Giáo án dạy thêm ngữ văn lớp 10 sách kết nối tri thức với cuộc sống, trọn bộ kì 2

Giáo án dạy thêm ngữ văn lớp 10 sách kết nối tri thức với cuộc sống, trọn bộ kì 2 Kế hoạch bài dạy thêm ngữ văn lớp 10 sách kết nối tri thức với cuộc sống, trọn bộ kì 2

Trang 1

- Về phẩm chất : Biết trân trọng, giữ gìn những kỉ niệm, đồng thời có trách nhiệm

với hiện tại và tương lai

- Về năng lực chung: Phát triển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn

đề và sáng tạo thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe, năng lực hợp tác thôngqua các hoạt động làm bài tập nhóm, chia sẻ góp ý cho bài viết, bài nói của từngbạn HS

- Về năng lực đặc thù : Phát triển năng lực ngôn ngữ và văn học thông qua việc

thực hiện các nhiệm vụ học tập cụ thể về đọc, tiếng Việt, viết, nói và nghe nhằmđáp ứng các yêu cầu cần đạt (YCCÐ) như sau :

- Phân tích và đánh giá được giá trị thẩm mĩ của một số yếu tố trong thơ như: Từngữ, hình ảnh, vần, nhịp, đối, chủ thể trữ tình

- Phân tích và đánh giá được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viếtthể hiện qua VB, phát hiện được các giá trị đạo đức, văn hoá từ VB

- Nhân biết được lỗi về trật tự từ và cách sửa

- Viết được VB nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm trữ tình : chủ đề,những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật, và tác dụng của chúng

- Biết giới thiệu , đánh giá nội dung và nghệ thuật một tác phẩm văn học

nghe và nắm bắt được ý kiến, quan điểm của người nói; biết nhận xét, đánh giá về

ý kiến, quan điểm đó

Trang 2

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- SGK, SGV

- Một số tranh ảnh có trong SGK được phóng to

- máy chiếu hoặc bảng đa phương tiện dùng chiếu tranh ảnh tư liệu liên quan

- Giấy A0 để HS trình bày kết quả làm việc nhóm

- Phiểu học tập : GV có thể chuyển một số câu hỏi (ở khâu trước khi đọc, saukhi đọc) trong SGK thành phiếu học tập

- Bảng kiểm đánh giá thái độ làm việc nhóm, rubric chấm bài viết, bài trình bàycủa HS

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A DẠY HỌC PHẦN ĐỌC (7 tiết)

I Tri thức Ngữ văn

B1 Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV cho HS đọc nội dung mục tri thức

Ngữ văn

- GV gợi nhắc HS nhớ lại một số vấn đề về

thể loại thơ như thơ, chủ thể trữ tình, vần,

nhịp , từ nữ, hình ảnh trong thơ, tính chỉnh

thể của tác phẩm đã học ở trong bài giao

cảm với thiên nhiên

- GV nêu một số câu hỏi gợi mở giúp HS

I Tri thức Ngữ văn

PHIẾU HỌC TẬP MỤC TRI THỨC NGỮ VĂN

Khái niệmtình cảm, cảmxúc trong thơ

Khái niệm cảm hứng chủ đạo trong thơ

Trang 3

- HS điền phiếu học tập theo mẫu để ghi

nhớ kiến thức đã học

B2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- Các nhóm thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ học tập

II Dạy học VB thơ hoặc truyện

IIa Đọc VB “chiếc lá đầu tiên”(2,5 tiết)

1 Hoạt động 1 : KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu : tạo hứng thú, thu hút HS sẵn

sàng thực hiện nhiệm vụ học tập

b) Nội dung : nêu những vấn đề cơ bản tạo

tâm thế cho HS tiếp thu, hình thành kiến

thức mới

c) Sản phẩm : hệ thống câu hỏi gợi mở,

bảng biểu, clip, tranh ảnh, trò chơi

d) Tổ chức thực hiện : đặt câu hỏi gợi mở,

cho xem bảng biểu, clip, tranh ảnh, tổ chức

Trang 4

a) Mục tiêu : giúp HS : - Phân tích và đánh

giá được giá trị thẩm mĩ của một số yếu tốtrong thơ như: Từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,đối, chủ thể trữ tình Phân tích và đánh giáđược tình cảm, câm xúc, cảm hứng chủ đạo

mà người viết thế hiện qua VB nêu được ýnghĩa hay tác động của tác phẩm văn họcđối với quan niệm, cách nhìn, cách nghĩ vàtình cảm của người đọc, thế hiện được cảmxúc và sự đánh giá của cá nhân về tác phẩm

