Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 6 tuổi ở các trường mầm non huyện nho quan, tỉnh ninh bình trong bối cảnh hiện nay

Thực trạng sử dụng phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình .... Đánh giá của đội ngũ CB

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

-NGUYỄN THANH HÀ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ

5 - 6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN NHO QUAN,

TỈNH NINH BÌNH TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NINH BÌNH - 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

-NGUYỄN THANH HÀ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ

5 - 6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN NHO QUAN,

TỈNH NINH BÌNH TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Hà Lan

NINH BÌNH - 2021

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Thanh Hóa, tháng 3 năm 2022

Tác giả luận văn

Nguyễn Thanh Hà

ii

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Lãnh đạo trường Đại học Hồng Đức, các Thầy giáo Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp

đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trường

Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS Nguyễn Thị Hà Lan, người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ em

trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản thân em đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các Thầy, các Cô và các bạn đồng nghiệp

Em xin trân trọng cảm ơn!

Thanh Hóa, tháng 3 năm 2022

Tác giả luận văn

Nguyễn Thanh Hà

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Dự kiến kết quả đạt được 5

9 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Những nghiên cứu nước ngoài 6

1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam 7

1.2 Một số khái niệm công cụ 8

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục 8

1.2.2 Hoạt động giáo dục thể chất và Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi 9

1.2.3 Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5- 6 tuổi 10

1.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi 10

1.2.5 Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay 11

1.3 Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay 11

1.3.1 Bối cảnh hiện nay và vân đề đặt ra đối với giáo dục thể chất cho trẻ 11

iv

1.3.2 Đặc điểm trẻ 5 - 6 tuổi 12

1.3.3 Mục tiêu giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 12 1.3.4 Nội dung giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non 13

1.3.5 Hình thức giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non 16

1.3.6 Phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non 18

1.4 Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay 19

1.4.1 Lập kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non 19

1.4.2 Tổ chức triển khai các hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm non 20

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non 20

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non 22

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay 23

1.5.1 Yếu tố khách quan 23

1.5.2 Yếu tố chủ quan 25

Kết luận chương 1 26

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON, HUYỆN NHO QUAN, TỈNH NINH BÌNH 28

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Nho Quan , tỉnh Ninh Bình 28

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 30

2.2.1 Mục đích khảo sát 30

2.2.2 Nội dung khảo sát 30

2.2.3 Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu 31

2.2.4 Xử lí kết quả 31

v

2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 31 2.3.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 31 2.3.2 Thực trạng về mục tiêu Giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non 33 2.3.3 Thực trạng nội dung hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi

ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 35 2.3.4 Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 37 2.3.5 Thực trạng sử dụng phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 40 2.4 Thực trạng quản lý hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 42 2.4.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lí tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 42 2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi

ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 45 2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 46 2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 48 2.4.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay 50 2.4.6 Đánh giá chung về thực trạng công tác giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 và quản lí hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 53 Tiểu kết chương 2 56

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ

vi

CHẤT CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN

NHO QUAN, TỈNH NINH BÌNH TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 58

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 58

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 58

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 58

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 58

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính linh hoạt, mềm dẻo 59

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay 59

3.2.1 Bồi dưỡng nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm cho CBQL, giáo viên mầm non, nhân viên phụ trách dinh dưỡng về tầm quan trọng của hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non 59

3.2.2 Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về tổ chức các hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ của giáo viên mầm non 61

3.2.3 Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị, các điều kiện hỗ trợ thực hiện hoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ 5-6 tuổi 63

3.2.4 Chỉ đạo đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 64

3.2.5 Phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong quá trình thực hiện hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 66

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 68

3.4 Khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 68

3.4.1 Đối tượng khảo nghiệm 68

3.4.2 Mục đích khảo nghiệm 68

3.4.3 Nội dung khảo nghiệm 68

3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 69

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 69

Kết luận chương 3 75

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 76

TÀI LIỆU THAM KHẢO 80 PHỤ LỤC P1

viii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Mạng lưới trường MN, số trẻ Mầm non, số trẻ 5-6 tuổi, GV mầm non huyện Nho Quan 2020 - 2021 28 Bảng 2.2: Nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non 32 Bảng 2.3: Thực trạng về mục tiêu GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở trường Mầm non 33 Bảng 2.4: Thực trạng nội dung Giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi ở trường Mầm non 36 Bảng 2.5 Đánh giá của CBQL, GV về hiệu quả của hình thức tổ chức hoạt động GDTC 38 Bảng 2.6: Đánh giá của CBQL, GV về hiệu quả của phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục thể chất 40 Bảng 2.7 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về thực trạng xây dựng kế hoạch

tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 42 Bảng 2.8 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi 45 Bảng 2.9 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về thực trạng chỉ đạo thực thực hiện giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 46 Bảng 2.10 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả quản lí tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 49 Bảng 2.11 Đánh giá chung về thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình trong cảnh hiện nay 51 Bảng 3.1 Đánh giá của các khách thể điều tra về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp GDTCcho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình 69 Bảng 3.2 Mức độ tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 73

nhân cách con người, hướng tới mục tiêu “Giúp trẻ em phát triển về thể chất,

tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào học lớp một” [3] Để thực hiện mục tiêu đó, đòi hỏi

giáo viên mầm non (GVMN) cần phải có những phẩm chất và năng lực nghề nghiệp đặc thù, vừa chăm sóc, nuôi dưỡng, vừa giáo dục toàn diện trẻ

