẻ có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ được giao nhờ khả năng quan sát, bắt chước hành động của người lớn, chẳng hạn như: tự xúc ăn,
tự cất ghế và bát, thìa sau khi ăn; tự lấy đồ chơi và tự cất đồ chơi sau khi chơi;
tự rửa tay, tự đi vệ sinh đúng nơi quy định…Nhờ sự hướng dẫn của người lớn, trẻ biết tìm kiếm phương tiện để thực hiện hoạt động hoặc tìm kiếm sự giúp
đỡ từ người lớn khi gặp khó khăn
- Về thái độ: trẻ thích làm những việc phù hợp với khả năng của mình,
tỏ ra vui vẻ khi được làm Trong quá trình thực hiện, trẻ luôn cố gắng để hoàn thành công, không bỏ dở công việc, không ỉ lại người khác
- Về nhận thức: Lúc đầu, ở trẻ xuất hiện nhu cầu thực hiện hành động, nhưng nhu cầu đó không phải do trẻ nhận thức được khả năng của mình và có nhu cầu thể hiện khả năng đó Trẻ có khả năng bắt chước người lớn, muốn được tự khẳng định bản thân, muốn thể hiện cho người lớn xung quanh thấy trẻ có thể làm được nhiều việc như người lớn chứ không “còn bé” nữa Trẻ hay nói những câu thể hiện rõ nhu cầu, mong muốn tự khẳng định mình như:
“con thích chơi nấu ăn”, “con thích vẽ ông mặt trời”, “con tự làm”, “để tự con làm” Vì trẻ chưa hiểu rõ khả năng của bản thân trong khi mong muốn được công nhận, được chứng tỏ bản thân “đã lớn” nên trong nhiều trường hợp giữa mong muốn và khả năng của trẻ có mâu thuẫn Dần dần, qua quá trình thực hiện các hoạt động nhiều lần, với sự hướng dẫn của GV, trẻ đã hiểu được khả năng của bản thân, biết việc nào mình làm được, việc nào không làm được
Trang 29Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trong hành vi của trể 3 tuổi đã
có những biến chuyển lớn, chuyển từ hành vi bột phát sang hành vi có tính xã hội Đến 4 tuổi, những hành vi mang tính xã hội của trẻ bộc lộ rõ hơn Khi thực hiện một công việc nào đó, trẻ biết được công việc đó có vừa sức mình hay không, trẻ có cần làm việc đó không? Với một số việc, ngoài việc hiểu tính cần thiết của nó, trẻ còn muốn chứng tỏ đó là việc mà muốn làm và chỉ có trẻ làm được, không ai thay thế được trẻ
1.3.2 Mục tiêu giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Giáo dục TTL cho trẻ MN nói chung là nhằm giáo dục hành vi tự lập cho trẻ: trẻ biết tự làm một số công việc mà trẻ lựa chọn, biết cách thực hiện các công việc được giao, đồng thời giáo dục cho trẻ có thái độ đúng trong hoạt động, bước đầu nhận ra rằng, mình cần làm những việc có thể để tự phục
vụ bản thân, không nên/không được ỷ lại người khác, từ đó có ý thức cố gắng,
nỗ lực để hoàn thành công việc
Căn cứ vào mục tiêu chung của GDMN và yêu cầu cần đạt đối với trẻ 3-4 tuổi, có thể xác định mục tiêu GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN cụ thể như sau:
- Trẻ tự làm được một số việc đơn giản theo quyết định của cá nhân (như: vệ sinh cá nhân, vệ sinh trong ăn uống, trong học tập, vui chơi, trong hoạt động lao động, …);
- Trẻ tập trung trong thực hiện hoạt động, không ỷ lại người khác, không bỏ dở công việc khi chưa làm xong;
- Trẻ biết những công việc mình phải tự làm và tại sao không ai có trách nhiệm làm thay cho mình (như: tự rửa tay, tự rửa mặt, tự xúc ăn, tự đi giày dép, tự lấy và cất đồ dùng đồ chơi…);
- Trẻ cố gắng để hoàn thành công việc mình yêu thích và những nhiệm
vụ được giao
Trang 30- Trẻ kể được các công việc mà trẻ muốn tự làm (Con có thể tự rửa tay, con tự rửa mặt, con tự lau bàn, con tự đi dép …)
