BÁO CÁO THỰC TẬP MÔN XÉT NGHIỆM LÂM SÀNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ KHOA SAU ĐẠI HỌC BÁO CÁO THỰC TẬP MÔN XÉT NGHIỆM LÂM SÀNG LỚP THẠC SĨ DƯỢC LÝ VÀ DƯỢC LÂM SÀNG 9A MÃ NGÀNH 8720205 Cán bộ hướng dẫn Học viên thực hiện TS Nguyễn Thị Thái An Nguyễ[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ KHOA SAU ĐẠI HỌC

…………

BÁO CÁO THỰC TẬP

MÔN XÉT NGHIỆM LÂM SÀNG

LỚP: THẠC SĨ DƯỢC LÝ VÀ DƯỢC LÂM SÀNG 9A

MÃ NGÀNH: 8720205

TS Nguyễn Thị Thái An Nguyễn Thị Hằng

Ths Nguyễn Thị Như Huỳnh MSHV: 218300020

ThS Đinh Thị Yến Phượng

ThS Lê Thành Hoàng

BSCKI Phạm Thị Phương Loan

ĐỊA ĐIỂM THỰC TẬP

Khoa Xét nghiệm (Huyết học, Sinh hóa, Vi sinh) – Bệnh viện 30/4 Bộ Công An

(Số 9 Sư Vạn Hạnh, Phường 9, Quận 5, TP Hồ Chí Minh)

CẦN THƠ, 2023

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ KHOA SAU ĐẠI HỌC

…………

BÁO CÁO THỰC TẬP

MÔN XÉT NGHIỆM LÂM SÀNG

LỚP: THẠC SĨ DƯỢC LÝ VÀ DƯỢC LÂM SÀNG 9A

MÃ NGÀNH: 8720205

TS Nguyễn Thị Thái An Nguyễn Thị Hằng

Ths Nguyễn Thị Như Huỳnh MSHV: 218300020

ThS Đinh Thị Yến Phượng

ThS Lê Thành Hoàng

BSCKI Phạm Thị Phương Loan

ĐỊA ĐIỂM THỰC TẬP

Khoa Xét nghiệm (Huyết học, Sinh hóa, Vi sinh) – Bệnh viện 30/4 Bộ Công An

(Số 9 Sư Vạn Hạnh, Phường 9, Quận 5, TP Hồ Chí Minh)

CẦN THƠ, 2023

LỜI CẢM ƠN

Em xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Quý Thầy/Cô Khoa Dược – Trường

Đại học Tây Đô, những chỉ dạy của Quý Thầy/Cô sẽ là hành trang kiến thức quan trọng

trong quá trình thực hành nghề nghiệp Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ths

Nguyễn Thị Như Huỳnh – Giảng viên trường Đại học Tây Đô, đã trực tiếp hướng dẫn

và giúp đỡ em trong suốt quá trình viết báo cáo, nếu không có sự hướng dẫn tận tình của

Cô thì em sẽ không thể hoàn thành báo cáo này

Em xin bày tỏ một lời cảm ơn chân thành, đặc biệt đến các giảng viên trong khoa

xét nghiệm: TS.BS Nguyễn Thị Thái An, ThS Đinh Thị Yến Phương, ThS Lê Thành

Hoàng, BSCKI Phạm Thị Phương Loan nhờ sự truyền đạt tận tụy với kinh nghiệm thực

tế quý báu mà các Thầy/Cô chia sẽ, em đã nhận được rất nhiều kiến thức, những kiến

thức này giúp ích cho em rất nhiều trong thực hành nghề nghiệp Bên cạnh đó, Quý

Thầy/Cô đã động viên giúp đỡ em rất nhiều để em hoàn thành báo cáo này Do kiến thức

còn nhiều hạn chế và kiến thức thực tế kinh nghiệm em còn nhiều bỡ ngỡ nên trong quá

trình thực tập, hoàn thành bài báo cáo không tránh khỏi những sai sót, kính mong nhận

được những góp ý của Quý Thầy/Cô

Cuối cùng em xin kính chúc Ban Giám Hiệu nhà trường cùng toàn thể Quý

Thầy/Cô, Ban Giám đốc Bệnh viện và toàn thể các cán bộ công nhân viên trong Bệnh

viện được dồi dào sức khỏe, gặp nhiều may mắn và thành công trong sự nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn!

