Vai trò của Luật sư trong hoạt động tố tụng

Xã hội Việt Nam đã dần nhìn nhận sâu sắc hơn đối với vai trò của nghề luật sư theo đúng chỗ đúng mà nghề này xứng đáng có được. Người dân ngày càng tìm đến luật sư như một nhu cầu thiết thân; luật sư, tổ chức hành nghề luật sư ngày càng nâng cao cả về số lượng và chất lượng; nền tư pháp ngày càng tạo điều kiện thuận lợi hơn để luật sư thể hiện sứ mệnh lớn lao của mình_bảo vệ công lý.

ĐỀ BÀI

Vai trò của Luật sư trong hoạt động tố tụng hiện nay.

BÀI LÀM A.MỞ ĐẦU

Xã hội ngày càng phát triển thì vấn đề nhân quyền ngày càng được coi trọng Đây không phải là vấn đề của riêng quốc gia nào mà nó đang được cả thế giới quan tâm, trong đó có Việt Nam Đất nước ta đang trên đà phát triển nhằm hướng tới xây dựng một quốc gia vững mạnh, nền dân chủ văn minh của một dân tộc không ngừng vươn lên sánh vai với các cường quốc năm châu thì sứ mệnh bảo vệ công lý, đảm bảo công bằng xã hội được đề cao là tất yếu và chính đáng

Để đáp ứng yêu cầu đó, việc nâng cao vai trò và vị thế của luật sư là một việc làm rất cần thiết Có thể nói không có giai đoạn nào trong lịch sử phát triển của đất nước trước đây, vị thế và vai trò của nghề luật sư lại đựoc coi trọng như hiện nay Đây là thời điểm mà xã hội Việt Nam đã dần nhìn nhận sâu sắc hơn đối với vai trò của nghề luật sư theo đúng chỗ đúng mà nghề này xứng đáng có được Người dân ngày càng tìm đến luật sư như một nhu cầu thiết thân; luật sư, tổ chức hành nghề luật sư ngày càng nâng cao cả về số lượng và chất lượng; nền tư pháp ngày càng tạo điều kiện thuận lợi hơn để luật sư thể hiện sứ mệnh lớn lao của mình_bảo vệ công lý Xuất phát từ tầm quan trọng đối việc nhìn nhận nghề luật sư ở Việt Nam hiện nay, em xin đi vào tìm hiểu để bài số 7 :” Vai trò của Luật sư trong hoạt động

tố tụng hiện nay”, rất mong nhận được các ý kiến đóng góp từ quý thầy cô, em xin chân thành cảm ơn !!!

B NỘI DUNG

I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LUẬT SƯ, NGHỀ LUẬT SƯ.

1 Khái niệm về luật sư, nghề luật sư.

a Khái niệm luật sư.

Luật sư hành nghề bằng kiến thức pháp luật, kỹ năng nghề nghiệp của cá nhân luật sư Nói cách khác, phẩm chất và năng lực cá nhân của luật sư là yếu tố quyết định trong nghề luật sư Người muốn hành nghề luật phải được công nhận là luật

sư Pháp luật các nước trên thế giới thường không đưa ra khái niệm luật sư mà chỉ quy định về tiêu chuẩn để trở thành luật sư Tiêu chuẩn phổ biến để được công nhận luật sư là: a) Là công dân ở nước sở tại; b) Có bằng cử nhân luật; c) Có phẩm chất đạo đức tốt ( điều 10 Luật Luật sư năm 2012) Ngoài các tiêu chuẩn trên, muốn trở thành luật sư phải đáp ứng các điều kiện tại điều 11 , Luật Luật sư năm 2012

b Khái niệm nghề Luật sư.

Nghề luật sư ở Việt Nam trước hết là một nghề luật, trong đó các luật sư bằng kiến thức pháp luật của mình, độc lập thực hiện các hoạt động trong phạm vi hành nghề theo quy định của pháp luật và quy chế trách nhiệm nghề nghiệp, nhằm mục đích phụng sự công lý, góp phần bảo vệ pháp chế và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam

Theo nhiều nhà nghiên cứu, nghề luật sư không giống như những nghề bình thường khác vì ngoài những yêu cầu về kiến thức và trình độ chuyên môn thì việc hành nghề luật sư còn phải tuân thủ theo quy chế đạo đức nghề nghiệp Điều này tạo nên nét đặc thù riêng của nghề luật sư và nét đặc thù này tác động sâu sắc đến

kỹ năng hành nghề, đặc biệt là kỹ năng tranh tụng của các luật sư

2 Đặc điểm của nghề Luật sư.

