PHẦN MỞ ĐẦU
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu khảo sát thực trạng xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình chủ đề "Quê hương - đất nước - Bác Hồ" cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Cẩm Thủy Đề xuất kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình phù hợp, nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
Thực hiện đề tài này tôi chọn khách thể nghiên cứu là 3 trường Mầm non huyện Cẩm Thủy
Trường mầm non Cẩm Thành
Trường mầm non Cẩm Thạch
Trường mầm non Cẩm Lương
3.2 Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu là đề xuất một số kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình của trẻ 5-6 tuổi theo chủ đề “Quê hương - đất nước - Bác Hồ” của giáo viên ở các trường mầm non huyện Cẩm Thủy gồm: Các giáo viên dạy lớp 5-6 tuổi, các cán bộ phụ trách chuyên môn.
Phạm vi nghiên cứu
Thực trạng xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề "Quê hương - đất nước - Bác Hồ" cho trẻ 5-6 tuổi tại ba trường mầm non (Cẩm Thành, Cẩm Thạch, Cẩm Lương) cho thấy sự cần thiết của việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non thông qua các hoạt động sáng tạo Việc xây dựng kế hoạch chi tiết và phù hợp với đặc điểm lứa tuổi sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện về nhận thức, kỹ năng và tình cảm đối với quê hương, đất nước và Bác Hồ Nghiên cứu này tập trung đánh giá và đề xuất các giải pháp để tối ưu hóa quá trình tổ chức hoạt động tạo hình, góp phần vào sự phát triển của trẻ trong giai đoạn quan trọng này.
Nghiên cứu cơ sở lý luận về xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình của trẻ
Ngiên cứu những vấn đề cơ sở về vai trò và đặc điểm cụ thể của hoạt động tạo hình cho trẻ 5 - 6 tuổi
Tìm hiểu tình hình việc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề
“Quê hương - đất nước - Bác Hồ” của trẻ 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non Cẩm Thủy
Bài viết này hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi theo chủ đề "Quê hương - Đất nước - Bác Hồ", dựa trên đặc điểm của các trường mầm non huyện Cẩm Thủy Mục tiêu là đề xuất kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình phù hợp cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non xã Cẩm Thành, Cẩm Thạch, Cẩm Lương, tập trung vào chủ đề "Quê hương - Đất nước - Bác Hồ".
Phương pháp nghiên cứu
Thực hiện đề tài này tôi sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lí luận:
Nghiên cứu lý luận về xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi là yếu tố then chốt Bên cạnh đó, việc nghiên cứu vai trò và đặc điểm của hoạt động tạo hình đối với trẻ mầm non cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ.
+ Thống kê phân loại trình độ giáo viên và cơ sở vật chất của nhà trường
+ Dùng để thống kê và phân loại trẻ trong các giờ dạy
- Phương pháp quan sát: Quan sát giờ hoạt động tạo hình của giáo viên và sử dụng phiếu đánh giá giờ dạy
- Phương pháp hệ thống phương tiện dạy học: Nghiên cứu các sản phẩm tạo hình của trẻ 5-6 tuổi chủ đề “Quê hương, đất nước – Bác Hồ”
- Phương pháp điều tra giáo dục:
Để xây dựng kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề "Quê hương - đất nước - Bác Hồ" hiệu quả, cần thiết trưng cầu ý kiến từ giáo viên đang trực tiếp giảng dạy lớp 5-6 tuổi và cán bộ chuyên môn phụ trách.
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu này tập trung vào thực trạng xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình của giáo viên mầm non tại các trường ở Cẩm Thủy, từ đó đề xuất kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề "Quê hương - đất nước - Bác Hồ" cho trẻ 5-6 tuổi, dựa trên cơ sở khoa học đã được nghiên cứu.
Căn cứ vào: Điều lệ trường mầm non (Ban hành kèm theo quyết định số 14/2008/QĐ-BGDĐT ngày 07/04/2008 của bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo)
- Quy định về nhiệm vụ của tổ chuyên môn
- Quy định về nhiệm vụ của tổ văn phòng
- Quy định về nhiệm vụ của hiệu trưởng Đã nêu rõ về nhiệm vụ xây dựng kế hoạch chăm sóc và giáo dục trẻ:
CƠ SỞ KHOA HỌC
Cơ sở pháp lý
Căn cứ vào: Điều lệ trường mầm non (Ban hành kèm theo quyết định số 14/2008/QĐ-BGDĐT ngày 07/04/2008 của bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo)
- Quy định về nhiệm vụ của tổ chuyên môn
- Quy định về nhiệm vụ của tổ văn phòng
- Quy định về nhiệm vụ của hiệu trưởng Đã nêu rõ về nhiệm vụ xây dựng kế hoạch chăm sóc và giáo dục trẻ:
Xây dựng kế hoạch hoạt động chi tiết theo ngày, tuần, tháng, và năm học là yếu tố then chốt để thực hiện hiệu quả chương trình nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ, đồng thời triển khai các hoạt động bổ trợ khác một cách có hệ thống.
Nâng cao nghiệp vụ kiểm tra đánh giá chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ, cùng các hoạt động giáo dục khác và quản lý tài sản trong nhà trường là nhiệm vụ then chốt.
