TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP (FULL PHÂN TÍCH + NHẬN ĐỊNH TÁC GIẢ, TÁC PHẨM)

Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) . Tuyên ngôn độc lập (full phân tích + nhận định tác giả, tác phẩm) .

Trang 1

Bi quyet Chinh ph1:f.c mon Ngft van Tran Thu:y Dtwng

TUYEN NGON DOC Ll.\P - Ho Cht Minh

Tac gici: Chu tjch Ho Chi Minh 1<1 m9t vj lanh tv "taiba, ki~t xuat'; cua dan t<)c

Vi~t Nam cling nhu tren the gioi Ben C(;lnh d6, Nguoi con dUQC biet den voi tu each

h\ mqt nha viin, nhd tho, nha chinh lu4.n mau m1;(c Trang sv nghi~p sang tac, Nguoi

de l(;li vo so nhfrng tac pham c6 gia trj a nhieu the lo(;li nhu truy~n, ey, thd ca, van

chinh lu~n, Trang d6 ban "Tuyen ngon Dqc 14-p" la mqt cing 1?iin chinh lu4.n mau m1;(c

ctay tam huyet, mqt ngh~ thu4-t 14-p lu4.n b4-c thay trong ljch sit viin hQc dan t<)c

Tac phdm: Ban "Tuyen ngon d¢c lQ,p" h\ m9t van ki~n c6 gia trt Itch sfr to Ion:

La lai tuyen bo xoa bo che hq thl;Cc dan, phong kien; khdng djnh quyen t1:( chit va vj the

binh ddng cita dan tqc ta tren toan the gioi; La moe son ljch sit m<l ra ki nguyen dqc

14-p, tl;t do tren dat nuoc ta Dong thai, con la lai tuyen th~ cho quyet tam chien aau,

quyet tam gift vung nen dqc 14-p tV do cua nhan dan Vi~t Nam

Lai dan: Muon hieu va danh gia dung cac bai van, bai tho cua Chu ttch Ho Chi

Minh, tnroc het phai nam vfrng quan diem sang tac cua Nguoi Doi voi Ho Chi Minh,

mQi van ban viet ra deu la nhfrng hanh vi chinh trt tn,rc tiep De nhfrng bai viet cua

minh d?t hi~u qua chinh trt cao nhat, truoc khi cam but, bao gio N guoi cling tV d;)t

ra cau hoi: Viet cho ai ( doi tUQng)? Viet de lam gi (mvc dich)? Sau d6 moi quyet dtnh,

viet cai gi (n9i dung) va viet the nao (hinh thuc) Nhu v~y c6 nghia la vi~c xac djnh doi

tUqng va mt_LC dich CUa van ban chinh ld van de then chot nhat trong cac sang tac cita

Bac Khong nam vfrng dieu d6, khong the hieu dUQC chinh xac va day du tac pham

cua Nguoi tu n9i dung den hinh thuc

Nam dUQC quan diem sang tac cua Bac chua dude cam nh~n chieu sau trong cau

chfr, con can phdi hieu dij,c diem ve the loc# moi tcic pham cua Nguoi, ttr van chinh

lu~n hay van tham mi, tho tuyen truyen hay tho khang chien N goai ra con phai biet

phong each viet cua Nguai, net noi b4-t trong phong each viin xuoi cua Ho Chi Minh ld

gicin dj, trong sang, ngan gQn, sue tich

TUYEN NGON DOC Ll.\P - Ho Cht Minh

Tac gici: Chu tjch Ho Chi Minh 1<1 m9t vj lanh tv "taiba, ki~t xuat'; cua dan t<)c

Vi~t Nam cling nhu tren the gioi Ben C(;lnh d6, Nguoi con dUQC biet den voi tu each

h\ mqt nha viin, nhd tho, nha chinh lu4.n mau m1;(c Trang sv nghi~p sang tac, Nguoi

de l(;li vo so nhfrng tac pham c6 gia trj a nhieu the lo(;li nhu truy~n, ey, thd ca, van chinh lu~n, Trang d6 ban "Tuyen ngon Dqc 14-p" la mqt cing 1?iin chinh lu4.n mau m1;(c ctay tam huyet, mqt ngh~ thu4-t 14-p lu4.n b4-c thay trong ljch sit viin hQc dan t<)c Tac phdm: Ban "Tuyen ngon d¢c lQ,p" h\ m9t van ki~n c6 gia trt Itch sfr to Ion:

La lai tuyen bo xoa bo che hq thl;Cc dan, phong kien; khdng djnh quyen t1:( chit va vj the binh ddng cita dan tqc ta tren toan the gioi; La moe son ljch sit m<l ra ki nguyen dqc 14-p, tl;t do tren dat nuoc ta Dong thai, con la lai tuyen th~ cho quyet tam chien aau, quyet tam gift vung nen dqc 14-p tV do cua nhan dan Vi~t Nam

Lai dan: Muon hieu va danh gia dung cac bai van, bai tho cua Chu ttch Ho Chi Minh, tnroc het phai nam vfrng quan diem sang tac cua Nguoi Doi voi Ho Chi Minh, mQi van ban viet ra deu la nhfrng hanh vi chinh trt tn,rc tiep De nhfrng bai viet cua minh d?t hi~u qua chinh trt cao nhat, truoc khi cam but, bao gio N guoi cling tV d;)t

ra cau hoi: Viet cho ai ( doi tUQng)? Viet de lam gi (mvc dich)? Sau d6 moi quyet dtnh,

viet cai gi (n9i dung) va viet the nao (hinh thuc) Nhu v~y c6 nghia la vi~c xac djnh doi

tUqng va mt_LC dich CUa van ban chinh ld van de then chot nhat trong cac sang tac cita Bac Khong nam vfrng dieu d6, khong the hieu dUQC chinh xac va day du tac pham

cua Nguoi tu n9i dung den hinh thuc

Nam dUQC quan diem sang tac cua Bac chua dude cam nh~n chieu sau trong cau chfr, con can phdi hieu dij,c diem ve the loc# moi tcic pham cua Nguoi, ttr van chinh lu~n hay van tham mi, tho tuyen truyen hay tho khang chien N goai ra con phai biet

phong each viet cua Nguai, net noi b4-t trong phong each viin xuoi cua Ho Chi Minh ld

gicin dj, trong sang, ngan gQn, sue tich

Trang 2

Bi quyet Chinh phtJ-c mon Ngi! van

Hoan cdnh ra doi:

