Quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường tiểu học thành phố thanh hóa, tỉnh thanh hóa trong giai đoạn hiện nay

Thực trạng các lực lượng tham gia hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xã

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO UBND TỈNH THANH HÓA

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

NGUYỄN THỊ OANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THANH HÓA, NĂM 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO UBND TỈNH THANH HÓA

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

NGUYỄN THỊ OANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8140114

Người hướng dẫn khoa học: TS Cao Xuân Hải

THANH HÓA, NĂM 2022

Danh sách Hội đồng chấm luận văn Thạc sỹ khoa học

(Theo Quyết định số 1093/QĐ- ĐHHĐ ngày 25 tháng 5 năm 2022

của Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức)

Học hàm, học vị

Chức danh trong Hội đồng

PGS.TS Nguyễn Thị Hà Lan Trường Đại học Hồng Đức Chủ tịch HĐ

TS Nguyễn Thị Yến Thoa Trường Đại học Thủ đô Hà Nội UV Phản biện 1

TS Lê Tuyết Mai Trường Đại học Hồng Đức Thư ký

Xác nhận của Người hướng dẫn

Học viên đã chỉnh sửa theo ý kiến của Hội đồng

Ngày tháng năm 2022

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, công trình nghiên cứu này là của riêng tôi Kết quả

nghiên cứu cũng như ý tưởng của các tác giả đều có trích dẫn nguồn gốc đúng quy cách, rõ ràng

Luận văn này cho đến nay chưa được bảo vệ bởi bất kỳ một hội đồng đánh giá luận văn nào ở trong nước cũng như ở nước ngoài và chưa được công bố trên bất kỳ một phương tiện thông tin nào

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những gì mà tôi cam đoan ở trên

Thanh Hóa, tháng 6 năm 2022

cán bộ, giảng viên Trường Đại Hồng Đức học Giáo dục đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại trường và hoàn thành luận văn của mình

Đặc biệt, em xin bày tỏ sự tri ân sâu sắc nhất đến TS Cao Xuân Hải, người hướng dẫn khoa học, giúp đỡ, động viên và tạo điều kiện cho em trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn

Em cũng muốn gửi lời cảm ơn tới các đồng chí lãnh đạo Uỷ ban nhân dân TP Thanh Hóa, Phòng GD&ĐT TP Thanh Hóa cũng như Ban giám hiệu, quý Thầy/Cô giáo các trường Tiểu học, bạn bè đồng nghiệp cùng các vị CMHS các trường Tiểu học TP Thanh Hóa đã nhiệt tình tham gia góp ý kiến, cung cấp thông tin, tư liệu cho em trong quá trình điều tra, khảo sát phục vụ cho việc nghiên cứu và tạo điều kiện giúp đỡ để em đạt được kết quả nghiên cứu như ngày hôm nay

Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến những người thân yêu trong gia đình, là nguồn động lực to lớn để em theo học và hoàn thành chương trình đào tạo thạc sĩ tại Trường Đại Hồng Đức

Em xin chân thành cảm ơn!

Thanh Hóa, tháng năm 2022

Tác giả

Nguyễn Thị Oanh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN - 1 -

LỜI CẢM ƠN iii

MỤC LỤC v

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT x

DANH MỤC CÁC BẢNG xi

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Đóng góp mới của luận văn 5

9 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Một số công trình nghiên cứu về xã hội hóa giáo dục 7

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục 9 1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 10

1.2.1 Xã hội hóa 10

1.2.2 Xã hội hóa giáo dục 11

1.2.3 Giáo dục tiểu học và xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 12

1.2.4 Quản lý 13

1.2.5 Quản lý giáo dục 13

1.2.6 Quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 14

1.3 Hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 14

1.3.1 Mục tiêu hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 14

1.3.2 Nội dung hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học 15 1.3.3 Hình thức hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 15

1.3.4 Các lực lượng tham gia hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 18

1.3.5 Các điều kiện cơ sở vật chất đảm bảo hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 19

1.4 Nội dung quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học trong giai đoạn hiện nay 20

1.4.1 Yêu cầu đặt ra đối với việc quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học trong giai đoạn hiện nay 21

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học 22 1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học……… 22

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học trong giai đoạn hiện nay 27

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 27

1.5.2 Các yếu tố khách quan 29

Kết luận chương 1 31

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 32

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 32

2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên thành phố Thanh Hóa 32

2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục và xã hội hóa giáo dục ở các trường tiểu học TP Thanh Hóa 33

2.1.3 Khái quát về tình hình giáo dục và xã hội hóa giáo dục ở các trường tiểu học TP Thanh Hóa……….33

2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 34

2.2.1 Mục đích khảo sát 34

2.2.2 Nội dung khảo sát 34

2.2.3 Phương pháp khảo sát 34

2.2.4 Mẫu khách thể khảo sát 35

2.2.5 Thang đo và tiêu chí đánh giá 35

2.3 Thực trạng hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay 36

2.3.1 Nhận thức về hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 36

2.3.2 Thực trạng thực hiện mục tiêu hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 38

2.3.3 Thực trạng thực hiện nội dung hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 41

2.3.4 Thực trạng thực hiện các hình thức hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 45

2.3.5 Thực trạng các lực lượng tham gia hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 50

2.3.6 Thực trạng các điều kiện hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 53

2.4 Kết quả nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay 55

2.4.1 Đánh giá về tầm quan trọng của quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 55

2.4.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 55

2.4.3 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 57

2.4.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các

trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 61

2.4.5 Thực trạng thực hiện kiểm tra, đánh giá hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 61

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay 63

2.6 Đánh giá chung về quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay 66

2.6.1 Ưu điểm 66

2.6.2 Hạn chế 66

2.6.3 Nguyên nhân 67

Kết luận chương 2 68

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 69

3.1 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 69

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý 69

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp với mục tiêu giáo dục 69

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 70

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 70

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay 70

3.2.1 Biện pháp 1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho các lực lượng tham gia hoạt động XHH GD và quản lí hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học TP Thanh Hóa 70

3.2.2 Biện pháp 2 Kế hoạch hóa hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường tiểu học TP Thanh Hóa 74

3.2.3 Biện pháp 3 Tích cực vận động sự tham gia phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội tham gia hoạt động XHH GD ở các trường TH

TP Thanh Hóa 76

3.2.4 Biện pháp 4 Tổ chức, chỉ đạo sử dụng có hiệu quả các nguồn lực từ hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học TP Thanh Hóa 79

3.2.5 Biện pháp 5 Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học TP Thanh Hóa 82

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp được đề xuất 84

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 85

3.4.1 Khái quát chung về khảo nghiệm 85

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm 86

Kết luận chương 3 91

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 93

1 Kết luận 93

2 Khuyến nghị 94

2.1 Với cấp uỷ, chính quyền thành phố Thanh Hóa 94

2.2 Đối với phòng GD&ĐT thành phố Thanh Hóa 95

2.3 Đối với nhà trường tiểu học 95

2.4 Đối với cha mẹ học sinh 95

TÀI LIỆU THAM KHẢO 96

DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ 99 PHỤ LỤC P1

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Stt Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ

7 GD&ĐT Giáo dục và Đào tọa

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Đặc điểm khách thể nghiên cứu 35 Bảng 2.2 Nhận thức về sự cần thiết của hoạt động XHH GD ở các trường TH

TP Thanh Hóa 36 Bảng 2.3 Nhận thức về vai trò, trách nhiệm của các lực lượng tham gia hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 37 Bảng 2.4 Đánh giá của CBGV về hiệu quả thực hiện mục tiêu hoạt động XHH

GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 38 Bảng 2.5 Đánh giá của CMHS về việc thực hiện mục tiêu hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 40 Bảng 2.6 Đánh giá của CBGV về việc thực hiện nội dung hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 42 Bảng 2.7 Đánh giá của CMHS về việc thực hiện nội dung hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 44 Bảng 2.8 Đánh giá của CBGV về việc thực hiện hình thức hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 46 Bảng 2.9 Đánh giá của CMHS về việc thực hiện hình thức hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 48 Bảng 2.10 Đánh giá của CBGV về các lực lượng tham gia hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 50 Bảng 2.11 Đánh giá của CMHS về các lực lượng tham gia hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 51 Bảng 2.12 Đánh giá của CBGV về các điều kiện hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 53 Bảng 2.13 Đánh giá của CMHS về các điều kiện hoạt động XHH GD ở các trường tiều học TP Thanh Hóa 54 Bảng 2.14 Đánh giá của CBGV về tầm quan trọng của quản lý hoạt động XHH

GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 55

Bảng 2.15 Mức độ thực hiện xây dựng kế hoạch hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 55 Bảng 2.16 Mức độ tổ chức thực hiện hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa……… 59 Bảng 2.17 Mức độ chỉ đạo thực hiện hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa……… 63 Bảng 2.18 Mức độ thực hiện kiểm tra, đánh giá hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa 61 Bảng 2.19 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động XHH GD ở các trường

TH TP Thanh Hóa 64 Bảng 3.1 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp 87 Bảng 3.2 Đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp 88 Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 90

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời gần đây, xã hội hóa giáo dục luôn được Trung ương Đảng, Nhà nước và các bộ ngành quan tâm chỉ đạo rõ bằng hàng loạt những chính sách rất cụ thể nhằm tăng cường tính tự chủ của các cơ sở giáo dục với mục tiêu thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về đổi mới giáo dục, đào tạo, tạo hành lang pháp lý cho việc XHH giáo dục; huy động các lực lượng xã hội tham gia phát triển giáo dục, góp phần xây dựng xã hội học tập Nghị quyết số 29/NQ-TƯ ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ rõ: “Phát triển hài hòa, hỗ trợ giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, giữa các vùng, miền Thực hiện dân chủ hóa, xã hội hóa giáo dục và đào tạo” [2] Luật Giáo dục năm 2019, cũng nhấn mạnh: “Đa dạng hóa các loại hình cơ sở giáo dục và hình thức giáo dục; khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục; đáp ứng nhu cầu xã hội về giáo dục…” [18]

Nhằm hiện thực hóa chủ chương, chính sách giáo dục của Đảng, Nhà nước về việc tăng cường xã hội hóa giáo dục, ngành GD&ĐT luôn chú trọng tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện các văn bản chỉ đạo của các cấp, các ngành về quản lý, sử dụng các nguồn lực xã hội ở các cơ sở giáo dục; vận động XHH GD (xã hội hóa giáo dục) bằng nhiều kênh khác nhau, trong đó chú trọng hoạt động tìm kiếm, thu hút nguồn đầu tư, đẩy mạnh thực hiện cải cách hành chính, tạo cơ chế pháp lý thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển giáo dục, trong đó có bậc học tiểu học

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc học tiểu học có vai trò quan trọng trong việc hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, năng lực học sinh; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học

cơ sở Để thực hiện tốt mục tiêu đó đòi hỏi mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, gia đình và xã hội cần có sự hợp tác chặt chẽ, thống nhất từ nội dung đến cách thức

tổ chức thực hiện

Thành phố Thanh Hóa là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội của tỉnh Thanh Hóa Đời sống kinh tế của người dân phát triển tốt, ổn định Dưới sự quan tâm chỉ đạo của UBND tỉnh, thành phố, Phòng GD&ĐT, giáo dục tiểu học thành phố Thanh Hóa đã có những bước chuyển biến tích cực; dạy học, giáo dục theo hướng "lấy học sinh làm trung tâm" phù hợp với điều kiện của từng trường Hoạt động XHH GD từng bước được chú trọng với nhiều chính sách ưu đãi như: Quyết định số 4294/2011/QĐ-UBND của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa “Quy định một số chính sách khuyến khích XHH đối với các hoạt động giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường trên địa bàn tỉnh”; năm 2017, Nghị quyết số 82/2017/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa về việc ban hành “Chính sách XHH GD tỉnh Thanh Hóa đến năm 2030” Điều này đã mang lại hiệu quả rất tích cực; hệ thống trường, lớp ngày càng được xây dựng khang trang, sạch, đẹp từ nguồn vốn hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân góp phần đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế bất cập như: Hoạt động XHH GD ở một số trường tiểu học đang còn mang tính hình thức, thiếu tính thống nhất, đồng bộ trong cách thức tổ chức thực hiện Thậm chí có những trường vận động XHH bằng khoán định mức cho từng CMHS (cha mẹ học sinh) gây nên những dư luận trái chiều Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, trong đó có việc quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH trong giai đoạn hiện nay còn nhiều bất cập từ khâu xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện đến chỉ đạo, kiểm tra đánh giá kết quả

Thời gian qua, quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH được một số nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu dưới những góc độ khác nhau Tuy nhiên, phần lớn các công trình mới dừng lại ở việc nghiên cứu đơn lẻ, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc về quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH, đặc biệt là tại địa bàn thành phố Thanh Hóa

Với ý nghĩa đó, chúng tôi lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động xã hội hóa

giáo dục ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay” là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động XHH GD ở các Tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa

4 Giả thuyết khoa học

Trong những năm gần đây, quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH

TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận: Các cơ sở giáo dục, nhà trường đã chú trọng tổ chức huy động, thu hút các nguồn lực XH để phát triển giáo dục; hệ thống trường, lớp ngày càng mở rộng tạo điều kiện tốt nhất cho HS đến trường Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế, tồn tại, từ việc chưa thống nhất cách thức tổ chức thực hiện XHH GD giữa nhà trường, gia đình và XH, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp, sự đồng thuận đến khâu xây dựng kế hoạch, tổ chức chỉ đạo thực hiện, đánh giá hoạt động XHH Vì vậy, nếu đề xuất được các biện pháp phù hợp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động XHH GD và quản lý hoạt

động XHH GD ở các trường TH thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động XHH GD ở các trường

TH thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động XHH GD bao gồm: mục tiêu, nội dung, hình thức, các lực lượng tham gia hoạt động, các điều kiện CSVC đảm bảo cho hoạt động XHH GD; Quản lý hoạt động XHH GD: Xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá hoạt động XHH GD; Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

6.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu trên 7 trường TH thành phố Thanh Hóa: Trường TH Trần Phú; Trường TH Quảng Thắng; Trường TH Lê Văn Tám; Trường TH Quảng Hưng; Trường TH Hoàng Hoa Thám; Trường TH Ba Đình; Trường TH Đông Lĩnh

6.3 Giới hạn về khách thể nghiên cứu

Chúng tôi khảo sát trên nhóm khách thể là CBQL và GV ở các trường

TH thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa và CMHS Tổng số là 350 người, trong đó: CBQL: 20 người; Giáo viên: 150 người; Cha/mẹ HS: 180 người Bên cạnh đó, chúng tôi còn tiến hành phỏng vấn lãnh đạo, CBQL phòng GD&ĐT thành phố Thanh Hóa nhằm thu thập những thông tin định tính để kiểm chứng

độ tin cậy của số liệu điều tra vấn đề nghiên cứu

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu các Chủ trương, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục về XHH GD Thu thập các tài liệu, các công trình khoa học liên quan đến đề tài; tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa những vấn đề lý luận để

xây dựng khung lý thuyết làm cơ sở cho việc khảo sát, đánh giá quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra, khảo sát