Giáo dục thể chất (GDTC) là một trong 5 nhiệm vụ của giáo dục mầm non, đồng thời chất lượng của hoạt động GDTC có ảnh hưởng mạnh

mẽ và trực tiếp đến các lĩnh vực giáo dục khác như giáo dục nhận thức, thẩm mỹ, tình cảm - kỹ năng xã hội và ngôn ngữ Giáo dục thể chất cho trẻ mầm non càng có ý nghĩa quan trọng bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh

mẽ, các cơ quan đang hoàn thiện, cơ thể trẻ còn non nớt dễ bị phát triển lệch lạc, mất cân đối nếu không được quan tâm, chăm sóc đúng cách và khoa học

Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, nhiều yếu tố ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự phát triển thể chất cũng như GDTC của trẻ như: trẻ

sử dụng điện thoại, các trò chơi điện tử với thời gian quá nhiều, hạn chế các hoạt động vận động, nền nếp và thói quen sinh hoạt của trẻ thiếu khoa học do bố mẹ nuông chiều, nhiều yếu tố gây mất an toàn cho trẻ như các vật cháy, nổ, thiết bị điện tử nhiều, nhà cao tầng…Do vậy, nếu không được chăm sóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây ảnh hưởng hoặc để lại di chứng nặng nề cho cơ thể, ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần cũng như chất lượng cuộc sống của con người, thậm chí có lúc không đảm bảo an toàn tính mạng

2

Hoạt động GDTC và quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình đã đạt được những kết quả nhất định: các GV đều thực hiện nghiêm túc nội dung GDTC theo chương trình do Bộ Giáo dục ban hành; sử dụng linh hoạt, hiệu quả các phương pháp và hình thức GDTC, thường xuyên tổ chức công tác kiểm tra dự giờ tư vấn….Tuy nhiên, thực tiễn quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở các trường mầm non huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình còn bộc lộ những tồn tại nhất định: Kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục thể chất của GV còn hạn chế, điều kiện cơ

sở vật chất, thiết bị để tổ chức hoạt động GDTC còn hạn chế, chưa đáp ứng, thiếu sự phối hợp thường xuyên giữa các lực lượng trong hoạt động GDTC, công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động GDTC chưa kịp thời

Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn vấn đề: “Quản lý hoạt động

giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay" làm đề tài nghiên cứu

nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý hoạt động GDTC cho trẻ mầm non 5-6 tuổi nói riêng, hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ nói chung

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non trong bối cảnh hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động GDTC trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

3

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất hợp lý hợp lý các biện pháp quản lý hoạt động GDTC ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động GDTC nói riêng, hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ 5-6 tuổi nói chung trong bối cảnh hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-

6 tuổi ở các trường Mầm non

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

6.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Nghiên cứu này được tiến hành tại 8 trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình, gồm các trường:

- Trường MN Xích Thổ

- Trường MN Gia Sơn

- Trường MN Gia Lâm

- Trường MN Gia Thủy

- Trường MN Đức Long

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Đọc, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các tài liệu, văn bản, công trình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến tổ chức hoạt động GDTC và quản lý hoạt động GDTC để xây dựng lý luận cho đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra, khảo sát

Thiết kế mẫu phiếu điều tra cán bộ quản lý, giáo viên nhằm khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động GDTC và quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-

6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình

7.2.2 Phương pháp quan sát

Quan sát việc tổ chức các hoạt động GDTC, công tác quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình nhằm thu thập các thông tin hỗ trợ phân tích đánh giá thực trạng

7.2.3 Phương pháp xin ý kiến chuyên gia

Xin ý kiến của các nhà nghiên cứu, các cán bộ quản lý có nhiều kinh nghiệm trong quá trình tổ chức hoạt động GDTC ở các trường để hoàn chỉnh khung lý luận của đề tài, về nội dung phiếu điều tra, khảo sát, về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất

5

7.2.4 Phương pháp tổng kết và rút kinh nghiệm

Tổng kết kinh nghiệm hoạt động GDTC và quản lý hoạt động GDTC

từ các chuyên gia trong lĩnh vực GDMN

7.2.5 Phương pháp phỏng vấn

Nhằm trao đổi với các CBQL, GV về hoạt động GDTC, tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ MN, thu thập thêm thông tin cho kết quả nghiên cứu

7.3 Phương pháp thống kê toán

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để tổng hợp, phân tích kết quả nghiên cứu

Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, phụ lục, tài liệu tham khảo, luận văn có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5- 6 tuổi ở các trường Mầm non trong bối cảnh hiện nay

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm non Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

6

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON TRONG

BỐI CẢNH HIỆN NAY

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu nước ngoài

Hướng nghiên cứu về GDTC và quản lý hoạt động GDTC đã được nhiều nhà khoa học trên thế giới đi sâu tìm hiểu

Brian W Timmons, Patti-Jean Naylor, and Karin A Pfeiffer [18] cho

rằng: Hoạt động thể chất ở lứa tuổi mầm non nếu không được quan tâm, chú trọng và thực hiện nghiêm túc sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển trọng lượng cơ thể của trẻ, ví như béo phì, chảy cơ Chính vì vậy tác giả đã khuyến cáo các nhà trường và gia đình cần thực sự quan tâm đến vấn