Cơ sở lý luận
1.2.1 Cơ sở lý luận về việc xây dựng kế hoạch hoạt động cho giáo dục mầm non
1.2.1.1 Khái niệm về xây dựng kế hoạch hoạt động
Theo từ điển tiếng việt:
Kế hoạch hoạt động tạo hình là việc vạch ra một cách hệ thống các công việc dự định thực hiện trong một giờ học cụ thể, bao gồm cả phương thức, trình tự và thời gian thực hiện Xây dựng kế hoạch cho chương trình hoạt động có thể được hiểu là việc thiết kế chi tiết các bước và nội dung cần thiết để đạt được mục tiêu của buổi học.
Xây dựng kế hoạch hoạt động trước xem phải làm gì? Làm như thế nào? Ai là người thực hiện?
Xây dựng kế hoạch là dự kiến hệ thống công việc, mục tiêu cần đạt và phương án thực hiện, giúp doanh nghiệp chủ động và hiệu quả hơn trong quá trình hoạt động.
1.2.1.2 Ý nghĩa của xây dựng kế hoạch hoạt động
Tổ chức hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng trong giáo dục mầm non, và việc xây dựng kế hoạch hoạt động là yếu tố then chốt để đạt kết quả tốt nhất Kế hoạch giúp giáo viên chủ động, tránh bị động và đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa nội dung và hình thức giáo dục.
Xây dựng kế hoạch hoạt động giúp giáo viên rèn luyện và phát triển các năng lực quan trọng như dự báo, tư duy, thiết kế và sáng tạo, đồng thời thúc đẩy tinh thần cộng đồng, trách nhiệm và hợp tác chặt chẽ giữa các giáo viên trong quá trình thực hiện chương trình.
Kế hoạch hoạt động giúp giáo viên đánh giá chất lượng tổ chức và sự phát triển của trẻ, từ đó rút kinh nghiệm và điều chỉnh chương trình chăm sóc giáo dục phù hợp.
Đối với các nhà quản lý:
Xây dựng kế hoạch giáo dục thống nhất giúp nhà trường thể hiện triết lý riêng và định hướng cơ bản.
Kế hoạch hoạt động là cơ sở để nhà trường tự đánh giá kết quả thực hiện chương trình và được cấp trên kiểm tra, đánh giá chất lượng Việc xây dựng kế hoạch giúp cán bộ quản lý và giáo viên mầm non có cơ sở thực tiễn để phát triển chương trình, từ đó rút kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo.
Kế hoạch hoạt động cần xây dựng dựa trên quan sát trẻ và hiểu biết về sự phát triển, giúp trẻ hình thành kiến thức, kỹ năng hệ thống, phát triển năng lực chung và kỹ năng sống Điều này tạo điều kiện cho trẻ hoạt động tích cực, đáp ứng nhu cầu và hứng thú, hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện.
1.2.2 Một số nguyên tắc xây dựng kế hoạch hoạt động tạo hình của trẻ mầm non a Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình phải quán triệt mục tiêu giáo dục mầm non
Khi xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục mầm non, cần xác định rõ mục tiêu cần đạt được đối với trẻ Mọi hoạt động phải hướng vào việc thực hiện mục tiêu đó để đảm bảo hiệu quả giáo dục.
Để xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục hiệu quả, cần đảm bảo sự phát triển toàn diện của trẻ về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, xã hội và thẩm mỹ, từ đó hình thành nhân cách và chuẩn bị cho giai đoạn vào lớp một Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình cần chú trọng tính phát triển, giúp trẻ tiến bộ không ngừng.
Lập kế hoạch hoạt động cần chú trọng lựa chọn nội dung phù hợp với khả năng hiện tại của trẻ, đồng thời hướng đến vùng phát triển gần nhất để khuyến khích thái độ tích cực khám phá và đạt được tiến bộ.
Để đảm bảo tính hiệu quả, các hoạt động giáo dục cần được lên kế hoạch và chọn lọc kỹ lưỡng, mở rộng kiến thức từ gần đến xa, đơn giản đến phức tạp, đồng thời nâng cao yêu cầu về thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm và thẩm mỹ của trẻ dựa trên đánh giá kết quả giai đoạn trước Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình cần đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.
Để xây dựng kế hoạch hoạt động hiệu quả, giáo viên và cán bộ quản lý cần nắm vững chương trình, hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lý và kinh nghiệm của trẻ Điều này giúp xây dựng nội dung, biện pháp và hình thức tổ chức hoạt động một cách hợp lý, tối ưu hóa quá trình giáo dục.
Xây dựng kế hoạch hoạt động cần chính xác, rõ ràng, đảm bảo tính logic và sự hài hòa giữa các hoạt động Kế hoạch cần kết hợp động - tĩnh, hoạt động chủ đạo và các hoạt động khác để hình thành hệ thống kỹ năng Qua đó, cung cấp cho trẻ những kinh nghiệm tích hợp cần thiết cho quá trình chăm sóc.
Cơ sở thực tiễn
1.3.1 Một vài nét khái quát về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa của huyện Cẩm Thủy
Cẩm Thủy, một huyện miền núi phía Tây Thanh Hóa, cách thành phố Thanh Hóa 70km, có vị trí địa lý chiến lược, giáp ranh với nhiều huyện quan trọng như Vĩnh Lộc, Thạch Thành, Bá Thước, Ngọc Lặc và Yên Định, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và phát triển kinh tế khu vực.