Cần Thơ, ngày 04 tháng 04 năm 2023

Học viên thực hiện

Nguyễn Thị Hằng

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC HÌNH iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv

1.GIỚI THIỆU VỀ CƠ SỞ THỰC TẬP 1

2.BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC TẬP 5

NỘI DUNG 1: NÊU 1 VÍ DỤ VỀ XÉT NGHIỆM ĐÃ BIẾT TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP TẠI BỆNH VIỆN (MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA, GIÁ TRỊ THAM CHIẾU, VAI TRÒ CỦA XN TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH) BỆNH RỐI LOẠN LIPID MÁU 5

NỘI DUNG 2: CHO VÍ DỤ VỀ 1 XÉT NGHIỆM ĐỂ CHẨN ĐOÁN TÁC NHÂN GÂY BỆNH (NÊU 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ GIÁ TRỊ CỦA XÉT NGHIỆM) XÉT NGHIỆM CHẨN ĐOÁN VI RÚT VIÊM GAN B 8

NỘI DUNG 3: NÊU 1 VÍ DỤ VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC TỚI KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM 12

TÀI LIỆU KHAM KHẢO 15

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Ảnh lưu niệm học viên thực tập tại bệnh viện 30-4 Hình 1.2 Học viên thực tập tại cổng bệnh viện 30-4

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Tiếng Anh/Tiếng Việt

X-quang X-ray - là một phương pháp hình ảnh y tế sử dụng tia X

để chụp ảnh của bộ phận cơ thể cần khảo sát

CT scanner Computed Tomography Scanner - là một thiết bị y tế

dùng để tạo ra hình ảnh 3D của bộ phận cơ thể bằng cách sử dụng tia X và máy tính

MRI Magnetic Resonance Imaging - là một phương pháp

hình ảnh y tế sử dụng trường từ từ trường để tạo ra hình ảnh của bộ phận cơ thể cần khảo sát

QĐ-BCA Quyết định của Bộ Công an - là một loại văn bản quy

phạm pháp luật của Việt Nam do Bộ Công an ban hành DSA Digital Subtraction Angiography - là một phương pháp

hình ảnh y tế được sử dụng để khảo sát các mạch máu trong cơ thể bằng cách sử dụng tia X và máy tính LDL low-density lipoprotein, là một loại protein chứa

cholesterol trong hệ thống tuần hoàn máu Nồng độ cao của LDL có thể gây ra bệnh tim mạch

oxLDL oxidized LDL, LDL đã bị oxy hóa Oxidation có thể

làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch

HDL high-density lipoprotein, là một loại protein chứa

cholesterol trong hệ thống tuần hoàn máu HDL có thể giúp loại bỏ cholesterol khỏi mạch máu và giảm nguy

cơ bệnh tim mạch

HBV vi rút viêm gan B, là một loại vi rút gây ra nhiễm trùng

gan

WHO Tổ chức Y tế Thế giới, là tổ chức quốc tế chuyên về sức

khỏe và chăm sóc y tế trên toàn cầu

DNA acid deoxyribonucleic, là một phân tử được tìm thấy

trong tất cả các tế bào sống và chứa thông tin di truyền của một cá thể

HBsAg antisgen bề mặt của vi rút viêm gan B, là một protein

được tìm thấy trên bề mặt của vi rút HBV

HBcAg antisgen lõi của vi rút viêm gan B, là một protein được

tìm thấy trong lõi của vi rút HBV

HBeAg antisgen e của vi rút viêm gan B, là một protein được

tìm thấy trong huyết thanh của những người nhiễm vi rút HBV

PCR polymerase chain reaction, là một phương pháp phân

tích di truyền để tìm kiếm và nhân bản một đoạn nhỏ của DNA hoặc RNA

AST aspartate aminotransferase, là một loại enzyme được

tìm thấy trong gan và các tế bào khác của cơ thể, thường được sử dụng để đánh giá sức khỏe gan