đề này để giúp cho quá trình phát triển thể chất của trẻ đạt hiệu quả cao

Melody Oliver, Grant M Schofield & Gregory S Kolt [22] chỉ ra

rằng: Việc định lượng hoạt động thể chất ở trẻ mẫu giáo là điều cần thiết

để thiết lập tỷ lệ hoạt động thể chất phù hợp với sức khỏe của trẻ Trong nghiên cứu của mình, tác giả tập trung đánh giá về các công cụ đo lường hoạt động thể chất cho trẻ mẫu giáo, tổng quan về đo lường hoạt động thể chất của trẻ mẫu giáo để từ đó xác định các hoạt động thể chất cho các đối tượng giới tình, lứa tuổi khác nhau

David Crawford, Ph Da JoSalmon, Ph Da Anthony D, Okely EdDb Kylie, Hesketh Ph.Da [19] nghiên cứu và chỉ ra mối tương quan

giữa hoạt động thể chất và sự phát triển toàn diện của trẻ mẫu giáo, nghiên cứu về ảnh hưởng của cha mẹ đến xu hướng phát triển thẻ chất của trẻ

Gary S Goldfield, Alysha Harvey,1 Kimberly Grattan, Kristi B Adamo [20] tập trung nghiên cứu các giải pháp tổ chức các hoạt động

7

GDTC trong các trường mầm non nhằm tăng cường sức khỏe, tăng cường hiệu quả của các hoạt động để phát triển các cơ quan vận động cho trẻ mẫu giáo

Các tác giả đều đi sâu nghiên cứu các phương diện như: vai trò, tầm quan trọng của thể chất và hoạt động thể chất đối với sức khỏe trẻ nói chung, đối với việc ngăn chặn, chống các loại bệnh gây nguy hiểm cho trẻ,

ví như chống béo phì, còi xương và một số bệnh thường gặp Từ đó cần có những hướng nghiên cứu mới về quản lý hoạt động giáo dục thể chất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động vận động cho trẻ cũng như thực hiện nhiệm

vụ chăm sóc sức khoe và dinh dưỡng đối với trẻ mầm non

1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam

Nghiên cứu về GDTC cho trẻ mẫu giáo và quản lý các hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo cũng được nhiều nhà nghiên cứu, nhiều công trình quan tâm, đề cập

Hướng nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Huyền [7] đã đi sâu, tập trung phân tích thực trạng công tác quản lý GDTC ở trường mầm non theo hướng đảm bảo chất lượng Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDTC cho trẻ mầm non, các biện pháp tác giả nghiên cứu, đề xuất đều tập trung vào việc phát triển năng lực cho CBQL trường mầm non trong việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động giáo dục thể chất nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện trong các trường mầm non

Tác giả Lê Thu Hương [9] đã tổng hợp kinh nghiệm về việc tổ

chức thực hiện chương trình GDMN trong nước và trên thế giới Đánh giá thực trạng GDMN và việc thực hiện giáo dục trong các trường mầm non hiện nay

Tác giả Lê Hải, đã đi sâu tìm hiểu thực trạng công tác quản GDTC cho trẻ 5-6 tuổi theo chương trình GDMN mới tại một số trường mầm non

8

nội và ngoại thành TP.HCM và đã chỉ ra một số tồn tại, ảnh hưởng đến chất lượng GDTC cũng như chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ

Tác giả Nguyễn Bá Minh [12] với công trình “Hướng dẫn tổ chức

các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non”, Vũ Thị Đoan Trang [17] với công trình “Quản lý giáo dục thể chất thông qua giáo dục vận động cho trẻ mầm non 3-4 tuổi ở trường Mầm non Nhật Tân - Tây Hồ - Hà Nội”, Nguyễn Thúy Nhân với “Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý giáo dục mầm non tại cơ sở thuộc thành phố Hà Nội”

Các công trình trên nghiên cứu hoạt động GDTC và quản lý hoạt động GDTC ở phương diện giáo dục phát triển vận động, trò chơi vận động

và các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động vận động ở các trường mầm non Do vậy, các hướng nghiên cứu này vẫn chưa bao quát được nhiệm vụ, nội dung của GDTC ở các phương diện phát triển vận động, chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng và đảm bảo an toàn cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục

* Quản lý

Theo tác giả Trần Kiểm [11] “Quản lý là phối hợp nỗ lực của nhiều

người sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của

xã hội"

Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc [4] thì:

"Quản lý là hoạt động có định hướng có chủ đích của chủ thể quản lý đến

khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức"

Như vậy, Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ

thể quản lý để điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt

9

động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan

* Quản lý giáo dục

Theo tác giả Trần Kiểm [11]

Quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thê hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành Giáo dục

Cũng có thể định nghĩa quản lý giáo dục thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường

1.2.2 Hoạt động giáo dục thể chất và Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi

* Hoạt động giáo dục thể chất

Giáo dục thể chất là quá trình phát triển vận động và giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe cho trẻ nhằm nâng cao thể lực và tạo cơ sở cho sự phát triển nhân cách của trẻ Giáo dục thể chất gồm [3]:

a) Phát triển vận động

- Động tác phát triển các nhóm cơ và hô hấp

- Các kỹ năng vận động cơ bản và phát triển các tố chất trong vận động

- Các cử động bàn tay, ngón tay và sử dụng một số đồ dùng, dụng cụ

10

b) Giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe

- Nhận biết một số món ăn, thực phẩm thông thường và ích lợi của chúng đối với sức khỏe

- Tập làm một số việc tự phục vụ trong sinh hoạt

- Giữ gìn sức khỏe và an toàn

Từ các cơ sở trên, theo chúng tôi, Hoạt động GDTC là quá trình

hoạt động có mục đích, có kế hoạch của GV mầm non thông qua các hình thức giáo dục trong nhà trường nhằm phát triển vận động và giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe cho trẻ đáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục mầm non