1.3.3 Nội dung giáo dục tính tự lập cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Theo Chương trình giáo dục mầm non hiện hành nội dung giáo dục tính
TL cho trẻ 3 - 4 tuổi đã được đề cập đến trong nội dung của từng lĩnh vực giáo dục Trên cơ sở đó có thể xác định nội dung giáo dục TTL cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua CĐSHHN như sau:
- Hướng dẫn trẻ tự lựa chọn làm một số việc phù hợp với khả năng, nguyện vọng của bản thân (trong vệ sinh cá nhân, vệ sinh trong ăn uống, trong học, chơi, trong lao động,…)
- Hướng dẫn trẻ tự giác, chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao
- Hướng dẫn trẻ biết tìm sự trợ giúp khi cần thiết (Nhờ cô giáo, bạn bè…) để hoàn thành nhiệm vụ
- Hướng dẫn trẻ bộc lộ nhu cầu muốn tự làm qua lời nói, hành động
- Hướng dẫn trẻ thể hiện sự vui vẻ, yêu thích khi được tự làm
- GD cho trẻ thái độ nghiêm túc, tập trung trong hoạt động, không ỷ lại người khác, không bỏ dở công việc khi chưa làm xong
- Trẻ tự kể tên những công việc mà trẻ muốn tự làm (rửa tay, rửa mặt,
đi dép, cất đồ chơi…)
- GD trẻ hiểu được những công việc mà mình phải tự làm, không ai làm thay cho mình (tự rửa tay, tự rửa mặt, tự xúc ăn, tự đi giày dép, tự lấy cất đồ dùng đồ chơi…)
- GD trẻ cố gắng, nỗ lực để hoàn thành công việc yêu thích và nhiệm vụ được giao
Các nội dung GD TTL nêu trên có thể được thực hiện thông qua các hoạt động cụ thể trong CĐSHHN của trẻ 3-4 tuổi ở trường MN:
+ GD TTL trong hoạt động đón và trả trẻ: Hướng dẫn trẻ tự cởi áo,
mũ, giày, dép…và cất vào đúng nơi qui định; biết tự chọn trò chơi, đồ chơi, tự
Trang 31chơi theo ý thích ở các góc Trẻ thích thú, tập trung, cố gắng thực hiện hoạt động, không ỷ lại cô giáo, các bạn Trẻ tự kể được những việc mình phải tự làm khi đến lớp
+ GD TTL trong hoạt động chơi: Trẻ biết tự chọn trò chơi, vai chơi
theo ý thích; tự lấy đồ chơi; biết cách tự chơi với bạn, không bỏ dở; tự cất đồ chơi vào nơi quy định sau khi chơi xong
+ GD TTL trong hoạt động học: Tự lấy và cất đồ dùng, đồ chơi theo
yêu cầu của cô giáo; vui vẻ, tập trung khi thực hiện các nhiệm vụ mà GV đặt
ra, có ý thức cố gắng để hoàn thành nhiệm vụ học tập
+ GD TTL trong hoạt động ăn: Trẻ tự giác rửa tay trước khi ăn; tự giác
xúc ăn hết xuất của mình; tự cất bát, thìa, ghế sau khi ăn; tự lau mặt, tự uống nước, đi vệ sinh sau khi ăn…
+ GD TTL trong hoạt động ngủ: Tự lấy gối và cất gối vào nơi qui định;
tự ngủ mà không cần cô giáo ru, vỗ về
+ GD TTL trong hoạt động chiều: Trẻ tự tham gia các hoạt động buổi
chiều, chủ động giúp đỡ cô giáo (như: ắp xếp đồ chơi ở các góc; chuẩn bị đồ dùng học tập ) và thể hiện sự vui vẻ, yêu thích khi được tự làm, không bỏ dở công việc khi chưa xong
+ GD TTL trong hoạt động ngoài trời, dạo chơi tham quan, lao động, ngày hội, ngày lễ, các hội thi: Trẻ biết và có ý thức chủ động tự chuẩn bị (như
tự đội mũ, đi giày, dép, chọn quần áo, … khi ra hoạt động ngoài trời, khi tham gia các hội thi…; thể hiện sự vui vẻ, yêu thích khi được tự làm, không bỏ dở khi chưa làm xong
1.3.4 Phương pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
- Phương pháp quan sát: Thông qua việc tổ chức CĐSHHN, GV hướng
dẫn trẻ quan sát các hành động, thao tác của cô, quan sát bạn và bắt chước làm theo GV cũng có thể cho trẻ xem các đoạn phim hoặc tranh ảnh mô tả các hành vi tự lập Phương pháp này giúp trẻ dễ dàng tập luyện các kỹ năng
Trang 32cần thiết để qua đó hình thành, phát triển TTL, đồng thời giúp trẻ khắc sâu những biểu tượng về các hành vi tự lập, có thái độ đúng với các hành vi đó