ALT alanine aminotransferase, là một loại enzyme được tìm

thấy trong gan và các tế bào khác của cơ thể, thường được sử dụng để đánh giá sức khỏe gan

Anti-HBc IgM immunoglobulin M chống lại antígen lõi của vi rút viêm

gan B, được sử dụng để xác định nhiễm vi rút trong giai đoạn sớm của bệnh

Anti-HBe immunoglobulin chống lại antisgen e của vi rút viêm

gan B, được sử dụng để xác định nồng độ của antígen e trong máu và theo dõi quá trình điều trị

1 GIỚI THIỆU VỀ CƠ SỞ THỰC TẬP

Bệnh viện 30-4 là một bệnh viện đa khoa hạng I do Bộ Công an quản lý và là bệnh viện chính của lực lượng Công an nhân dân Ban đầu, đơn vị này được biết đến với tên Bệnh xá Ban An ninh Trung ương cục miền Nam và được vinh danh là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nhiệm vụ chính của bệnh viện là cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh cho cán bộ chiến sỹ Công an, cán bộ CAND hưu trí, bảo hiểm y tế, nhân dân và các đối tượng khác Ngoài ra, bệnh viện còn tham gia vào công tác nghiên cứu khoa học và giảng dạy cho học sinh – sinh viên Y khoa, thực hiện hợp tác quốc tế và khám sức khỏe cho người đi nước ngoài

Bệnh viện hiện có quy mô lên đến 500 giường và 31 khoa phòng, bao gồm 01 trung tâm Theo Quyết định 962/2012/QĐ-BCA của Bộ trưởng Bộ Công an, bệnh viện dự kiến nâng quy mô lên 600 giường và 38 khoa phòng, 1 trung tâm vào năm 2015 Nhân

sự của bệnh viện hiện tại bao gồm hơn 650 cán bộ chiến sĩ, trong đó có trên 60% cán bộ

có trình độ Đại học và được đào tạo trong và ngoài nước, bao gồm các chương trình đào tạo CKI, CKII, Thạc sĩ và Tiến sĩ

Khoa điều trị cao cấp

Khoa nội tim mạch, thận khớp

Khoa nội tiêu hoá, máu, nội tiết

Khoa lao, bệnh phổi, da liễu

Khoa tâm thần kinh

Khoa truyền nhiễm

Khoa y học cổ truyền

Khoa vật lý trị liệu-phục hồi chức năng

Khoa ngoại:

Khoa nghoại tổng hợp

Khoa chấn thương chỉnh hình và PTTK

Khoa phụ sản và kế hoạch hoá gia đình

Khoa liên chuyên khoa

Khoa phẩu thuật- Gây mê hồi sức

Cận lâm sàng:

Khoa chuẩn đoán hình ảnh

Khoa huyết học, truyền máu

Khoa hoá sinh

Khoa vi sinh

Khoa giải phẫu bệnh

Khoa dược

Khoa chống miễn nhiễm

Khoa dinh dưỡng

Bệnh viện 30-4 do Bộ Công an lãnh đạo và đặc biệt quan tâm đến trang bị các thiết