Thiết kế mẫu phiếu điều tra CBQL, giáo viên nhằm khảo sát thực trạng quản

lý hoạt động XHH GD ở các trường TH thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa

7.2.2 Phương pháp quan sát

Quan sát các hoạt động XHH GD và cách thức quản lý hoạt động XHH

GD ở các trường TH TP Thanh Hóa nhằm thu thập các thông tin hỗ trợ phân tích đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu

7.2.3 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Xin ý kiến của cán CBQL, GV có nhiều năm kinh nghiệm trong quá trình

tổ chức hoạt động XHH GD ở các Tiểu học TP Thanh Hóa về sự cần thiết và

tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất

7.2.4 Phương pháp phỏng vấn sâu:

Phỏng vấn sâu, trao đổi với Lãnh đạo, chuyên viên Sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT TP Thanh Hóa, CBQL nhà trường, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên các trường tiểu học TP Thanh Hóa và CMHS để thu thập thêm thông tin có liên quan đến đề tài, hỗ trợ cho việc phân tích kết quả khảo sát

7.2.5 Phương pháp tổng kết và rút kinh nghiệm

Tổng kết kinh nghiệm hoạt động XHH và quản lý hoạt động XHH GD ở các trường Tiểu học TP Thanh Hóa

7.3 Phương pháp thống kê toán

Sử dụng phương pháp thống kê toán học xử lý số liệu thu được từ điều tra khảo sát thực trạng vấn đề nghiên cứu

8 Đóng góp mới của luận văn

- Về mặt lý luận: Xây dựng được khung lý luận cơ bản về hoạt động

XHH GD và quản lý hoạt động XHH GD; các khái niệm công cụ của đề tài: Khái niệm quản lý; XHH giáo dục; Quản lý hoạt động XHH GD ở các trường

TH làm cơ sở cho việc điều tra khảo sát thực trạng vấn đề nghiên cứu

- Về mặt thực tiễn: Đề tài đã khảo sát, đánh giá được bức tranh thực trạng

quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay; các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng đó Đồng thời xây dựng được một số biện pháp quản lý hoạt động XHH GD ở các trường TH

TP Thanh Hóa

9 Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, phụ lục, tài liệu tham khảo và 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường tiểu học

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường tiểu học thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Một số công trình nghiên cứu về xã hội hóa giáo dục

XHH GD không phải là vấn đề mới nhưng luôn là chủ đề thu hút được

sự quan tâm của các nước trên thế giới và Việt Nam, đặc biệt là các nhà khoa học, các học giả chú trọng nghiên cứu dưới những góc độ khác nhau

Tác giả Cotton Kathleen (2000) đã cho xuất bản cuốn cuốn sách “Mối

quan hệ trong nhà trường là những mối quan tâm lớn nhất” trong đó nhấn

mạnh: Cha mẹ có thể hỗ trợ việc học của con bằng cách tham gia các môn học; giúp đỡ theo dõi con làm bài tập, dạy kèm con ở nhà, khuyến khích, tạo điều kiện về thời gian, không gian học thích hợp cũng như đáp ứng các mong muốn của con em mình [32]

Bên cạnh đó, Epstein (2002) cũng đã chỉ ra mối quan hệ giữa Gia đình - Nhà trường - XH như là những chiến lược hành động giúp HS có được kết quả

cao trong học tập, bởi “các vấn đề về thành tích GD và kết quả học tập của HS

đều phụ thuộc vào các yếu tố trong nhà trường và CMHS” [36]

Một số nghiên cứu sinh cũng mạnh dạn lựa chọn vấn đề XHH GD để làm luận án tốt nghiệp của Chẳng hạn như Cynthia V Crites (2008) với đề

tài“Sự tham gia của CMHS và cộng đồng - một nghiên cứu điển hình” đã chỉ

ra cách thức để tăng cường sự tham gia của CMHS và cộng đồng vào giáo dục, thu hút CM tham gia vào quá trình ra quyết định, lập kế hoạch hoạt động của nhà trường, cũng như bồi dưỡng nghiệp vụ cho GV để họ có thể giải quyết tốt mối quan hệ hợp tác với gia đình [33]

Ở Việt Nam, hoạt động XHH GD cũng có nhiều học giả quan tâm nghiên cứu trên những bình diện khác nhau và được xuất bản thành sách, giáo trình, tài liệu tham khảo hoặc đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành Tiêu biểu có

thể kể đến một số tác giả như: Thái Duy Tuyên, (2001), với cuốn “Giáo dục

học hiện đại”; Trần Thị Tuyết Oanh (CB), (2006), xuất bản “Giáo trình Giáo dục học”, (Tập 2); Phan Thanh Long (CB), (2009) trong tác phẩm“Lý luận giáo dục” cũng đã chỉ ra rằng, sự hợp tác chặt chẽ gia đình và nhà trường trong

HĐGD trên trước hết phải đảm bảo được sự thống nhất trong nhận thức cũng như hành động giáo dục cùng một mục đích, tập trung sức mạnh kích thích, thúc đẩy quá trình phát triển nhân cách HS

Ngoài ra, tác giả Phạm Viết Vượng (2007), trong cuồn “Lí luận giáo

dục” đã đưa ra luận giải về gia đình, nhà trường và xã hội là ba lực lượng giáo

dục, trong đó nhà trường là cơ quan giáo dục chuyên nghiệp; giáo viên là nhà giáo dục chuyên nghiệp, hoạt động có mục đích, nôi dung chương trình và phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn giáo dục [30, tr.113]

Phạm Tất Dong (2012), đã xuất bản cuốn sách “Phát triển giáo dục hướng

tới một xã hội học tập” [7] và Nguyễn Minh Phương (2012), với tác phẩm “Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, y tế ở Việt Nam” [23] có chung quan điểm và có

những đóng góp quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn cho viện nghiên cứu, đẩy mạnh XHH GD góp phần xây dựng xã hội học tập

Đứng trên bình diện xã hội học, Lê Ngọc Hùng (2014), với tác phẩm “Xã

hội học giáo dục”, đã nhấn mạnh đến quan hệ hợp tác giữa gia đình và nhà

trường như mối quan hệ với thân chủ Theo đó, tác giả cho rằng, CMHS đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và thực hiện các hoạt động là hỗ trợ nhà trường trong tất cả các hoạt động giáo dục, nhất là trong việc huy động các nguồn lực và giám sát các hoạt động học tập của HS [15, tr 284]

Phạm Thị Thu Hương (2017) đã luận giải về XHH GD trong cuốn “Xã

hội hóa giáo dục ở Việt Nam - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” đưa ra quan

niệm về XHHGD, nội dung XHHGD và tính tất yếu phải thực hiện XHHGD ở Việt Nam và đưa ra một số giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả XHHGD [16]

Như vậy, có thể nói rằng XHH GD đã và đang là vấn đề được các tác giả

trong và ngoài nước quan tâm dưới các khía cạnh khác nhau Mặc dù vậy, các

nhà nghiên cứu đều có chung luận điểm cho rằng, để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cần có sự tham gia, phối hợp của các lực lượng giáo dục Trong đó, các học giả đặc biệt nhấn mạnh tới vai trò tham gia của gia đình đối với việc nâng cao thành tích, chất lượng học tập của con

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục Quản lý hoạt động XHH GD cũng được các học nghiên cứu và đăng tải trên tạp chí, luận án, luận văn có thể kể đến như:

Hoàng Hồng Trang (2014) với đề tài “Kết nối nhà trường, gia đình và

xã hội nhằm tăng cường giáo dục đạo đức cho HS trung học phổ thông tại Hà Nội” cho rằng, để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho HS thì cần phải

tăng cường hơn nữa mối liên kết, hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội [28]

Lương Thị Việt Hà (2014) lựa chọn tên đề tài Luận án “Quản lý hoạt

động tham gia XHH GD của trường Trung học phổ thông khu vực đồng bằng sông Hồng”,đã chỉ ra quản lý hoạt động tham gia XHH GD về thực chất là xác

định các quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội từ đó làm rõ trách nhiệm, quyền hạn của các bên nhằm xây dựng quy trình phối hợp hoạt động, tạo nên môi trường thuận lợi; huy động tối đa sự tham gia của các bên liên quan, đóng góp các nguồn vật lực cho sự nghiệp phát triển giáo dục [9, tr 43-44]

Bên cạnh đó còn có nhiều đề tài, luận văn đã đề cập và nêu ra nhiều giải pháp thực hiện XHH GD ở các trường phổ thông như: Huỳnh Thúy Phượng

(2012),“Một số giải pháp QL công tác XHH GD ở các trường trung học cơ sở

huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long”; Lê Thị Lệ Thủy (2013),“Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác XHH GD trung học phổ thông ở thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”; Lê Thanh Hùng (2013),“Thực trạng QL công tác XHH GD ở trường trung học cơ sở huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long” Một số tác giả đã

chỉ ra quản lý hoạt động XHH GD là một phương thức để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu đó cần phát huy tốt vai trò của toàn XH tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình giáo dục

Tóm lại, dẫn luận các công trình nghiên cứu trên đây cho thấy, XHH GD

và quản lý hoạt động XHH GD luôn là vấn đề thu hút được sự quan tâm của các học giả Phần lớn các các nhà nghiên cứu đã chỉ ra sự cần thiết, vai trò, trách nhiệm của nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác giáo dục Từ đó, các tác giả cũng khẳng định, quản lý hoạt động XHH GD được xem là cách thức quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu giáo dục và phát triển nhà trường Muốn vậy, các nhà quản lý cần phải có những biện pháp phù hợp nhằm huy động các lực lượng xã hội, đặc biệt là CMHS tham giáo dục vào quá trình giáo dục Mặc dù vậy, nghiên cứu về quản lý hoạt động XHH GD ở các trường

TH trên địa bàn TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay chưa tìm thấy công trình nào

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Xã hội hóa

Nguyễn Như Ý (CB) (2000), trong cuốn Từ điển tiếng Việt đã lý giải, XHH là làm cho trở thành của chung của xã hội, với thí dụ XHH tư liệu sản xuất, tức là quốc hữu hóa tư liệu sản xuất [31]

N.K Gontscharov (2012): “XHH là quá trình cá nhân nhập vào xã hội hay vào một trong các nhóm của họ thông qua quá trình học các chuẩn mực và giá trị của từng nhóm và xã hội” [dẫn theo, 23]

F.w Krow (2012): “Quá trình XHH được hiểu chung là quá trình biện chứng, trong đó mỗi người có tư cách là thành viên của XH trở nên có năng lực hành động, thông qua quá trình này duy trì và tái sản xuất XH [dẫn theo, 23]

Nông Phú Bình (2000): “Bản chất của XHH là cách thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, huy động và tổ chức sự tham gia của mọi người dân, mọi lực lượng xã hội; tạo ra sự phối hợp liên ngành một cách có kế hoạch dưới sự chỉ đạo và quản lý thống nhất của nhà nước” [dẫn theo 25]

Từ những quan điểm nêu trên, chúng tôi đưa ra quan niệm “XHH là quá

trình chuyển giao cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý mới thuộc lĩnh vực nào đó của đời sống xã hội trên cơ sở huy động trách nhiệm của cá nhân, cộng đồng, sử dụng

có hiệu quả các nguồn lực xã hội và phục vụ cho lợi ích chung của xã hội”

1.2.2 Xã hội hóa giáo dục

Điều 16, Luật giáo dục 2019 quy định XHH GD gồm những nội dung sau: Phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập là sự nghiệp của Nhà nước

và của toàn dân

Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục Thực hiện đa dạng hóa các loại hình cơ sở giáo dục và hình thức giáo dục; khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục; khuyến khích phát triển cơ sở giáo dục dân lập, tư thục đáp ứng nhu cầu xã hội về giáo dục chất lượng cao

Tổ chức, gia đình và cá nhân có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục, phối hợp với cơ sở giáo dục thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh

Tổ chức, cá nhân có thành tích trong sự nghiệp giáo dục được khen thưởng theo quy định của pháp luật.XHH GD là một chủ trương lớn của Đảng về giáo dục nhằm huy động XH làm GD, động viên mọi tầng lớp nhân dân góp sức xây dựng nền GD quốc dân dưới sự QL của Nhà nước; làm cho GD trở thành việc của toàn XH và nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của GD trong sự phát triển KT-XH, thực trạng của địa phương, qua đó xây dựng cộng đồng trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân đối với việc tạo lập, cải thiện môi trường KT-

XH lành mạnh và thuận lợi cho hoạt động GD

Bên cạnh đó, một số tác giả cũng đưa ra quan niệm về XHH GD, chẳng hạn như:

Phạm Minh Hạc (2009): “Sự nghiệp giáo dục không phải chỉ là của Nhà nước, mà là của toàn XH: mọi người cùng làm giáo dục, Nhà nước và XH, trung ương và địa phương cùng làm giáo dục, tạo nên phong trào học tập toàn dân” [12, tr 85]

Lương Thị Việt Hà (2014): “XHH GD là quá trình huy động toàn XH làm giáo dục, động viên các tầng lớp nhân dân góp sức xây dựng nền giáo dục quốc dân dưới sự quản lý của Nhà nước để xây dựng một XH học tập” [9, tr 23]

Trong khuôn khổ luận văn này, chúng tôi quan niệm: XHH GD là quá

trình chuyển giao cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý mới của Nhà nước về giáo dục trên cơ sở huy động trách nhiệm của cá nhân, cộng đồng, sử dụng có hiệu

quả các nguồn lực xã hội nhằm phục vụ cho sự phát triển giáo dục, để xây dựng

Thông tư Số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ GD&ĐT Ban hành Điều lệ Trường tiểu học nêu rõ: Trường tiểu học thực hiện chương trình giáo dục do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT tạo đã ban hành, kế hoạch thời gian năm học và thời lượng giáo dục theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT Xây dựng các NDGD bổ trợ đáp ứng nhu cầu người học, phù hợp với điều kiện của địa phương và của nhà trường; Áp dụng các phương pháp, hình thức giáo dục tiên tiến trong và ngoài nước phù hợp với điều kiện thực tiễn, nhu cầu phát triển của địa phương, nhà trường và định hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS[3]

1.2.3.2 Xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

Điều 45, Điều lệ trường tiểu học đã nêu rõ nội hàm của hoạt động XHH

GD ở trường tiểu học, cụ thể như sau [3]:

XHH GD ở trường TH nhằm xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đảm bảo sự đồng thuận trong thực hiện các hoạt động giáo dục;

đa dạng và tối đa hóa các nguồn lực xây dựng cơ sở giáo dục theo hướng mở, đảm bảo môi trường giáo dục tốt nhất cho từng HS; đảm bảo tính dân chủ, bình đẳng, hợp tác, công khai