- Tinh hinh the gi&i: Chien tranh the gioi

thu hai ket thuc; Phat xit Nh~t dau hang

Dong minh Tu d6, bQn thlfc dan, de

quoc nap sau danh nghia quan Dong

minh hong xau xe Vi~t N am (Phia Bac la

quan d<)i Quoc dan dang, tay sai cua de

quoc M1; phia Nam la quan d<)i Anh, nup

sau la linh vi en chinh cua Phap )

- Tinh hinh trong nu&c: Nhan dan ta

vung len gianh chinh quy~n Va tc;ti H<)i

ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam

1945), Dang ta nh~n d~nh: mau thuan gifra

Anh - Phap - Ml va Lien Xo c6 the khien

Anh - Ml se nhan nhUQng de Phap tro lc;ti

Dong Duong

- Th1;tc te: Thlfc dan Phap rao riet chuan

b~ cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung

reu rao du lu~n quoc te: Phap c6 cong

khai h6a Dong Duong, day von la dat bao

hQ cua Phap b~ Nh~t chiem, nay Nh~t da

dau hang dong minh, Phap duong nhien

c6 quy~n tro lc;ti Dong Duong de thay the

quan d<)i Nh~t

- Nhin nh,Q,n tinh hinh: Ngay 26 thang 8

nam 1945, Chu t~ch Ho Chi Minh tu chien

khu Vi~t Bac tro v~ Ha N Qi Tc;ti can nha

so 48 pho Hang Ngang, Bac soc;tn ban

Tuyen ngon D¢c lap Ngay mung 2 thang

9 nam 1945, tc;ti quang truong Ba Dinh

!lch Slr, trtrOC hang Ch\].C Vc;tn dong bao,

Bac dQc ban Tuyen ngon khai sinh ra

nuoc Vi~t Nam Dan chu C<)ng hoa

Tran Thuy Duong

kien tan ac, hang tram niim bi ap buc boc l~t du:oi che d~ th1;tc dan Mila thu nam

1945, nhan dan ta da dong long dling len lam cu<)c khoi nghla each thang Tam nam do thanh cong thang lai, gianh

lc# nen d~c lij,p t1;! do cho dat nu&c

Song cu<)c hoi sinh cua dan t<)c dang b~

ke thu de dQa: "Chung toan tinh m¢t cu¢c

am muu gac l<;ti ach no l~ tren co 25 tri~u

dong baa , dung vo lvc thinh linh lqt do chinh phil dan chit c¢ng hoa de dQ,t l<;ti

m¢t quan toan quyen nhu thua truac

Khong kheo lo, nuac ta dan ta co the bi trong l<;ti ach no l~" Boi sau chien tranh the gioi Ian thu hai ket thuc Phat xit Nh~t, ke dang chiem dong nuoc ta luc bay gio da dau hang Dong minh BQn thl)'c dan, de quoc am muu sau xe Vi~t

Nam (phia Bac la quan d<)i Quoc dan dang, tay sai cua de quoc Ml da trvc san

o bien gioi de do quan vao Vi~t Nam, tien vao tu phia Nam la quan d<)i Anh, phia sau la linh vi en chinh cua Phap ) Nhu nhin thau muu do d6, tc;ti H<)i ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam 1945), Ddng ta

nh~n djnh: mau thuan giiia Anh Phap

-Mi va Lien Xo co the khien Anh - Mi se

Duang Va thlfc te Phap n1o riet chuan b~

cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung reu

rao du: l~n quoc te: Phtip co cong khai hoa Dong Duang, d8:y von la dat bdo h~

cua Phap bi Nhij,t chiem, na:y Nhij,t eta dau

qu:yen tro l«;ti Dong Duang de tha:y the

qudn d~i Nh,Q,t

Bi quyet Chinh phtJ-c mon Ngi! van

Hoan cdnh ra doi:

- Tinh hinh the gi&i: Chien tranh the gioi thu hai ket thuc; Phat xit Nh~t dau hang Dong minh Tu d6, bQn thlfc dan, de quoc nap sau danh nghia quan Dong minh hong xau xe Vi~t N am (Phia Bac la quan d<)i Quoc dan dang, tay sai cua de quoc M1; phia Nam la quan d<)i Anh, nup sau la linh vi en chinh cua Phap )

- Tinh hinh trong nu&c: Nhan dan ta vung len gianh chinh quy~n Va tc;ti H<)i ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam 1945), Dang ta nh~n d~nh: mau thuan gifra Anh - Phap - Ml va Lien Xo c6 the khien Anh - Ml se nhan nhUQng de Phap tro lc;ti Dong Duong

- Th1;tc te: Thlfc dan Phap rao riet chuan b~ cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung reu rao du lu~n quoc te: Phap c6 cong khai h6a Dong Duong, day von la dat bao

hQ cua Phap b~ Nh~t chiem, nay Nh~t da dau hang dong minh, Phap duong nhien c6 quy~n tro lc;ti Dong Duong de thay the quan d<)i Nh~t

- Nhin nh,Q,n tinh hinh: Ngay 26 thang 8 nam 1945, Chu t~ch Ho Chi Minh tu chien khu Vi~t Bac tro v~ Ha N Qi Tc;ti can nha

so 48 pho Hang Ngang, Bac soc;tn ban

Tuyen ngon D¢c lap Ngay mung 2 thang

9 nam 1945, tc;ti quang truong Ba Dinh

!lch Slr, trtrOC hang Ch\].C Vc;tn dong bao, Bac dQc ban Tuyen ngon khai sinh ra

nuoc Vi~t Nam Dan chu C<)ng hoa

Tran Thuy Duong

kien tan ac, hang tram niim bi ap buc boc l~t du:oi che d~ th1;tc dan Mila thu nam