Huyện Cẩm Thủy bao gồm 19 xã và 1 thị trấn, với danh sách chi tiết các đơn vị hành chính được liệt kê đầy đủ Trong đó, 10 xã được công nhận là vùng cao, bao gồm 4 xã đặc biệt khó khăn thuộc Chương trình 135 của Chính phủ: Cẩm Liên, Cẩm Lương, Cẩm Quý, Cẩm Châu.
Cẩm Thủy có Quốc lộ 217 và đường Hồ Chí Minh chạy qua, tạo điều kiện kết nối với các vùng kinh tế trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là Hà Nội.
Có diện tích tự nhiên 42.503,7 ha.Tổng Dân số đến 01/4/2009 là: 113.580 người
Có 3 dân tộc anh em sinh sống, trong đó: dân tộc Mường 52,4 %, dân tộc Kinh 44,5 %, dân tộc Dao 2,9 % còn lại là các dân tộc khác
Cẩm Thủy nổi tiếng với mật độ di tích và danh thắng cao, bao gồm các di tích lịch sử văn hoá đã được xếp hạng như Di chỉ khảo cổ Làng Hạ, Đền Ngọc, và nhiều địa điểm khác Đặc biệt, suối cá Cẩm Lương tại Làng Ngọc là điểm đến hấp dẫn với giống cá quý, thu hút hàng chục nghìn du khách mỗi năm Suối cá Cẩm Lương là một phần quan trọng của các tour du lịch trong và ngoài tỉnh, kết nối với các điểm đến nổi tiếng khác như Hàm Rồng, Thành nhà Hồ, và Lam Kinh.
Cẩm Thủy là một huyện nông nghiệp với nhiều khó khăn về hạ tầng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm chạp, dẫn đến tỷ lệ hộ nghèo còn cao, chiếm tới 20%.
Hệ thống giáo dục Cẩm Thủy đa dạng với đầy đủ các cấp học, từ mầm non đến trung học phổ thông, cùng với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, đáp ứng nhu cầu học tập của người dân địa phương.
Ngành học mầm non đã có những chuyển biến đáng kể trong những năm gần đây, với việc các xã đều được xây dựng trường trung tâm Phong trào xã hội hóa giáo dục được thực hiện tốt, cùng với sự đóng góp từ nhân dân và doanh nghiệp địa phương giúp đổi mới đồ dùng, đồ chơi.
1.3.2 Đặc điểm chung của ngành học giáo dục mầm non trên địa bàn huyện Cẩm Thủy - Thanh Hóa
Năm 2017, giáo viên mầm non đạt trình độ chuẩn được ký hợp đồng không thời hạn, thể hiện sự quan tâm của lãnh đạo ngành giáo dục Điều này giúp ổn định đội ngũ và nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.
- Giáo viên, nhân viên đƣợc tham gia các lớp bồi dƣỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
- Trình độ giáo viên chuẩn đạt 70 - 80% trở lên
Để hỗ trợ sự phát triển của ngành giáo dục mầm non, phụ huynh cần tích cực ủng hộ trang thiết bị và vật tư cho nhà trường, đồng thời đảm bảo trẻ em được đến lớp đúng độ tuổi quy định.
- Cấp trên cung cấp đầy đủ trang thiết bị: lớp 5 tuổi đƣợc cung cấp đầy đủ bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi trong huyện
Một số trường mầm non cấp huyện gặp khó khăn trong việc nâng cao trình độ công nghệ thông tin cho giáo viên do trình độ chuyên môn còn hạn chế, gây cản trở đến việc tham gia các lớp bồi dưỡng.
Một số trẻ em đến trường không đều và chưa tuân thủ đúng tuyến học, gây ảnh hưởng đến chất lượng phổ cập giáo dục mầm non, đặc biệt ở những khu vực xa trường Điều này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt để đảm bảo mọi trẻ em đều được tiếp cận giáo dục một cách công bằng và hiệu quả.