b) Nội dung : đạt được các yêu cầu về

phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặcthù

c) Sản phẩm : đa dạng hoá hoạt động trong

giờ học (như đọc diễn cảm, thực hiện bàitập sáng tạo, đố vui ) và ngoài giờ học(ngoại khoá, sưu tầm tài liệu liên quan )phù hợp với điều kiện thực tế của nhàtrường và địa phương

d) Tổ chức thực hiện : bám sát và đáp ứng

đầy đủ mục tiêu của bài học, cụ thể là bámsát các YCCÐ về đọc đã phân bố cho bàihọc và cho mỗi VB trong cụm ngữ liệu ;bám sát và tuân thủ quy trình dạy học đọchiểu trên lớp, gồm các khâu Trước khi đọc,Đọc VB, Sau khi đọc để hình thành các thóiquen, các kĩ năng và rộng hơn, năng lực đọchiểu VB cho HS

 Trước khi đọc

Trang 5

cách cho các em chia sẻ về kỉ niệm

 Đọc văn bản

- GV hoặc HS có giọng đọc tốt đọc thịphạm một vài đoạn ngắn hay hoặc khó

- GV nhắc HS về các điểm ngừng đọc đểthực hiện yêu cầu rèn luyện kĩ năng đọc

- HS đọc bằng mắt, thực hiện một số yêucầu của khâu trải nghiệm cùng VB

- Lưu ý HS : khi gặp các câu hỏi trong box

và những chỗ đươc đánh dấu, HS dừng lạisuy nghĩ nhanh, tự trả lời thầm trong đầu,nhằm tạo thói quen và rèn luyện kĩ năngđọc

B1: Chuyển giao nhiệm vụ: chia 4 nhóm

trả lời các câu hỏi 1,2,3,4 sgk

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận GV hỗ trợ khi cần thiết

- GV mời một số HS trình bày kết quả trướclớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổsung

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

 Sau khi đọc

Trang 6

- 6 câu hỏi trong khâu này thiết kế theo

nguyên tắc bám sát các YCCÐ của bài học

(SGK)

- GV dựa vào bảng ma trận để điều phối,

kiểm soát việc thực hiện mục tiêu của bài

học

- GV hướng dẫn HS thực hành đọc hiểu VB

theo 2 nhóm câu hỏi sau :

 Phân tích và đánh giá trị thẩm mĩ của một

số yếu tố trong thơ và tình cảm, cảm xúc,

cảm hứng chủ đạo mà người viết thể hiện

qua văn bản

 Phân tích và đánh giá ý nghĩa hay tác

động của tác phẩm văn học đối với quan

niệm, cách nhìn, cách nghĩ và tình cảm của

người đọc, cảm xúc và sự đánh giá của cá

nhân về tác phẩm

Tổ chức các hoạt động học và đáp án

các câu hỏi bài tập sau khi học

trả lời các câu hỏi 1,2,3,4,5,6 sgk

- GV mời một số HS trình bày kết quả trước

lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổ

Câu 1:

-Sự thay đổi tinh tế trong việc sửdụng các đại từ nhân xưng đãgiúp tác giả bộc lộ cảm xúc củachính mình và nói thay tâm trạngcủa người khác, nhờ vậy bài thơ

dễ dàng chạm đến cảm xúc củanhiều người và tìm được tiếngnói đồng cảm

Trang 7

người” (dòng 8), “tôi” (dòng 16), “anh”

(các dòng thơ khác) trong bài thơ có thể chỉ

những ai? Các sử dụng các từ ngữ nhân

xưng như vậy có tác dụng gì?

- GV mời HS trình bày kết quả trước lớp,

yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổ sung

+ Biện pháp tu từ điệp cấu trúc

“Muốn nói bao nhiêu, muốn khóc bao nhiêu”

 Câu 3

- Tác dụng câu đối thoại ở khổ 5:

+Là cách thể hiện cảm xúc theo

Trang 8

- HS thảo luận GV hỗ trợ khi cần thiết.

 Câu 3

Nhóm 3 : Nhận xét về tác dụng của việc sử

dụng đối thoại ở khổ thơ 5

lối gián tiếp

+ việc đan xen các mẫu đối thoạimang yếu tố tự sự vào mạch trữ tình , kết hợp biểu cảm gián tiếp với biểu cảm trực tiếp khiến cho lời thơ trở nên đa dạng , linh hoạt, kỉ niệm được khơi sâu hơn, đáng nhớ hơn

 Câu 4

- Một số từ ngữ bộc lộ tình cảm,cảm xúc của chủ thể trữ tình là:

"xa rồi", " bâng khuâng", "yêu dấu", "xúc động", "xôn xao",

"nhớ biết mấy",”các bạn ơi, ta ơi

- những âm thanh , hình ảnh đặcbiệt gián tiếp thể hiện tình cảm của tác giả:tiếng ve, lớp học, hoa phượng, màu tím của hoa sung, mái tóc bạc của thầy…

- cảm hứng chủ đạo: ngợi ca pha lẫn tiếc nuối Cả bài thơ là nỗi nhớ da diết, niềm khắc khoải của tác giả về một thời tuổi học trò tươi đẹp đã qua Tácgiả nhìn về quá khứ với những

Trang 9

 Câu 4

Nhóm 4 :

Liệt kê một số từ ngữ, hình ảnh bộc lộ tình

cảm, cảm xúc của chủ thể trữ tình Từ đó,

nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ

-GV có thể cho hs đọc lại khái niệm cảm

 Ý nghĩa / tác động của tác phẩm văn

học đối với quan niệm, cách nhìn, cách

nghĩ và tình cảm của người đọc, cảm xúc

và đọng lại sự tiếc nuối khi thời gian trôi đi nhanh Bài thơ như một bản nhạc với những nốt trầm, khiến người đọc cảm thông và cùng sống trong nhữngnỗi nhớ, kỉ niệm của tác giả

- Hình ảnh “chiếc lá buổi đầu tiên” ở cuối bài thơ là một hình ảnh mang tính tượng trưng Đó

là hình ảnh tượng trưng cho tìnhyêu đầu mới chớm nở, cho buổi học đầu tiên, cho những xao xuyến lạ lẫm, bâng khuâng đầu tiên của tuổi học trò Dù hiểu theo nghĩa nào thì hình ảnh đầu tiên” đều gợi lên sự trongg sáng , thơ ngây và những cảm xúc khó quên

Trang 10

và sự đánh giá của cá nhân về tác phẩm

 Câu 6

Nhóm 6 : Bài thơ gợi lên trong bạn những

kỉ niệm và suy nghĩ gì về tuổi học trò?

-Đây là câu hỏi mở, Gv có thể khuyến khích

hs trả lời theo nhiều cách khác nhau miễn là

dựa trên văn bản và hợp lý

3 Hoạt động 3 : LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu : giúp HS luyện tập, thực hành

nhằm khắc sâu kiến thức đã học

phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc

thù

c) Sản phẩm : làm được các bài luyện tập

theo yêu cầu của GV

d) Tổ chức thực hiện : kết hợp diễn giải

gắn với việc tổ chức cho HS thảo luận,

tranh luận, trình bày ý kiến, đóng vai ; tổ

chức cho HS kết hợp đọc với viết : điền vào

các phiếu học tập, viết đoạn văn ; tổ chức

- Hs có thể trả lời nhiều cách khác nhau dựa trên cảm nhận của các em về văn bản

Trang 11

viết, nói và nghe

4 Hoạt động 4 : VẬN DỤNG

a) Mục tiêu : giúp HS vận dụng các kiến

thức đã học vào thực tiễn

thù

c) Sản phẩm : vận dụng các kiến thức đã

học để tạo ra các sản phẩm theo yêu cầu của

GV

cho mọi HS đều có cơ hội thực hành đọc,

IIb Đọc VB “Tây tiến ” (2,5 tiết)

thức mới

IIb Đọc VB “Tây tiến ”

Trang 12

cho xem bảng biểu, clip, tranh ảnh, tổ chứctrò chơi,

2 Hoạt động 2 : HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

đầy đủ mục tiêu của bài học, cụ thể là bámsát các YCCÐ về đọc đã phân bố cho bài

Trang 13

bám sát và tuân thủ quy trình dạy học đọchiểu trên lớp, gồm các khâu Trước khi đọc,Đọc VB, Sau khi đọc để hình thành các thóiquen, các kĩ năng và rộng hơn, năng lực đọchiểu VB cho HS.

 Trước khi đọc

GV chuẩn bị tâm thế đọc VB cho HS bằngcách cho các em trả lời nhanh câu hỏi 1 nêutrong SGK GV có thể cho HS xem một sốhình ảnh, clip về vùng đất Tây Bắc và kểmột câu chuyện về người lính thời chốngPháp

- HS đọc bằng mắt, thực hiện một số yêucầu của khâu trải nghiệm cùng VB

trả lời các câu hỏi 1,2,3,4 sgk

Trang 14

- HS thảo luận GV hỗ trợ khi cần thiết.