- Phương pháp làm mẫu: Do trẻ 3 - 4 tuổi khả năng nhận thức còn hạn
chế, tư duy trực quan hành động chiếm ưu thế nên để hình thành TTL cho trẻ thông qua CĐSHHN, GV cần thường xuyên làm mẫu các hành động để trẻ bắt chước Khi làm mẫu, GV cần thực hiện thao tác chính xác, kết hợp với lời giải thích rõ ràng, dễ hiểu; các thao tác mẫu cần đảm bảo theo trình tự hợp lý Qua việc làm mẫu, GV cũng cần làm cho trẻ hiểu việc gì nên làm và việc gì không nên/không được làm để có thể chủ động, tự giác thực hiện tốt hơn các hoạt động hàng ngày ở trường MN
- Phương pháp dùng lời: Khi tổ chức các hoạt động hàng ngày của trẻ ở
trường MN, giáo viên thường xuyên giao tiếp, trò chuyện với từng trẻ bằng lời nói truyền cảm, rõ ràng, dễ hiểu, từ đó nắm được khả năng nhận thức, nhu cầu, vốn kinh nghiệm…của trẻ để có biện pháp tác động phù hợp
Phương dùng lời nói cũng được sử dụng để hỗ trợ các phương pháp khác trong quá trình GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN, như: quan sát, đàm thoại, luyện tập, trò chơi GV cần giải thích cho trẻ hiểu sự cần thiết phải tự làm những công việc phục vụ bản thân mình và tập thể, nắm vững cách thức thực hiện theo trình tự hợp lý…
Ngoài ra, trong quá trình tổ chức CĐSHHN, GV thường xuyên động viên, khen ngợi trẻ; sử dụng những tấm gương về TTL để GD trẻ, làm cho trẻ thêm tự tin vào bản thân, từ đó trẻ sẽ cố gắng thể hiện TTL trong các hoạt động hàng ngày
- Phương pháp sử dụng trò chơi: GV lồng ghép nội dung GD TTL cho
trẻ 3-4 tuổi vào các trò chơi ở các góc, trò chơi ngoài trời…Thông qua việc tạo ra các tình huống chơi, hướng dẫn dẫn trẻ đóng vai, thực hiện nhiệm vụ chơi với các vật liệu thiên nhiên…, GV củng cố biểu tượng về các hành vi tự lập cho trẻ, tạo cơ hội cho trẻ luyện tập các kỹ năng hoạt động cần thiết, khơi dậy ở trẻ hứng thú hoạt động tích cực, độc lập, sáng tạo
Trang 33- Phương pháp thực hành, luyện tập: GV tổ chức cho trẻ luyện tập
những hành vi tự lập thông qua nhiều hình thức khác nhau như: các bài tập tình huống, các trò chơi; làm thí nghiệm đơn giản…, từ đó củng cố vốn biểu tượng và kỹ năng hành động tự lập cho trẻ
- Phương pháp khuyến khích, động viên trẻ: Trong quá trình tổ chức
hoạt động hàng ngày cho trẻ ở trường MN, GV cần thường xuyên động viên, khen ngợi trẻ, biểu dương những trẻ đã nỗ lực cố gắng, tích cực, chủ động hơn trong sinh hoạt, học tập, vui chơi… GV cần thường xuyên quan sát trẻ trong các hoạt động để có thể động viên, khuyến khích trẻ đúng lúc, đúng chỗ, giúp trẻ tích cực, chủ động, có ý thức trách nhiệm hơn trong thực hiện các nhiệm vụ được giao
1.3.5 Hình thức giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
- GD TTL thông qua hoạt động học: Để trẻ tự lấy và cất đồ dùng học
tập của mình; khích lệ, động viên kịp thời khi trẻ vui vẻ, tự giác lấy và cất đồ dùng, đồ chơi…
- GD TTL thông qua hoạt động vui chơi:
Tổ chức cho trẻ tham gia một số hoạt động ngoài trời, như: nhặt lá rụng trên sân trường, nhặt rác bỏ vào thùng rác, nhổ cỏ, tưới nước cho cây…GV chia trẻ thành các nhóm nhỏ và để trẻ tự chọn công việc mà mình thích Trong quá trình trẻ thực hiện GV quan sát, nếu thấy trẻ nào còn lúng túng cần hướng dẫn và cùng làm với trẻ, trò chuyện với trẻ về mục đích, ý nghĩa và công việc trẻ đang làm… Khi trẻ làm tốt công việc được giao, cô tuyên dương, khen ngợi để trẻ cảm thấy hứng thú, tự tin hơn và từ đó thích tham gia vào các hoạt động tập thể của lớp