1.3.3 Đặc điểm của các trường mầm non trên địa bàn
1.3.3.1 Cơ cấu giáo viên và trẻ ở các trường thuộc địa bàn huyện Cẩm Thủy
Trường mầm non xã Cẩm Thạch
+ Thành tích công tác của các giáo viên giạy lớp mẫu giáo
- Giáo viên giỏi cấp trường: 25/25 = 100%
- Giáo viên giỏi cấp huyện: 5/25 = 20%
+ Tổng số trẻ của trường: 330 trẻ
Trường mầm non xã Cẩm Lương:
Thành tích công tác của các giáo viên dạy các lớp mẫu giáo
- Giáo viên giỏi cấp trường: 29/29 = 100%
- Giáo viên giỏi cấp huyện: 10/29 = 34,5%
+ Tổng số trẻ của trường: 430 trẻ
Trường mầm non xã Cẩm Thành:
Thành tích công tác của các giáo viên dạy các lớp mẫu giáo
- Giáo viên giỏi cấp trường: 27/27 = 100%
- Giáo viên giỏi cấp huyện: 12/27 = 44,4%
+ Tổng số trẻ của trường: 415 trẻ
* Trường mầm non xã Cẩm Thạch:
- Phòng học bán kiên cố: 0
- Tổng số bàn ghế: 155 bộ
Tổng kinh phí chi cho tu sửa, mua sắm: 530 triệu đồng Trong đó:
- Ngân sách nhà nước: 70 triệu đồng
- Nhân dân đóng góp: 115 triệu đồng
* Trường mầm non xã Cẩm Lương:
- Phòng học bán kiên cố: 0
- Tổng số bàn ghế: 155 bộ
Tổng kinh phí chi cho tu sửa, mua sắm: 525 triệu đồng
- Ngân sách nhà nước: 70 triệu đồng
- Nhân dân đóng góp: 115 triệu đồng
* Trường mầm non xã Cẩm Thành:
- Phòng học bán kiên cố: 0
- Tổng số bàn ghế: 155 bộ
- Ngân sách nhà nước: 525 triệu đồng
- Nhân dân đóng góp: 100 triệu đồng
1.3.4 Khái quát quá trình nghiên cứu thực tiễn ở các trường mầm non huyện Cẩm Thủy
1.3.4.1 Thời gian nghiên cứu thực tiễn
1.3.4.2 Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong quá trình nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong quá trình nghiên cứu thực tiễn ở các trường mầm non trên địa bàn huyện Cẩm Thủy
Phương pháp quan sát: quan sát giờ hoạt động tạo hình của giáo viên và sử dụng phiếu đánh giá giờ dạy
Phương pháp hệ thống phương tiện dạy học: Nghiên cứu các sản phẩm tạo hình của trẻ 5 - 6 tuổi chủ đề “Quê hương - Đất nước - Bác Hồ”
Phương pháp điều tra giáo dục:
Để xây dựng kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Quê hương - Đất nước - Bác Hồ” hiệu quả, việc trƣng cầu ý kiến từ giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp 5 - 6 tuổi và cán bộ chuyên môn là vô cùng quan trọng.
Dựa trên cơ sở lý luận về nguyên tắc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình giáo dục và đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 5-6 tuổi, có thể thấy rõ vai trò quan trọng của hoạt động này đối với sự phát triển của trẻ.
Dựa trên cơ sở thực tiễn về tình hình địa phương, giáo dục và nhà trường tại các trường mầm non huyện Cẩm Thủy, nghiên cứu này được định hướng để đánh giá thực trạng, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp và hiệu quả.
THỰC TRẠNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH THEO CHỦ ĐỀ “QUÊ HƯƠNG - ĐẤT NƯỚC - BÁC HỒ” CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON XÃ CẨM THÀNH, XÃ CẨM LƯƠNG,
TRƯỜNG MẦM NON XÃ CẨM THÀNH, XÃ CẨM LƯƠNG,
XÃ CẨM THẠCH - HUYỆN CẨM THỦY
2.1 Khảo sát kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Quê hương - Đất nước - Bác Hồ” của trẻ 5 - 6 tuổi ở các Trường mầm non xã Cẩm Thành, Trường mầm non xã Cẩm Lương, Trường mầm non xã Cẩm Thạch
Kế hoạch hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non xã Cẩm Thành, Cẩm Thạch, Cẩm Lương từ tháng 12/2017 đến tháng 4/2018 được triển khai theo 4 chủ điểm với các đề tài cụ thể.
Các trường học thường có kế hoạch hoạt động tạo hình đồng nhất, với 3 tiết mỗi tuần bao gồm hoạt động có chủ đích, hoạt động ngoài trời và hoạt động chiều, nhằm phát triển toàn diện khả năng sáng tạo của trẻ.
Hoạt động có chủ đích gồm 15 tiết đƣợc tiến hành cùng một thời gian với 4 thể loại: vẽ 48%, xếp dán 27%, cắt dán 20%, nặn 5%
Các hoạt động ngoài trời và hoạt động chiều có sự tương đồng về đề tài giữa các trường, với mức độ trùng lặp ngẫu nhiên từ tối thiểu hai trường đến tối đa sáu trường cùng một đề tài.