- 5 câu hỏi trong khâu này thiết kế theo

nguyên tắc bám sát các YCCÐ của bài học

(SGK)

- GV dựa vào bảng ma trận để điều phối,

kiểm soát việc thực hiện mục tiêu của bài

học

- GV hướng dẫn HS thực hành đọc hiểu VB

theo 3 nhóm câu hỏi sau :

 Phân tích và đánh giá tình cảm, cảm xúc

mà người viết thể hiện qua văn bản

 Phân tích và đánh giá cảm hứng chủ đạo

và giá trị thẩm mĩ của một số yếu tố trong

thơ

 Nêu ý nghĩa hay tác động của tác phẩm

văn học đối với người đọc

- * Bố cục và nội dung chính của từng đoạn:

- Đoạn 1: Từ đầu thơm nếp xôi (14 câu đầu): Hình ảnh những cuộc hành quân gian khổ của đoàn quân Tây Tiến giữa thiên nhiên miền Tây hùng vĩ,

dữ dội nhưng cũng đầy thơ mộng , trữ tình

- Đoạn 2: Tiếp hoa đong đưa (8 câu tiếp theo): Những kỉ niệm đẹp về tình quân dân trongđêm liên hoan và vẻ đẹp thơ mộng, huyền ảo của Tây Bắc

- Đoạn 3: Tiếp độc hành (8 câu tiếp theo): Chân dung ngườilính Tây Tiến với vẻ đẹp bi

Trang 15

các câu hỏi bài tập sau khi học

trả lời các câu hỏi 1,2,3,4,5 sgk

- Nhóm 1 : Xác định bố cục bài thơ và nội

dung chính của từng đoạn Từ đó, chỉ ra

mạch cảm xúc của bài thơ

 Câu 2

- * Những dòng thơ trực tiếp bộc lộ tình cảm, cảm xúc của tác giả:

- Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi! Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi

- Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

Tác dụng: Thể hiện trực tiếp tình cảm nhớ nhung da diết của tác giả , khẳng định cảm xúc bao trùm bài thơ là nỗi nhớ về binh đoàn Tây tiến , tác động

Trang 16

 Cảm hứng chủ đạo và giá trị thẩm mĩ

của một số yếu tố trong thơ

 Câu 2

Nhóm 2 : Liệt kê các dòng thơ trực tiếp bộc

lộ tình cảm, cảm xúc của tác giả và nêu tác

dụng của chúng Xác định chủ thể trữ tình

và cảm hứng chủ đạo của bài thơ

- GV cần cho HS huy động tri thức nền về

chủ thể trữ tình và cảm hứng chủ đạo trong

thơ để trả lời câu hỏi

trực tiếp đến tình cảm của ngườiđọc

* Chủ thể trữ tình: Nhà thơ Quang Dũng ( chủ thể trữ tình

ẩn )

* Cảm hứng chủ đạo: cảm hứng lãng mạn, cảm hứng bi tráng

 Câu 3

- * Bức tranh thiên nhiên trong đoạn 1:

- Hùng vĩ, dữ dội, khắc nghiệt:+ Hiểm trở, núi trùng điệp, độ cao ngất trời: khúc khuỷu, thăm thẳm, cồn mây, súng ngửi trời, ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

+ Linh thiêng, huyền bí, dữ dội, hoang vu: gầm thét, oai linh

- Thơ mộng, mĩ lệ, trữ tình: Mường Lát hoa về trong đêm hơi, Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

* Hình ảnh đoàn quân Tây Tiến trong đoạn 1:

Trang 17

 Câu 3

Nhóm 3 : Phân tích bức tranh thiên nhiên

và hình ảnh đoàn quân Tây Tiến trong đoạn

1 Chỉ ra một số nét đặc sắc trong cách sử

dụng hình ảnh, từ ngữ, vần, nhịp của đoạn

thơ

khó, nhọc nhằn, nguy hiểm: đối mặt với mưa rừng, sương đêm, thác gầm, cọp đe dọa

- Vừa bi tráng, coi thường cái chết: dãi dầu không bước nữa,

bỏ quên đời

- Ngang tàng, tinh nghịch, đậm chất lính: cách diễn đạt súng ngửi trời cho thấy sự tếu táo, hồn nhiên

- Tình cảm, lãng mạn, mơ ước cuộc sống bình yên: người lính nhớ tới hình ảnh cơm lên khói, mùi thơm của nếp xôi

* Một số nét đặc sắc trong cách

sử dụng hình ảnh, từ ngữ, vần, nhịp của đoạn thơ:

-Phối hợp thanh điệu độc đáo:

Sử dụng các câu thơ toàn thanh trắc hoặc thanh bằng tạo cảm giác về sự gân guốc, khúc khuỷu, hiểm trở của dãy núi hoặc cảm giác bình yên của hình ảnh ngôi nhà trong mưa -Từ ngữ giàu chất tạo hình,cách

sử dụng từ ngữ độc đáo

- Sử dụng biện pháp đối:Đối hình ảnh trong một câu thơ Đối

Trang 18

 Câu 4

Nhóm 4 : Phân tích vẻ đẹp của hình ảnh

người lính Tây Tiến trong đoạn 3 Vẻ đẹp

của người lính trong đoạn này có gì khác

so với đoạn 2?

