Thực trạng tổ chức hoạt động làm quen tác phẩm văn học cho trẻ 4 5 tuổi theo hướng tích hợp chủ đề ở các trường mầm non ven biển huyện quảng xương

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA: GIÁO DỤC MẦM NON KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN TÁC PHẨM VĂN HỌC CHO TRẺ 4 - 5 TUỔI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA: GIÁO DỤC MẦM NON

SINH VIÊN: LÊ THỊ TRÂM ANH

Ngành đào tạo: Giáo dục Mầm non

THANH HÓA – 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

KHOA: GIÁO DỤC MẦM NON

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN

TÁC PHẨM VĂN HỌC CHO TRẺ 4 - 5 TUỔI

THEO HƯỚNG TÍCH HỢP CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG

Sinh viên thực hiện: Lê Thị Trâm Anh

Mã sv: 1469010053 Lớp: K17B - Giáo dục Mầm non Giáo viên hướng dẫn: ThS Tạ Thị Mai Anh

THANH HÓA – 2018

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại Học Hồng Đức, Ban chủ nhiệm khoa Giáo Dục Mầm Non cùng toàn thể các thầy giáo, cô giáo đặc biệt đã tạo điều kiện giúp đỡ cho em trong thời gian làm khóa luận

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới ThS Tạ Mai Anh, người trực tiếp hướng dẫn khóa luận đã tận tình, giúp đỡ tạo mọi điều kiện cho em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Mặc dù em cũng rất cố gắng để tìm hiểu nghiên cứu vấn đề này nhưng do tri thức có hạn, kinh nghiệm nghiên cứu còn hạn chế nên khóa luận của em không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy em mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy cô giáo về vấn đề nghiên cứu của em được đầy đủ và hoàn thiện hơn góp phần thiết thực vào việc nâng co hiệu quả tổ chức hoạt động làm quen tác phẩm văn học cho trẻ 4 – 5 tuổi theo hướng tích hợp chủ đề ở các trường Mầm non ven biển huyện Quảng Xương

Em xin chân thành cảm ơn!

Thanh Hóa, tháng 5 năm 2018

Sinh viên

Lê Thị Trâm Anh

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG LQVTPVH

THEO HƯỚNG TÍCH HỢP CHỦ ĐỀ

7

1.1 Đặc điểm tiếp nhận tác phẩm văn học của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi 7 1.1.1 Đặc điểm ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi 8 1.1.2 Khả năng tiếp nhận tác phẩm văn học của trẻ 4 – 5 tuổi 10 1.2 Đổi mới tổ chức các hoạt động LQTPVH ở trường mầm non theo

hướng tích hợp chủ đề

12

1.2.2 Tổ chức hoạt động LQTPVH ở trường Mầm non 13

1.2.2.1 Vai trò của hoạt động làm quen tác phẩm văn học đối với giáo dục trẻ 13

1.2.2.2 Các phương pháp cho trẻ làm quen tác phẩm văn học 14

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HĐ LQTPVH CHO TRẺ 4-5

TUỔI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON

VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG

17

2.1 Khái quát về vấn đề khảo sát, điều tra 19

2.2.1 Chương trình làm quen tác phẩm văn học hiện hành 20 2.2.2.Vấn đề lựa chọn TPVH phù hợp với chủ đề, độ tuổi và mục đính giáo

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

các bậc học phổ thông về sau

1.2 “Trẻ em hôm nay – thế giới ngày mai” tương lai của đất nước chính là dựa vào những mầm non Trường Mầm non là nơi đào tạo tốt nhất cho trẻ em khi bắt đầu đến trường Ở môi trường này các em được học những điều gần gũi xung quanh các em, từ đó giúp các em hiểu được những điều cần thiết,những kĩ năng cần có trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của bản thân, có một lượng

kiến thức vừa đủ phù hợp với khả năng nhận thức của mình Qua đó cũng giúp các em phát triển nhân cách toàn diện hơn về các mặt như: phát triển về ngôn ngữ, đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và thể chất Thời điểm ở độ tuổi mầm non là thời điểm đặc biệt quan trọng và là thời điểm mấu chốt Vì ở thời điểm này tất cả mọi việc đều mới bắt đầu : bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn và vận động bằng đôi chân và đôi tay của mình…Tất cả những điều đó đều làm nên những thói quen cả về thói quen tốt và thói quan xấu Chính vì thế giáo dục mầm non

đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ Để làm tốt nhiệm vụ giáo dục đó thì trách nhiệm nặng nề và cao cả ấy thuộc về người giáo viên mầm non,những người giáo dục trẻ nhằm mục đích tạo nên nền tảng vững chắc cho chặng đường khôn lớn của trẻ, giáo viên phải luôn luôn trau dồi kiến thức, tìm hiểu nguồn tri thức mới, sáng tạo và học hỏi nhiều hơn nữa để nắm vững chuyên môn để phù hợp với năng lực nhận thức của trẻ Trẻ mầm non rất ngây thơ, trong sáng và hầu hết việc giáo viên giáo dục và chăm sóc như thế nào sẽ có ảnh hưởng rất lớn đối với nhân cách trẻ, nên giáo dục như thế nào để cho tâm hồn của trẻ ngày càng trong sáng hơn là một việc làm rất quan trọng Để làm tốt được nhiệm vụ đó, giáo viên cần phải có lòng nhiệt huyết với nghề, yêu thương,

lo lắng, chăm sóc và luôn luôn quan tâm đến trẻ để có thể hiểu được đặc điểm tâm lý của từng trẻ, biết trẻ đang muốn gì, cần gì và thiếu sót ở đâu, từ đó mà có cách quan tâm chăm sóc và giáo dục phù hợp với từng đối tượng trẻ

1.3 Ngay từ thuở nhỏ các em đều được lớn lên bằng những tiếng ru êm đềm,tha thiết của ông bà cha mẹ, lớn hơn một chút lại được bay bổng trong thế giới cổ tích,những bài ca dao,đồng dao “nu na nu nống”, “rồng rắn lên mây”…đã gieo vào tâm hồn ngây thơ trong sáng của trẻ về sự yêu mến thế giới xung quanh Từ những câu chuyện bài thơ trẻ biết tỏ lòng yêu cái thiện, căm thù cái ác, hiểu về các phong tục tập quán,truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm, về những danh lam thắng cảnh của đất nước, mối quan hệ xã hội,vẻ đẹp trong các hành động cao thượng của nhân vật trong những tác phẩm chuyện,thơ… vì vậy văn học là loại hình nghệ thuật đến với trẻ từ rất sớm Văn

học đã góp phần không nhỏ vào việc phát triển thẩm mĩ cho trẻ và qua các tác phẩm văn học trẻ còn nhận ra được tình yêu thương của ông bà,cha mẹ,của người thân dành cho trẻ