2.1.1 Kế hoạch giảng dạy của trường mầm non xã Cẩm Thành, trường mầm non xã Cẩm Lương và trường mầm non xã Cẩm Thạch
Chủ đề: Quê hương - đất nước - Bác Hồ
2.1.1.1 Mục tiêu của chủ điểm
Lĩnh vực phát triển thể chất a Dinh dưỡng sức khỏe:
- Biết ăn uống đúng cách để có lợi cho sức khỏe
- Biết thực hành chế biến một số món ăn đặc trưng của từng địa phương
- Biết giữu gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống (không ăn thức ăn ôi thiu, không bốc thức ăn) b Phát triển vận động
- Thực hiện các bài thể dục buổi sáng một cách thuần thục, nhẹ nhàng
- Rèn luyện phát triển cơ tay, ngón tay: buộc dây giày, nặn, tô màu, vẽ, sử dụng đồ dùng sinh hoạt thành thạo
Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ
- Trẻ nói được đặc trưng về quê hương đất nước, thủ đô Hà Nội, về Bác Hồ kính yêu
- Đọc thơ, kể chuyện, ca dao, đồng dao, câu đố về chủ đề “quê hương - đất nước - Bác Hồ”
- Tham gia đàm thoại để phát triển ngôn ngữ, phát triển vốn từ cho trẻ, rèn kỹ năng giao tiếp với bạn, với cô giáo
- Trao đổi hòa thuận, biết hợp tác với bạn và cô giáo
- Trò chuyện về những ngày Lễ hội, các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh
Lĩnh vực phát triển nhận thức
- Phát triển sự hiểu biết của trẻ về đất nước Việt Nam giàu đẹp có hình cong chữ S
- Đất nước Việt Nam có nhiều danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử
- Biết được thủ đô của nước Việt Nam là thành phố Hà Nội
- Bác Hồ là người lãnh đạo cao nhất của nhân dân Việt Nam
- Nhận biết quê hương là nơi chúng ta đã sinh ra có làng, xã, thôn, xóm, phố phường, họ hàng ruột thịt
Lĩnh vực phát triển thẩm mỹ
Trẻ em thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, Thủ đô Hà Nội và Bác Hồ kính yêu qua các hoạt động văn hóa nghệ thuật đa dạng như hát, múa, tạo hình Các em sử dụng thành thạo nhạc cụ để biểu diễn, vẽ, nặn, cắt dán, tạo nên những album phong cảnh quê hương và trang phục truyền thống lễ hội, thể hiện sự gắn bó sâu sắc với cội nguồn.
Lĩnh vực phát triển tình cảm - xã hội
- Hình thành ở trẻ ý thức, thái độ yêu quê hương đất nước, con người Việt Nam, lòng kính yêu Bác Hồ
- Biết yêu thương, đoàn kết thân ái và giúp đỡ mọi người
- Có ý thức tôn trọng, giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử
Bảng 2: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Quê hương - đất nước -
Bác Hồ” cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non huyện Cẩm Thủy
Quê hương, đất nước - Bác Hồ Đất nước Bác Hồ
Quê hương Làng xóm thân yêu của bé
Hoạt động ngoài trời Hoạt động có chủ đích Hoạt động chiều Tuần 1: Quê hương
Xem hình, vẽ, tô màu, nặn, cắt dán, xé dán các loại cây mà trẻ yêu thích
Xé dán trang trại cao su Vẽ, tô màu các di tích lịch sử của địa phương em
Tuần 2: Đất nước Cắt dán Tháp Rùa Vẽ, tô màu chùa Một
Xé dán, vẽ tranh về thôn, làng xóm quê hương em Tuần 3: Bác Hồ Xếp nhà sàn Bác Hồ bằng hạt
Cắt dán lăng Bác Hồ Tô màu, vẽ nhà sàn Bác Hồ Tuần 4: Làng xóm của bé
Xé dán ao cá Vẽ theo ý thích ngôi nhà của bé
2.1.2 Kế hoạch tổ chức hoạt động theo mạng hoạt động của các trường mầm non xã Cẩm Thành, trường mầm non xã Cẩm Lương, trường mầm non xã Cẩm Thạch theo chủ đề “Quê hương - đất nước - Bác Hồ” a Khái quát nội dung của kế hoạch tổ chức hoạt động bài “Xé dán trang trại cao su” lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi
Chủ đề nhánh 1: Quê hương
Nội dung giáo dục và phát triển được xác định
Trẻ em ghi nhớ và nhận biết những đặc điểm nổi bật của quê hương, đồng thời thể hiện tình yêu và sự gắn bó qua các tác phẩm xé dán tranh về trang trại cao su, thể hiện sự sáng tạo và tình cảm đối với cảnh quan quen thuộc.
- Trẻ biết vận dụng các kỹ năng có để thể hiện về phong cách quê hương đất nước của mình, thể hiện nhận thức riêng của bản thân
- Trẻ thành thao trong việc phối hợp xé các nét thẳng, nét xiên, nét cong, tròn, dài, ngắn trong việc xé dán trang trại cao su
Trẻ em phát triển kỹ năng phối hợp thông qua việc xé dán các hình ảnh trang trại cao su, bao gồm thân và cành cây (nét xiên), cùng với lá cây (nét cong), từ đó kích thích khả năng sáng tạo và nhận biết hình dạng.
- Trẻ biết trình bày bố cục tranh hợp lý, phối hợp màu sắc hài hòa
- Rèn luyện thành thạo kỹ năng mô tả cho trẻ bằng hình thức xé dán Phát triển khả năng sáng tạo khi xé dán tranh
- Đồ dùng dạy học cho cô:
+ 2 tranh xé dán trang trại cao su
+ Tranh 1: Xé dán trang trại cao su có nhiều cây Thân cây, cành cây là nét thẳng, nét xiên, tán lá tròn
+ Tranh 2: Xé dán trang trại cao su có nhiều cây nhƣ tranh 1 nhƣng tranh 2 có thêm ông mặt trời, cỏ cây, hoa lá, chim chóc…
+ Giấy màu các màu, hồ dán…
- Đồ dùng học tập cho trẻ :
+ Giấy màu các màu, hồ dán…
Hoạt động của cô Hoạt động của trẻ
Hoạt động 1: hát bài Vườn cây của ba
- Cô mời cháu hát cùng cô - Trẻ hát cùng cô & múa minh hoạt động tác
- Bài hát chúng ta vừa hát có những loại quả gì?