-GV có thể cho hs đọc lại khái niệm cảm

- Vần: đa dạng, kết hợp các vần lưng, vần chân liền, vần chân cách

 Câu 4

- * Vẻ đẹp của hình ảnh người lính Tây Tiến trong đoạn 3:

- Dáng vẻ: kì dị: không mọc tóc → gian khổ

tư thế dữ oai hùm; chiến trường

đi chẳng tiếc đời xanh

+ Lãng mạn: nhớ về hình bóngngười con gái

Trang 19

 Ý nghĩa hay tác động của tác phẩm văn

học đối với người đọc

 Câu 5

Nhóm 5 : Bài thơ Tây Tiến giúp bạn hiểu

thêm những gì về:

a Hình ảnh anh bộ đội và con người Việt

Nam trong kháng chiến chống Pháp?

b Vai trò, ý nghĩa của kí ức và kỉ niệm

trong đời sống tinh thần của con người

cũng như trong sáng tác thơ ca?

-Đây là câu hỏi mở, Gv có thể khuyến khích

hs trả lời theo nhiều cách khác nhau miễn là

dựa trên văn bản và hợp lý

(Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm)

* Hình ảnh người lính ở đoạn 2 hiện lên với tâm hồn lãng mạn , hào hoa, lạc quan, yêu đời ở đoạn 3, bên cạnh những vẻ đẹp

ấy , hình ảnh người lính còn được khắc họa với vẻ đẹp bi tráng Trước những khó khăn , vất vả, mất mát, hi sinh khi hành quân, chiến đấu, người lính Tây tiến vẫn hiện lên với vẻ đẹp hào hùng, oai phong lẫm liệt

 Câu 5

a Hình ảnh anh bộ đội và con người Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp dẫu chịu nhiều gian khổ nhưng vẫn kiên cường, bất khuất, anh dũng và vẫn có một tâm hồn lãng mạn

b Vai trò, ý nghĩa của kí ức và

kỉ niệm trong đời sống tinh thầncủa con người: làm cho đời sống tâm hồn của con người trở nên phong phú, có chiều sâu; là động lực, điểm tựa để con người

Trang 20

nhằm khắc sâu kiến thức đã học.

thù

GV

nhìn vào và phát triển

- Vai trò, ý nghĩa của kí ức và kỉniệm trong sáng tác thơ ca: là chất liệu, cảm hứng cho các sáng tác thơ ca

Trang 21

III Dạy học VB đọc kết nối chủ điểm :

“Dưới bóng hoàng lan ” (1tiết)

thức mới

trò chơi,

2 Hoạt động 2 : HÌNH THÀNH KIẾN

THỨC

a) Mục tiêu : giúp HS : Nhận biết và phân

III VB đọc kết nối chủ điểm :

“Dưới bóng hoàng lan ”

Trang 22

tích được một số đặc điểm giống nhau vềnội dung của văn bản kết nối và những vănbản đã học ở tiết trước.

giờ học (như đọc, nói biểu cảm theo vainhân vật, thực hiện bài tập sáng tạo, đốvui ) và ngoài giờ học (như xem vở diễn,ngoại khoá, sinh hoạt câu lạc bộ sân khấuhoá, gặp gỡ phỏng vấn diễn viên, nghệnhân, nhà nghiên cứu, sưu tầm trưng bày tàiliệu liên quan ) phù hợp với điều kiện thực

tế của nhà trường và địa phương

đầy đủ mục tiêu của bài học, cụ thể là bámsát các YCCÐ về đọc đã phân bố cho bàihọc và cho mỗi VB trong cụm ngữ liệu ;bám sát và tuân thủ quy trình dạy học đọchiểu trên lớp để hình thành các thói quen,các kĩ năng và rộng hơn, năng lực đọc hiểu

VB cho HS

Trang 23

- HS đọc bằng mắt, thực hiện một số yêucầu của khâu trải nghiệm cùng VB.

trả lời các câu hỏi 1,2,3,4,5 sgk

- GV mời một số HS trình bày kết quả trướclớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổsung

 Sau khi đọc

Đây là văn bản truyện được sử dụng theoyêu cầu đọc kết nối chủ điểm nâng niu kỉniệm, GV hướng dẫn hs tập trung khai tháccác nội dung kết nối chủ điểm

Hướng dẫn học sinh đọc văn bản

Trang 24

Nhiệm vụ 1:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học

tập

- GV mời 1 HS đọc câu hỏi 1

Khi bước vào khu vườn có ngôi nhà của bà,

điều gì đã khiến Thanh cảm thấy nghẹn

họng, mừng rỡ, bình yên, thư thái, dịu

ngọt ? Điều đó cho thấy sự khác biệt thế

nào giữa không gian bên trong và bên ngoài

khu vườn?