1.4.Hiện nay, trên các trường mầm non ở khắp cả nước, việc tổ chức hoạt động theo hướng tích hợp chủ đề đang được quan tâm và ngày càng phổ biến hơn, đặc biệt là trong giờ cho trẻ làm quen tác phẩm văn học Do vậy, việc tổ chức giờ “Làm quen với tác phẩm văn học” (LQTPVH) ở lứa tuổi mầm non đang được đặc biệt quan tâm và chú ý Đối với lứa tuổi mẫu giáo, nhu cầu giao tiếp của trẻ lứa tuổi này tăng cao, nhu cầu học hỏi và tìm hiểu nhiều hơn về mọi thứ, mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ

Tuy nhiên trong quá trình tìm hiểu ở một số trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương thông qua việc dự giờ các lớp mẫu giáo 4-5 tuổi chúng tôi thấy khối lớp mẫu giáo nói chung và trẻ 4-5 tuổi nói riêng chưa đạt được kết quả như mong muốn Vì là vùng ven biển nên tiếng nói bị ảnh hưởng khá nhiều, dẫn đến giọng đọc kể của các cô chưa được nhẹ nhàng và chưa chuẩn xác Nhiều giáo viên còn nói nặng tiếng địa phương và cách phối hợp giữa cử chỉ điệu bộ minh họa còn chưa linh hoạt, chưa bộc lộ được nhiều cảm xúc để trẻ có thể tập trung và chú ý, hứng thú đến các hoạt động của giáo viên

Vì những lý do trên nên tôi chọn nghiên cứu đề tài: “ Thực trạng tổ chức

hoạt động làm quen tác phẩm văn học cho trẻ 4 – 5 tuổi theo hướng tích hợp chủ đề ở các trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương” với mong muốn

giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt và ở các trường mầm non ven biển nói trên trong giờ hoạt động làm quen tác phẩm văn học đạt hiệu quả tốt nhất

năm 2002; “ Chương trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo và hướng dẫn thực

hiện”của Trần Đình Trọng , Phạm Thị Sửu năm 1994; “ Giáo dục trẻ mẫu giáo qua truyện và thơ” của Nguyễn Thu Thủy năm 1986 Khi đọc những tác phẩm

này tôi thấy rằng tất cả các tác giả đều tập chung vào phương pháp làm quen với tác phẩm văn học và nhấn mạnh vai trò của việc tổ chức hoạt động làm quen vói tác phẩm văn học đối với việc giáo dục nhân cách trẻ lứa tuổi mầm non hiện nay

Đặc biệt có nhiều tác giả đi sâu vào việc tổ chức HĐ cho trẻ LQTPVH như

tác giả Nguyễn Thu Thủy trong tác phẩm “Giáo dục trẻ mẫu giáo qua truyện vầ

thơ” Trong chương II đề cập vấn đề: Tìm hiểu tác phẩm văn học đó là tác phẩm

văn xuôi, kể và đọc truyện cho trẻ nghe ( chú ý đến cường độ ngân vang của giọng, các bước: giáo viên giới thiệu tác phẩm, giúp trẻ hiểu tác phẩm hay với

cuốn “ Văn học là phương pháp giúp trẻ làm quen với tác phẩm văn học”, của

Cao Đức Tiến chủ biên cùng với Nguyễn Đắc Diệu Lam, Lê Thị Ánh Tuyết đã

đề cập nhiều về vai trò của văn học đối với việc giáo dục trẻ Văn học được chuyển thể thành các tác phẩm cụ thể, dễ hiểu, gần gũi với trẻ và đưa vào trong hoạt động LQTPVH Nhờ việc nhấn mạnh vai trò của văn học là phương pháp giúp trẻ LQTPVH ở trường mầm non hiện nay Ngoài ra còn có tác giả Trần

Đình Trọng, Phạm Thị Sửu (NXBGD – 1994) của cuốn “Chương trình chăm

sóc giáo dục mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện” Các tác giả đã đề cập về vấn

đề tổ chức các hoạt động trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo như thế nào cho phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ theo từng giai đoạn tuổi riêng và hướng dẫn thực hiện các chương trình đó sao cho đúng Đây là cuốn sách bám sát với nội dung của chương trình đổi mới củ mầm non hiện nay Nhờ vào đó các giáo viên có thể đọc tham khảo và tiến hành lên chương trình cho lớp mình dạy một cách khoa học, hợp lý, sáng tạo nhất

* Đặc biệt cuốn “ Cho trẻ làm quen tác phẩm văn học – một số vấn đề lý

luận và thực tiễn” của tác giả Hà Nguyễn Kim Giang đã nhấn mạnh đến việc

phát huy tính tích cực của chủ thể Nghĩa là lấy trẻ làm trung tâm trong quá trình

dạy – học Như vậy, việc lựa chọn tác phẩm phù hợp với lứa tuổi về nội dung và hình thức, cũng như cách tổ chức sao cho trẻ hiểu được tác phẩm đó một cách đầy đủ, dễ dàng nhất là đặc biệt quan trọng và nó phụ thuộc vào năng lực thực

sự của người giáo viên mầm non

Tuy nhiên, chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu và khảo sát tìm hiểu thực trạng tổ chức HĐ cho trẻ LQTPVH ở trường mầm non như thế nào Chính vì vậy chúng tôi đã tiến hành chọn vấn đề tìm hiểu thực trạng tổ chức HĐ cho trẻ LQTPVH theo hướng tích hợp chủ đề ở các trường mầ non ven biển huyện Quảng Xương để tìm ra các mặt đã làm được và những mặt còn hạn chế tồn tại trong quá trình thực hiện, nhờ đó mà đi sâu phân tích và tìm ra những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức HĐ cho trẻ LQTPVH theo hướng tích hợp chủ

đề cho trẻ 4 – 5 tuổi đạt hiệu quả cao

3 Mục đích nghiên cứu

Làm sáng tỏ thực trạng tổ chức hoạt động LQVTPVH theo hướng tích hợp chủ đề cho trẻ 4 – 5 tuổi ở các trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương

Từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động

LQTPVH theo hướng tích hợp chủ đề cho trẻ 4 – 5 tuổi ở các trường mầm non đó

4 Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tƣợng nghiên cứu

Thực trạng tổ chức hoạt động LQVTPVH cho trẻ 4 – 5 tuổi theo hướng tích hợp chủ đề ở các trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Hoạt động Làm quen tác phẩm văn học của trẻ 4 – 5 tuổi ở các trường Mầm non ven biển huyện Quảng Xương

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu về mặt lý luận: Nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan đến

việc tổ chức hoạt động văn học theo hướng đổi mới cho trẻ 4 – 5 tuổi

- Khảo sát, đánh giá thực trạng của việc tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thao hướng tích hợp chủ đề ở các trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương

- Đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả việc tổ chức hoạt động LQTPVH cho trẻ 4 – 5 tuổi theo hướng tích họp chủ đề ở các trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

* Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết

Chúng tôi sử dụng phương pháp này để tổng hợp những tư liệu có liên quan đến các vấn đề tổ chức hoạt động văn học theo hướng tích hợp chủ đề cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non, từ đó đưa ra những cơ sở lý luận của đề tài

6.2 Nhóm phương pháp thực tiễn

* Phương pháp khảo sát sản phẩm hoạt động sư phạm

- Hoạt động làm quen tác phẩm văn học

+ Quan sát trẻ: Quan sát qua hành động, lời nói, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, biểu hiện cảm xúc tình cảm của trẻ trong giờ học

+ Quan sát giáo viên: Dự giờ và quan sát cách tổ chức hoạt động LQTPVH cho trẻ 4 – 5 tuổi theo hướng tích hợp chủ đề của giáo viên

Khảo sát kế hoạch tổ chức hoạt động: Quan sát trên giáo án của giáo viên

* Phương pháp đàm thoại: Trò chuyện trực tiếp với trẻ và giáo viên

* Phương pháp điều tra: Là phương pháp điều tra bằng phiếu điều tra (

điều tra Anket)

* Phương pháp thống kê toán học: Để sử lý số liệu nghiên cứu

7 Cấu trúc khóa luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục Khóa luận gồm hai chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của tổ chức hoạt động LQTPVH theo hướng tích hợp chủ đề

Chương 2: Thực trạng tổ chức HĐ LQTPVH cho trẻ 4 – 5 tuổi theo hướng tích hợp chủ đề ở các trường mâm non ven biển huyện Quảng Xương Chương 3: Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức HĐ LQTPVH cho trẻ 4 – 5 tuổi ở các trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương

B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG LQVTPVH

THEO HƯỚNG TÍCH HỢP CHỦ ĐỀ

1.1 Đặc điểm tiếp nhận tác phẩm văn học của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi

Như chúng ta đã biết, trong mọi thời đại, giáo dục chiếm một vị trí quan trọng trong xã hội Cùng với một số ngành khác, giáo dục góp phần nâng cao đời sống xã hội của mỗi con người, có điều tuỳ theo mỗi thời đại mà giáo dục sẽ

tổ chức kiểu này hay kiểu khác Tuỳ theo mỗi độ tuổi mà giáo dục khác nhau

Do đặc điểm của lứa tuổi nên việc giáo dục trẻ mẫu giáo được tiến hành theo phương châm "Chơi mà học".Và dạy trẻ cảm thụ văn học là một trong những nội dung quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ Trẻ được cảm thụ văn

học chính là hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, phát triển trí tưởng

tượng như: Lòng yêu thiên nhiên ở quả, cây hoa lá, lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ,

cô giáo, anh chị em Giáo viên đã thực sự có nhiều đầu tư vào việc nâng cao các phương pháp, hình thức cho trẻ LQTPVH đã chú trọng nhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy trẻ kể lại chuyện, kể sáng tạo dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú Bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên khả năng còn cảm nhận các tác phẩm văn thơ chuyện còn hạn chế giọng đọc và cách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, minh họa chưa bộc lộ cảm xúc hấp dẫn cuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp chưa linh hoạt sáng tạo kết quả trên trẻ chưa cao, trẻ chưa thực sự say mê, hào hứng, sử dụng đồ dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ học trẻ ít tập trung chú ý hiệu quả trên tiết học chưa cao Giáo viên chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động đóng kịch cho trẻ - nếu có thì chủ yếu là trong tiết học Còn trong các giờ chơi, các buổi sinh hoạt thì hầu như chưa có Đối với nghành giáo dục yêu cầu trẻ “học mà chơi, chơi mà học” thông qua các tác phẩm văn học trẻ tiếp nhận các kiến thức của tuổi mình một cách nhẹ nhàng, gần gũi hơn Nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh Văn học nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến cho trẻ là một việc rất quan trọng và cần thiết Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với tác phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, để từ đó trẻ bộc lộ khả năng cảm thụ văn học của mình Khả năng cảm thụ đó là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức – ngôn ngữ - tình cảm xã hội Tuy nhiên khi đưa tác phẩm đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm hay phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ để từ đó đưa ra những phương pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ phát triển tốt khả năng cảm thụ tác phẩm văn học

1.1.1 Đặc điểm ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi

- Đặc điểm phát âm

Bộ máy phát âm ở trẻ được hình thành, phát triển và hoàn thiện theo từng độ tuổi Khả năng phát âm của trẻ cũng phát triển theo từng thời kỳ phát triển khác nhau Trẻ phát âm còn nhiều hạn chế ( do sự phát triển sinh lý, điều kiện chăm sóc giáo dục, môi trường ngôn ngữ của người xung quanh) Nên cần chú ý luyện phát âm đúng cho trẻ

- Đặc điểm vốn từ

+ Về số lượng từ: từ đầu đến cuối 4 – 5 tuổi số lượng từ tăng 200 từ Như

vậy số lượng từ đã có sự tăng cao so với độ tuổi trước đó Ngoài ra số lượng từ của trẻ không những phụ thuộc vào độ tuổi mà còn phụ thuộc vào các yếu tố khác nhau như: môi trường giáo dục, khả năng nhận thức, sự tích cực của bản thân trẻ

+ Khả năng hiểu nghĩa của từ:

Hiểu được ý nghĩa của nhiều loại từ khác nhau Có khả năng hiểu được nghĩa của các từ trừu tượng: yêu, ghét, hiền, dữ… Bắt đầu sử dụng một số từ ghép, từ láy giàu sức gợi cảm

- Trẻ không chỉ thích nghe kể chuyện, đọc thơ mà còn đọc diễn cảm câu chuyện, bài thơ

- Đặc điểm ngữ pháp

Một số hạn chế về ngữ pháp trong ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo:

+ Sử dụng từ chưa chính xác: đặc biệt là từ loại như tính từ, từ chỉ thời gian (

sẽ, đã, rồi…)

+ Diễn đạt chưa đúng mô hình ngữ pháp tiếng việt

+ Thiếu thành phần câu

+ Sai trật tự từ

Diễn đạt không mạch lạc, đặc biệt là ngắt nghỉ chưa đúng lúc, đúng chỗ

- Đặc điểm lời nói mạch lạc

Do nhận thức của trẻ đã phát triển, nên trẻ không còn dựa nhiều vào cách bắt chước nữa mà nó dựa trên cơ sở thông hiểu lời nói đã diễn đạt mạch lạc rõ ràng, trôi chảy hơn ý nghi bằng lời nói của mình

Trẻ 4 – 5 tuổi đã diễn đạt tương đối mạch lạc, trôi chảy Trẻ đã nói được nhiều loại câu khác nhau ( đơn, phức, ghép) Cách lựa chọn từ để sắp xếp thành câu đã chuẩn xác hơn Trẻ không còn lúng túng nhiều trong cách diễn đạt bằng lời Như vậy, khả năng ngôn ngữ của trẻ về tất cả các mặt nhìn chung đã có bước tiến triển mạnh hơn so với giai đoạn trước Thông qua giờ LQTPVH càng làm cho vốn từ và vốn ngôn ngữ nghệ thuật chuẩn hóa của trẻ được nâng cao và phát triển hơn Trẻ đã có thể tự tin kể lại, đọc diễn cảm lại các bài thơ, câu

chuyện kèm với củ chỉ điệu bộ linh hoạt sáng tạo mà trẻ nghĩ ra để kể cho cô giáo và các bạn cùng nghe trên lớp và ông bà, bố mẹ ở nhà

1.1.2 Khả năng tiếp nhận tác phẩm văn học của trẻ 4 – 5 tuổi

Về bản chất của quá trình cảm thụ TPVH là một quá trình hoạt động tâm lý hết sức phức tạp Nó bao gồm nhiều quá trình tâm lý khác nhau: Xúc cảm, tình cảm, nhận thức Nhiều nhà nghiên cứu đã tìm hiểu những điều kiện chi phối các quá trình tâm lý nảy sinh khi cảm thụ nghệ thuật, tính quy luật trong các biểu hiện của nó

Nhiều nhà nghiên cứu đã thống nhất coi sự cảm thụ nghệ thuật là một quá trình phức tạp Nó bao gồm các hoạt động cảm xúc, xúc giác, nhận thức Tuy nhiên trong sự kết hợp hài hòa của các yếu tố thuộc về cảm xúc tư duy đó, ấn tượng trực tiếp với các yếu tố với các mức độ khác nhau có được từ các tác phẩm là vô cùng quan trọng Những ấn tượng có được không chỉ do tác phẩm nghệ thuật mà còn phụ thuộc vào kinh nghiệm, hứng thú nhận thức của người cảm thụ Có thể nói trong quá trình cảm thụ nghệ thuật, người ta nhận thức được không chỉ hình tượng nghệ thuật của chính tác phẩm mà ở mức độ cao nhất của

sự cảm thụ, sẽ bao hàm toàn bộ cá tính của người đang cảm thụ NT với thế giới quan, tư tưởng, tình cảm đạo đức, thái độ đối với cuộc sống…Đó chính là bản chất của sự cảm thụ nghệ thuật nói chung và cảm thụ TPVH nói riêng

Ở trẻ 4 – 5 tuổi, tư duy trực quan cụ thể vẫn chiếm ưu thế Chính lối tư duy này cùng với sự kiềm chế các phảm ứng chưa cao và vốn hiểu biết còn hạn chế

đã quy định một số đặc điểm trong việc cảm thụ TPVH của trẻ Đó là sự biểu hiện ngây thơ, quan hệ trực tiếp đối với TPVH và thường lập tức có các lời nói

cử chỉ, hành vi biểu hiện phản ứng của mình trước các nhân vật, sự kiện trong tác phẩm

Với truyện, trẻ 4 – 5 tuổi hiểu được nội dung của những tác phẩm phản ánh những vấn đề gần gũi trong thế giới xung quanh, ít nhân vật, có cốt truyện rõ ràng, dễ theo dõi Trẻ đã bắt đầu phân biệt được giữa hiện thực trong tác phẩm

và hiện thực ngoài đời sống

Với thơ, hiện thực trong tác phẩm được trẻ tiếp nhận một cách hồn nhiên, ít

bị ràng buộc bởi lý trí và kinh nghiệm sống Việc tiếp nhận thiên về cảm tính Trí tưởng tượng giữ vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ nhận diện và ghi nhớ những điều tác giả phản ánh trong tác phẩm Trẻ thường gắn cho các sự kiện, hiện tượng những xúc động và tình cảm của con người Trẻ cảm nhận những ấn tượng từ thực tại rồi cải biến chúng tạo ra cách cảm, cách nghĩ của riêng mình Trí tưởng tượng của trẻ được vận dụng trong tiếp nhận hình tượng thơ là đi sâu,

mở rộng và thanh lọc đời sống cảm xúc của bản thân và nhận ra những mối quan

hệ thoạt nhìn tưởng như khó có sự gắn kết Từ đó, ở trẻ nảy sinh khát vọng sáng tạo khi tiếp xúc với tác phẩm thơ – một sản phẩm tinh thần có ngôn ngữ giàu nhạc điệu, tinh tế

Như vậy, sự cảm thụ TP ở trẻ là quá trình thống nhất, trọn vẹn dựa trên mối liên hệ không ngừng giữa yếu tố nhận thức và cảm xúc Sự cảm thụ tác phẩm văn học nói chung và cảm thụ thơ nói riêng ohuj thuộc vào độ tuổi, vào kinh nghiệm và các tính trẻ