- Trẻ trả lời theo trí nhớ: Quả khế, quả mít…
- Ngoài các loại quả trên các con còn biết những loại quả nào khác nữa?
- Trẻ kể theo hiểu biết
- Bài hát là cả một thế giới quả đa dạng hiện lên trước mắt chúng ta như một sự gọi mời các bạn nhỏ đến chơi
Hoạt động 2: Bé khám phá
Cô giáo mang đến hai món quà bất ngờ cho lớp: những bức tranh xé dán trang trại cao su, hứa hẹn một hoạt động thú vị và sáng tạo.
- Ai có nhận xét gì về bức tranh xé dán trang trại cao su?
+ Bức tranh xé dán trang trại cao su
- Tranh xé dán những gì? - Có nhiều cây
- Trong tranh cô xé dán thế nào?
Cô chia bức tranh thành hai phần rõ rệt: nền đất với những hàng cây cao su lớn nhỏ và nền trời xanh da trời Điểm nhấn là cách cô thể hiện chiều sâu không gian, với những cây cao su ở gần được xé dán to và rõ ràng hơn, trong khi những cây ở xa nhỏ dần, tạo cảm giác chân thực và sống động.
- Bạn nào có thể cho cô biết bức tranh cô xé dán bằng những nét gì?
- Nét cong, nét xiên và nét thẳng
Để tạo ra một bức tranh xé dán đẹp, cần chú ý đến sự hài hòa và cân đối màu sắc giữa nền trời và nền đất, đồng thời xé dán cẩn thận các chi tiết như cây, hoa, quả để tránh bị chờm ra ngoài, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật tinh tế và thu hút.
- Các con thấy bức tranh của cô có đẹp không? - Có ạ!
Bây giờ cô có một bức tranh khác xé dán về vườn cây ăn quả các con chú ý quan sát nhé!
Bức tranh xé dán trang trại cao su nổi bật với cỏ cây, hoa lá và ông mặt trời, khác biệt so với tranh trước đó Điểm nhấn là những hàng cây cao su tán lá rộng, lá kép màu xanh đậm và quả hình trứng màu xanh, tạo nên một khung cảnh thiên nhiên trù phú và sinh động.
Vậy để hoàn thiện đƣợc bức tranh cô phải dùng những nét gì?
- Khi xé dán bức tranh phải nhƣ thế nào?
Để tạo nên bức tranh trang trại cao su xé dán đẹp mắt, việc lựa chọn màu giấy phù hợp là rất quan trọng Bên cạnh đó, cần xé dán cẩn thận, tránh để giấy bị chờm ra ngoài, để bức tranh đạt tính thẩm mỹ cao nhất.
Thế bây giờ các con có muốn xé dán trang trại cao su thật đẹp không
- Chọn màu giấy phù hợp, không xé dán chờm ra ngoài
Hoạt động 3: Bé khéo tay
Để xé dán trang trại cao su đẹp, cần kết hợp các nét xiên, thẳng, cong một cách khéo léo và chọn màu phù hợp Đặc biệt, giấy nâu nên được ưu tiên để thể hiện đặc điểm của cây cao su.
Để xé giấy đúng cách, cần giữ mép trên bằng tay trái và xé từ trên xuống dưới bằng tay phải, theo hình vẽ hoặc ước lượng, đồng thời duy trì tư thế ngồi thẳng, áp ngực vào bàn và tránh cúi sát mặt giấy.
+ Cô hỏi ý định xé dán của trẻ về bức tranh:
- Con định xé dán nhƣ thế nào?
- Xé dán trang trại cao su có những gì? - - Nhiều cây to, nhỏ, cao, thấp…
- Để bức tranh sinh động hơn con xé dán thêm những gì?
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH
GIÁO 5 - 6 TUỔI Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON
3.1 Cơ sở xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Quê hương - đất nước - Bác Hồ” của trẻ 5 - 6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Cẩm Thủy
Dựa trên đặc điểm phát triển của trẻ 5-6 tuổi và vai trò quan trọng của hoạt động tạo hình, bài viết này tập trung xây dựng nội dung giáo dục mầm non, phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình phù hợp, nhằm tối ưu hóa quá trình phát triển toàn diện cho trẻ.
Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề "Quê hương - Đất nước - Bác Hồ" cho trẻ 5-6 tuổi, từ đó đánh giá năng lực của giáo viên mầm non tại huyện Cẩm Thủy trong việc triển khai các hoạt động này.
- Xuất phát từ nhu cầu và điều kiện chung của các trường mầm non xã Cẩm Thành, Cẩm Lương, Cẩm Thạch trong huyện Cẩm Thủy hiện nay
Xuất phát từ quan điểm và mục tiêu giáo dục mầm non, đặc biệt là xu hướng đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức chăm sóc giáo dục trẻ em hiện nay, việc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp tiếp cận mới là vô cùng quan trọng.
Chủ trương của Đảng về giáo dục mầm non, thể hiện trong các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần VI, VII, VIII và Quyết định 161 của Thủ Tướng Chính Phủ, cùng QĐ số 14/2008/QĐ-BGDĐT, là nền tảng quan trọng Để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình theo chủ đề, cần lựa chọn nội dung mang tính khả thi cao.