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, hoàn

thành yêu cầu của câu 1

- HS đọc câu 1 và hoàn thành theo cặp

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

thảo luận

- GV mời một số HS trình bày kết quả thảo

luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận

xét Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

Giáo viên đọc câu hỏi 2 :Tìm một vài hình

- Khi bước vào khu vườn cóngôi nhà của bà, điều đã khiếnThanh cảm thấy nghẹn họng,mừng rỡ, bình yên, thư thái, dịungọt, là sự vẹn nguyên củakhông gian xưa , là hình ảnhthân thương của người bà, sựtĩnh lặng ấm áp của căn nhà xưa, tình cảm e ấp, dịu ngọt củangười thiếu nữ năm nào

- Không gian bên trong là khônggian của kí ức ngọt ngào, củatình yêu thương, của sự bìnhyên nơi tâm hồn, điều mà khônggian xô bồ , ồn ào bên ngoài khuvườn không bao giờ có được

* Một vài hình ảnh trong vănbản thể hiện sự đan xen giữaquá khứ và hiện tại:

Trang 25

quá khứ và hiện tại Ý nghĩa của sự đan xen

đó là gì?

- HS đọc câu 2 và đọc lại VB để tìm chi tiết

- Hình ảnh cây hoàng lan:

"Cùng một lúc, chàng lẩm bẩm:

“Cây hoàng lan!”, mùi hươngthơm thoang thoảng đưa vào.Thanh nhắm mắt ngửi hươngthơm và nhớ đến cái cây ấychàng thường hay chơi dưới gốcnhặt hoa."

* Ý nghĩa của sự đan xen đó là:Đem đến cho người đọc cảmnhận quá khứ gắn bó mật thiếtvới hiện tại

- Những kỉ niệm tuổi thơ đã trở

về với Thanh khi anh về thămbà:

- Chơi với con mèo già

Trang 26

-Giáo viên nên khơi gợi, nhắc nhớ cho hs về

kĩ năng đọc hiểu nhân vật, lưu ý về phương

diện cảm xúc của nhân vật được miêu tả

trong truyện ngắn

- Thực hiện yêu cầu câu hỏi 3: Những kỉ

niệm tuổi thơ nào đã trở về với Thanh khi

anh về thăm bà? Những kỉ niệm ấy gợi lên

trong Thanh cảm xúc gì? Qua đó, bạn cảm

nhận như thế nào về nhân vật này?

- GV hướng dẫn hs: với 2 câu hỏi đầu, hs

cần xác định chính xác câu trả lời dựa vào

văn bản câu hỏi thứ 3 là câu hỏi mở , gv có

thể chấp nhận nhiều câu trả lời khác nhau từ

hs , nhưng cần đảm bảo hợp lí và có sự suy

luận

- HS nghe câu hỏi, suy nghĩ để trả lời

- Được bà che chở cho

- Cảnh trên trường kỉ, ngọn đèncon và cái điếu cũ kĩ; Con mèogià tròn mình nằm bên cạnh,mắt lim dim trong sự bình yên

Trang 27

- Thực hiện yêu cầu câu hỏi 4: Bạn cảm

nhận như thế nào về tình cảm giữa Thanh

và Nga? Dựa vào đâu mà bạn có thể cảm

nhận như vậy?

- Hs có thể trả lời nhiều cách khác nhau dựa

trên cảm nhận của các em về văn bản

Nhiệm vụ 5:

tập

- Thực hiện yêu cầu câu hỏi 5: Bạn hiểu thế

nào về câu nói đi để trở về sau khi đọc

xong truyện này?

thảo luận

-SGV /T19

Trang 28

- GV mời 2 HS trả lời trước lớp, yêu cầu cảlớp nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án

gắn với việc tổ chức cho HS thảo luận,tranh luận, trình bày ý kiến, đóng vai ; tổchức cho HS kết hợp đọc với viết : điền vàocác phiếu học tập, viết đoạn văn ; tổ chứccho mọi HS đều có cơ hội thực hành đọc,viết, nói và nghe