1945, nhan dan ta da dong long dling len lam cu<)c khoi nghla each thang Tam nam do thanh cong thang lai, gianh

lc# nen d~c lij,p t1;! do cho dat nu&c

Song cu<)c hoi sinh cua dan t<)c dang b~

ke thu de dQa: "Chung toan tinh m¢t cu¢c

am muu gac l<;ti ach no l~ tren co 25 tri~u

dong baa , dung vo lvc thinh linh lqt do chinh phil dan chit c¢ng hoa de dQ,t l<;ti

m¢t quan toan quyen nhu thua truac Khong kheo lo, nuac ta dan ta co the bi trong l<;ti ach no l~" Boi sau chien tranh the gioi Ian thu hai ket thuc Phat xit Nh~t, ke dang chiem dong nuoc ta luc bay gio da dau hang Dong minh BQn thl)'c dan, de quoc am muu sau xe Vi~t Nam (phia Bac la quan d<)i Quoc dan dang, tay sai cua de quoc Ml da trvc san

o bien gioi de do quan vao Vi~t Nam, tien vao tu phia Nam la quan d<)i Anh, phia sau la linh vi en chinh cua Phap ) Nhu nhin thau muu do d6, tc;ti H<)i ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam 1945), Ddng ta

nh~n djnh: mau thuan giiia Anh Phap

-Mi va Lien Xo co the khien Anh -Mi se

Duang Va thlfc te Phap n1o riet chuan b~ cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung reu

rao du: l~n quoc te: Phtip co cong khai hoa Dong Duang, d8:y von la dat bdo h~

cua Phap bi Nhij,t chiem, na:y Nhij,t eta dau

qu:yen tro l«;ti Dong Duang de tha:y the

qudn d~i Nh,Q,t

Trang 3

quyet Ngfr

M1;tc dich sang tcic:

- DQc truac qufic dan dong bao va tuyen

bfi vai the giai, dij,c bi~t la nhiing the h:tc

thu djch dang nham nhe nen d<)c l?p cua

dan t<)c ViGt Nam

- D~p tan lu~n di~u "ham ho, sang b4.y"

Nh?t dau hang dong minh thi Dong

· Duong phai tra lq.i cho Phap

Thu:y

Nhu nhin thau tinh hinh tht.rc tU~n,

nga:y 26 thang 8 niim 1945, Chu tjch Ho

Chi Minh tit chien khu Vi~t Bcic triJ u~ Ha NQi TQ.i can nhd sfi 48 phfi Hang Ngang,

Bcic soQ.n ban Tuyen ngon D9c lap De

dam bao tinh chinh xac va sv khach quan tuy~t doi, Bac da moi m<)t so nguoi den gop y va bo sung them Ngdy mung 2

thang 9 niim 1945, tQ.i qudng truong Ba Dinh lich sii, truac hdng ch1;tc VQ.n dong bao, Bcic dQc ban Tuyen ngon DQc l4-p khai sinh ra nuac Vi~t Nam Dan chu CQng hoa

Van kiGn lich si'r nay dUQC dQc tnroc quae dan dong bao, VOi m\'C dich khong don thuan chi de khang djnh mel con la

cong b{$ vai the giai U~ n~n dQC l4.p, quy~n

dan tQc coo Vi~t Nam, d~c biGt la nhfrng l\fc luQng thu dich va co h<)i quae te dang mang da tam m<)t htn nfra no dtch dat nuoc ta N <)i dung cua ban Tuyen ngon

da d4-p tan lu4.n di~u "ham ho, sang b~y"

cua nhd cam quy~n PMp khi "dong dq_c"

tuyen bo: Dong Duong la thu<)c dta cua Phap, bi quan Nh?t xam chiem, nay Nh?t

da dau hang, v?y Dong Duong duong nhien phai thu<)c quyen "baa he)" cua

nguoi Phap

v nghia (gici tri) ban Tuyen ngon D9c l4-p c11a Chu tich Ho Chi Minh

y nghia (gici tri) dfii vai lich sii: y nghia (gici trj) dfii vai viin hQc:

- Ban "Tuyen ngon DQc l4.p" la m<)t van - Ban "Tuyen ngon DQc l~p" lei mQt ang

ki~n ljch si'r due ket nguy~n VQng sau xa vein yeu nuac lan cua thdi d~i Tac pham

cua dan t<)c ViGt Nam ve quyen d<)c l?p, khdng djnh mQ,nh me quy~n dQC ~p CUa

t\1' do, cling la ket qua tat yeu cua qua dan tQC, gan d<)c l?p dan tQC VOi quy~n

trinh dau tranh gan 100 nam cua dan t<)c sfing c11a con nguoi, neu cao truyen

ta de CO dUQC quyen thieng lieng do thong yeu nUOC, truyen thong nhan dq_o

cua con nguoi ViGt Nam

M1;tc dich sang tcic:

- DQc truac qufic dan dong bao va tuyen bfi vai the giai, dij,c bi~t la nhiing the h:tc

thu djch dang nham nhe nen d<)c l?p cua dan t<)c ViGt Nam

- D~p tan lu~n di~u "ham ho, sang b4.y"

Nh?t dau hang dong minh thi Dong

· Duong phai tra lq.i cho Phap

Thu:y

Nhu nhin thau tinh hinh tht.rc tU~n,

nga:y 26 thang 8 niim 1945, Chu tjch Ho

Chi Minh tit chien khu Vi~t Bcic triJ u~ Ha NQi TQ.i can nhd sfi 48 phfi Hang Ngang,