Dựa trên những cơ sở đã xây dựng, kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề "Quê hương - Đất nước - Bác Hồ" cho trẻ 5-6 tuổi được thiết lập, tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng trường và kinh nghiệm của người thực hiện.
3.2 Đề xuất về nội dung kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề
“Quê hương - đất nước - Bác Hồ” cho các trường mầm non xã Cẩm Thành, Cẩm Lương và Cẩm Thạch huyện Cẩm Thủy
Dựa trên thực trạng khung kế hoạch hiện tại của các trường mầm non tại huyện Cẩm Thủy, bài viết đề xuất một số kế hoạch cụ thể cho chương trình hoạt động tạo hình, đặc biệt dành cho trẻ em trong độ tuổi 5-6, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại địa phương.
Bảng 3: Chủ đề “Quê hương - Đất nước - Bác Hồ”
STT Hoạt động Hoạt động ngoài trời Hoạt động có chủ đích
Dạo chơi trong xóm, làng, thăm quan chùa, xây dựng mô hình làng
Vẽ suối cá Cẩm Lương
Vẽ, tô màu khu di tích lịch sử quê em
Thăm quan các khu di tích lịch sử
Vẽ chùa Rồng Cắt dán hoặc xé dán tranh phong cảnh các khu di tích
Xem phim, các đoạn video, hình ảnh về Bác
Tô màu, vẽ, nặn, cắt dán Lăng Bác Hồ
4 Làng xóm thân yêu của bé
Cho trẻ đi tham quan trường tiểu học, nhà cộng đồng của địa phương
Cắt, dán nhà văn hóa thôn (nhà sàn)
Xé dán tranh phong cảnh làng quê em
Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề: “Quê hương - đất nước - Bác Hồ” a Kế hoạch tổ chức hoạt động: Bài “Vẽ suối cá”
Chủ đề nhánh 1: Quê hương thân yêu của bé
Nội dung giáo dục và phát triển đƣợc xác định
Trẻ em có khả năng kết hợp nhuần nhuyễn các kỹ năng hội họa đã được học để tạo ra những bức tranh sinh động như suối cá Các em sử dụng linh hoạt các nét vẽ xiên, nét thẳng với độ dài ngắn khác nhau để thể hiện dòng nước và hình dáng đa dạng của cá Màu sắc được phối hợp hài hòa, tạo nên một tổng thể bắt mắt và đầy tính sáng tạo.
- Trẻ biết tình bày bố cục tranh hợp lý, phối hợp màu sắc tô màu phù hợp, gọi tên đƣợc các loại cá
- Rèn luyện thành thạo kĩ năng mô tả cho trẻ băng hình thức vẽ Phát triển khả năng sáng tạo
- Giáo dục trẻ ý thức chăm sóc và bảo vệ nguồn nước, thiên nhiên và động vật nói chung và các loài cá nói riêng
- Ý thức chăm sóc và bảo vệ thiên nhiên và động vật
II Hình thức tổ chức và phương pháp
1 Hình thức tổ chức: Tổ chức hoạt động chung cả lớp, hoặc theo nhóm lớn
Phần 1: Giới thiệu về nội dung, hình thành biểu tƣợng, gợi xúc cảm, trao đổi thông tin về phương thức thực hiện:
- Nêu thủ thuật gây hứng thú, gợi cảm xúc: thủ thuật gì? Hát, múa…
- Cho trẻ xem tranh xem lần lƣợt từng tranh và trao đổi nội dung tranh + Tranh vẽ gì? Suối cá, rất nhiều con cá
+ Cá có những bộ phận nào? Đầu, mình, đuôi
+ Cá có hình gì? Hình thoi
+ Cá màu gì? – Màu xám, màu nâu, màu vàng
Để giúp trẻ phát triển khả năng ghi nhớ và diễn đạt, hãy khuyến khích trẻ mô tả chi tiết các bức tranh, tập trung vào những yếu tố quan trọng như hình dáng, kích thước và đặc điểm của các đối tượng (ví dụ: các loại cá khác nhau trong suối, vây lưng và đuôi cá với các nét cong, xiên, thẳng).
Trao đổi, gợi ý cách làm cho trẻ
+ Vẽ các nét cong tròn, khép kín rồi vẽ đầu cá, đuôi cá bằng các nét xiên; vây và mắt cá
+ Dùng sáp màu tương ứng tô lên các bộ phận của cá: vây cá, thân cá, đầu cá và đuôi cá
Phần 2: Tổ chức hoạt động nghệ thuật cho trẻ
- Trẻ thể hiện ý định miêu tả của mình
- Cô gợi ý giúp đỡ trẻ miêu tả theo sự lựa chọn
- Cô quan sát gợi ý giúp trẻ sáng tạo cho bức tranh thêm phong phú
Ví dụ: cây,ông mặt trời, tảng đá, cây cầu …
- Tổ chức hoạt động nhóm nhƣ trò chơi câu cá, có thể cho trẻ nghe hát và nghe nhạc theo chủ điểm
Phần 3: Đánh giá sản phẩm chia sẻ thưởng thức kết quả sản phẩm
+ Cho trẻ hát và vận động “cá vàng bơi” theo nhóm khi lên nộp bài
Đánh giá và nhận xét sản phẩm giúp trẻ phát triển khả năng sắp xếp đồ vật theo loại, ví dụ như phân loại các loại cá, đồng thời khuyến khích trẻ tự đánh giá và lựa chọn bài mà trẻ yêu thích nhất, đặc biệt là những bài có nội dung miêu tả phong phú và sinh động.