bị y tế hiện đại, bao gồm máy chụp cộng hưởng từ (MRI), máy chụp cắt lớp 16 và 64 dãy (CT scanner), hệ thống máy nội soi chẩn đoán và điều trị bệnh lý tiêu hóa, hô hấp, tai mũi họng, hệ thống chụp mạch số hóa 2 bình diện (DSA) chẩn đoán can thiệp và điều trị bệnh tim mạch, hệ thống thiết bị phẫu thuật tạt khúc xạ VISUMAX® Femtosecond Laser hiện đại nhất hiện nay, máy chụp Xquang kỹ thuật số, hệ thống máy xét nghiệm sinh hóa, huyết học tự động và hệ thống máy siêu âm màu 4D Bằng các chương trình

xã hội hóa và liên kết hỗ trợ chuyên môn, bệnh viện đã nhận được sự hỗ trợ giúp đỡ của các giáo sư, chuyên gia giỏi ở nhiều chuyên ngành tại trường Đại học Y dược thành phố

Hồ Chí Minh, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, các bệnh viện lớn đầu ngành, chuyên khoa như BV Chợ Rẫy, BV Đại học Y Dược, BV Chấn thương Chỉnh hình, BV Ung Bướu Điều này đã giúp nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ y, bác sĩ và triển khai thực hiện nhiều phương pháp chẩn đoán và điều trị hiện đại, bao gồm chụp cộng hưởng từ, chụp cắt lớp bằng điện toán, phẫu thuật nội soi, kỹ thuật tán sỏi ngoài cơ thể

và các phẫu thuật kỹ thuật cao khác

Bệnh viện 30-4 cũng là đơn vị thứ 7 tại TP Hồ Chí Minh triển khai chụp mạch và can thiệp tim mạch, đưa Trung tâm Mắt kỹ thuật cao vào hoạt động và thành lập khu điều trị liên kết với Bệnh viện Đại học Y Dược và Phòng khám viêm gan, hoạt động hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng khám

Công an và nhân dân Tất cả những nỗ lực này đã giúp Bệnh viện 30-4 trở thành một địa chỉ tin cậy trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao cho người dân và các đối tượng khác

Bệnh viện 30-4 có Trung tâm đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế, nơi đào tạo và bồi dưỡng cho các y, bác sĩ, điều dưỡng, trung cấp Y, cao đẳng Y, Đại học Y và các chuyên khoa liên quan đến ngành y tế Ngoài ra, bệnh viện còn có các hoạt động gắn kết cộng đồng, đặc biệt là các chương trình miễn phí khám và điều trị cho các đối tượng khó khăn, bệnh nhân ung thư và bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS

Hiện nay, bệnh viện có hơn 700 giường bệnh và 42 khoa phòng, cùng với đội ngũ

y, bác sĩ, điều dưỡng và các chuyên gia y tế có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm thực tiễn Bệnh viện 30-4 tiếp tục phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, đồng thời giữ vững vị thế là một địa chỉ cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe uy tín và chất lượng hàng đầu tại Việt Nam

Trải qua 58 năm xây dựng và phát triển, Bệnh viện 30-4 đã khám chữa bệnh tận tình cho hàng triệu lượt bệnh nhân và cán bộ, chiến sĩ CAND, đạt nhiều kết quả cao, trở thành điểm đến tin cậy về dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao cho nhân dân và các đối tượng khác Ngoài ra, bệnh viện còn tham gia nhiều hoạt động xã hội khác như

tổ chức khám sức khỏe miễn phí hàng năm, cấp phát thuốc cho đồng bào vùng sâu, vùng

xa, vùng căn cứ cách mạng còn nhiều khó khăn Bệnh viện cũng đã thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng đối với CAND và Nhà nước

Được sự quan tâm giúp đỡ của lãnh đạo Bộ Công an, Đảng ủy, Ban Giám đốc, Bệnh viện 30-4 đã đoàn kết, quyết tâm xây dựng cơ sở y tế vững mạnh, xứng đáng là điểm đến tin cậy, uy tín khám chữa bệnh trong nước và khu vực [1]