1.2.3 Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5- 6 tuổi

Từ khái niệm hoạt động GDTC, theo chúng tôi Hoạt động GDTC

cho trẻ 5 - 6 tuổi là quá trình hoạt động có mục đích, có kế hoạch của GV mầm non thông qua các hình thức giáo dục trong nhà trường nhằm phát triển vận động và giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe cho trẻ phù hợp với đặc điểm trẻ nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non

1.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi

Từ các khái niệm: Quản lý, quản lý giáo dục và hoạt động GDTC

cho trẻ 5-6 tuổi đã nêu ở trên, theo chúng tôi: Quản lý hoạt động giáo dục

thể chất cho trẻ 5-6 tuổi là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng trường mầm non nhằm chỉ đạo cho các GV tổ chức thực hiện kế hoạch để phát triển vận động và giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe cho trẻ phù hợp với đặc điểm trẻ nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non

Hiệu trưởng là người quản lý, chỉ đạo các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ nói chung, hoạt động giáo dục thể chất nói riêng; từ khâu lựa chọn nội dung, đa dạng hóa về hình thức, thực hiện từng bước việc quản lý hoạt động GDTC cho trẻ tại các trường mầm non

11

1.2.5 Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay

Từ các khái niệm: Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5-6

tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng trường mầm non nhằm chỉ đạo cho các

GV tổ chức trong trường cùng thực hiện kế hoạch để phát triển vận động và giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe cho trẻ phù hợp với đặc điểm trẻ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non và sự phát triển xã hội hiện nay

Hiệu trưởng phải là người nắm bắt được những thay đổi, phát triển của xã hội về các phương diện, sự đổi mới của giáo dục mầm non để thực hiện công tác quản lý hoạt động GDTC cho trẻ một cách hiệu quả nhất

1.3 Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay

1.3.1 Bối cảnh hiện nay và vân đề đặt ra đối với giáo dục thể chất cho trẻ

* Có thể nói, trong tình hình phát triển xã hội hiện nay, giáo dục thể chất cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 5-6 tuổi càng phải được quan tâm hơn bao giờ hết bởi lẽ thể chất là yếu tố quan trọng để giúp trẻ em có một sức khỏe tốt, cơ thể khỏe mạnh, phát triển Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, gia đình trẻ thường có xu hướng nuông chiều, chế độ ăn uống chưa khoa học, thạm chí có những gia đình có điều kiện kinh tế thường chăm sóc, bồi dưỡng con cái theo cách ăn uống thật thoải mái, nhiều chất, hoặc có trẻ rất thích ăn các đồ ăn nhanh, béo…uống các loại chất có ga, ăn nhiều đồ ngọt…Bên cạnh đó, cùng với sự phát triển của 4.0 dẫn đến nhiều gia đình cho con em sử dụng điện thoạt, ti vi với thời gia quá lớn trong một ngày hoặc nuông chiều trẻ bằng cách cho trẻ sử dụng điện thoại mỗi khi trẻ có biểu hiện đòi hỏi Việc trẻ sử dụng điện thoại với thời gian lớn trong ngày

đã hạn chế các khả năng vận động, phát triển vận động cũng như ảnh hưởng nhất định đến thị lực của trẻ

Hơn nữa, hiện nay vấn đề an toàn thực phẩm cũng cần được nhà trường

12

đặc biệt quan tâm, nhiều đồ ăn và thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm đã được đưa vào thị trường, nếu nhà trường, cha mẹ trẻ không quan tâm, không có kiến thức và ý thức về việc này thì có thể vô tình cho trẻ sử dụng các thực phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ Do vậy, nhà trường, gia đình không chỉ có kiến thức và trách nhiệm về vấn đề này mà còn giáo dục để hình thành cho trẻ ý thức và hiểu biết để tránh xa những thực phẩm không an toàn, không đảm bảo vệ sinh hiện đang trôi nổi trên thị trường

“tôi” rõ nét

Trẻ đã có tính tự lập và thích được tham gia nhiều hoạt động nhằm khám phá thế giới xung quanh, thỏa mãn trí tò mò và nhu cầu vận động

1.3.3 Mục tiêu giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

Chương trình GDMN ban hành kèm theo Văn bản số 01/2021 ngày

13 tháng 4 năm 2021, mục tiêu giáo dục thể chất [3] là:

- Khỏe mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi

- Có một số tố chất vận động: nhanh nhẹn, mạnh mẽ, khéo léo và bền bỉ

13

- Thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng, đúng tư thế

- Có khả năng phối hợp các giác quan và vận động; vận động nhịp nhàng, biết định hướng trong không gian

- Có kỹ năng trong một số hoạt động cần sự khéo léo của đôi tay

- Có một số hiểu biết về thực phẩm và ích lợi của việc ăn uống đối với sức khỏe

- Có một số thói quen, kỹ năng tốt trong ăn uống, giữ gìn sức khỏe

và đảm bảo sự an toàn của bản thân

Các mục tiêu trên cho thấy thế chất và GDTC có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển sức khỏe, tinh thần cũng với các kỹ năng tự phục vụ,

kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ Chính vì vậy, GDTC vừa

là mục tiêu, vừa là nhiệm vụ của hoạt động giáo dục mầm non

1.3.4 Nội dung giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

Chương trình GDMN ban hành kèm theo Văn bản số 01/2021 ngày

13 tháng 4 năm 2021, giáo dục thể chất [3] gồm có nội dung sau:

+ Đưa ra phía trước, đưa sang ngang, đưa về phía sau

+ Nhảy lên, đưa 2 chân sang ngang; nhảy lên đưa một chân về phía trước, một chân về sau

