Phân tích, đánh giá tình hình xuất khẩu của mặt hàng đó của việt nam trong năm 2021 (về kim ngạch, cơ cấu mặt hàng và thị trường xuất khẩu)

Một là, về kim ngạch xuất khẩu: Cà phê nằm trong nhóm hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, hiện đứng thứ 2 thế giới chỉ sau Brazil, có mặt hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

Hà Nội, năm 2022

Bài 1: Hãy chọn một trong các mặt hàng sau: Điện tử và linh kiện, Cà phê, hạt điều,

chè, cao su, thủy sản để: CÀ PHÊ

1 Phân tích, đánh giá tình hình xuất khẩu của mặt hàng đó của Việt Nam trong năm 2021 (về kim ngạch, cơ cấu mặt hàng và thị trường xuất khẩu)?

Một là, về kim ngạch xuất khẩu:

Cà phê nằm trong nhóm hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, hiện đứng thứ 2 thế giới (chỉ sau Brazil), có mặt hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, tập trung chủ yếu ở những thị trường lớn như: Đức, Mỹ, Tây Ban Nha, Italia, Bỉ, Anh và các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản…

Năm 2021, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt 1,52 triệu tấn, trị giá xấp xỉ 3 tỷ USD, tuy giảm 2,7% về lượng, nhưng tăng 9,4% về trị giá so năm 2020 Đáng chú ý, tháng 12/2021, giá cà phê xuất khẩu đạt mức cao nhất kể từ tháng 6/2017 Tuy nhiên, để nâng cao kim ngạch xuất khẩu và đạt con số 6 tỷ USD vào năm 2030, yếu tố cốt lõi vẫn phải đẩy mạnh chế biến sâu

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), giãn cách xã hội được nới lỏng, hoạt động thông quan thuận lợi hơn, nhu cầu thế giới tăng là những yếu tố giúp xuất khẩu

cà phê của Việt Nam phục hồi cuối năm 2021 Theo ước tính, xuất khẩu cà phê của Việt Nam tháng 12/2021 đạt 130 nghìn tấn, trị giá 305 triệu USD, tăng 21% về lượng và tăng 26,2% về trị giá so với tháng 11/2021, so với tháng 12/2020 giảm 6,5% về lượng, nhưng tăng 20,3% về trị giá

Theo ước tính, tháng 12/2021 giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam đạt mức 2.344 USD/tấn - mức cao nhất kể từ tháng 6/2017, tăng 4,3% so với tháng 11/2021

và tăng 28,7% so với tháng 12/2020 Tính chung cả năm 2021, giá xuất khẩu bình quân

cà phê của Việt Nam ước đạt mức 1.969 USD/tấn, tăng 12,4% so với năm 2020

Năm 2021, chủng loại cà phê xuất khẩu của Việt Nam tập trung chủ yếu là cà phê Robusta Trong 11 tháng năm 2021, xuất khẩu cà phê Robusta đạt 1,218 triệu tấn, trị giá

2,02 tỷ USD, giảm 1,4% về lượng, nhưng tăng 9,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020 Trong đó, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang nhiều thị trường chính giảm, như: Đức giảm 1,4%; Ý giảm 11,2%; Hoa Kỳ giảm 0,6%, Tây Ban Nha giảm 37,8%; Algeria giảm 12,2% Ngược lại, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang Nga tăng 15,1%; Trung Quốc tăng 61,1%

Hiện, thị trường cà phê trong nước bắt đầu sôi động, nhưng không được như những năm trước Sản lượng thu mua ở mức thấp do thu hoạch chậm (đạt khoảng 80% sản lượng vụ mới)

Dự báo năm 2022, giá cà phê toàn cầu sẽ tiếp tục ở mức cao Diễn biến phức tạp của dịch bệnh khiến nguồn cung hạn chế từ các nước sản xuất lớn như Colombia và một

số nước khu vực Nam Mỹ Bên cạnh đó, tình trạng tắc nghẽn tại các cảng quốc tế được

dự đoán có thể còn kéo dài Hiện tại, do thiếu nguồn cung cà phê Arabica, một số nhà rang xay đang tìm đến phương án phối trộn cà phê Arabica và Robusta nhằm hạ giá bán Điều này về lâu dài có thể giúp thay đổi khẩu vị người tiêu dùng và quen hơn với việc uống cà phê Robusta rang xay và sẽ giúp cho cà phê Robusta của Việt Nam xuất khẩu thuận lợi hơn

Mặc dù xuất khẩu cà phê năm nay đạt xấp xỉ 3 tỉ USD, nhưng cà phê chế biến sâu của Việt Nam trong năm 2021 chỉ xuất khẩu được 121 nghìn tấn, kim nga ̣ch 433 triệu USD Như vậy, mặc dù lượng chỉ chiếm 8% nhưng kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến chiếm 15% tổng kim ngạch của mặt hàng này

Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam đặt mục tiêu trong 10 năm tới, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt 5 - 6 tỷ USD, tức gấp hơn 2 lần so với hiện tại Hiện, giá cho một tấn cà phê chế biến trung bình đạt gần 3.600 USD trong khi giá cà phê nhân trên sàn khoảng 2.400 USD Hiện nay cà phê Việt Nam đang rẻ nhất thế giới do cơ chế trừ lùi Cụ thể, giá của Việt Nam phải trừ lùi tới 450 - 500 USD/tấn

Do vậy, để đạt con số xuất khẩu 6 tỷ USD, nhiều ý kiến cho rằng cần nâng tỷ lệ cà phê chế biến từ dưới 10% như hiện nay lên khoảng 25% hoặc thậm chí phải hơn vậy Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, để nâng tỷ trọng cà phê chế biến là một thách thức lớn với doanh nghiệp do trình độ công nghệ, vận hành nhà máy phức tạp và nhận thức của người nông dân Mặt khác, muốn phát triển ngành hàng cà phê thì cần đi theo hướng chế biến