Hình 1.1 Ảnh lưu niệm học viên thực tập tại bệnh viện 30-4

Hình 1.2 Học viên thực tập tại cổng bệnh viện 30-4

2 BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC TẬP

NỘI DUNG 1: NÊU 1 VÍ DỤ VỀ XÉT NGHIỆM ĐÃ BIẾT TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP TẠI BỆNH VIỆN (MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA, GIÁ TRỊ THAM CHIẾU, VAI TRÒ CỦA XN TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH) BỆNH RỐI LOẠN LIPID MÁU

a Định nghĩa bệnh rối loạn lipid máu

Bệnh rối loạn lipid máu (tiếng Anh: dyslipidemia) là một tình trạng bệnh lý liên quan đến sự bất thường trong hệ thống lipid máu của cơ thể, bao gồm một hoặc nhiều thành phần lipid, chẳng hạn như cholesterol và triglycerides

Bệnh rối loạn lipid máu có thể gây ra tắc nghẽn động mạch và dẫn đến các bệnh lý như bệnh tim và đột quỵ Nó cũng được coi là một yếu tố nguy cơ cho nhiều bệnh khác nhau, bao gồm bệnh tiểu đường, béo phì, bệnh gan mỡ, và nhiều bệnh lý khác

Việc kiểm soát bệnh rối loạn lipid máu thường bao gồm thay đổi lối sống, chẳng hạn như tập thể dục thường xuyên, ăn uống lành mạnh, giảm cân nếu cần, và đôi khi sử dụng thuốc [2], [3]

b Phân loại

Bệnh rối loạn lipid máu có thể được phân loại dựa trên mức độ bất thường của các thành phần lipid trong hệ thống máu, bao gồm cholesterol và triglycerides

Phân loại chính của bệnh rối loạn lipid máu bao gồm:

Hypercholesterolemia: tăng mức độ cholesterol trong máu, bao gồm cả cholesterol LDL (xấu) và cholesterol HDL (tốt)

Hypertriglyceridemia: tăng mức độ triglycerides trong máu

Combined hyperlipidemia: tăng mức độ cả cholesterol và triglycerides trong máu Ngoài ra, bệnh rối loạn lipid máu cũng có thể được phân loại dựa trên nguyên nhân gây ra, bao gồm:

Bệnh rối loạn lipid máu gia đình: di truyền và được truyền từ thế hệ này sang thế

c Rối loạn lipid máu và xơ vữa động mạch

Định nghĩa xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch (arteriosclerosis) là một loại bệnh lý mạch máu bao gồm sự cứng đờ và dày dạn của thành tường động mạch do sự tích tụ của chất béo, cholesterol

và các chất khác trong thành mạch Đây là một bệnh lý thường gặp ở người trung niên

và người già và có thể gây ra nhiều biến chứng khác nhau, bao gồm bệnh tim và đột quỵ

Xơ vữa động mạch có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, nhưng thường xuyên xảy

ra ở các mạch máu lớn như động mạch cơ tim, động mạch cổ và động mạch chân [6], [7], [8], [9]

Vai trò của LDL trong sinh bệnh học xơ vữa động mạch

LDL (Low-Density Lipoprotein) là một loại protein được tạo thành bởi cholesterol

và các loại chất béo khác, chủ yếu có nhiệm vụ chuyển vận cholesterol từ gan đến các

mô và tế bào trong cơ thể Tuy nhiên, khi mức LDL trong máu quá cao, nó có thể tích

tụ trên thành tường của động mạch, gây ra một quá trình gọi là phản ứng viêm và đóng góp vào quá trình hình thành xơ vữa động mạch

Trong quá trình này, LDL và các chất khác được chuyển đến các vùng bị tổn thương trên tường động mạch, nơi chúng được oxy hóa, tạo thành các hạt cholesterol oxy hóa (oxLDL) Những hạt oxLDL này có thể gây ra sự kích thích cho tế bào miễn dịch, thu hút các tế bào này vào vùng tổn thương, dẫn đến phản ứng viêm Các tế bào miễn dịch sẽ giải phóng các hóa chất gây viêm, gây ra sự giãn nở và suy yếu của tường động mạch Theo thời gian, một lớp dày xơ vữa hình thành trên tường động mạch, dẫn đến tắc nghẽn và suy thoái chức năng của động mạch