* Các kỹ năng vận động cơ bản và phát triển các tố chất trong vận động

- Đi và chạy:

+ Đi bằng mép ngoài bàn chân, đi khuỵu gối

+ Đi trên dây (dây đặt trên sàn), đi trên ván kê dốc

+ Đi nối bàn chân tiến, lùi

+ Đi, chạy thay đổi tốc độ, hướng, dích dắc theo hiệu lệnh

+ Chạy 18m trong khoảng 10 giây

+ Chạy chậm khoảng 100 - 120m

- Bò, trườn, trèo:

+ Bò bằng bàn tay và bàn chân 4m - 5m

+ Bò dích dắc qua 7 điểm

+ Bò chui qua ống dài 1,5m x 0,6m

+ Trườn kết hợp trèo qua ghế dài 1,5m x 30cm

+ Trèo lên xuống 7 gióng thang

- Tung, ném, bắt:

+ Tung bóng lên cao và bắt

+ Bật - nhảy từ trên cao xuống (40 - 45cm)

+ Bật tách chân, khép chân qua 7 ô

- Cài, cởi cúc, kéo khóa (phéc mơ tuya), xâu, luồn, buộc dây

b) Giáo dục dinh dƣỡng và sức khỏe

* Nhận biết một số món ăn, thực phẩm thông thường và ích lợi

của chúng đối với sức khỏe

* Tập làm một số việc tự phục vụ trong sinh hoạt

- Tập luyện kỹ năng: đánh răng, lau mặt, rửa tay bằng xà phòng

- Đi vệ sinh đúng nơi quy định, sử dụng đồ dùng vệ sinh đúng cách

* Giữ gìn sức khỏe và an toàn

- Tập luyện một số thói quen tốt về giữ gìn sức khỏe

- Lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường đối với sức khỏe con người

- Lựa chọn và sử dụng trang phục phù hợp với thời tiết

- Ích lợi của mặc trang phục phù hợp với thời tiết

- Nhận biết một số biểu hiện khi ốm, nguyên nhân và cách phòng tránh

- Nhận biết và phòng tránh những hành động nguy hiểm, những nơi không an toàn, những vật dụng nguy hiểm đến tính mạng

- Nhận biết một số trường hợp khẩn cấp và gọi người giúp đỡ

1.3.5 Hình thức giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

Dựa vào chế độ sinh hoạt hàng ngày ở trường mầm non, dựa vào nội dung giáo dục thể chất, theo chúng tôi, hình thức giáo dục thể chất cho trẻ mầm non bao gồm:

- Thông qua các hoạt động học

Qua hoạt động học, đặc biệt hoạt động “KPKH về MTXQh”, “Làm

17

quen với TPVH”, “Hoạt động âm nhạc”, “Hoạt động tạo hình”, Hoạt động thể chất”… giáo viên tổ chức cho trẻ tiếp cận và khám phá các sự vật, hiện tượng của thế giới xung quanh, thông qua các chủ đề phù hợp với từng lứa tuổi để hình thành cho trẻ những hiểu biết các đối tượng có liên: Tên gọi, đặc điểm cấu tạo của đối tượng, biết được thành phần các chất, lợi ích và ảnh hưởng của các chất đối với sức khỏe của con người, có thói quen ăn uống vệ sinh, chăm sóc sức khỏe và tránh xa những nơi gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng

* Thông qua hoạt động góc

Hoạt động góc ở trường mầm non là hoạt động có rất quan trọng với trẻ Trẻ được trải nghiệm qua các vai chơi, các hành động, ứng xử của các nhân vật mà trẻ đóng vai (những tình huống liên quan đến sức khỏe, y tế,

vệ sinh, nguy cơ tai nạn, các loại rau, củ quả….) sẽ giúp trẻ có những hiểu biết, ý thức đối với việc chăm sóc sức khỏe bản thân

* Thông qua giờ thể dục

Tổ chức tốt giờ thể dục và nếu trẻ tham gia các hoạt động thể dục theo chương trình và hướng dẫn của giáo viên, trẻ sẽ hình thành và phát triển kỹ năng vận động - một trong những thành tố của thể chất

* Thông qua thể dục sáng

Thể dục sáng giúp giúp trẻ có sự vận động nhẹ nhàng, các động tác vừa phải và phù hợp sẽ giúp trẻ có sự mềm dẻo các khớp, các cơ vận động, điều hòa nhịp thở và đặc biệt giúp cơ thể sảng khoái để cho một ngày hoạt động tích cực ở trường mầm non

* Thông qua ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân

- Hoạt động ăn, ngủ và vệ sinh cá nhân là các hoạt động thuộc nội dung chăm sóc sức khỏe, hoạt động ăn nếu được tổ chức tốt không chỉ đảm bảo cung cấp chất dinh dưỡng cho trẻ mà còn giáo dục thói quen, hành vi, ý

18

thức ăn uống đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm

- Khi tổ chức ngủ cho trẻ, GV hướng dẫn trẻ làm cùng cô những hoạt động vừa sức như trải chiếu, gấp chăn, lấy gối…

Bên cạnh đó, việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ đảm bảo đúng nơi qui định, đảm bảo an toàn và đặc biệt GV cần thực hiện đúng, đầy đủ chế độ ngủ, thời gian của mỗi giấc ngủ dành cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi theo qui định của chương trình giáo dục mầm non để giúp cho trẻ có điều kiện phát thể chất tốt nhất