Đã có người tùng nói rằng : Nghề luật sư đòi hỏi tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp cao, tương tự như nghề y Luật sư mang trên vai gánh nặng niềm tin mà xã hội và

khách hang ủy thác cho họ Nếu như người bệnh tin tưởng, phó thác sức khỏe và cuộc sống cho mình vào người bác sĩ vì người bệnh hi vọng rằng chính bác sĩ mới

là người có đủ khả năng cứu giúp họ, thì tương tự như vậy, khách hang đặt quyền lợi, vật chất cao hơn nữa là sinh mệnh chính trị, tự do, danh dự, nhân phẩm của mình vào người luật sư Theo đó, ta có thể thấy được nhứng đặc trưng riêng của nghề luật sư :

+ Nghề luật sư trước hết là một nghề luật

+ Nghề luật sư mang tính chất dịch vụ và nhận được thù lao của khách hàng

+ Nghề luật sư gắn liền với số phận con người

+ Nghề luật sư hoạt động dựa trên pháp luật và quy chế trách nhiệm nghề nghiệp + Nghề luật sư là bất khả kiêm nhiệm

+ Nghề luật sư là hoạt động mang tính quốc tế

II VAI TRÒ CỦA LUẬT SƯ TRONG HOẠT ĐỘNG TỐ TỤNG HIỆN NAY.

1.Vai trò của luật sư trong hoạt động tố tụng.

Trong lịch sử, vai trò của luật sư trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo và các đương sự trước Toà không phải ở mọi lúc, mọi nơi được tôn trọng Ở những nước mà mối quan hệ giữa con người với con người bị ảnh hưởng của tâm linh, thần cảm thì nghề luật sư chậm phát triển Ví dụ như ở các nước Hồi giáo nghề luật sư ít phát triển thậm chí không có nghề luật sư

Nghề luật sư được phát triển và giữ vai trò quan trọng trong các nước dân chủ, phát triển Để bảo đảm công lý các bên khi tham gia tố tụng đều có sự giúp đỡ

từ phía những nhà chuyên nghiệp là luật sư Theo quan điểm của luật sư phương

Tây thì luật sư khi tham gia bảo vệ quyền lợi cho khách hàng, cho cá nhân, phải đặt quyền lợi của cá nhân cao hơn hoặc bằng quyền lợi của cộng đồng xã hội

Trên thế giới, nghề luật sư được tổ chức theo nhiều hình thức và rất đa dạng

Sự đa dạng này xuất phát từ đặc thù lịch sử, văn hóa, cách suy nghĩ cũng như hệ thống pháp luật của mỗi nước Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau về nghề luật

sư nhưng đều có chung một điểm cho rằng, luật sư là một nghề trong xã hội, là công cụ hữu hiệu góp phần đảm bảo công lý Nghề luật sư rất chú ý đến vai trò cá nhân, uy tín nghề nghiệp của luật sư và tính chất của nghề tự do trong tổ chức hành nghề luật sư

Tại Việt Nam, luật sư có nhiệm vụ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức và gốp phần bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa

Trong cuộc sống hàng ngày công dân thường có nhiều mối quan hệ với nhau

và với cơ quan, tổ chức Những mối quan hệ này nhiều khi phát sinh những mâu thuẫn, động chạm đến quyền lợi của mỗi bên Đặc biệt là những vấn đề phải giải quyết bằng con đường Tòa án mà ở đây những quyền cơ bản của công dân dễ bị đụng chạm nhất Thường công dân bị hạn chế bởi trình độ văn hóa, sự hiểu biết pháp luật nên khó có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình một cách đầy

đủ và toàn diện Tổ chức luật sư được thành lập để giúp cho công dân về mặt pháp

lý Luật sư là người am hiểu pháp luật có kinh nghiệm trong hoạt động pháp luật,

là người giúp cho công dân về mặt pháp lý có hiệu quả nhất khi có những vụ việc xảy ra liên quan đến pháp luật, nhất là những vụ việc ở Tòa án