Trong giờ hoạt động chơi ở các góc: GV gợi ý để trẻ tự chọn góc chơi, vai chơi mà trẻ thích; hướng dẫn trẻ cách sử dụng đồ chơi; tạo ra các tình huống để trẻ tự giải quyết GV có thể chơi cùng trẻ và hướng dẫn trẻ khám phá những điều mới lạ, hấp dẫn… Hướng dẫn tự cất đồ chơi ở các góc ngăn
Trang 34nắp, gọn gàng; động viên, khuyến khích trẻ để giờ sau trẻ chơi tốt hơn
- GD TTL thông qua hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh: GV hướng dẫn trẻ tự
xúc ăn hết xuất; tự cất bát, thìa, ghế đúng nơi quy định sau khi ăn xong…Khi trẻ thực hiện tất cả các thao tác GV cần có mặt để quan sát, động viên, nhưng chỉ giúp đỡ khi thực sự cần thiết chứ không làm hộ trẻ
- GD TTL thông qua hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường: Ở gia
đình, phụ huynh có thể tập cho trẻ thói quen tự lập trong các hoạt động hằng ngày như: tự gấp quần áo của bản thân; cất đồ chơi sau khi chơi xong; cất giày dép, cốc uống nước, giúp đỡ khi mẹ nấu ăn, chăm sóc con vật, giúp đỡ
ông bà…
- GD TTL thông qua hoạt động đón, trả trẻ: GVMN thường xuyên
nhắc trẻ chào cô, chào bố mẹ, cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định khi đến lớp; hướng dẫn trẻ tự lấy và cất những gì trẻ cần mà không cần đến sự giúp đỡ của cô giáo Đến giờ trả trẻ, GV có thể cho các trẻ ở từng tổ lấy đồ dùng cá nhân của mình vào chỗ ngồi và tự kiểm tra xem có thiếu gì không GV cần nhắc nhở trẻ, hướng dẫn và cho trẻ thực hiện các nội dung này hàng ngày
1.3.6 Phương tiện giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Do ở giai đoạn 3-4 tuổi, khả năng nhận thức của trẻ còn hạn chế, tư duy trực quan hành động chiếm ưu thế Trong các hoạt động hàng ngày, trẻ thường dễ bị thu hút bởi những đồ vật mới lạ, hấp dẫn Trong giao tiếp với mọi người xung quanh, trẻ thể hiện cái tôi một cách rõ ràng Trẻ chỉ chọn ăn những gì mình thích ăn và chơi những món đồ chơi, những trò chơi mình thực
sự thích Trẻ cũng có khuynh hướng mạnh mẽ trong việc xử lý những việc cá nhân và thích tự mình làm lấy hơn là để người lớn làm hộ Tuy nhiên, hứng thú của trẻ ở độ tuổi này thường không bền vững, khả năng chịu đựng của trẻ không cao, trẻ dễ dàng bỏ dở trò chơi hay việc đang làm nếu bị thu hút bởi đồ vật mới lạ khác
Trang 35Vì vậy, để hoạt động GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi đạt hiệu quả cao, GVMN cần sử dụng phối hợp các phương pháp tổ chức hoạt động với những phương tiện đa dạng phong phú, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi của trẻ Có thể
kể đến các phương tiện sau:
- Các bài thơ, truyện; bài hát có nội dung giáo dục TTL;
- Tranh ảnh, mô hình về các tình huống tự lập, cách thực hiện các hành
vi tự lập (trong giờ ăn, ngủ, khi vệ sinh cá nhân, trong giờ đón-trả trẻ…);
- Trò chơi: Trò chơi đóng vai theo chủ đề; trò chơi học tập; trò chơi vận động…VD: Trò chơi “Tìm chỗ cho đồ dùng của ban”; “Đồ dùng của bạn để ở đâu”…
- Băng đĩa, phim đèn chiếu…với nội dung GD TTL cho trẻ
1.3.7 Các lực lượng tham gia giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Có ba lực lượng GD, đồng thời là ba môi trường GD cơ bản tham gia
vào giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi ở trường MN, đó là: gia đình, nhà trường
và xã hội Nếu ba lực lượng này phối hợp chặt chẽ với nhau, tạo mọi điều kiện để trải được trải nghiệm và thực hành, rèn luyện TTL thì hiệu quả giáo