Nhà trường TH chủ động thông báo tới gia đình HS về chủ trương, đường lối, kế hoạch và hoạt động giáo dục; trao đổi tình hình rèn luyện, học tập và thống nhất biện pháp giáo dục HS; tạo điều kiện để CMHS đến lớp tìm hiểu và

hỗ trợ HS; huy động và tạo điều kiện để CMHS tham gia xây dựng nhà trường theo đúng quy định của pháp luật

Nhà trường tham gia phổ biến trong cộng đồng dân cư về đường lối chính sách giáo dục của Đảng, Nhà nước, của ngành; tham mưu, đề xuất với chính quyền địa phương tạo điều kiện cho nhà trường phát triển về quy mô, đảm bảo

về CSVC và thực hiện hiệu quả các hoạt động giáo dục; tiếp nhận các khoản tài trợ của các lực lượng xã hội theo đúng quy định

Trên cơ sở phân tích các công trình nghiên cứu của các tác giả nên trên,

chúng tôi quan niệm: XHH GD ở trường tiểu học là quá trình chuyển giao cơ

chế hoạt động, cơ chế quản lý mới của Nhà nước về GDTH trên cơ sở huy động trách nhiệm của cá nhân, cộng đồng, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội nhằm mục tiêu giáo dục học sinh tiểu học

Bùi Trọng Tuân (1984): “Quản lý là chức năng của những hệ thống có

tổ chức với những bản chất khác nhau, thực hiện những chương trình mục đích hoạt động” [26, tr 19]

Harol Koontz (1993): “Quản lý là sự tác động thiết yếu bảo đảm sự nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức”[21, tr.85]

Phan Văn Kha (2007): “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc

sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đã định” [17]

Trần Ngọc Giao (CB), (2013): “QL là quá trình tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng nhằm điều khiển các quá trình XH, hành vi của con người

để đạt tới mục đích, đúng với ý chí của nhà quản lý và phù hợp với quy luật khách quan” [8]

Trên cơ sở phân tích, kế thừa có chọn lọc khái niệm quản lý của tác giả nêu

trên, trong nghiên cứu này, chúng tôi quan niệm“Quản lý là quá trình lập kế hoạch,

tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý thuộc một hệ thống đơn vị trên cơ sở huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để đạt được các mục đích đã đề ra”

1.2.5 Quản lý giáo dục

Trần Kiểm (1997): QLGD là hoạt động có ý thức của con người nhằm

đeo đuổi những mục đích của mình Mục đích giáo dục cũng chính là mục đích của quản lý [18, tr 42]

Bùi Trọng Tuân (1999): “QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu, trạng thái mới về chất.” [27, tr 12]

Trần Ngọc Giao (CB), (2013): “QLGD là những tác động có hệ thống, hợp quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục đảm bảo cho hệ thống đó vận hành bình thường và liên tục phát triển, mở rộng cả về số lượng cũng như chất lượng” [8, tr 58]

Như vậy, quản lý giáo dục trong đề tài này có thể định nghĩa như

sau:“Quản lý giáo dục là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra,

đánh giá kết quả hoạt động giáo dục ở các cơ sở giáo dục của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý thuộc một hệ thống giáo dục trên cơ sở huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để đạt được các mục đích đã đề ra”

1.2.6 Quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

Trên cơ sở phân tích, kế thừa quan điểm của các học giả đi trước chúng

tôi đưa ra khái niệm: Quản lý hoạt động XHH GD ở trường TH là quá trình lập

kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá kết quả chuyển giao cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý mới của nhà nước về GDTH của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý thuộc nhà trường TH trên cơ sở huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực nhằm mục đích giáo dục toàn diện HSTH

Quản lý hoạt động XHH GD ở trường TH của nhà quản lý nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu hoạt động XHH giáo dục tiểu học của Nhà nước, các cấp bộ, ngành Trên cơ sở văn bản chỉ đạo của nhà nước về XHH GD tiểu học, các cơ sở GDTH, các tổ chức xã hội, cá nhân có liên quan, đặc biệt là chủ thể quản lý chủ động xây dựng kế hoạch; tổ chức thực hiện kế hoạch; chỉ đạo

và kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động XHH GD tiểu học, nhằm mục đích nâng cao chất lượng giáo dục

1.3 Hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

1.3.1 Mục tiêu hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

XHH GD nói chung và XHH GD ở trường TH là chủ trương, chính sách

lớn của Đảng và Nhà nước ta nhằm mục tiêu huy động các nguồn lực trong xã hội

từ việc tạo dựng hành lang pháp lý, cơ chế chính sách đến nhân lực, vật lực của các tổ chức chính trị, xã hội, các đoàn thể, doanh nghiệp, cá nhân tham gia phát triển GDTH, góp phần tạo ra một XH học tập, vừa phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc và phù hợp với xu hướng của thời đại học tập thường xuyên, học tập suốt đời, giáo dục dành cho mọi người Do vậy, mục tiêu XHH GD ở trường TH nhằm thực hiện có hiệu quả những vấn đề sau:

- Nâng cao ý thức trách nhiệm, huy động sự tham gia của cộng đồng, mỗi người dân vào quá trình phát triển sự nghiệp giáo dục, góp phần củng cố, tăng cường hiệu quả của hệ thống giáo dục để phục vụ tốt việc học tập của nhân dân

- Xây dựng phong trào học tập rộng khắp trong XH, mọi người đều được học, học thường xuyên, học suốt đời, xem việc học là nghĩa vụ và quyền lợi, làm cho XH ta trở thành một XH học tập

- Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và XH nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh; thống nhất mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục HS một cách liên tục, toàn vẹn

- Tăng cường sự quản lý của Nhà nước, phát huy tinh thần trách nhiệm của cấp ủy đảng, hội đồng nhân dân, UBND, các đoàn thể quần chúng, các doanh nghiệp… đối với sự nghiệp giáo dục ở bậc tiểu học

- Huy động tối đa các nguồn lực đầu tư cho phát triển giáo dục, để phát triển quy mô, chất lượng, hiệu quả đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục

- Nâng cao trách nhiệm quản lý của nhà trường TH, tạo điều kiện để gia đình, các LLXH được tham gia vào việc quản lý, xây dựng và phát triển nhà trường TH

1.3.2 Nội dung hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học

XHH GD ở trường TH về bản chất là sự huy động các LLXH tham gia vào công tác phát triển giáo dục Trên cơ sở mục tiêu hoạt động XHH GD,

chúng ta xác định nội dung hoạt động XHH GD ở trường TH bao gồm:

- Huy động các LLXH tham gia xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, tạo điều kiện thận lợi cho học sinh TH được tham gia học tập, trải nghiệm, phát triển năng lực sáng tạo, góp phần phát triển toàn diện HS Nội

dung này yêu cầu cần phải xây dựng môi trường nhà trường, gia đình và xã hội lành mạnh, tích cực và thống nhất, đồng bộ trong tác động đến việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ từ cảnh quan môi trường, cơ sở hạ tầng đến nền nếp

kỷ cương Đồng thời chia sẻ thông tin, kiến thức, kinh nghiệm, phương pháp giáo dục học sinh trong việc bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho trẻ Nhà trường phải giữ vai trò chủ động trong việc cùng với gia đình và xã hội tạo ra môi trường lành mạnh, an toàn nhằm hạn chế tối đa các mặt tiêu cực của nền kinh

tế thị trường

- Huy động các LLXH có thể tham gia trực tiếp hay gián tiếp vào quá trình giáo dục HSTH từ việc xây dựng kế hoạch, xác định mục tiêu, góp ý kiến vào nội dung, phương pháp, phương tiện giáo dục; tổ chức các hoạt động trải nghiệm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, chương trình GDPT 2018 của bậc