1.2 Đổi mới tổ chức các hoạt động LQTPVH ở trường mầm non theo hướng tích hợp chủ đề

hợp văn học và tiếng việt trong tổ chức hoạt động Ngôn ngữ và văn học tồn tại trong một chỉnh thể tác phẩm được thể hiện thông qua hoạt động văn học giàu chất thẩm mỹ Khi tổ chức hoạt động này, người giáo viên không những phải thực hiện nhiệm vụ giáo dục toàn diện nhân cách mà giáo dục văn học nghệ thuật phải đặc biệt xác định rõ giá trị ngôn ngữ nghệ thuật trong tác phẩm Phải gắn nó với nhiệm vụ phát triển ngôn ngữ, với việc rèn luyện các kỹ năng ngôn ngữ cho trẻ Khi tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ, giáo viên cần cung cấp cho trẻ những thông tin gần gũi với cuộc sống hàng ngày Dùng lời nói, cử chỉ nhẹ nhàng để dạy dỗ, khuyến khích trẻ tham gia hoạt động Hoạt động học tập ở trường mẫu giáo có tính chất luyện tập thực hành chứ không phải là truyền đạt tri thức một cách có hệ thống

Khi tổ chức HĐ LQTPVH cần biết tích hợp kiến thức của các môn học khác đúng lúc, đúng chỗ Từ đó, gọp phần củng cố, mở rộng kiến thức cho trẻ về chủ đề Mặt khác làm cho giờ học thêm phần sinh động, hấp dẫn

1.2.2 Tổ chức hoạt động LQTPVH ở trường Mầm non

1.2.2.1 Vai trò của hoạt động làm quen tác phẩm văn học đối với giáo dục trẻ

Làm quen với tác phẩm văn học là một phương tiện giáo dục hết sức tinh

tế, có khả năng tác động sâu sắc vào tâm hồn, tư tưởng và nhận thức của trẻ Vì văn học là loại hình đặc sắc – nghệ thuật ngôn từ gắn liền với đời sống con người và đặc biệt rất gần gũi với trẻ Ngay từ thuở nhỏ trẻ đã được sống trong bầu không khí của những lời ru êm dịu và ngọt ngào của ông bà,cha mẹ…đó là cánh cửa để mở ra chân trời nhận thức cho trẻ

Qua những giò chuyện thơ, giáo viên giáo viên cần đọc và kể cho trẻ nghe những tác phẩm văn chương có giá trị đích thực chứa đựng những nội dung giáo dục cao cả phù hợp với lứa tuổi và tâm hồn của trẻ để từ đó trẻ cảm nhận được

và yêu thí ch văn học, thích nghe những câu chuyện bài thơ và tự mình trình bày lại các câu chuyện bài thơ đó theo khả năng của mình Hoạt động này giúp trẻ tái tạo lại những câu chuyện,bài thơ vừa học và cũng sáng tạo thêm các tình tiết

trong tác phẩm một cách hồn nhiên ngộ nghĩnh theo trí tưởng tượng của trẻ Thông qua các tác phẩm chuyện thơ giáo viên cung cấp thêm cho trẻ những hiểu biết mới về thế giới tự nhiên và xã hội, về bản thân và những người xung quanh trẻ Những tác phẩm viết về đề tài gia đình đã dạy trẻ biết yêu thương ông bà, cha mẹ, anh em như bài thơ “Mẹ ốm” - Trần Đăng Khoa, “Làm Anh” - Phan Thị Thanh Nhàn,Truyện “Tích Chu” hình thành ở các em tình cảm thắm thiết mẹ con, anh em, bà cháu Câu chuyện “Bác Gấu đen và hai chú Thỏ”, “Đôi bạn tốt”

đã giáo dục trẻ lòng nhân hậu với đồng loại, tình thân ái, đoàn kết.Văn học hình thành ở trẻ lòng biết ơn và kính yêu lãnh tụ qua bài “ Ảnh Bác Hồ” - Trần Đăng Khoa Những người anh hùng có công với đất nước cả trong quá khứ như “Ông Gióng”, “Sự tích Hồ Gươm” và hiện tại “Chú Giải phóng quân” - Cẩm Thơ.Bài thơ “Hạt gạo làng ta” - Trần Đăng Khoa đã dạy trẻ lòng biết ơn, kính trọng những con người lao động, yêu quý, trân trọng những thành quả lao động được chắt chiu từ những giọt mồ hôi từ đó trẻ có thái độ phù hợp đối với những điều phản ánh trong tác phẩm

Qua việc giúp trẻ làm quen với tác phẩm văn học giáo viên bồi dưỡng cho trẻ những tình cảm lành mạnh, tưởng tượng và có những ước mơ cao đẹp Ngoài

ra khi trẻ làm quen với tác phẩm văn học còn có tác dụng rất quan trọng đói với

sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non nói chung và cả trẻ mẫu giáo nói riêng

1.2.2.2 Các phương pháp cho trẻ làm quen tác phẩm văn học

*Phương pháp đọc kể diễn cảm tác phẩm văn học

Đọc kể diễn cảm tác phẩm văn học là cách cô dùng giọng đọc, lời kể tái hiện lại hình tượng trong tác phẩm văn học một cách sinh động, tác động đến cảm xúc thẩm mỹ của trẻ nhằm giúp cho trẻ hiểu được tâm tư, tình cảm, tư tưởng của tác giả gửi gắm vào trong tác phẩm đến người đọc, người nghe Đây

là phương pháp có vai trò rất quan trọng đối với việc tổ chức HĐ cho trẻ LQTPVH

*Phương pháp giảng giải

Phương pháp giảng giải là cách dùng lời giảng để giúp trẻ hiểu tác phẩm đầy

đủ và sâu sắc hơn Phương pháp này giúp cho trẻ hiểu tác phẩm đầy đủ và sâu sắc hơn, làm phong phú vốn từ và qua đó làm giàu vốn sông cho trẻ, tạo cho trẻ

những rung động, những tình cảm thẩm mỹ ban đầu và trẻ tiếp nhận bài học một cách tự nhiên, giúp chp trẻ có khát vọng vươn tới cái đẹp, cái thiện

*Phương pháp đàm thoại

Phương pháp đàm thoại là phương pháp giáo viên sử dụng các câu hỏi có mục đích, có định hướng, có kế hoạch trước để trao đổi với trẻ, giúp trẻ hiểu và cảm nhận tác phẩm một cách sâu sắc và có hệ thống