Bcic soQ.n ban Tuyen ngon D9c lap De

dam bao tinh chinh xac va sv khach quan tuy~t doi, Bac da moi m<)t so nguoi den gop y va bo sung them Ngdy mung 2

thang 9 niim 1945, tQ.i qudng truong Ba Dinh lich sii, truac hdng ch1;tc VQ.n dong bao, Bcic dQc ban Tuyen ngon DQc l4-p khai sinh ra nuac Vi~t Nam Dan chu CQng hoa

Van kiGn lich si'r nay dUQC dQc tnroc quae dan dong bao, VOi m\'C dich khong don thuan chi de khang djnh mel con la

cong b{$ vai the giai U~ n~n dQC l4.p, quy~n

dan tQc coo Vi~t Nam, d~c biGt la nhfrng l\fc luQng thu dich va co h<)i quae te dang mang da tam m<)t htn nfra no dtch dat nuoc ta N <)i dung cua ban Tuyen ngon

da d4-p tan lu4.n di~u "ham ho, sang b~y"

cua nhd cam quy~n PMp khi "dong dq_c" tuyen bo: Dong Duong la thu<)c dta cua Phap, bi quan Nh?t xam chiem, nay Nh?t

da dau hang, v?y Dong Duong duong nhien phai thu<)c quyen "baa he)" cua nguoi Phap

v nghia (gici tri) ban Tuyen ngon D9c l4-p c11a Chu tich Ho Chi Minh

y nghia (gici tri) dfii vai lich sii: y nghia (gici trj) dfii vai viin hQc:

- Ban "Tuyen ngon DQc l4.p" la m<)t van - Ban "Tuyen ngon DQc l~p" lei mQt ang

ki~n ljch si'r due ket nguy~n VQng sau xa vein yeu nuac lan cua thdi d~i Tac pham cua dan t<)c ViGt Nam ve quyen d<)c l?p, khdng djnh mQ,nh me quy~n dQC ~p CUa

t\1' do, cling la ket qua tat yeu cua qua dan tQC, gan d<)c l?p dan tQC VOi quy~n trinh dau tranh gan 100 nam cua dan t<)c sfing c11a con nguoi, neu cao truyen

ta de CO dUQC quyen thieng lieng do thong yeu nUOC, truyen thong nhan dq_o

cua con nguoi ViGt Nam

Trang 4

Bi quytt Chinh ph'l:tc mon Ngii min

- Ban Tuyen ngon da tuyen bo cham

dt1t che d9 thvc dan, phong kien o Vi~t

Nam va mo ra m<)t kl nguyen m6i cho

dan t<)c ta: Kl nguyen "dqc l~p - tv; do", kl

nguyen nhan dan lam chu dat nu6c

Tran Thity Duong

- Ban "Tuyen ngon Dqc l~p" ld mqt ang van chinh l~n mau m1;(C Dung lUQng tac pham ngan gQn, co dQng, gay an tUQng sau sac Ket cau tic pham mq.ch lq.c, ch~t

che; chtrng CU Cl) the, xac thl)'c; l~p lu~n sac ben, gi<}u sue thuyet pht,Ic Ngon ngfr tac pham chinh xac, gQi cam, tac d<)ng mq.nh me vao tinh cam, nh~n thuc cua

nguoi nghe, nguoi dQc

BO Cl)C BAN TUYEN NGON DOC Ll}.P

Phan 1: Co sO' phap l)J cua bdn tuyen ngon

Ttr dau den "Dola nhilng le phai khong ai choi cai dUQc"

Phan 2: Ca sO' thv;c tien cua bdn tuyen ngon

Ttr "The 1na han 80 niim nay, bQn th\(c dan Phap " den " dan t{)c ay phiii aUQc t'l;l

do Dan t{)c do phai dUQC d{)c lQ,p"

Phan 3: Lai tuyen bo aqc l~p

"Vi nhilng le tren, chung toi, Chinh phil lam thai cua nuac Vi~t Nam Dan chu C{)ng

hoa, trj,nh trQng tuyen bo vai the giai rang:

Nuac Vi~t Nam co quyen huang t'l;l do va a{)c lQ,p, vas\( thQt aa thanh rn{)t nuac t\(

do, a{)c lQ,p Toan the dan t{)c Vi~t Nam quyet aem tat ca tinh than va l'l;lc lUQng, tinh

rru;tng vacua cai de giila vilng quyen tv do, a{)c lQ,p ay."

NQI DUNG KIEN THUC QUAN TRQNG

Phan 1: Ca sO' phap l)J de suy r9ng ra quyen dan tqc cua bdn Tuyen ngon

HBi dong bao ca nu6c,

"Tat ca ntQi nguoi aeu sinh ra co quyen binh dang TQ-o hoa cho hQ nhilng quyen

khong ai CO the xam phQ-m aUQc; trong nhilng quyen ay, CO quyen aUQC song, quyen t\(

do va quyen muu cau hQ-nh phuc"

Loi bat hu ay o trong ban Tuyen ngon D{)c lQ,p nam 1776 cua nu6c Mi Suy r<)ng ra,

Cali ay CO nghla la: tat Ca CaC dan tQC tren the gi6i d~u sinh ra binh dang, dan tQC

nao ciing c6 quy~n song, quy~n sung su6ng va quy~n tv do

Ban Tuyen ngon Nhan quyen va Dan quyen cua Cach mq.ng Phap nam 1791 cling n6i:

"Nguoi ta sinh ra t\( do va binh dang ve quyen lQi; va phai luon luon aUQC t\( do va

binh dang ve quyen lQi"

D6 la nhfrng le phai khong ai choi cai dUQC

Bi quytt Chinh ph'l:tc mon Ngii min

- Ban Tuyen ngon da tuyen bo cham dt1t che d9 thvc dan, phong kien o Vi~t Nam va mo ra m<)t kl nguyen m6i cho dan t<)c ta: Kl nguyen "dqc l~p - tv; do", kl nguyen nhan dan lam chu dat nu6c