TH Đây cũng là quyền và nghĩa vụ của mọi người dân được tham gia vào trình giáo dục, được học thường xuyên, suốt đời, tiến tới xây dựng một xã hội học tập như kết luận tại hội nghị Ban chấp hành TW Đảng lần thứ 6 khoá IX: “Đẩy mạnh phong trào học tập trong nhân dân bằng hình thức giáo dục chính quy và không chính quy, giáo dục cho mọi người, cả nước trở thành một xã hội học tập”

- Huy động các LLXH, đặc biệt là CMHS tham gia vào việc đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của HSTH Tại Điều 3, khoản 3, Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc Đánh giá học sinh tiểu học quy định, mục tiêu đánh giá giúp CMHS tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành

và phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh; tích cực hợp tác với nhà trường

trong các hoạt động giáo dục học sinh

- Huy động các LLXH tham gia đóng góp nhân lực, vật lực xây dựng cơ sở vật chất, tài chính phục vụ hoạt động dạy học, giáo dục; xây dựng trường, lớp đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; Chương trình GDPT 2018, như: mưa sắm trang thiết bị, đồ dùng học tập cho HS, phương tiện dạy học hiện đại; cải tạo cảnh quan môi trường, công trình vệ sinh đáp ứng yêu cầu trường chuẩn

quốc gia giai đoạn mới; góp phần chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho giáo viên

- Huy động các LLXH tham gia vào công tác khuyến học, khuyến tài của nhà trường TH: Hỗ trợ tài chính, trợ cấp cho học sinh nghèo, HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, con em gia đình chính sách; trao học bổng cho SH có thành tích xuất sắc trong trong học tập, đạt giải cao trong các kỳ thi cấp thành phố, cấp tỉnh và quốc gia, quốc tế; phát hiện và bồi dưỡng tài năng

1.3.3 Hình thức hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

Hoạt động XHH GD ở trường TH cần được tiến hành và mở rộng phạm

vi toàn XH Do vậy, để nâng cao hiệu quả hoạt động XHH GD ở trường TH, theo chúng tôi cần phối hợp thực hiện tốt các hình thức sau:

- Tuyên truyền sâu rộng tới đông đảo người dân, đặc biệt là CMHS về vai trò, tầm quan trọng của hoạt động XHH GD ở trường TH đối với việc phát triển toàn diện nhân cách HS, để cộng đồng hiểu và tham gia nhiều hơn cùng với nhà trường phát triển giáo dục

- Hiệu trưởng nhà trường TH tham mưu cho các Ủy đảng, chính quyền địa phương, phòng GD&ĐT về xây dựng quy chế, nội quy hoạt động XHH GD

- Ký kết các văn bản ghi nhớ giữa nhà trường TH với các cơ quan, tổ chức như y tế, công an, bảo vệ, Ủy ban Bảo vệ chăm sóc trẻ em, Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh, Hội Khuyến học; Các cơ sở kinh doanh, dịch vụ, các “mạnh thường quân” nhằm huy động nguồn lực, kinh phí, CSVC phục vụ phát triển nhà trường

- Tổ chức hoạt động XHHH GD thông qua xây dựng mô hình“Trường học kết nối” nhằm chia sẻ kinh nghiệm về hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động XHH GD giữa các trường TH

- Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục; hội thảo chuyên đề đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục tạo điều kiện cho các LLXH tham gia vào quá trình giáo dục từ việc góp ý xây dựng chiến lược phát triển nhà trường đến cụ thể hóa mục tiêu giáo dục của nhà trường

- Tổ chức cuộc họp CMHS thường kỳ; đến thăm trực tiếp gia đình; Trao đổi qua điện thoại, Email, mạng xã hội trao đổi với CMHS những thông tin về mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục; tình hình học tập, rèn luyện của HS, phương pháp học, các hành vi, thói quen của HS; tình hình phát triển của nhà trường, những yêu cầu từ phía nhà trường và từ phía CMHS

- Lập quỹ học bổng, giải thưởng khuyến học huy động các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nhà trường tài trợ cho những HS nghèo, HS đạt giải cao trong các kỳ thi các cấp

- Huy động, tạo sức lan tỏa đến với các LLXH tham gia XHH GD thông qua các kênh truyền thông của nhà trường TH, địa phương

1.3.4 Các lực lượng tham gia hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

XHH GD ở trường TH là cộng đồng trách nhiệm của toàn XH, mỗi cá nhân, tập thể, đơn vị, doanh nghiệp.…đều có chức năng, nhiệm vụ riêng Để hoạt động XHH GD ở các trường TH đạt hiệu quả cao đòi hỏi sự tham gia của các LLXH có liên quan, đó là:

- Các cơ quan quản lý giáo dục: với chức năng quản lý trực tiếp hoạt động XHH GD ở trường TH, cơ quan QLGD xây dựng, ban hành quy chế, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho nhà trường tổ chức, triển khai hoạt động XHH GD; phối hợp với các đoàn thể, các tổ chức xã hội tham gia hoạt động XHH

GD ở các trường TH

- Nhà trường tiểu học: là cơ sở giáo dục chính thống, thực hiện theo đúng mục tiêu, chương trình, kế hoạch, bảo đảm chất lượng giáo dục; tổ chức hoạt động dạy học đạt chất lượng đáp ứng mục tiêu, yêu cầu theo chương trình giáo dục phổ thông cấp TH do Bộ GD&ĐT tạo ban hành Hiệu trưởng, CBQL, GV chủ động liên kết các LLXH tham gia hoạt động XHH GD góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện HS

- Lãnh đạo Đảng, chính quyền TP Thanh Hóa; Đảng bộ, cấp ủy đảng, HĐND, UBND phường chỉ đạo công tác XXH GD ở trường TH, ra quyết định,

chỉ thị, nghị quyết về hoạt động XHH GD; huy động đầu tư tài chính; CSVC, trang thiết bị; kêu gọi sự tham gia ủng hộ của các LLXH, các tổ chức, đơn vị,

cá nhân tham gia đầu tư phát triển giáo dục

- Gia đình, CMHS: là lực lượng có nhu cầu, nguyện vọng và được hưởng lợi ích trực tiếp từ hoạt động XHH GD, tham gia với nhà trường TH, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện HS Vậy nên, CMHS cần phối hợp cùng nhà trường để tăng cường hoạt động XHH GD ở trường, đặc biệt

là trong hoạt động phát triển nhà trường

- Ủy ban Bảo vệ chăm sóc trẻ em, Mặt trận Tổ quốc, Hội Khuyến học,

tổ chức từ thiện, các đơn vị vũ trang đóng trên địa bàn thành phố; Cơ sở kinh doanh, dịch vụ đóng trên địa bàn thành phố và ngoài thành phố; cộng đồng dân cư Đây là lực lượng có tạo khả năng liên kết trong việc huy động các nguồn lực, kinh phí, CSVC; xây dựng nề nếp, nếp sống văn hóa mới tại các khu phố, tạo môi trường khối phố an toàn, thân thiện, thuận lợi cho sự phát triển nhân cách HS

1.3.5 Các điều kiện cơ sở vật chất đảm bảo hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

Để nâng cao hiệu quả hoạt động XHH GD ở trường TH, ngoài việc huy động các nguồn nhân lực, các LLXH thì điều kiện CSVC, tài chính cũng rất quan trọng