1.3.6 Phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

a Phương pháp dùng lời nói: Giáo viên sử dụng ngôn ngữ giàu

hình ảnh của mình để kích thích, thu hút trẻ theo dõi, tham gia cùng cô, tập trung nghe cô hướng dẫn, giải thích các động tác, tên gọi của các động tác

và hướng dẫn (thông qua lời nói) qui trình thực hiện các động tác vận động: Ném bóng, chạy, bật xa tại chỗ…Lời nói giàu hình ảnh của GV sẽ giúp trẻ

dễ nhớ, dễ hiểu và từ đó thực hiện theo một cách dễ dàng

b Phương pháp trực quan: Phương pháp này chính là các thao tác,

hành động của GV khi hướng dẫn trẻ thực hiện các động tác vận động, hoặc trong quá trình tổ chức cho trẻ khám phá các loại rau, củ quả giàu chất dinh dưỡng, GV có thể sử dụng tranh ảnh, video minh họa Phương pháp này giúp cho quá trình tiếp thu các thao tác vận động để phát triển thể chất cũng như nhận thức về các đối tượng có liên quan đến sức khỏe con người một cách hiệu quả hơn

c Phương pháp thực hành: GV lặp lại vận động nhiều lần để giúp

hình thành cho trẻ kĩ năng vận động, kĩ năng tự vận động, biết vận dụng chúng vào thực tế vui chơi và các tình huống trong sinh hoạt, làm giàu vốn kiến thức, tạo điều kiện cho trẻ vận dụng những kĩ năng vận động đó 1 cách hợp lí

- Xác định mục tiêu, nội dung của hoạt động GDTC cho trẻ mầm non 5-6 tuổi

- Phân tích đánh giá để có những tìm hiểu, nhận định khác quan về thực trạng hoạt động GDTC từ các phương diện khác nhau dể có cơ sở tin cậy cho việc xây dựng kế hoạch

- Xây dựng kế hoạch hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi theo tuần, tháng, năm phù hợp với chủ đề: Kế hoạch cần phải được xây dựng một cách nghiêm túc, dựa trên chương trình giáo dục mầm non và nội dung GDTC qui định

- Xác định các biện pháp, các hành động cụ thể để thực hiện kế hoạch hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

- Xây dựng kế hoạch sử dụng kinh phí các nguồn lực, chi phí cho việc tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

- Xây dựng kế hoạch tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng cho giáo viên về tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

- Xây dựng kế hoạch phối hợp các lực lượng trong và ngoài trường mầm non trong việc tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

Trên cơ sở bản kế hoạch GDTC cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non, hiệu trưởng cùng với ban giám hiệu chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên

20

mầm non từng hoạt động cụ thể dựa trên bản kế hoạch chung Dự kiến về thời gian thực hiện, nội dung chương trình giáo dục, các chủ đề cần thực hiện cho trẻ

1.4.2 Tổ chức triển khai các hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm non

Trên cơ sở nắm bắt được năng lực, sở trường và đặc điểm của từng

GV, hiệu trưởng phân công phân nhiệm cho GV một cách rõ ràng, phù hợp Muốn vậy, Hiệu trưởng cần:

- Phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng giáo viên, nhân viên

- Tổ chuyên môn phân công giáo viên các khối, lớp xây dựng và thực hiện kế hoạch GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi dựa trên nội dung chương trình GDMN, các chủ đề, chủ điểm

- Phối hợp với các tổ chức, đoàn thể thực hiện nội dung kế hoạch GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi

- Đánh giá những tồn tại, hạn chế về về mọi mặt cũng như những thuận lợi trong triển khai kê hoạch GDTC để có các phương án ứng phó khi cần thiết

- Thực hiện có hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật trong thực hiện nội dung kế hoạch GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

Trong quá trình tổ chức quản lý hoạt động GDTC cho trẻ mầm non 5-6 tuổi, Hiệu trưởng cần điều hành và triển khai hoạt động nhằm đạt hiệu quả cao nhất Cụ thể:

Chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi: Các nhiệm

vụ GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi cần được Hiệu trưởng nắm vững và yêu cầu thực hiện nghiêm túc, bao gồm các nhiệm vụ phát triển vận động, chú trọng

21

các động tác, kỹ năng vận động cần thiết, phù hợp với lứa tuổi; Giáo dục trẻ có ý thức và thói quen ăn uống vệ sinh, an toàn, có kiến thức về dinh dưỡng, thực phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm đối với sức khỏe con người, giáo dục ý thức giữ gìn sức khỏe, đảm bảo an toàn cho bản thân và mọi người Đặc biệt trong tình hình dịch bệnh covid hiện nay, vấn đề ý thức trong chăm sóc sức khỏe, giữ an toàn cho bản thân và mọi người càng được quan tâm, các nhà trường nói chung và trường MN nói riêng cũng cần đưa nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe thời dịch bệnh covid để giúp trẻ em có ý thức

về thực hiện các yêu cầu qui định về đảm bảo an toàn cho bản thân, mọi người trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh,

Chỉ đạo đổi mới, đa dạng hóa hình thức GDTC cho trẻ 5-6 tuổi: Theo chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ MG 5- 6 tuổi, có các hình thức GDTC: Thể dục sáng, hoạt động học, hoạt động góc, Hoạt động ngoài trời, hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân, hoạt động thể dục…Các hoạt động này cần được GV sử dụng một cách linh hoạt, sáng tạo cùng với các thiết bị, đồ dùng dạy học, đồ chơi để tạo hứng thú cho trẻ Có thể lồng ghép các tình huống, các trò chơi, các câu đố, các video có ý nghĩa thực tiễn đối với việc GDTC, có thể khai thác các vốn sống, kinh nghiệm của trẻ để đưa ra các nhiệm vụ nhận thức, giáo dục trẻ một cách mềm dẻo, sáng tạo, hiệu quả