Phương pháp đàm thoại giúp trẻ hiểu và nhớ tác phẩm, phát huy tính tích cực hoạt động của trẻ, phát triển năng lực tư duy, tư tưởng của trẻ, khơi dậy những tình cảm thẩm mỹ , cảm xúc thẩm mỹ để định hướng cho trẻ có khát vọng vươn tới cái đẹp, góp phần phất triển ngôn ngữ cho trẻ

*Phương pháp trực quan

Phương pháp trực quan là cách sử dụng đồ dùng dạy học trong quá trình tổ chức cho trẻ LQTPVH nhằm giúp trẻ tái hiện lại hiện thực trong tác phẩm, giúp

trẻ nhớ và hiểu tác phẩm, từ đó mà nâng cao hiệu quả trong công tác giảng dạy

Những đồ dùng trực quan thường được sử dụng cho trẻ bước đầu tiếp xúc với TPVH rất phong phú và đa dạng như: tranh vẽ, tranh liên hoàn, truyện tranh, con rối cử động, mô hình, sân khấu gỗ và đèn chiếu Ngoài các đồ dùng trực quan đã nêu, cô giáo còn có thể sử dụng đồ chơi, đồ dùng lớp học, các nguyên liệu tự nhiên có sẵn như cỏ cây để làm đồ dùng dạy học để hỗ trợ bổ sung làm sâu sắc hơn, sống dậy hình tượng tác phẩm khiến trẻ cảm nhận bằng trực cảm

Sủ dụng đồ dùng trực quan là phương pháp luôn đi kèm với phương pháp dùng lời nói để hướng dẫn trẻ tri giác trực quan, đảm bảo tính hệ thống, tránh lạm dụng, tùy từng thời điểm, mục đích mà sử dụng Giáo viên pjari sử dụng thành thạo trước khi tiến hành dạy trẻ Mục đích khi sử dụng phương pháp này là để gây hứng thú, củng cố biểu tượng, tạo tình huống và khắc sâu gây ấn tượng cho trẻ Mặt khác, dùng để minh họa cho lời kể chuyện và đọc thơ, giảng từ khó

trong nội dung tác phẩm và để trẻ kể lại tác phẩm

1.2.2.3 Tổ chức HĐ LQTPVH

Tổ chức mọi lúc mọi nơi thông qua các hình thức:

*Hoạt động học có chủ đích

Là hoạt động học tập được tiến hành trong một khoảng thời gian nhất định tùy thuộc vào độ tuổi Việc tổ chức hoạt động cho trẻ LQVTPVH được các giáo viên tiến hành trong giờ LQVH nhằm giúp trẻ tiếp xúc trực tiếp với tác phẩm, hiểu tác phẩm văn học một cách đầy đủ và trọn vẹn hơn

*Hoạt động góc

Là hoạt động tự chọn theo nhu cầu và hứng thú của trẻ để tiến hành vào thời gian ngoài giờ học Dưới hình thức này giáo viên có thể cho trẻ làm quen dần với các tác phẩm mới, hoặc ôn luyện củng cố các tác phẩm đã học bằng cách tổ chức tạo các tình huống ở các góc cho trẻ tham gia

*Hoạt động ngoài trời

Là hình thức khi cho trẻ tiếp xúc với môi trường thiên nhiên và bên ngoài, giáo viên có thể lồng ghép đọc,kể các câu chuyện,bài thơ,câu đố phù hợp với nội dung ngoài trời,nội dung chủ đề Từ đó giúp trẻ làm quen với tác phẩm văn học

và khắc sâu hơn nội dung buổi dạo chơi, tham quan đó

Trong các hoạt động kể trên, hoạt động có chủ đích là quan trọng nhất Vì thông qua hoạt động này trẻ được làm quen với tác phẩm văn học một cách có

hệ thống, bài bản Hoạt động học có chủ đích được thể hiện dưới dạng tiết học gồm: HĐ1: Gây hứng thú

HĐ2: Cho trẻ tiếp xúc trực tiếp với tác phẩm

các trường Mầm non ven biển huyện Quảng Xương

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HĐ LQTPVH CHO TRẺ 4-5 TUỔI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON VEN BIỂN

HUYỆN QUẢNG XƯƠNG

*Vài nét về các trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương

Quảng Xương là một huyện đồng bằng ven biển cách thành phố Thanh Hóa 8km về phía Nam, phía Đông giáp Sầm sơn và vịnh Bắc Bộ, phía tây giáp huyện Nông Cống và huyện Đông Sơn, phía Nam giáp huyện Tĩnh Gia và Nông Cống, phía Bắc giáp Thành phố Thanh Hóa và huyện Hoằng Hóa Địa hình đồi thấp ở phía tây, đồng bằng ven biển ở phía đông, bờ biển thấp Có 2 cửa sông: Lạch Ghép, Cửa Hối Sông Yên, Sông Mã và nhiều ngòi lạch chảy qua Trồng lúa, cói, lạc, kê, thuốc lào Chăn nuôi: vịt, lợn, cá tôm Đánh bắt hải sản, sản

xuất muối, nghề thủ công dệt chiếu nổi tiếng Quốc lộ 1A, 47 chạy qua

Do đặc thù về mặt địa lý, một số trường Mầm non nằm ở vùng ven biển

đó là: Trường Mầm non Quảng Nham, Trường Mầm non Quảng Thạch, Trường Mầm non Quảng Lợi

Trường Mầm non Quảng Nham

Xã Quảng Nham là một trong các xã thuộc huyện Quảng Xương Trường Mầm non Quảng Nham có trụ sở tại Thôn Thuận- Quảng Nham- Quảng Xương – Thanh Hóa Trường được thành lập vào những năm 1998, từ khi thành lập trường luôn đạt được những thành tích nổi bật, tiêu biểu là 3 năm trở lại đây nhà trường đã không ngừng nâng cao chuyên môn và đã đạt được không ít các thành tích như giáo viên giỏi cấp huyện, danh hiệu chiến sĩ thi đua, sáng kiến kinh nghiệm cấp huyện và cấp Tỉnh, tập thể lo động xuất sắc Tổ chức Đảng : chi bộ thành lập năm 2005 Nhà trường luôn thực hiện tốt các kế hoạch do sở giáo dục

và phòng đào tạo của huyện Quảng Xương đề ra Thực hiện tốt các quy chế chuyên môn, quy chế làm việc và có tính kỷ luật cao trong nhà trường Quy mô trường gồm có 18 lớp, với tồn số cán bộ giáo viên và nhân viên là 41 Tổng số trẻ là 620/1500 học sinh đã tốt nghiệp Trường gồm có 1 khu gồm 18 nhóm lớp