Tran Thity Duong

- Ban "Tuyen ngon Dqc l~p" ld mqt ang van chinh l~n mau m1;(C Dung lUQng tac pham ngan gQn, co dQng, gay an tUQng sau sac Ket cau tic pham mq.ch lq.c, ch~t

che; chtrng CU Cl) the, xac thl)'c; l~p lu~n sac ben, gi<}u sue thuyet pht,Ic Ngon ngfr tac pham chinh xac, gQi cam, tac d<)ng mq.nh me vao tinh cam, nh~n thuc cua nguoi nghe, nguoi dQc

BO Cl)C BAN TUYEN NGON DOC Ll}.P

Phan 1: Co sO' phap l)J cua bdn tuyen ngon

Ttr dau den "Dola nhilng le phai khong ai choi cai dUQc"

Phan 2: Ca sO' thv;c tien cua bdn tuyen ngon

Ttr "The 1na han 80 niim nay, bQn th\(c dan Phap " den " dan t{)c ay phiii aUQc t'l;l

do Dan t{)c do phai dUQC d{)c lQ,p"

Phan 3: Lai tuyen bo aqc l~p

"Vi nhilng le tren, chung toi, Chinh phil lam thai cua nuac Vi~t Nam Dan chu C{)ng hoa, trj,nh trQng tuyen bo vai the giai rang:

Nuac Vi~t Nam co quyen huang t'l;l do va a{)c lQ,p, vas\( thQt aa thanh rn{)t nuac t\(

do, a{)c lQ,p Toan the dan t{)c Vi~t Nam quyet aem tat ca tinh than va l'l;lc lUQng, tinh rru;tng vacua cai de giila vilng quyen tv do, a{)c lQ,p ay."

NQI DUNG KIEN THUC QUAN TRQNG

Phan 1: Ca sO' phap l)J de suy r9ng ra quyen dan tqc cua bdn Tuyen ngon

HBi dong bao ca nu6c,

"Tat ca ntQi nguoi aeu sinh ra co quyen binh dang TQ-o hoa cho hQ nhilng quyen khong ai CO the xam phQ-m aUQc; trong nhilng quyen ay, CO quyen aUQC song, quyen t\(

do va quyen muu cau hQ-nh phuc"

Loi bat hu ay o trong ban Tuyen ngon D{)c lQ,p nam 1776 cua nu6c Mi Suy r<)ng ra, Cali ay CO nghla la: tat Ca CaC dan tQC tren the gi6i d~u sinh ra binh dang, dan tQC nao ciing c6 quy~n song, quy~n sung su6ng va quy~n tv do

Ban Tuyen ngon Nhan quyen va Dan quyen cua Cach mq.ng Phap nam 1791 cling n6i:

"Nguoi ta sinh ra t\( do va binh dang ve quyen lQi; va phai luon luon aUQC t\( do va binh dang ve quyen lQi"

D6 la nhfrng le phai khong ai choi cai dUQC

Trang 5

Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii min Tran Thuy DuO'ng

Mo dau ban Tuyen ngon, Bac gQi: "Hi1i dBng bao eel nuac", hai tieng "dBng

bao" vang len lam lay d{>ng hang triGu trai tim muon dan ViGt Nam sv "lay d<)ng" ay,

den ngay hom nay van con v~n nguyen xuc cam ("Dong bao" la each gQi cua nguoi

ViGt N am, c6 y coi nhau nhu con chau cling m<)t to tien sinh ra, ru<)t th!t nhu anh

em cling cha cling m~) Ay v?y rna, dung tren cuong vi la Chu tjch nuoc - thay m~t

cho Chinh phu lam thai dQc ban Tuyen ngon D<)c l?p, Bac l<;li gQi nhan dan voi cai

ten th?t than m?t "Dong bao"! Lan dau tien trong ljch su, l<;li c6 vi quan vuong ton

trQng nguoi dan, nghi cho nguoi dan nhu Chu tjch H6 Chi Minh Cau hoi rat doi m(>c

m(tC, gian dj ay UUa the hi~n S'i! ton trQng, tinh yeu thUong Ua S'i! gdn gili UOi nhan

dan; vita the hi~n tinh nhan van cao eel cua m(>t nha van hoa ki~t xuiit, m(>t nhan each

lan het long ui dan, ui nuac N 6i den Nhan dan, trong Bac luon dau dau m<)t noi

ni~m Bac quan niGm rang: Tren doi nay khong co gi bang nhan dan, khOng co gi thay

the duqc dan nhan" Chinh vi v?y, suot doi Bac nguyGn "lam nguoi day tfJ trung thanh

cua nhan dan"

Co sa phap lj chinh nghia cua ban

Tuyen Ngon: Chu t!ch Ho Chi Minh

trich dan hai ban tuyen ngon d9c

l?p cua nuoc Phap va nuoc MI:

1 Beln Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi

(nam 1776): ((Tat ca ntQi ngu:oi sinh ra

deu co quyen binh dang Tt;to hoa dii

cho hQ nhii:ng quyen khong ai co the

xam phQ,m dU:QC Trong nhii:ng quyen

ay, CO quyen dUQC song, quyen sung

su6ng va quyen tv do"

2 Beln Tuyen ngon Nhan quy~n ua

Dan quy~n cua Phcip (1791) cung da

n6i: "Nguai ta sinh ra tv do binh

dang ve quyen [Qi va phiii [uon t'l;l do

binh dang ve quyen [Qi"

¢ ViGc trich dan duQc danh gia

cao, boi nhfmg loi bat hu trong

Tuyen ngon cua nuoc cua hQ da

dUQC ca the gioi cong nh?n vi tinh

nhan van va tien bQ cua n6 v~

quy~n lQi cua con nguoi Vi v?y, co

Trang phan mo dau - co so phap ly cua ban Tuyen ngon, Chu tjch H6 Chi Minh trich dan hai ban Tuyen ngon cua nuoc Phap va nuoc

MI de lay co so phap ly chinh nghia cho ban tuyen ngon nuoc Vi~t Nam Truoc tien h1 ban

Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi (niim 1776): "Tat

ca ntQi nguoi sinh ra deu co quyen binh dang

TQ,o hoa dii cho hQ nhii:ng quyen khong ai co

the xant pht;tnt dU:QC Trong nhii:ng quyen ay, co

quyen aU:QC song, quyen sung SUOng Va quyen

tV do", sau la ban Tuyen ngon Nhdn quy~n ua Dan quy~n ciia Phap (nam 1791): "Ngu:ai ta sinh ra tv do binh dang ve quyen [Qi va phai Luon tV do binh aang ve quyen LQi" Thong qua viGc trich dan d6, Bac khang djnh quy~n d<)c l?p, tV do cua dan t<)c ViGt N am la di tu chinh nhfmg loi le cua to tien nguoi Ml, nguai Phap d~t ra trong ban Tuyen ngon cua hQ - hai ban Tuyen ngon tung lam ve vang cho truy~n thong tu tuong, cung nhu van h6a cua nuoc Phap va nuoc MI, vi tinh nhan van va tien b<)

v~ quy~n lQi cua con nguoi, d~ cao con ngu<Ji,

va n6i v~ con ngu<Ji

Mo dau ban Tuyen ngon, Bac gQi: "Hi1i dBng bao eel nuac", hai tieng "dBng bao" vang len lam lay d{>ng hang triGu trai tim muon dan ViGt Nam sv "lay d<)ng" ay, den ngay hom nay van con v~n nguyen xuc cam ("Dong bao" la each gQi cua nguoi ViGt N am, c6 y coi nhau nhu con chau cling m<)t to tien sinh ra, ru<)t th!t nhu anh

em cling cha cling m~) Ay v?y rna, dung tren cuong vi la Chu tjch nuoc - thay m~t cho Chinh phu lam thai dQc ban Tuyen ngon D<)c l?p, Bac l<;li gQi nhan dan voi cai ten th?t than m?t "Dong bao"! Lan dau tien trong ljch su, l<;li c6 vi quan vuong ton trQng nguoi dan, nghi cho nguoi dan nhu Chu tjch H6 Chi Minh Cau hoi rat doi m(>c

m(tC, gian dj ay UUa the hi~n S'i! ton trQng, tinh yeu thUong Ua S'i! gdn gili UOi nhan dan; vita the hi~n tinh nhan van cao eel cua m(>t nha van hoa ki~t xuiit, m(>t nhan each lan het long ui dan, ui nuac N 6i den Nhan dan, trong Bac luon dau dau m<)t noi ni~m Bac quan niGm rang: Tren doi nay khong co gi bang nhan dan, khOng co gi thay the duqc dan nhan" Chinh vi v?y, suot doi Bac nguyGn "lam nguoi day tfJ trung thanh cua nhan dan"

Co sa phap lj chinh nghia cua ban Tuyen Ngon: Chu t!ch Ho Chi Minh trich dan hai ban tuyen ngon d9c l?p cua nuoc Phap va nuoc MI:

1 Beln Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi

(nam 1776): ((Tat ca ntQi ngu:oi sinh ra deu co quyen binh dang Tt;to hoa dii cho hQ nhii:ng quyen khong ai co the xam phQ,m dU:QC Trong nhii:ng quyen

ay, CO quyen dUQC song, quyen sung su6ng va quyen tv do"

2 Beln Tuyen ngon Nhan quy~n ua Dan quy~n cua Phcip (1791) cung da n6i: "Nguai ta sinh ra tv do binh dang ve quyen [Qi va phiii [uon t'l;l do

binh dang ve quyen [Qi"

¢ ViGc trich dan duQc danh gia cao, boi nhfmg loi bat hu trong Tuyen ngon cua nuoc cua hQ da dUQC ca the gioi cong nh?n vi tinh nhan van va tien bQ cua n6 v~

quy~n lQi cua con nguoi Vi v?y, co

Trang phan mo dau - co so phap ly cua ban Tuyen ngon, Chu tjch H6 Chi Minh trich dan hai ban Tuyen ngon cua nuoc Phap va nuoc

MI de lay co so phap ly chinh nghia cho ban tuyen ngon nuoc Vi~t Nam Truoc tien h1 ban

Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi (niim 1776): "Tat

ca ntQi nguoi sinh ra deu co quyen binh dang TQ,o hoa dii cho hQ nhii:ng quyen khong ai co

the xant pht;tnt dU:QC Trong nhii:ng quyen ay, co

quyen aU:QC song, quyen sung SUOng Va quyen

tV do", sau la ban Tuyen ngon Nhdn quy~n ua Dan quy~n ciia Phap (nam 1791): "Ngu:ai ta sinh ra tv do binh dang ve quyen [Qi va phai Luon tV do binh aang ve quyen LQi" Thong qua viGc trich dan d6, Bac khang djnh quy~n d<)c l?p, tV do cua dan t<)c ViGt N am la di tu chinh nhfmg loi le cua to tien nguoi Ml, nguai Phap d~t ra trong ban Tuyen ngon cua hQ - hai ban Tuyen ngon tung lam ve vang cho truy~n thong tu tuong, cung nhu van h6a cua nuoc Phap va nuoc MI, vi tinh nhan van va tien b<) v~ quy~n lQi cua con nguoi, d~ cao con ngu<Ji,

va n6i v~ con ngu<Ji

Trang 6

Bi quyet Chinh phtJ.c mon Ngii viin

so phap ly chinh nghia cho y~

quy~n dQC l~p cua dan tQC Vi~t

Nam cang them thuyet phl).C

ban

Trdn Thuy Duong

ehu tich Ho Chi Minh coi van hQc la mQt

thu vG khi lQi h~i phvng sv cho sv nghi~p each m~ng N guoi cho rang: nha van cling phai c6 tinh than xung phong nhu nguoi chien si ngoai m?t tr~n Moi cau chfr hi~n