Chỉ đạo tăng cường vai trò giám sát của cán bộ quản lý với hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi: Các hoạt động cần có sự giám sát của tổ trưởng chuyên môn, Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn để kịp thời điều chỉnh, chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động GDTC nói riêng, hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ nói chung đáp ứng yêu cầu, mục tiêu GDMN trong bối cảnh hiện nay

Chỉ đạo nêu gương các điển hình về công tác GDTC cho trẻ 5-6 tuổi Chỉ đạo các tổ chức trong trường cùng nhau hợp tác, đoàn kết để thực hiện tốt hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi Việc triển khai kế hoạch cần được

22

mọi cá nhân, mọi tổ chức trong trường nhận thức và thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, tạo nên sự cộng hưởng, tác động hỗ trợ mạnh mẽ để đạt hiệu quả cao Vì vậy, Hiệu trưởng và các CBQL của trường cần yêu cầu mọi người cùng có trách nhiệm cao trong việc triển khai kế hoạch đã xây dựng

Chỉ đạo việc phối kết hợp giữa nhà trường với cha mẹ trẻ, Hội cha

mẹ học sinh trong thực hiện hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi Bởi lẽ, trẻ được sống, sinh hoạt và chịu ảnh hưởng không nhỏ ở sự chăm sóc của gia đình trẻ nên gia đình là lực lượng giáo dục quan trọng, hợp tác với nhà trường trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ Do đó, để kế hoạch hoạt động GDTC đạt hiệu quả và mục tiêu đề ra, Nhà trường cần có sự quan tâm, phối hợp thường xuyên với gia đình, thống nhất kế hoạch GDTC

về mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp…để gia đình cùng chia sẻ, chung sức và ủng hộ nhà trường về mọi mặt nhằm tạo điều kiện cho trẻ có điều kiện GDTC một cách tốt nhất

Chỉ đạo việc động viên, khen thưởng, phê bình kịp thời, khách quan trong hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi Hoạt động giáo dục trong trường mầm non nói chung và hoạt động GDTC nói riêng cần có sự quan tâm để nắm bắt tình hình hoạt động, có hình thức, biện pháp động viên, khen thưởng cũng như nhắc nhở phê bình kịp thời, khách quan

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

Trong quá trình tổ chức hoạt động GDTC cho trẻ mầm non 5-6 tuổi, Hiệu trưởng cần kiểm tra, đánh giá sự thực hiện nhiệm vụ của giáo viên, nhân viên để điều chỉnh nhằm đảm bảo hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi đạt tới mục tiêu đề ra, theo dõi các hoạt động qua báo cáo và qua kiểm tra thực tế để kịp thời nhắc nhở, uốn nắn cũng như có hình thức khen thưởng, động viên Việc kiểm tra, đánh giá hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi thể hiện qua các công việc như:

23

Xác định các tiêu chí đánh giá hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi Kiểm tra quá trình thực hiện kế hoạch hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi Kiểm tra việc phối hợp giữa các lực lượng trong hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

Phát hiện các sai sót và kịp thời điều chỉnh kế hoạch hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

Sử dụng kết quả kiểm tra, đánh giá hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

để đánh giá cán bộ GV trong trường MN

Tổng kết, rút kinh nghiệm từng giai đoạn để kịp thời có những điều chỉnh trong công tác GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non trong bối cảnh hiện nay

Nhiều gia đình quá tập trung cuộc sống mưu sinh hoặc nuông chiều trẻ thái quá, cho trẻ chơi điện thoại để tránh phải trông nom, chăm sóc dẫn đến hại mắt và hạn chế các cơ quan vận động của trẻ Lứa tuổi này, thay vì ngồi chơi điện thoại hoặc trò chơi điện tử qua máy tính, trẻ cần phải được vui chơi, vận động để có co thể dẻo dai, linh hoạt và phát triển đúng hướng

Nhiều phụ huynh chưa có kiến thức cũng như phương pháp chăm sóc trẻ một cách khoa học, phù hợp với độ tuổi và nhu cầu dinh dưỡng của cơ

24

thể, làm ảnh hưởng đến sức khỏe và phát triển vận động cho trẻ Điều này gây khó khăn cho cán bộ quản lý trong quá trình phối hợp với phụ huynh trong việc hỗ trợ phát triển thể chất cho trẻ 5-6 tuổi

b Sự kết hợp giữa gia đình trẻ, các tổ chức xã hội với nhà trường trong việc triển khai hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

* Phối hợp thực hiện chương trình chăm sóc bảo vệ sức khỏe cho trẻ

- Tổ chức khám sức khỏe, theo dõi sức khỏe của trẻ 5- 6 tuổi theo định kỳ và theo qui định của Bộ giáo dục và Đào tạo

- Giáo viên và cha mẹ trẻ cùng chia sẻ, trao đổi kiến thức chăm sóc sức khỏe cho trẻ

- Phòng chống suy dinh dưỡng và béo phì cho trẻ, có kế hoạch và biện pháp chăm sóc đối với trẻ suy dinh dưỡng và trẻ có khiếm khuyết

* Phối hợp kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mầm non 5-6 tuổi: Gia đình tham gia cùng với ban giáo hiệu nhà trường kiểm tra đánh giá chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi; Tham gia đóng góp ý kiến với nhà trường về chương trình và phương pháp dinh dưỡng, phát triển vận động cho trẻ