- Kết thúc: Cho trẻ gọi tên đếm sô cá trong một số tranh của trẻ
III Cơ sở vật chất:
1 Đồ dùng dạy học cho cô:
+ Tranh 1: Suối cá có các loại cá có vảy (cá rô, cá chép…)
+ Tranh 2: suối cá có các loại cá không vảy (nhƣ cá trôi, cá trê…)
+ Tranh 3: suối cá có hai loại cá trên
2 Đồ dùng học tập cho trẻ:
+ Giấy, bút màu, sáp màu
+ Một số mô hình đồ chơi và các loại cá
+ Trang trí lớp học bằng tranh ảnh, mô hình suối cá theo chủ đề
Nếu tổ chức cho trẻ hoạt động theo nhóm cùng làm một bức tranh cần chuẩn bị mỗi nhóm một góc để tham gia hoạt động
IV Phối hợp các hoạt động khác:
- Cho trẻ tham quan suối cá Cẩm Lương
- Tổ chức cho trẻ múa hát theo chủ điểm b Kế hoạch tổ chức hoạt động: Bài “Vẽ Chùa Rồng”(Long Sơn Tự)
Chủ đề nhánh 2: Đất nước diệu kỳ
Nội dung giáo dục và phát triển đƣợc xác định
Trẻ em phát triển kỹ năng vẽ đa dạng như nét thẳng, xiên, cong, kết hợp hình học để thể hiện hình ảnh chùa chiền với các đặc điểm như hình thang, góc đáy cong, cột thẳng đứng và các con vật bằng đá như voi, trâu, được trang trí theo trí tưởng tượng phong phú của trẻ.
Trẻ em có khả năng sử dụng thành thạo hình học và các nét vẽ cơ bản để mô tả các đối tượng quen thuộc như nhà cửa, cây cối, và đồ vật, từ đó tái hiện lại một cách sinh động khu di tích lịch sử.
Chùa Rồng là một khu di tích lịch sử quan trọng, nơi diễn ra lễ hội hàng năm vào tháng giêng để tưởng nhớ Đức Phật và anh hùng Lê Lợi, đồng thời tri ân nghĩa quân Lam Sơn.
II Hình thức tổ chức và phương pháp:
1 Hình thức tổ chức: Tổ chức hoạt động chung cả lớp, hoặc theo nhóm
Phần 1: Giới thiệu nội dung, hình thành biểu tƣợng, gợi cảm xúc, trao đổi thông tin về phương thức thực hiện
+ Gây hứng thú, gợi cảm xúc hoạt động: Cho trẻ hát bài: “Quê hương tươi đẹp” + Trò chuyện trao đổi với trẻ về nội dung hoạt động
Để tăng khả năng ghi nhớ và hiểu biết của trẻ, hãy cho trẻ xem tranh về các địa điểm như khu di tích (Chùa Rồng), vườn hoa, và tượng đá (voi, trâu), sau đó khuyến khích trẻ mô tả lại nội dung tranh bằng lời.
- Tranh vẽ gì? ?(Vẽ Chùa)
- Mái là hình gì? Màu gì ? (Hình thang cân, màu nâu đen)
- Mái đƣợc vẽ bằng các nét gì? (2 nét thẳng ngang và 2 nét xiên)
- Cột là những hình gì ? (Hình trụ)
- Cửa chùa là những hình gì ? (Hình chữ nhật)
- Cho trẻ mô tả bằng lời các tranh 2, tranh 3 Hỏi trẻ những điểm khác nhau của các bức tranh (cây, cờ, mây, hoa…)
Cô cùng trẻ nêu lại cách vẽ:
- Vẽ mái: Chọn sáp màu nâu đen, vẽ một hình thang, hai góc phía dưới vẽ cong lên nhọn đầu Cột là các hình trụ đứng
- Thân voi hình tròn to, màu xám
- Tai voi to, nét cong
- Vòi voi dài là 2 nét thẳng cong
- Chân voi to nét thẳng xiên
- Vẽ bằng bút sáp màu xanh cho tán lá của các loại cây án vòm, màu xanh đậm tạo hình các tàu lá
- Cột là hình trụ đứng
- Cửa chùa là các hình chữ nhật
- Tô màu sau khi vẽ xong
Phần 2: Tổ chức hoạt động thể hiện nghệ thuật của trẻ
+ Trẻ thể hiện ý định miêu tả của mình
- Một số trẻ nêu ý định miêu tả của mình
Để phát triển khả năng miêu tả của trẻ, cô giáo nên quan sát và khuyến khích trẻ diễn đạt theo cách riêng, gợi ý để trẻ sáng tạo thêm các chi tiết phong phú như mặt trời, giếng nước, vương hoa, cây đa, lá cờ, giúp trẻ mở rộng vốn từ và trí tưởng tượng.
Phần 3: Đánh giá thẩm mỹ, chia sẻ thưởng thức kết quả sản phẩm
- Cho trẻ hát và vận động: bài thơ Chú voi con ở bản đôn theo nhóm khi lên nộp bài (Cô cùng vận động và hát với trẻ)