- Y nghia clla vi~c dan

Tuyen ngon bat hu CUa nuoc

nuoc Mi:

va hfru len cling nhu m9t lo~i hinh vG khi m6i ra

+ Neu len nhiing nguyen li chung

ve quyen aU<JC t1:( do binh ddng CUa

con nguai de khang dinh l~p tuong

chinh nghia cua dan t9c; t~o vi the

binh dang gifra Vi~t Nam v6i cac

nu6c Ion tren the gi6i

+ Dua ra nhiing li le thuyet pht;tc

de chuan bi tien d~ cho l~p lu~n o

phan tiep theo, lam co so cho ca h~

thong l~p lu~n cua ban tuyen ngon

¢ each l~p lu~n nay vua co tinh

chien thu~t sac ben, vua kheo leo l(ti

u.ua kien quyet nhu m9t hinh thuc

kh6a mi~ng doi phuong

Kheo leo: Boi N guoi da ngQi ca

nhfrng tu tuong tien bQ, ngQi ca

chan ly va truy~n thong van h6a cua

Mi va Phap, ngQi ca nhfrng loi bai hu

trong chinh ban Tuyen ngon cua hQ

Kien quyet: Boi Nguoi da ngam canh

bao, vi~c Mi va Phap xam ltrQc Vi~t

Nam la di nguQc l~i v6i "nhilng loi

bat hu" trong ban tuyen ngon cua

minh, lam vay ban la co nhan d~o va

chinh nghia cua to tien nguoi Phap

va nguoi MI

doi V~y nen, van Bac si'r dvng tuy ngan gQn nhung loi le giau hinh tUQng, no "noi len aU<JC nhiing dieu lon bang nhiing chic nho" v a vi~c

trich dan hai ban Tuyen ngon cua nu6c Phap

va nu6c Mi cling khong nam ngoai quan diem d6 N6 vua la CC1 so phap ly chinh nghia cho quyen d(jc l~p cua dan t(jc Vi~t Nam them thuyet pht;tc; v'lla n~u len nhiing nguyen ly chung ve quyen dugc t¥ do binh acing cua con nguai each l~p lu~n nay c6 tinh chien thu~t sac ben, vlra kheo leo l~i vua kien quyet nhu m9t hinh thuc kh6a mi~ng doi phuong, lam

co so cho ca h~ thong l~p lu~n phia sau

N6i ban Tuyen ngon c6 each l~p lu~n "Kheo leo", boi Nguai dii nggi ca nhicng tu tuong tien

b(j, nhiing chcin ly va truyen thong van hoa cua hQ, dong thai to ra rat tran trQng nhfrng

danh ngon bat hu cua nguoi Phap, nguoi Mi, cua to tien hQ de l~i; "Kien quye~" vi qua do gian tiep nhiic nho hQ dung co phdn b(ji to tien

cua chinh minh, dung di ngugc f4i uoi "nhiing lai bat hu" dii neu, dung co lam vay ban len za

CO nhan if(tO CUa CUQC each ~ng vt ~i CUa nuoc Mi, nuoc Phap dii gay d¥ng, neu nhat

nhat tien quan xam ltrQC Vi~t Nam Cach lu~n l~p cua Bac, lam chung ta nga ra chien thu~t trong tranh lu~n, de bac bo lu~n diem cua doi

thu, khong c6 gi thu vi va thich dang hon la dung chinh li le cua doi thu, d6 chinh la thanh cong cua ngh~ thu~t "gQ,y 6ng aQ,p lung 6ng" Va vi~c dua ba ban tuyen ngon, ba nen

Bi quyet Chinh phtJ.c mon Ngii viin

so phap ly chinh nghia cho y~

quy~n dQC l~p cua dan tQC Vi~t Nam cang them thuyet phl).C

ban

Trdn Thuy Duong

ehu tich Ho Chi Minh coi van hQc la mQt

thu vG khi lQi h~i phvng sv cho sv nghi~p each m~ng N guoi cho rang: nha van cling phai c6 tinh than xung phong nhu nguoi chien si ngoai m?t tr~n Moi cau chfr hi~n

- Y nghia clla vi~c dan Tuyen ngon bat hu CUa nuoc nuoc Mi:

va hfru len cling nhu m9t lo~i hinh vG khi m6i ra

+ Neu len nhiing nguyen li chung

ve quyen aU<JC t1:( do binh ddng CUa con nguai de khang dinh l~p tuong chinh nghia cua dan t9c; t~o vi the binh dang gifra Vi~t Nam v6i cac nu6c Ion tren the gi6i

+ Dua ra nhiing li le thuyet pht;tc

de chuan bi tien d~ cho l~p lu~n o phan tiep theo, lam co so cho ca h~

thong l~p lu~n cua ban tuyen ngon

¢ each l~p lu~n nay vua co tinh chien thu~t sac ben, vua kheo leo l(ti u.ua kien quyet nhu m9t hinh thuc

kh6a mi~ng doi phuong

Kheo leo: Boi N guoi da ngQi ca nhfrng tu tuong tien bQ, ngQi ca chan ly va truy~n thong van h6a cua

Mi va Phap, ngQi ca nhfrng loi bai hu trong chinh ban Tuyen ngon cua hQ

Kien quyet: Boi Nguoi da ngam canh

bao, vi~c Mi va Phap xam ltrQc Vi~t Nam la di nguQc l~i v6i "nhilng loi bat hu" trong ban tuyen ngon cua minh, lam vay ban la co nhan d~o va chinh nghia cua to tien nguoi Phap

va nguoi MI

doi V~y nen, van Bac si'r dvng tuy ngan gQn nhung loi le giau hinh tUQng, no "noi len aU<JC nhiing dieu lon bang nhiing chic nho" v a vi~c trich dan hai ban Tuyen ngon cua nu6c Phap

va nu6c Mi cling khong nam ngoai quan diem d6 N6 vua la CC1 so phap ly chinh nghia cho quyen d(jc l~p cua dan t(jc Vi~t Nam them thuyet pht;tc; v'lla n~u len nhiing nguyen ly chung ve quyen dugc t¥ do binh acing cua con nguai each l~p lu~n nay c6 tinh chien thu~t sac ben, vlra kheo leo l~i vua kien quyet nhu m9t hinh thuc kh6a mi~ng doi phuong, lam

co so cho ca h~ thong l~p lu~n phia sau N6i ban Tuyen ngon c6 each l~p lu~n "Kheo leo", boi Nguai dii nggi ca nhicng tu tuong tien

b(j, nhiing chcin ly va truyen thong van hoa cua hQ, dong thai to ra rat tran trQng nhfrng

danh ngon bat hu cua nguoi Phap, nguoi Mi, cua to tien hQ de l~i; "Kien quye~" vi qua do gian tiep nhiic nho hQ dung co phdn b(ji to tien cua chinh minh, dung di ngugc f4i uoi "nhiing lai bat hu" dii neu, dung co lam vay ban len za