Do đó, sự tích tụ của LDL trong thành tường động mạch được xem là một trong những yếu tố chính góp phần vào quá trình hình thành xơ vữa động mạch Vì vậy, việc giảm mức cholesterol LDL trong máu thông qua thay đổi chế độ ăn uống, tập thể dục

và thuốc giảm cholesterol có thể giúp giảm nguy cơ bị xơ vữa động mạch [10], [11], [12]

d Chẩn đoán

RLLPM (Right Lower Lobe Pneumonia) là một bệnh lý trong đó phổi phía dưới bên phải bị viêm nhiễm do các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn hoặc virus Đây là một trong những loại viêm phổi thường gặp nhất và có thể gây ra các triệu chứng như ho, khó thở, sốt, đau ngực và khó thở

Chẩn đoán RLLPM thường dựa trên các triệu chứng và các kết quả khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, và các xét nghiệm máu Các bước chẩn đoán cụ thể có thể bao gồm:

Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ thăm khám bệnh nhân và kiểm tra các triệu chứng như

ho, sốt, đau ngực và khó thở

Chẩn đoán hình ảnh: Một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang ngực, siêu âm, hoặc CT scan có thể được sử dụng để xác định khu vực phổi bị viêm nhiễm

Xét nghiệm máu: Một số xét nghiệm máu như xét nghiệm đường huyết và xét nghiệm cấp cứu có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân Xét nghiệm vùng mũi họng: Một mẫu vùng mũi họng có thể được thu thập để xác định loại vi khuẩn hoặc virus gây ra bệnh

Dựa trên các kết quả của các bước chẩn đoán này, bác sĩ sẽ có thể đưa ra chẩn đoán chính xác và kế hoạch điều trị phù hợp với từng bệnh nhân [13]

e Mục đích, ý nghĩa, giá trị tham chiếu, vai trò của xét nghiệm trong chẩn đoán bệnh rối loạn lipid máu

Bệnh rối loạn lipid máu (dyslipidemia) là một tình trạng mà mức độ lipid trong máu như cholesterol và triglyceride cao hơn bình thường Bệnh này có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như xơ vữa động mạch, bệnh tim và đột quỵ Việc sử dụng các xét nghiệm để chẩn đoán bệnh rối loạn lipid máu đóng một vai trò quan trọng trong việc đánh giá nguy cơ và xác định các phương pháp điều trị hiệu quả

Mục đích chính của các xét nghiệm đối với bệnh rối loạn lipid máu là đo mức độ các chất lipid như cholesterol và triglyceride trong máu c ủa bệnh nhân Các xét nghiệm này có thể bao gồm:

Đo mức độ cholesterol toàn phần: Đây là xét nghiệm đo tổng số cholesterol trong máu

Đo mức độ LDL (Low-density lipoprotein): LDL được gọi là "độc tố cholesterol"

và là một trong những yếu tố góp phần vào sự tích tụ của cholesterol trong tường động mạch

Đo mức độ HDL (High-density lipoprotein): HDL được gọi là "lipoprotein tốt" và giúp loại bỏ cholesterol khỏi tường động mạch

Đo mức độ triglyceride: Triglyceride là một loại chất béo và khi có mức độ cao trong máu, nó có thể góp phần vào xơ vữa động mạch

Ý nghĩa và giá trị tham chiếu của các xét nghiệm này là giúp bác sĩ đánh giá nguy

cơ bệnh rối loạn lipid máu của bệnh nhân và đưa ra quyết định về liệu pháp Các giá trị tham chiếu được xác định dựa trên các tiêu chuẩn y tế và các nghiên cứu lâm sàng