– 2013 đạt tập thể lao động tiên tiến của UBND huyện tặng giấy khen, năm

2013 – 2014 đạt tập thể lao động xuất sắc do UBND tỉnh tặng giấy khen, năm

2015 – 2016 nhận giấy khen của Giám đốc sở GD & ĐT Thanh Hóa, năm 2016 – 2017 đạt danh hiệu tập thể lao động tiên tiến của UBND huyện trao tặng…

Về tổ chức Đảng thành lập vào năm 2007, mới thành lập số Đảng viên ban đầu

là 5 Đảng viên sau đó lên 7 Đảng viên và hiện tại số Đảng viên trong nhà trường

là 17 Đảng viên

Quy mô trường mầm non Quảng Thạch gồm có 14 nhóm lớp với 33 cán bộ giáo viên và nhân viên Tổng số trẻ là 450/2280 học sinh đã tốt nghiệp Trường gồm có 1 khu với 11 lớp và 5 phòng chức năng

Các tổ chuyên môn:

Tổ mẫu giáo: gồm 24 cán bộ giáo viên ( trình độ Đại học là 11, cao đẳng 2)

Tổ nhà trẻ: gồm 4 cán bộ giáo viên ( 1 đại học và 3 trung cấp )

Tổ nuôi: 2 cán bộ ( trình độ trung cấp)

Nhà trường luôn cố gắng để gặt hái nhiều thành tích hơn nữa trong các năm tiếp theo, luôn sáng tạo và tô chức các hội thi dành riêng cho trẻ và đã mang về không ít các thành công, tiêu biểu là mỗi năm có 1 – 5 cháu đạt học sinh giỏi cấp huyện

Trường Mầm non Quảng Lợi

Trường mầm non Quảng Lợi là một trong những trường thuộc huyện Quảng Xương Trường có trụ sở tại thôn Tiên Trang – xã Quảng Lợi – huyện Quảng Xương – tỉnh Thanh Hóa Trường thành lập vào năm 2007 và đã đạt được rất nhiều các thành tích nổi bật như: trường mầm on đạt chuẩn mức độ 1, tập thể lao động tiên tiến 2 năm liên tiếp ( 2015 – 2016; 2016 – 2017) Trường có tổ chức Đảng được thành lập vào năm 2012 Trường gồm 14 nhóm lớp , 35 cán bộ giáo viên trường có một khu và 2 phòng chức năng

Các tổ chuyên môn:

Tổ mẫu giáo: 22 cán bộ giáo viên

Tổ nhà trẻ: 5 cán bộ giáo viên

Tổ nuôi: 4 cán bộ

Giáo viên giỏi cấp huyện có 6 cô, chiến sĩ thi đua và nhiều giáo viên dạy giỏi cấp trường Nhà trường thường xuyên tổ chức các hội thi dành cho bé và mang lại rất nhiều các thành tích cao

2.1 Khái quát về vấn đề khảo sát, điều tra

* Mục đích:

Tiến hành điều tra thực trạng nhằm đánh giá tình hình chung của việc tổ chức HĐ học có chủ đích ở một số trường mầm non ven biển huyện Quảng Xương cho trẻ 4 – 5 tuổi và từ đó đề xuất một số biện pháp để nâng cao việc tổ chức hoạt động học có chủ đích giúp trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi LQTPVH

* Thời gian

Thời gian điều tra từ tháng 12/2017 đến tháng 2/2018

* Đối tƣợng khảo sát: Các lớp mẫu giáo 4 -5 tuổi ở các trường Mầm non

Quảng Nham, Quảng Thạch, Quảng Lợi

* Nội dung khảo sát: HĐ LQTPVH

Chúng tôi tìn hiểu những vấn đề sau:

- Khảo sát giáo án LQTPVH của giáo viên các lớp 4 – 5 tuổi ở các trường mầm non

- Dự HĐ LQTPVH trong giờ hoạt động có chủ đích, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời

- Nhận thức của giáo viên về cơ sở lý luận của việc tổ chức hoạt động học có chủ đích giúp trẻ 4 – 5 tuổi làm quen tác phẩm văn học

- Những thuận lợi, khó khăn khi tổ chức hoạt động học có chủ đích giúp trẻ 4 – 5 tuổi LQTPVH

- Mức độ hứng thú của trẻ trong giờ văn học

- Các phương pháp được giáo viên sử dụng khi cho trẻ LQTPVH

- Mức độ sử dụng đồ dùng trực quan trong tiết LQTPVH cho trẻ 4 – 5 tuổi

- Mức độ thể hiện yêu cầu khi tổ chức HĐ cho trẻ của giáo viên các trường mầm non

* Phương pháp

- Điều tra bằng phiếu hỏi

- Trò chuyện với trẻ

- Thống kê

- Phân tích, đánh giá kết quả

2.2 Kết quả khảo sát - điều tra

2.2.1 Chương trình làm quen tác phẩm văn học hiện hành

100% trường mầm non được khảo sát thực hiện chương trình đổi mới( tiếp nhận tích hợp theo hướng tich hợp chủ đề) 95% các lớp 4 – 5 tuổi tại trường mầm non được khảo sát đều thực hiện chương trình theo các chủ đề, chủ điểm như sau:

Mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi gồm những chủ đề:

Trường mầm non

Gia đình

Nghề nghiệp

Thế giới động vật

Thế giới thực vật + Tết và mùa xuân

Phương tiện giao thông

Các hiện tượng tự nhiên

Quê hương – Đất nước – Bác Hồ

- 5 % giáo viên ở các trường chưa triển khai chủ đề Nghề nghiệp cho trẻ 4 – 5 tuổi

2.2.2.Vấn đề lựa chọn TPVH phù hợp với chủ đề, độ tuổi và mục đính

giáo dục cho trẻ 4 –5tuổi

2.2.2.1 Quan niệm của giáo viên về việc lựa chọn tác phẩm

Lựa chọn tác phẩm là khâu đầu tiên cũng là khâu quan trọng trong quá trình dạy trẻ LQTPVH Việc lựa chọn tác phẩm văn học rất cần thiết phải lựa chọn trên các tiêu chí cụ thể Do chưa có những quy định cụ thể về tiêu chí, mỗi giáo viên lựa chọn tác phẩm bằng cách nghĩ riêng của bản thân