CO nhan if(tO CUa CUQC each ~ng vt ~i CUa nuoc Mi, nuoc Phap dii gay d¥ng, neu nhat

nhat tien quan xam ltrQC Vi~t Nam Cach lu~n l~p cua Bac, lam chung ta nga ra chien thu~t trong tranh lu~n, de bac bo lu~n diem cua doi thu, khong c6 gi thu vi va thich dang hon la dung chinh li le cua doi thu, d6 chinh la thanh cong cua ngh~ thu~t "gQ,y 6ng aQ,p lung 6ng" Va vi~c dua ba ban tuyen ngon, ba nen

Trang 7

Bi qu:yet Chinh ph1;1c mon Ngfr viin

¢ Tu d6, Nguai dii dQ,t n~n

dQC l4-p cua dan tQC Vi~t Nam,

ngang hang ubi n~n d9c l4-p ciia

Phap ud Mi Nguoi khang dinh voi

ffiQt tu the day tv hao cua m9t dan

t9c "co quy~n s6ng, quy~n sung

sttbng va quy~n t'l;t do"

Tran Thu:y Dtt<1ng

d9c I~p thu9c ba dan t9c My - Phap -Vi~t Ia ngang hang nhati ngay phan rna dau, con c6 dt;tng y sau xa, nhac ffiQi nguoi hieu ro bon vi the cua ffiQt nuoc nho, ngheo nhung biet doan ket, phat buy cao dQ tri tu~ va long quyet tam cua minh, c6 the lam nen m9t CUQC each ffi(;lng vl d(;li vao b~c nhat the gioi

Neu nhu ban tuyen ngon cua hai nuoc My

¢ Day chinh ld S'l;t thUa ki va va Phap chi don thuan de c~p den con nguoi

phat huy cac ban Tuyen ngon trude nhu ffiQt sv tat yeu cua t(;lO h6a thi Chu tich

cua dan t9c: ban Tuyen ngon thu Ho Chi Minh bang tri tu~ man ti~p va sv trai

nhat cua Ly Thuc1ng Ki~t: "Song nui nghi~m thVc te qua CUQC each m(;lng Vi~t

nu:ac Nam vua Nant if' (Nant quae Nam da phat trien mQt each sang t(;lo gia tri

son ha) va ban tuyen ngon dQe l~p cot loi Ve quyen dan tQC va quy~n COn ngu<Ji

thit hai cua Nguyen Triii: "Til Tri~u Day la hai van de c6 moi quan h~ bi~n chling,

Dinh Ly Tran baa dai gdy nen a()c tac d9ng qua l?i Ian nhau C6 d9c l~p dan tQC

lQ,p" (Binh Ngo aq,i cao) thi moi c6 quyen con nguoi; ngUQc l(;li, khi

quyen con ngu<Ji dUQC coi trQng va phat buy

- Vi~c trieh dan hai ban tuyen ngon

ella nube Phcip ud nubc Mi ld m9t l~p

luQ.n sang t.Q,o:

thi d9c l~p cua m9t dan t9c m6i thvc chat, moi c6 y nghia th~t sv Nguoi tung khang dinh, nen d9c l~p, tV do rna nhan dan Vi~t

Nam gianh l?i dUQC "la hoa, ld qud cua bao nhieu mau dii do ua bao nhieu hy UQng gang site ud tin tuong CU.a hon 20 tri~u nhan dan

Vi~t Nam" Kin dao bon, ban "Tuyen ngon"

cua Bac duong nhu muon gQi l?i niem tV hao

Ve SV thtra ke va phat buy hai ban tuyen ngon truoc cua dan tQC ta: Tuyen ngon thu nhat cua Ly Thuong Ki~t: "Song nui ntebc Nam uua

Nam o" (Narn qu6c son ha) va ban tuyen ngon d9c l~p thu hai cua Nguyen Trai: "Tu Tri~u

:Dinh Ly Tran bao dai gay n~n · d{jc l4-p" (Binh

Ngo dq,i cao )

Vi~c trich dan hai ban tuyen ngon cua nUde Phap va nUde MI neu chi nhin nh~n (j phuong di~n "n9i dung ud mt;te dich" thi c6 le chung ta th~t thieu s6t khi chua nhin nh~n o

Bi qu:yet Chinh ph1;1c mon Ngfr viin

¢ Tu d6, Nguai dii dQ,t n~n

dQC l4-p cua dan tQC Vi~t Nam, ngang hang ubi n~n d9c l4-p ciia Phap ud Mi Nguoi khang dinh voi ffiQt tu the day tv hao cua m9t dan t9c "co quy~n s6ng, quy~n sung sttbng va quy~n t'l;t do"

Tran Thu:y Dtt<1ng

d9c I~p thu9c ba dan t9c My - Phap -Vi~t Ia ngang hang nhati ngay phan rna dau, con c6 dt;tng y sau xa, nhac ffiQi nguoi hieu ro bon vi the cua ffiQt nuoc nho, ngheo nhung biet doan ket, phat buy cao dQ tri tu~ va long quyet tam cua minh, c6 the lam nen m9t CUQC each ffi(;lng vl d(;li vao b~c nhat the gioi Neu nhu ban tuyen ngon cua hai nuoc My