dục TTL cho trẻ sẽ được nâng cao, từ đó trẻ dễ dàng thích ứng với cuộc sống
Các chủ thể giữ vai trò quan trọng trong quá trình phối hợp 3 lực lượng
để GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN ở trường MN là: GVMN; cán bộ, nhân viên trong trường MN và cha mẹ trẻ
1.3.7.1 Giáo viên mầm non
Khi trẻ đến trường, mọi sinh hoạt ban đầu của trẻ đều hoàn toàn nhờ vào cô giáo Để gia đình yên tâm khi đưa con đến trường, GVMN phải luôn
ân cần quan tâm chăm sóc cho trẻ chu đáo trong từng bữa ăn, giấc ngủ và trong các hoạt động hàng ngày khác, từ đó hình thành ở trẻ những kỹ năng tự lập cần thiết, làm cho trẻ luôn tự tin, vui tươi, thích thú khi đến trường, sẵn sáng tự làm những việc đơn giản, vừa sức để tự phục vụ bản thân, giúp đỡ bạn
bè, cô giáo… Sự quan tâm, chăm sóc, hướng dẫn tận tình của GVMN có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện tốt các nội dung GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN
Trang 361.3.7.2 Cán bộ, nhân viên trong mầm non
Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo những điều kiện cần thiết cho việc GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi Cán bộ, nhân viên trường
MN cần hiểu được tầm quan trọng của việc GD TTL cho trẻ thông qua CĐSHHN và tạo cơ hội cho trẻ được rèn luyện những hành vi tự lập thường xuyên, liên tục ở mọi lúc mọi nơi Nhân viên chăm sóc, nuôi dưỡng cần phối hợp, đồng hành, hỗ trợ GV trong việc tổ chức các hoạt động hàng ngày nhằm
GD TTL cho trẻ
1.3.7.3 Cha mẹ trẻ
Gia đình luôn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành TTL ở trẻ
em GV cần thường xuyên chia sẻ với cha mẹ trẻ các nội dung về giáo dục TTL qua góc tuyên truyền của lớp hay qua giờ đón, trả trẻ, qua các buổi họp phụ huynh, …Qua trao đổi với phụ huynh giúp GV biết được đặc điểm tính cách và cách giáo dục tính tự lập cho trẻ ở gia đình, giúp phụ huynh hiểu rằng việc bao bọc con quá mức sẽ làm hạn chế sự phát triển của trẻ, làm cho trẻ trở nên thụ động, thiếu tự tin vào bản thân, do đó sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc hòa nhập xã hội GV hướng dẫn cha mẹ cách dạy trẻ tự lập như: tự xúc
ăn, tự ăn món ăn mà trẻ thích, tự cất đồ chơi… Đồng thời, cha mẹ cũng cần làm gương cho trẻ, không áp đặt mà luôn động viên, khích lệ trẻ tư lập
1.4 Quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng trường mầm non trong quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Hiệu trưởng trường MN là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động GD trẻ Chức năng, nhiệm vụ của hiệu trưởng trường MN được thể hiện:
Hiệu trưởng là người đại diện cho chính quyền về mặt thực thi luật pháp, và các chính sách, quy chế giáo dục, Điều lệ Trường mầm non Hiệu trưởng trường MN giữ vai trò tạo động lực cho bộ máy tổ chức và đội ngũ
Trang 37GV, nhân viên nhà trường thực hiện các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ đạt hiệu quả
Để phát huy tốt vai trò này, Hiệu trưởng trường MN cần có những phẩm chất và năng lực quản lý cần thiết để tổ chức và điều hành đội ngũ CBQL, giáo viên, nhân viên, quản lý các hoạt động giáo dục trẻ, trong đó
có hoạt động GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN
Là người đại diện cho trường MN tham mưu với các ban ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương và quản lý cơ sở vật chất, thiết bị, tài chính của nhà trường, hiệu trưởng trường MN cần có hiểu biết về quản lý tài chính và quản lý cơ sở vật chất, kỹ thuật, công nghệ nhằm phục vụ cho hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non nói chung, hoạt động GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN nói riêng
Với các chức năng quản lý nêu trên, hiệu trưởng trường mầm non phải
có biện pháp huy động cộng đồng xã hội cùng tham gia vào việc xây dựng và quản lý nhà trường, xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục trẻ, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, nhân viên nhằm thực hiện có hiệu quả các mục tiêu GD trẻ, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
1.4.2.1 Lập kế hoạch giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Lập kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày là thiết kế các bước đi cho hoạt động giáo dục TTL cho trẻ để đạt được mục tiêu hình thành và phát triển TTL qua việc sử dụng các hành động, khai thác các nguồn lực đã có ở trong và ngoài trường mầm non Kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày nằm trong kế hoạch GD phát triển giáo dục toàn diện cho trẻ của nhà trường
Lập kế hoạch là một trong 4 chức năng quan trọng của công tác quản lý
Trang 38trường mầm non của người hiệu trưởng Chất lượng của kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày và hiệu quả thực hiện kế hoạch sẽ quyết định chất lượng, hiệu quả giáo dục TTL cho trẻ
Trên cơ sở phương hướng, nhiệm vụ năm học đặt ra, xuất phát từ tình hình cụ thể của nhà trường, hiệu trưởng trường MN hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày của tổ chuyên môn và nhóm, lớp, giúp họ biết xác định mục tiêu, nội dung giáo dục cụ thể, đưa ra các biện pháp thực hiện rõ ràng, hợp lý cũng như xác định các điều kiện cần thiết để đạt được mục tiêu đề ra Trong công tác lập kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày, hiệu trưởng trường mầm non tiến hành các công việc sau:
- Xác định mục tiêu, nội dung của hoạt động giáo dục TTL cho trẻ thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày ở trường mầm non
- Phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày, chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu, những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện giáo dục TTL cho trẻ thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày; xác định các nguyên nhân của thực trạng
- Xây dựng kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày theo tuần, tháng, năm học phù hợp với chủ đề GD để định hướng cho các bản kế hoạch giáo dục cụ thể của giáo viên trong từng nhóm trẻ
- Xác định các biện pháp, các hành động cụ thể để thực hiện kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
- Xây dựng kế hoạch sử dụng kinh phí, các nguồn lực cần thiết trong giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
- Xây dựng kế hoạch tổ chức các lớp bồi dưỡng cho giáo viên tri thức cần thiết về giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
- Xây dựng kế hoạch phối hợp các lực lượng GD trong và ngoài trường mầm non để giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày
Trang 39Trên cơ sở bản kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế
độ sinh hoạt hằng ngày ở trường mầm non, hiệu trưởng cùng với Ban giám hiệu chỉ đạo, hướng dẫn GVMN thực hiện từng hoạt động cụ thể dựa trên bản