Trong thời gian qua, hoạt động tham gia tố tụng của luật sư đã bảo đảm thực hiện tốt nguyên tắc tranh tụng tại phiên toà, góp phần quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của cải cách tư pháp Thực tiễn thời gian qua cho thấy, việc tham gia tố tụng của các luật sư không những bảo đảm tốt hơn quyền bào

chữa của bị can, bị cáo, các đương sự khác, mà còn giúp các cơ quan tiến hành tố tụng phát hiện, sửa chữa những thiếu sót, làm rõ sự thật khách quan, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa Thông qua hoạt động bào chữa, tranh tụng tại Tòa án, luật sư đã góp phần làm giảm thiểu các vụ án oan, sai, đã xuất hiện nhiều tấm gương luật sư xuất sắc trên diễn đàn “Pháp đình”,

vị thế của luật sư trong xã hội cũng ngày càng được nâng cao Tuy nhiên vị trí, vai trò của luật sư chưa được nhìn nhận đúng và chưa thực sự bảo đảm theo yêu cầu của pháp luật

2 Những giải pháp cần thiết nhằm phát huy vai trò của luật sư khi tham gia hoạt động tố tụng:

Thứ nhất, cần nhận thức và xác định đúng vai trò, vị trí của người bào chữa trong

tố tụng hình sự

Thứ nhì, hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự theo hướng bổ sung thêm quyền của

người bào chữa khi tham gia tố tụng

Thứ ba, xây dựng cơ chế đảm bảo cho các quy định của pháp luật về quyền của

luật sư được thực hiện trên thực tế

Thứ tư, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn để nâng cao trình độ và

kỹ năng tranh tụng cho các luật sư bào chữa

Có thể thấy rằng, hơn lúc nào hết, trong điều kiện Chiến lược cải cách tư pháp đang được nghiên cứu một cách sâu rộng ở Việt Nam thì việc nghiên cứu vai trò của luật sư trong hoạt động tranh tụng là hết sức thiết thực Đặc biệt trong bối cảnh cải cách tư pháp tập trung vào trọng tâm là đổi mới hoạt động xét xử nên vai trò của luật sư trong hoạt động tranh tụng càng phải được xem xét một cách toàn diện cùng với các yếu tố đảm bảo cho luật sư phát huy vai trò của mình trong thực tiễn

III ĐÁNH GIÁ, NHẬN XÉT.

Trong hoạt động tố tụng, luật sư có vai trò hết sức quan trọng Thông qua bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người buộc tội bằng những phương tiện hợp pháp, luật sư thể hiện vai trò trong việc bảo vệ quyền công dân, góp phần vào công cuộc cải cách tư pháp ở Việt Nam Trong những năm qua, việc tham gia của luật sư vào hoạt động bào chữa ngày càng tăng về số lượng và chất lượng, góp phần bảo đảm dân chủ, bình đẳng, khách quan trong tố tụng hình sự Tuy nhiên, việc tham gia tố tụng của luật sư trong một số vụ án còn khó khăn; chất lượng bào chữa chưa đáp ứng yêu cầu; một số trường hợp luật sư chưa đóng vai trò giám sát, phản biện với quá trình điều tra, truy tố; kết quả tham gia tranh tụng của luật sư tại phiên tòa còn hạn chế; tỉ lệ vụ án xét xử có người bào chữa còn thấp Thực trạng này do nhiều nguyên nhân như pháp luật vẫn thiếu cơ chế để bảo đảm cho luật sư thực hiện quyền năng tố tụng; người dân chưa thực sự tin tưởng vào luật sư; trình độ chuyên môn và tính chuyên nghiệp của luật sư chưa cao

C KẾT LUẬN

Nghề luật sư ở Việt Nam đang từng ngày đạt được những bước phát triển đáng ghi nhận, vai trò của nghề luật sư trong xã hội ngày một được nâng cao, chất lượng, uy tín của luật sư ngày một lớn hơn, hoạt động hành nghề của luật sư, các tổ chức hành nghề luật sư ngày phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa Và Nhà nước cần có những quy định để năng cao vai trò của luật sư trong hoạt động tố tụng Luật sư là một nghề góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế, bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của cá nhân, công dân, các tổ chức kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Vì thế, rất cần sự hỗ trợ, ủng hộ, giám sát hoạt động hành nghề luật sư từ phía Nhà nước

và cộng đồng xã hội

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Luật Luật sư, 2012 – NXB Công an nhân dân.

2 Giáo trình Luật Luật sư, công chứng, chứng thực – Trường Đại học Luật

Hà Nôi.