Trang 29

GV

IV Dạy học VB đọc mở rộng theo thể loại

: “Nắng mới”(0,5 tiết)

thức mới

trò chơi,

IV VB đọc mở rộng theo thể loại“Nắng mới”(

Trang 30

2 Hoạt động 2 : HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

đầy đủ mục tiêu của bài học, cụ thể là bámsát các YCCÐ về đọc đã phân bố cho bàihọc và cho mỗi VB trong cụm ngữ liệu ;bám sát và tuân thủ quy trình dạy học đọchiểu trên lớp, gồm các khâu Trước khi đọc,Đọc VB, Sau khi đọc để hình thành các thóiquen, các kĩ năng và rộng hơn, năng lực đọchiểu VB cho HS

Trang 31

 Tổ chức hoạt động dạy học

Bước 1:

GV chuyển giao nhiệm vụ học tập: Giáo

viên hướng dẫn học sinh đọc văn bản Làm

bài tâp 12,3,4 theo nhóm

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

nhiệm vụ học tập: GV nhận xét, chốt

Nhân vật "tôi" đã thể hiện tình cảm, cảm

xúc gì trong bài thơ? Tình cảm, cảm xúc đó

được thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh

+ Từ ngữ: "nhớ", "chửa xóamờ"

+ Hình ảnh: phơi áo đỏ, nụ cườiđen nhánh sau tay áo

- Từ ngữ trong bài thơ giản dị,

Trang 32

Câu 3: Hình ảnh người mẹ hiện lên như

thế nào trong tâm tưởng nhân vật "tôi"?

Câu 4: Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là

gì? Cảm hứng đó thể hiện giá trị đạo đức

truyền thống nào của người Việt Nam?

Hoạt động 3 : LUYỆN TẬP

thù

mang màu sắc làng quê Bắc Bộtạo nên sự gần gũi

- Cách ngắt nhịp đều đặn , chủyếu là 4/3, ( trừ câu 2 nhịp2/2/3) Nhịp thơ đa dạng nhưngnhịp nhàng, phù hợp với tâmtrạng của chủ thể trữ tình

- Tác dụng: thể hiện cảm xúcbuồn, nhớ thương

- Trong tâm tưởng nhân vật

"tôi", hình ảnh người mẹ hiệnlên với những vẻ đẹp của thuởthiếu thời: phơi áo đỏ ngoàigiậu, nét cười đen nhánh sau tay

áo ( sgv trang 20)

- Cảm hứng chủ đạo của bài thơ

là nỗi nhớ của chủ thể trữ tìnhđối với người mẹ của mình

- Cảm hứng đó thể hiện giá trịđạo đức truyền thống hiếuthuận, yêu thương gia đình củangười Việt Nam

Trang 33

thù

GV

chức cho HS kết hợp đọc với viết : điền

vào các phiếu học tập, viết đoạn văn ; tổ

chức cho mọi HS đều có cơ hội thực hành

đọc, viết, nói và nghe

2 Dạy học phần tiếng Việt (1 tiết)

a) Mục tiêu : giúp HS nhận biết tác dụng

của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ :

hình ảnh, số liệu, biểu đồ, sơ đồ

thù

c) Sản phẩm : tạo ra được các hình ảnh, số

liệu, biểu đồ, sơ đồ viết được một đoạn

văn khoảng 200 chữ trình bày ý kiến bản

thân

V Tiếng Việt

Trang 34

viết, nói và nghe …

thức mới

bảng biểu, clip, đạo cụ, tranh ảnh, trang

phục, trò chơi

trò chơi, đóng vai, sân khấu hóa, biểu diễn

văn nghệ

THỨC

a) Mục tiêu : giúp HS nhận biết tác dụng

của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ :

hình ảnh, số liệu, biểu đồ, sơ đồ

Trang 35

liệu, biểu đồ, sơ đồ viết được một đoạn

văn khoảng 200 chữ trình bày ý kiến bản

thân

đầy đủ mục tiêu của bài học, cụ thể là bám

sát các YCCÐ về đọc đã phân bố cho bài

học và cho mỗi VB trong cụm ngữ liệu ;

bám sát và tuân thủ quy trình dạy học đọc

hiểu trên lớp để hình thành các thói quen,

các kĩ năng và rộng hơn, năng lực đọc hiểu

VB cho HS

- GV nhắc HS xem lại mục tri thức Tiếng

Việt với hai nội dung : Lỗi về trật tự từ

trong câu và cách sửa Sau đó tổ chức cho

Câu 2 : Hs tìm câu mắc lỗi sai

trên báo chí và thảo luận , trả lời

Câu 3:

Câu a2, b2, c2 đã thay đổi trật tự

từ so với câu a1, b1, c1 Việc thayđổi như vậy không phù hợp Vì:

- Với câu a2, b2 không đảm bảođược về lô-gíc ngữ nghĩa củacâu

- Câu c2 không đảm bảo về ngữnghĩa, nội dung trong câu

Câu 4:

Việc sắp xếp trật tự các vếtrong câu đảm bảo về lô-gícngữ nghĩa

Câu 5: sgv /t23

Trang 36

- Hiệu quả của việc sử dụng các

từ Hán Việt trong đoạn thơ:khiến cho đoạn thơ trở nên trangtrọng,thiêng liêng, thể hiện thái

độ thành kính, trân trọng đối vớinhững người đã khuất

b - Biện pháp tu từ được sửdụng trong cụm từ về đất: nóigiảm, nói tránh (sự hi sinh củanhững người lính Tây tiến )

- Hiệu quả của biện pháp tu từnói giảm, nói tránh được sửdụng trong cụm từ về đất: giảmnhẹ sự đau đớn, xót xa khi khinói đến sự hi sinh của ngườilính Tây Tiến, vĩnh viễn hóa sự

hi sinh cao đẹp của những ngườilính Tây tiến

Trang 37

trước khi thảo luận

b Từ đọc đến viết

GV hướng dẫn HS thực hiện thao tác theo

quy trình :

- Xác định đề tài, tìm ý tưởng cho đoạn văn,

phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ nên sử

dụng (ảnh minh hoạ, sơ đồ, biểu đồ )

- Phác nhanh một bố cục : mở đoạn, thân

đoạn, kết đoạn

- Viết nhanh theo bố cục

- Xem lại và chỉnh sửa nhanh

2 Từ đọc đến viết

B DẠY HỌC PHẦN VIẾT (2 tiết)

VI Dạy học phần Viết

a) Mục tiêu : giúp HS viết được bản nội

quy hoặc bản hướng dẫn ở nơi công cộng

thù

c) Sản phẩm : tạo ra được bản nội quy hoặc

bản hướng dẫn ở nơi công cộng

VI Viết

Trang 38

viết, nói và nghe …

thức mới

bảng biểu, clip, đạo cụ, tranh ảnh, trang

phục, trò chơi

trò chơi, đóng vai, sân khấu hóa, biểu diễn

văn nghệ

THỨC

a) Mục tiêu : giúp HS viết được bản nội

quy hoặc bản hướng dẫn ở nơi công cộng

thù

Trang 39

hoặc bản hướng dẫn ở nơi công cộng.

đầy đủ mục tiêu của bài học, cụ thể là bám

sát các YCCÐ về đọc đã phân bố cho bài

học và cho mỗi VB trong cụm ngữ liệu ;

bám sát và tuân thủ quy trình dạy học đọc

hiểu trên lớp để hình thành các thói quen,

các kĩ năng và rộng hơn, năng lực đọc hiểu

VB cho HS

1 Tri thức về kiểu bài

GV dựa vào mục Tri thức về kiểu bài và

Đọc ngữ liệu tham khảo (kèm theo hệ thống

câu hỏi tìm hiểu cách viết theo kiểu bài) để

hướng dẫn HS thực hiện

2 Phân tích ngữ liệu tham khảo

GV hướng dẫn HS học cách viết qua việc

đọc hiểu (trực quan) ngữ liệu tham khảo

(Phân tích, đánh giá tác dụng của các biện

pháp tu từ trong bài thơ Mây và sóng)

3 Tạo lập văn bản

a Giao đề bài

- Yêu cầu của đề bài thực hành viết văn bản

nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm trữ

2 Phân tích ngữ liệu tham khảo

3 Tạo lập văn bản

a Giao đề bài

b Thực hành quy trình viết

Trang 40

tình” là " Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh

- Bước 3 : Viết bài

- Bước 4 : Xem lại và chỉnh sửa

 Lưu ý một số điểm sau :

- Đề bài có tính mở và là đề bài nêu nhiệm

vụ chung, nhưng sản phẩm thực hành phải

là sản phẩm riêng của từng cá nhân hay

từmg nhóm HS

- GV hướng dẫn các thao tác để HS hiểu và

áp dụng được quy trình chung 4 bước nêu

trên, và hướng dẫn đối với từng nhóm, từng

cá nhân để HS có thể tạo đưọc các sản phẩm

riêng

- HS không chỉ thành thạo về quy trình

chung mà còn tạo ra các sản phẩm riêng

PhầnchínhPhần cuối

C DẠY HỌC PHẦN NÓI VÀ NGHE (2 tiết)

Tiêu đề	Nâng Niu Kỉ Niệm (Thơ)
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án dạy thêm
Năm xuất bản	2024
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	258
Dung lượng	0,95 MB