- CSVC phục vụ hoạt động XHH GD ở trường TH, các điều kiện về CSVC, trang thiết bị cần thiết, hỗ trợ cho các lực lượng tham gia hoạt động là khá quan trọng Phòng học đầy đủ các trang thiết bị: máy tính, máy chiếu, mic lắp đặt, khai thác, sử dụng có hiệu quả trang thiết bị này sẽ hỗ trợ rất lớn cho hoạt động dạy và học của nhà trường; triển khаi hệ thống các văn bản, thông tin liên quan đến các hoạt động giáo dục diễn ra trong nhà trường

- Môi trường, bầu không khí giáo dục thân thiện; tập thể CBGV, nhân viên nhà trường có mối quan hệ ứng xử thân thiện, HS tích cực sẽ để lại hình

ảnh tốt đẹp, thiện cảm, sự tin tưởng từ phía CMHS và cộng đồng xã hội, mang lại hiệu ứng tích cực thu hút các LLXH tham gia vào hoạt động XHH GD ở trường TH

- Phòng truyền thông tổ chức các sự kiện phục vụ công tác tuyên truyền XHH GD; các phương tiện kĩ thuật; hộp thư điện tử, Website nhà trường, mạng facebook, zalo…vụ công tác truyền thông kết nối giữa nhà trường với các tổ chức, cá nhân, đơn vị, doanh nghiệp

- Điều kiện về tài chính là kiều kiện rất quan trọng đảm bảo cho hoạt động XHH GD ở trường TH đạt kết quả tốt Nguồn tài chính được hiểu, một mặt do các LLXH đóng góp; mặt khác, các khoản chi cho những lực lượng trực tiếp tham gia hoạt động XHH GD

1.4 Nội dung quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học trong giai đoạn hiện nay

1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng nhà trường trong việc quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học

Theo Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Ban hành Điều lệ Trường tiểu học, Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động và chất

lượng giáo dục của nhà trường

Xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và

tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền; Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng thi đua khen thưởng; hội đồng kỉ luật, hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; cử giáo viên làm Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; Thực hiện các nhiệm

vụ quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục; xây dựng kế hoạch phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên, nhân viên; động viên và tạo điều kiện cho giáo viên và nhân viên tham gia các hoạt động đổi mới giáo dục; thực hiện đánh giá, xếp

loại giáo viên, nhân viên theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển, sắp xếp giáo viên; tổ chức các bước giới thiệu nhân sự đề nghị cấp có thẩm quyền bổ nhiệm phó hiệu trưởng

Quản lý, tiếp nhận học sinh, cho phép học sinh chuyển trường; quyết định kỉ luật, khen thưởng học sinh; phê duyệt kết quả đánh giá học sinh, danh sách học sinh lên lớp, lưu ban; tổ chức kiểm tra công nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách

Tổ chức triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; sách giáo khoa, nội dung giáo dục của địa phương theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Thực hiện quản lý, sử dụng và lựa chọn các xuất bản phẩm tham khảo sử dụng trong nhà trường theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn; tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp

vụ, năng lực quản lý Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp

vụ quản lý; tham gia giảng dạy theo quy định về định mức tiết dạy đối với hiệu trưởng

Quản lý hành chính; quản lý và tự chủ trong việc sử dụng các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường theo quy định; Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia XHH GD, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng xã hội; Xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường theo quy định của Pháp luật

1.4.2 Yêu cầu đặt ra đối với việc quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học trong giai đoạn hiện nay

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương VIII (Khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, ngành giáo dục đã và đang thực hiện đổi mới chương trình GDPT nói chung và GDTH nói riêng Để thực hiện mục tiêu này, cần có sự đóng góp sức lực, trí tuệ của các LLXH, chứ không thể trông chờ

hoàn toàn vào Nhà nước hoặc khoán trắng cho ngành GD

Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, các nhà trường cần đẩy mạnh thực hiện hoạt động XHH GD trong việc xây dựng giáo dục, nhằm để đáp yêu cầu nâng cao chất lượng GDTH Để hoạt động XHH GD ở trường TH trở thành việc làm thường xuyên, tự giác, trở thành phong trào sâu rộng trong toàn dân, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, chúng ta cần đẩy mạnh hoạt động XHH GD theo các yêu cầu sau đây:

- Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và cung cấp thông tin để mọi người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa và tầm quan trọng của XHH GD đối với sự nghiệp phát triển GDTH; tạo được sự đồng tình, đồng thuận trong nhân dân

- Đa dạng hóa các hình thức XHH GD, coi trọng giáo dục gia đình, dòng

họ, gắn XHH GD với phong trào phong trào xây dựng văn hóa mới

- Các cấp ủy đảng, chính quyền phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo để tạo

sự thống nhất và sự vào cuộc một cách tích cực, hiệu quả của các cấp, các ngành

và các tổ chức XH quan tâm chăm lo toàn diện cho sự phát triển của GDTH Xây dựng kế hoạch và triển khai theo lộ trình công tác quy hoạch, phát triển giáo dục gắn chương trình, đề án xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1, mức độ 2

- Tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước trong việc thực hiện XHH GD, tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia vào giáo dục, đáp ứng tốt nhất nhu cầu của xã hội

1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

1.4.3.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

Lập kế hoạch là khâu đầu tiên trong quản lý hoạt động XHH GD ở trường

TH nhằm xác định các mục tiêu và các nguồn lực, cách thức tổ chức thực hiện

để hoàn thành mục tiêu Trong quá trình lập kế hoạch hoạt động XHH GD, lãnh đạo nhà trường TH cần trả lời các câu hỏi cơ bản như: thực tế nguồn lực, chiến lược phát triển nhà trường như thế nào?; bằng cách nào để thực hiện chiến lược phát triển nhà trường?; lộ trình thực hiện ra sao? Đây chính là quá trình lãnh đạo nhà trường TH xem xét, đánh giá thực lực của nhà trường trong bối cảnh

với những đặc trưng cụ thể liên quan đến quản lý nhà trường và đặc biệt là quản

lý hoạt động XHH GD của các bên liên quan Điều đó cho biết thông tin về hiện trạng những thách thức mà nhà trường phải đương đầu, điểm mạnh, hạn chế bên trong cũng như những cơ hội thách thức từ phía bên ngoài để thiết lập các mục tiêu và thực hiện các hoạt động/quá trình quản lý (giải pháp) nhằm giải quyết các lĩnh vực quan trọng liên quan đến quản lý hoạt động XHH GD ở trường TH

Một vấn đề cần quan tâm trong giai đoạn lập kế hoạch hoạt động XHH

GD, lãnh đạo nhà trường TH cần xác định thứ tự các nội dung nào cần được ưu tiên thực hiện và chi tiết thành các chỉ số thực hiện để có thể đo lường, đánh giá sự thành công của hoạt động XHH GD

Bản kế hoạch cần được dựa trên những căn cứ vào các pháp lý của Nhà nước và Ngành giáo dục quy định về hoạt động XHH GD ở trường TH Chẳng hạn, Luật giáo dục; Điều lệ trường TH; các Thông tư, Nghị định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Trưởng Bộ DG&ĐT; Nghị quyết, Quyết định của Đảng ủy, HĐND, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc địa phương quy định về hoạt động XHH GD ở trường TH Bên cạnh đó, cần phải tính đến bối cảnh, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, điều kiện của nhà trường có quan hệ trực tiếp đến quản lý nhà trường và quản lý hoạt động XHH GD ở trường TH trong giai đoạn đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT

Như vậy, lập kế hoạch hoạt động XHH GD ở trường TH, Hiệu trưởng cần tập trung vào một số nội dung sau:

- Phân tích, đánh giá nguồn lực, thu thập các dữ liệu, căn cứ để tiến hành xây dựng kế hoạch XHH GD ở trường TH

- Xác định mục tiêu; lựa chọn nội dung, hình thức/giải pháp hoạt động XHH GD ở trường TH