Theo khảo sát:70% giáo viên ở các nhóm lớp 4 – 5 tuổi ( chiếm 9/12 giáo viên) cho rằng: nên lựa chọn tác phẩm từ các tuyển tập truyện thơ dành cho trẻ

và phải phù hợp với chủ đề 23%(2/12 giáo viên) lựa chpjn tác phẩm dựa trên tiêu chí: phù hợp với chủ đề , phù hợp với tầm nhận thức của độ tuổi.7%( 1/12 giáo viên) lựa chọn tác phẩm dựa trên tiêu chí : độ hấp dẫn của tác phẩm , sự phù hợp với chủ đề, phù hợp với tầm nhận thức và khả năng ngôn ngữ của trẻ

2.2.2.2 Mức độ phù hợp

*Mức độ phù hợp với chủ đề:

Tất cả các trường mầm non được khảo sát đều dạy theo chương trình đổi mới Điều được các trường mầm non chú trọng là triển khai chương trình theo chủ đề Mỗi chủ đề được ấn định trong một khoảng thời gian từ 3 đến 5 tuần Thời gian dài ngắn phụ thuộc vào số lượng chủ đề nhánh và sự hứng thú của trẻ

Khảo sát cho thấy:

+ Tác phẩm phù hợp với chủ đề: 100%

+ Tác phẩm không phù hợp với chủ đề: 0%

Ví dụ: Chủ đề Thế giới động vật, các trường mầm non lựa chọn các tác phẩm sau:

- Tác phẩm cho trẻ làm quen ở hoạt động học có chủ đích

- Trường mầm non Quảng Nham:

Truyện “ Bác gấu đen và hai chú thỏ” , thơ “ Đàn gà con”

- Trường mầm non Quảng Thạch:

Truyện “ Cáo thỏ và gà trống” , thơ “ Ong và Bướm”

- Trường mầm non Quảng Lợi:

Truyện “ Dê con Nhanh Trí” , thơ “ Đàn kiến nó đi”

- Tác phẩm cho trẻ làm quen ở hoạt động góc:

- Trường mầm non Quảng Nham:

Truyện “ Cáo thỏ và gà trống” , thơ “ Mèo đi câu cá”

- Trường mầm non Quảng Thạch;

Truyện “ Bác gấu đen và hai chú thỏ” , thơ “ Ếch con học bài”

- Trường mầm non Quảng Lợi:

Truyện “ Ếch xanh và cá con” , thơ “ Hoa mào gà”

*Mức độ phù hợp với nhận thức của trẻ:

Để xác định mức độ phù hợp của tác phẩm văn học cho trẻ 4 – 5 tuổi , giáo viên cần nắm vững đặc điểm nhận thức , đặc điểm ngôn ngữ của trẻ Ở góc độ này , mức độ phù hợp được xem xét dựa trên các tiêu chí: độ dài (ngắn) của tác phẩm , nội dung tác phẩm, thể loại , sức hấp dẫn của tác phẩm đối với trẻ Qua khảo sát chúng tôi thu được kết quả sau

+ Đối với tác phẩm lựa chọn cho hoạt động học có chủ đích:

83,3% ( 10/12 TP) số lớp mẫu giáo nhỡ được khảo sát lựa chọn tác phẩm phù hợp với độ tuổi

16,7% 9 2/12 TP) số lớp mẫu giáo nhỡ khảo sát lựa chọn tác phẩm chưa phù hợp với độ tuổi

+ Đối với tác phẩm lựa chọn cho hoạt động góc: 62,7% ( 8/12 TP) số tác phẩm được lựa chọn phù hợp với độ tuổi, 37,3% (4/12 TP) số tác phẩm được lựa chọn phù hợp với độ tuổi

Ví dụ chủ đề : Gia Đình ( 4 – 5 tuổi)

- Tác phẩm ở hoạt động học có chủ đích:

- Trường mầm non Quảng Nham:

Truyện “ Nhổ củ cải” , thơ “ Quạt cho bà ngủ”

- Trường mầm non Quảng Thạch:

Truyện “ Thỏ con không vâng lời” , thơ “ ong và bướm”

- Trường mầm non quảng Lợi:

Truyện “ Tấm Cám”, thơ “ Đến thăm bà”

- Tác phẩm ở hoạt động góc:

- Trường mầm non Quảng Nham:

Truyện “ Tích chu” , thơ “ Thương Ông”

- Trường mầm non Quảng Thạch:

Truyện “ Cây Khế” , thơ “ Em yêu nhà em”

- Trường mầm non Quảng Lợi:

Không lựa chọn tác phẩm cho hoạt động góc

Ở ví dụ trên , có thể thấy có một số tác phẩm không phù hợp với độ tuổi 4 –

5 tuổi Chẳng hạn truyện: Nhổ củ cải, Thỏ con không vâng lời…

- Mức độ hấp dẫn của tác phẩm về nội dung và nghệ thuật

Lựa chọn tác phẩm phù hợp và chủ đề là vấn đề cần chú ý Tuy nhiên để việc dạy học tổ chức HĐ LQTPVH đạt được hiệu quả cao thì vấn đề lựa chọn TPVH

đó sao cho hay cả về nội dung và hình thức nghệ thuật để nhằm lôi cuốn, thu hút trẻ chú ý tới tác phẩm cũng giữ một vai trò vô cùng quan trọng Đây là một việc làm không hề đơn giản, nhưng cũng không phải là quá khó đối với người giáo viên mầm non Qua khảo sát việc chú ý lắng, hứng thú lắng nghe các tác phẩm văn học mà giáo viên đọc, kể cho trẻ 4 – 5 tuổi thì tôi nhận thấy rằng:

80% ( 10/12 TP) tác phẩm lựa chọn có sự hấp dẫn trẻ cả về nội dung và nghệ thuật

20% ( 2/12 TP) tác phẩm lựa chọn chưa có sự hấp dẫn trẻ về nội dung và nghệ thuật

2.2.3 Thực trạng nhận thức của giáo viên về đổi mới hình thức , phương pháp cho trẻ LQTPVH

2.2.3.1 Mức độ coi trọng tổ chức HĐ LQTPVH theo hướng đổi mới

- Cách thực hiện:

+ Xây dựng phiếu điều tra

+ Phát phiếu điều tra cho 12 giáo viên tại các trường mầm non mà chúng tôi khảo sát