kế hoạch chung Cần có dự kiến về thời gian thực hiện, nội dung chương trình giáo dục TTL, các chủ đề cần thực hiện trong giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày Ban Giám hiệu hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch từng hoạt động, dựa trên những yêu cầu, quy định chung nhằm đảm bảo sự thống nhất về nội dung và hình thức tổ chức hoạt động GD Cần
tổ chức những cuộc họp, những buổi thảo luận về từng kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày, nhất là những nội dung khó triển khai
1.4.2.2 Tổ chức giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Giáo dục TTL cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua CĐSHHN chính là tổ chức các hoạt động hàng ngày ở trường MN nhằm giáo dục TTL cho trẻ Để tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua CĐSHHN đạt hiệu quả, người hiệu trưởng trường MN cần:
- Thành lập Ban chỉ đạo và sắp xếp bố trí nhân sự phù hợp để thực hiện hoạt động giáo dục tính tự lập thông qua CĐSHHN cho trẻ Tuỳ điều kiện cụ thể của từng nhà trường mà có sự phân công trách nhiệm quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày một cách hợp lý, khoa học Cán bộ quản lý hoạt động giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN có thể là Hiệu trưởng hoặc Phó hiệu trưởng trường MN
- CBQL xây dựng kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN theo năm học, theo từng tháng và chỉ đạo thực hiện chương trình,
kế hoạch đó; phân công rõ ràng trách nhiệm quản lý trong Ban Giám hiệu nhà trường và định hướng chỉ đạo thực hiện đối với mỗi cán bộ, giáo viên tại các thời điểm khác nhau trong năm học
+ Phó Hiệu trưởng trường MN cùng với các lực lượng giáo dục lập kế
Trang 40hoạch và trực tiếp tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN; xây dựng các cơ chế giám sát, kiểm tra cần thiết; xây dựng nội dung, chương trình phù hợp để giáo dục TTL cho trẻ và triển khai tới mỗi giáo viên, nhân viên để thực hiện
+ Giáo viên mầm non: Là những thành viên chủ chốt thực hiện công tác giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN; là những người thiết kế các hoạt động và tổ chức, điều khiển trẻ thực hiện các hoạt động đó Giáo viên mầm non là cầu nối giữa nhà trường với trẻ và gia đình trẻ, cung cấp những thông tin cần thiết về tình hình thực hiện các nhiệm vụ GD, làm căn cứ cho việc điều chỉnh, bổ sung kế hoạch hợp lý
+ Giáo viên mầm non phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục khác (cha mẹ trẻ, chính quyền, đoàn thể địa phương) nhằm thực hiện tốt công tác giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN; không ngừng đổi mới phương pháp, hình thức GD TTL và lựa chọn các phương tiện phù hợp để GD TTL cho trẻ
- Tổ chức hướng dẫn đội ngũ GV thực hiện kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN, giúp CBQL kiểm tra, đánh giá kết quả các hoạt động GD TTL đã triển khai
1.4.2.3 Chỉ đạo thực hiện giáo dục tính tự lập cho trẻ 3- 4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày
Công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày của CBQL bao gồm:
- Chỉ đạo xây dựng chương trình, nội dung giáo dục TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN cho từng tháng, từng tuần, lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp với đặc điểm của tre và điều kiện thực tế
- Chỉ đạo việc phối hợp các lực lượng GD để thực hiện và kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHN nhằm đảm bảo công tác GD TTL cho trẻ 3-4 tuổi thông qua CĐSHHS diễn ra đúng kế hoạch, hướng tới các mục tiêu đã đề ra