- Phân bổ các nguồn lực, phối hợp các lực lượng tham gia hoạt động XHH GD ở trường TH

- Lập kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực, kĩ năng tổ chức các hoạt động XHH GD ở trường TH

- Dự toán kinh phí, sử dụng có hiệu kinh phí trang thiết bị, CSVC từ nguồn hoạt động XHH GD ở trường TH

- Đánh giá, xem xét mức độ thích hợp và khả thi của kế hoạch so với các mục tiêu; triển khai kế hoạch tới các bên liên quan để điều chỉnh cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển của nhà trường

1.4.3.2 Tổ chức hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

Tổ chức hoạt động XHH GD ở trường TH là quá trình nhà quản lý thiết

kế cơ cấu, phương thức và quyền hạn của các lực lượng tham gia XHH GD, phát huy tối đa vai trò, nhiệm vụ, sức mạnh, sự sáng tạo của các lực lượng giáo dục nhằm chuyển hóa mục tiêu đã được xây dựng trong kế hoạch thành những hoạt động cụ thể nhằm đạt các mục tiêu đề ra

Trên cơ sở kế hoạch đã lập, Hiệu trưởng xây dựng lộ trình và phân công

tổ chức thực hiện kế hoạch, sắp xếp các bước, lựa chọn phương pháp tiến hành theo thứ tự các bước ưu tiên và thời gian thực hiện phù hợp Việc phân công nhiệm vụ phải rõ ràng, cụ thể, đúng người, đúng việc kết hợp với quy trách nhiệm đến từng thành viên, tránh sự định kiến trong quá trình phân công, phân nhiệm; tạo được sự đồng thuận trong tập thể nhà trường

Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động XHH GD ở trường TH thường chịu tác động bởi nhân tố quản lý nguồn lực và các hoạt động quản lý trong nhà trường TH, bao gồm: Nguồn lực bên trong như: con người, tài chính, CSVC,

hệ thống thông tin, uy tín, thương hiệu, văn hóa ứng xử trong nhà trường TH; Nguồn lực bên ngoài trường như: tài chính, CSVC, trang thiết bị, đồ dùng dạy học ít nhiều chi phối, điều khiển quá trình thực hiện mục tiêu XHH GD ở nhà trường TH

Để tổ chức thực hiện hoạt động XHH GD ở trường TH có hiệu quả, lãnh đạo nhà trường cần thực hiện những nội dung sau:

- Thành lập Ban chỉ đạo hoạt động XHH GD ở trường TH, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong Ban giám hiệu (Hiệu trưởng chịu trách nhiệm chung, phó hiệu trưởng phụ trách CSVC, chuyên môn)

- Tổ chức thực hiện nội dung, lựa chọn phương pháp tiến hành theo thứ

tự các bước ưu tiên và thời gian phù hợp

- Phân công nhiệm vụ phải rõ ràng, cụ thể, đúng người, đúng việc kết hợp với quy trách nhiệm đến từng thành viên, tránh sự định kiến phân vị trong quá trình phân công, phân nhiệm; tạo được sự đồng thuận trong tập thể nhà trường

- Phối hợp các lực lượng hoạt động XHH GD ở trường TH

- Tổ chức sử dụng có hiệu quả các nguồn lực tài chính, thời gian, điều kiện thực hiện hoạt động XHH GD

- Lãnh đạo nhà trường thực hiện cơ chế giám sát, theo dõi, đôn đốc, động viên các LLXH tổ chức thực hiện hoạt động XHHGD ở trường TH

1.4.3.3 Chỉ đạo hoạt động xã hội hóa giáo dục ở trường Tiểu học

Sau khi xây dựng kế hoạch, Hiệu trưởng nhà trường cần điều khiển cho

hệ thống hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra Đây là khâu ra quyết định chính thức và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch Ra quyết định là quá trình phản ánh bản chất của hệ thống lãnh đạo, QL, đồng thời cũng thể hiện năng lực của Hiệu trưởng Do đó, tính chất, hiệu quả của quyết định không chỉ ảnh hưởng trong một phạm vi nhất định của một chủ thể QL là hiệu trưởng mà còn ảnh hưởng đến cả một hệ thống lãnh đạo, QL của nhà trường Vậy nên, hiệu trưởng nhà trường giữ vai trò trọng yếu, có tính quyết định nhất Việc chỉ đạo hoạt động XHH GD ở trường TH, hiệu trưởng cần phối hợp chặt chẽ các biện pháp như:

- Thành lập Ban chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên tham gia hoạt động XHH GD ở các trường TH

- Giám sát quá trình tổ chức thực hiện mục tiêu, nội dung, hình thức phù hợp với bối cảnh, nguồn lực của địa phương, và tình hình thực tế của nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả XHH GD ở trường TH

- Giám sát việc phối hợp với các lực lượng tham gia hoạt động XHH GD ở trường TH Đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao trách nhiệm của các lực lượng tham gia XHH GD

- Chỉ đạo việc sử dụng có hiệu quả nguồn lực tài chính, điều kiện

CSVC… từ nguồn XHH GD để tạo lòng tin từ phía CMHS, các cá nhân, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp tham gia XHH GD ở trường TH

- Kiểm tra, giám sát, điều chỉnh sai sót, hỗ trợ, giúp đỡ khi gặp khó khăn trong quá trình hoạt động XHH GD ở trường TH

- Chỉ đạo công tác thi đua, khen thưởng, động viên, khuyến khích kịp thời tạo động lực cho CBGV và các cá nhân, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp tích cực tham gia XHH GD ở các trường TH

1.4.3.4 Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Tiểu học

Đây là khâu cuối cùng không thể thiếu trong quản lý nói chung và quản

lý hoạt động XHH GD ở trường TH, tạo nên chu trình khép kín của công tác quản lý Theo quan điểm của một số học giả, không có kiểm tra, đánh giá sẽ không có quản lý Mục đích của chức năng này nhằm thu thập thông tin nhằm thẩm định, xác định, do lường mức độ đạt được các hoạt động XHH GD ở trường TH của cá nhân hay một tổ chức so với mục tiêu đã đề ra, tìm ra ưu nhược điểm, nguyên nhân, phát hiện sai sót, uốn nắn, điều chỉnh kịp thời Kết quả đánh giá còn giúp cho nhà quản lý xác định rõ những hoạt động nào trong

kế hoạch chưa được thực hiện, hoạt động nào cần thay đổi, cần bổ sung thêm nguồn lực phục vụ hoạt động XHH GD của trường TH Nhận diện sự phù hợp giữa thực tế, nguồn lực và thời gian, phát hiện những nhân tố mới, những vấn mới đề cần đặt ra trong quá trình quản lý hoạt động XHH GD ở trường TH

Để kiểm tra, đánh giá đảm bảo tính khách quan, trung thực và sát với thực tế cần phải căn cứ vào hệ thống tiêu chí dựa trên cơ sở mục tiêu, nội dung hoạt động XHH GD ở trường TH Nếu hiệu trưởng nhà trường chưa thiết lập được hệ thống tiêu chí thì sẽ rất khó để đánh giá, đo lường được động hoạt động XHH GD của nhà trường đạt mức độ nào Việc thiết lập các tiêu chí đánh giá hoạt động XHH GD ở trường TH thường chỉ đạt được kết quả tốt nhất khi có

sự tham gia của các nhà quản lý, CBGV nhà trường, đại diện CMHS, và các bên liên quan của nhà trường cùng tham gia Mặt khác, việc sử dụng thông tin về kết quả đánh giá cũng hết sức quan trọng để giúp cho hiệu trưởng, CBGV,