Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Thơ Dương Kiều Minh đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu, tuy nhiên, phần lớn các công trình tập trung vào những đóng góp về đổi mới và cách tân trong thi pháp thơ ông Việc điểm lại các nghiên cứu trước đây vừa khẳng định giá trị của các ý kiến này, vừa làm nổi bật những khoảng trống cần được khám phá thêm.
Nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu phê bình đã nghiên cứu về thơ Dương Kiều Minh, khẳng định những đóng góp của ông vào quá trình đổi mới thơ Việt Nam sau 1975 Các công trình này phần lớn được đăng tải trên các tạp chí, báo mạng, và một số trong các chuyên luận, luận văn Nhà thơ Bằng Việt đã đặt Dương Kiều Minh vào vị trí quan trọng trong nền thơ đương đại Việt Nam.
Dương Kiều Minh không chỉ nổi bật về số lượng thi tập đồ sộ mà còn ở những cách tân táo bạo, mang đến sự mới mẻ cho thơ ca Ông biểu hiện một cái tôi kiêu hãnh, tự giải phóng khỏi ràng buộc, khẳng định bản thể, thể hiện tư duy sâu sắc và phóng khoáng của thế hệ nhà thơ sau 1975 Những nỗ lực đổi mới của Dương Kiều Minh được các nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Trần Anh Thái, nhà phê bình Chu Văn Sơn, nhà văn Văn Chinh đánh giá cao, đặc biệt là vẻ đẹp trong sáng và thuần khiết trong thơ ông Nguyễn Quang Thiều hồi tưởng về những năm tháng khó nhọc mà Dương Kiều Minh đã sáng tạo nên gia tài thi ca quý hiếm.
Nguyễn Việt Chiến nhấn mạnh rằng phong cách thơ của Dương Kiều Minh là sự chủ động tìm tòi và cách tân, hướng về phương Đông và cội nguồn Khí chất và nỗ lực này thể hiện rõ ngay từ những tác phẩm đầu tiên của ông.
Lê Thị Bích Hồng nhấn mạnh vai trò to lớn của Dương Kiều Minh trong công cuộc đổi mới thơ, bao gồm đổi mới toàn diện từ nội dung tư tưởng, cảm hứng sáng tác đến hình thức nghệ thuật Nguyễn Đăng Điệp khẳng định Dương Kiều Minh thuộc top những nhà thơ hậu chiến mang tinh thần đổi mới và tạo nên sự bùng nổ cho thế hệ sau Cần đánh giá được nỗ lực cách tân thơ ca của một thế hệ từ những trường hợp cụ thể như Dương Kiều Minh.
Nhà thơ Mai Văn Phấn nhận thấy Dương Kiều Minh, dù mở rộng suy tưởng, vẫn giữ vẻ đẹp giản dị và hiện đại trong thơ Ông "nặng lòng vương vấn với những thi liệu quen thuộc của thơ ca phương Đông" nhưng lại "mở những chiều kích bất ngờ của liên tưởng và suy niệm", tạo nên sức ám ảnh từ những con chữ bình dị.
Sự kết hợp độc đáo giữa hiện đại và truyền thống là đóng góp lớn nhất của Dương Kiều Minh trong quá trình hiện đại hóa thơ Trong khi nhiều nhà thơ khác tập trung vào việc hiện đại hóa thơ theo hướng phương Tây, Dương Kiều Minh lại chủ động hướng về cội nguồn phương Đông Sự kết hợp nhuần nhị giữa tinh thần sáng tạo hiện đại và thủ pháp thi ca cổ điển tạo nên phong cách riêng biệt của ông.
Nhà giáo Chu Văn Sơn nhận định thơ Dương Kiều Minh là sự kết hợp độc đáo giữa trường phái ấn tượng phương Tây và bút pháp thủy mặc phương Đông, cho thấy ý thức đổi mới khuynh hướng ấn tượng trong sáng tác của ông.
Trần Anh Thái khẳng định Dương Kiều Minh đổi mới thơ ca từ nội tại, mang đến vẻ đẹp thuần khiết và tinh thần tự do Nhiều bài viết nhấn mạnh vẻ đẹp thơ Dương Kiều Minh, với Đặng Thân ca ngợi vẻ thanh khiết "đẹp như tranh" Bình Nguyên Trang nhận xét thơ Dương Kiều Minh thể hiện sự khắc khoải với cuộc đời và tìm kiếm giá trị mới trên nền tảng truyền thống.
Theo nhà nghiên cứu Bích Thu, thơ Dương Kiều Minh là hành trình tìm kiếm và trải nghiệm, nổi bật với những ưu tư về thân phận con người, tạo nên cảm thức rõ nét về thời gian Dương Kiều Minh lựa chọn thơ tự do và thơ văn xuôi để diễn tả những cảm thức và trạng thái nhân sinh một cách phù hợp nhất.
Trong bài viết về thơ Dương Kiều Minh, Văn Chinh nhấn mạnh nhân cách thơ và khát vọng sáng tạo của ông, cho rằng Dương Kiều Minh sẵn sàng hy sinh vì thơ và cái đẹp Thơ của ông, ngay cả khi ông đã qua đời, vẫn tiếp tục sống một đời sống rực rỡ như những ngọn lửa.
Dưới góc độ thi pháp, thơ Dương Kiều Minh thể hiện sự kết hợp độc đáo giữa thời gian vật chất và thời gian ảo, chỉ thơ ca mới có khả năng kết nối hai thế giới này Thời gian trong thơ ông không chỉ đo lường hoạt động sống mà còn đo chiều sâu tâm hồn và tầm vóc tư duy nghệ thuật.
Hoàng Kim Ngọc, với góc nhìn thi pháp, đã khám phá các biểu tượng không gian và thời gian nghệ thuật trong thơ Dương Kiều Minh, nhấn mạnh rằng nhà thơ đã tạo dựng một không gian và thời gian riêng, góp phần tạo nên giọng điệu mới và mở đường cho khuynh hướng thơ đổi mới \[[23]\].
Đỗ Ngọc Yên đánh giá Nguyễn Lương Ngọc là một trong ba gương mặt tiêu biểu của xu hướng cách tân thi pháp thơ sau 1975, bên cạnh Nguyễn Quang Thiều và Dương Kiều Minh Ba nhà thơ này đã tạo nên một diện mạo mới cho thơ ca Việt Nam sau 1986, đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong nền văn học.
Dương Kiều Minh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ hậu chiến Việt Nam, người đã có những đóng góp quan trọng vào sự đổi mới của thơ Việt đương đại Thơ của ông nổi bật với sự gần gũi với đời sống, thiên nhiên và những tâm tư tình cảm của con người, điều mà thế hệ thơ trước đó ít chú trọng Những thành tựu này đã giúp Dương Kiều Minh trở thành một nhà thơ sáng danh, có vị trí quan trọng trong nền văn học Việt Nam sau năm 1975.