* Tham gia xây dựng cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ hoạt động GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi

- Tham gia cùng với CB, GV trường mầm non vệ sinh trường lớp, các khuôn viên trong sân trường, khu vực vui chơi và sân tập luyện thể chất

* Phối hợp trong việc đầu tư, trang bị, mua sắm cơ sở vật chất để giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi

- Cha mẹ cùng với nhà trường thống nhất để đóng góp kinh phí để mua sắm các đồ chơi ngoài trời phục vụ cho giáo dục thể chất, xây dựng các khuôn viên, sân bãi để trẻ vận động và phát triển vận động;

25

c Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường

Đây cũng là yếu tố khách quan có ảnh hưởng nhất định đến hoạt động GDTC cho trẻ 5 - 6 tuổi Bởi lẽ, để triển khai, thực hiện được hoạt động GDTC thì cần phải có các trang thiết bị, phương tiện hỗ trợ và đầy đủ các dụng cụ cho hoạt động GDTC

1.5.2 Yếu tố chủ quan

a Năng lực quản lý của hiệu trưởng

+ Hiệu trưởng là người đứng đầu nhà trường, có trách nhiệm trong việc quản lý, điều hành mọi hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ theo mục tiêu, yêu cầu của chương trình GDMN

Hiện nay, nhiều Hiệu trưởng năng lực quản lý còn hạn chế như: Không nắm vững chuyên môn về giáo dục thể chất, không có sự giám sát, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc hoạt động GDTC tại trường mà khoán trắng cho Hiệu phó hoặc tổ trưởng chuyên môn

b Năng lực của giáo viên

Năng lực sư phạm cụ thể là các kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ là yếu tố quan trọng, quyết định chất lượng của hoạt động giáo dục, GV cần

có kiến thức và kỹ năng sư phạm sâu, rộng về lĩnh vực này, cụ thể các kiến thức về chăm sóc sức khỏe, phát triển vận động, vệ sinh an toàn thực phẩm… Nhờ năng lực sư phạm sẽ giúp GV thiết kế, tổ chức hoạt động một cách sáng tạo và linh hoạt, hiệu quả

26

Kết luận chương 1

Hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non là hoạt động giáo dục có vai trò quan trọng trong việc nâng cao thể lực (chiều cao, cân nặng…), tăng cường sức khoẻ của trẻ, giúp trẻ phát triển các kĩ năng vận động Bên cạnh đóm hoạt động GDTC còn giúp trẻ có hiểu biết

về chăm sóc sức khỏe bản thân, hiểu về các chất dinh dưỡng đối với cơ thể con người, hình thành thói quen vệ sinh cơ thể, chăm sóc sức khỏe một cách khoa học để có cơ thể phát triển cân đối, hài hoà, lối sống lành mạnh

Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong bối cảnh hiện nay càng có ý nghĩa quan trọng bởi những ảnh hưởng từ môi trường sống cùng nhận thức của gia đình đến quá trình phát triển thể chất cũng như giáo dục thể chất của trẻ cũng có những vấn đề cần phải có sự quan tâm và thống nhất thực hiện giữa các lực lượng giáo dục để nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện trẻ, đáp ứng mục tiêu giáo dục mầm non

Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong bối cảnh hiện nay cần phái được thực hiện một cách hệ thống, nhất quán giữa các thành tố của quá trình giáo dục, từ mục đích của hoạt động, nội dung của hoạt động, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục thể chất

Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong bối cảnh hiện nay là một nhiệm vụ quan trọng của Hiệu trưởng các trường

MN, bởi GDTC là một nhiệm vụ quan trọng góp phần vào thực hiện nhiệm

vụ giáo dục toàn diện

Nội dung quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi trong bối cảnh hiện nay bao gồm các hoạt động: Lập kế hoạch quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non; Tổ chức triển khai hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non; Chỉ đạo thực hiện hoạt động GDTC ở các trường mầm non; Kiểm tra, đánh giá hoạt động GDTC ở các trường mầm non

27

Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động GDTC ở các trường mầm non gồm 5 yếu tố cơ bản đó là: Nhận thức của phụ huynh, xã hội về hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non; Sự kết hợp giữa gia đình trẻ, các tổ chức xã hội với nhà trường trong việc triển khai hoạt động GDTC cho trẻ mầm non 5-6 tuổi; Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường; Năng lực quản lý của Hiệu trưởng; Năng lực của đội ngũ giáo viên, nhân viên nhà trường

28

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON, HUYỆN NHO

Năm học 2020 - 2021, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình có 27

trường mầm non

16550 trẻ, trong đó có 2679 trẻ 5 - 6 tuổi Số giáo viên và nhân viên là

649, CBQL là 81 Trình độ giáo viên có tỉ lệ đạt chuẩn và trên chuẩn là 100%

Bảng 2.1 Mạng lưới trường MN, số trẻ Mầm non, số trẻ 5-6 tuổi, GV

mầm non huyện Nho Quan 2020 - 2021

STT

Tên Trường

Số lượng lớp

Số HS toàn trường

Số HS 5-6 tuổi

Tổng

số CBGV

CBQ

L

29

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng

2.2.1 Mục đích khảo sát

Khảo sát nhằm thu thập số liệu, phân tích số liệu và đánh giá thực trạng công tác GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, quản lý GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDTC cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi

2.2.2 Nội dung khảo sát

- Thực trạng hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình

- Thực trạng quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình

- Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDTC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình

- Đánh giá về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất trong đề tài