để đạt giá trị cao

Hai là, về cơ cấu mặt hàng:

Tỷ trọng xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang khu vực châu Á tăng từ 38,02%

trong năm 2020 lên 41,54% trong năm 2021 Tốc độ xuất khẩu cà phê sang châu Âu tăng 6,5%, tuy nhiên tỷ trọng xuất khẩu giảm từ 44,56% trong năm 2020 xuống 42,24% trong năm 2021

Năm 2021, trị giá xuất khẩu hầu hết các chủng loại cà phê tăng so với năm 2020, ngoại trừ cà phê Excelsa giảm 14,4% Cơ cấu chủng loại có sự chuyển dịch, tốc độ xuất khẩu cà phê Arabica tăng 19,9%, tỷ trọng xuất khẩu tăng từ 5,25% năm 2020 lên 5,62% năm 2021 Tuy nhiên, cà phê Robusta vẫn là chủng loại xuất khẩu chủ yếu, tỷ trọng chiếm 75,12% trong năm 2021, trị giá 2,32 tỷ USD

Trong 11 tháng năm 2021, xuất khẩu cà phê Robusta đạt 1,218 triệu tấn, trị giá 2,02 tỷ USD, giảm 1,4% về lượng, nhưng tăng 9,5% về trị giá so với cùng kỳ năm

2020 Trong đó, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang nhiều thị trường chính giảm, như: Đức giảm 1,4%; Ý giảm 11,2%; Hoa Kỳ giảm 0,6%, Tây Ban Nha giảm 37,8%; Algeria giảm 12,2% Ngược lại, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang Nga tăng 15,1%; Trung Quốc tăng 61,1%

Ba là, về thị trường xuất khẩu:

Cà phê Việt Nam đã được xuất khẩu đến hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, quy

mô xuất khẩu lớn thứ hai thế giới, chiếm 14,2% thị phần xuất khẩu cà phê nhân toàn cầu

Cà phê là một trong 6 mặt hàng xuất khẩu, đạt trên 3 tỷ USD/năm Các thị trường xuất khẩu cà phê chính của Việt Nam bao gồm: Châu Âu, Mỹ, Nga, Nhật Bản, Anh Tại thị trường châu Âu, Việt Nam là nhà cung ứng cà phê lớn thứ hai sau Brazil (22,2%), chiếm 16,1% thị phần về lượng

Tính chung 8 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt 1,077 triệu tấn, trị giá trên 2 tỷ USD, giảm 6,4% về lượng, nhưng tăng 2% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái Từ bảng trên có thể thấy, xuất khẩu cà phê nói chung sang các thị trường chính có xu hướng giảm trong 8 tháng đầu năm 2021, đặc biệt là ở các thị trường nhóm đầu như Đức (-5,5), Ý (-8,2) và Hoa Kỳ (-16,5) Đức vẫn là đối tác nhập khẩu số 1 của Việt Nam với 161.268 tấn, Ý đứng thứ 2 với 92.747 tấn, Hoa kỳ thứ 3 với trên 84.094 tấn, Nhật Bản thứ 4 với 78.788 tấn Kết thúc niên vụ 2020 - 2021, vị trí của các quốc gia không có nhiều thay đổi đáng kể, lần lượt là Đức (216.000 tấn), Ý (139.000 tấn), Hoa kỳ (126.000 tấn), Bỉ (120.000 tấn) và Nhật Bản (111.300 tấn) Tuy nhiên, do nhiều thị trường xuất khẩu cà phê trên thế giới tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội ở mức cao, nhu cầu tiêu thụ cà phê tại nhà gia tăng đã khiến giá cà phê tăng cao

2 Đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố tới xuất khẩu các mặt hàng trên?

- Các quy định về giao dịch hợp đồng xuất khẩu như giá cà phê, sản lượng cà phê xuất khẩu, phương tiện vận tải, cách thức đóng gói, bốc dỡ và giao hàng qua các chặng

- Các quy định về thuế nhập khẩu, giá cả, chủng loại và chất lượng cà phê nhập khẩu khiến cà phê Việt chưa thật sự có khả năng cạnh tranh với nhiều quốc gia xuất khẩu cà phê khác

- Các quy định về tự do mậu dịch và hàng rào kỹ thuật bảo hộ thương mại như tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn lao động, bao bì đóng gói, nhãn mác, vệ sinh thực phẩm, vệ sinh phòng dịch đối với động và thực vật tươi sống, tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường sinh thái đối với các máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ (không có chất phế thải độc hại, tiếng ồn quá mức cho phép…) Tùy mỗi quốc gia nhập khẩu,

họ sẽ có những quy định riêng biệt đối với mặt hàng cà phê, buộc Việt Nam phải đáp ứng được những yêu cầu tối thiểu để có thể nhận được sự chấp thuận của các quốc gia này

 Nhân tố chính trị - văn hóa - xã hội:

- Văn hóa khác nhau giữa các quốc gia cũng là nhân tố quyết định đến mặt hàng nhập khẩu chủ lực của họ Riêng đối với cà phê, các quốc gia Châu Âu, đặc biệt là Đức, vẫn luôn là thị trường tiêu thụ lớn nhất của Việt Nam do thói quen uống cà phê hàng ngày của họ (kể cả cà phê hòa tan và cà phê nguyên hạt) Thị trường EU luôn đánh giá rất cao về nguồn gốc xuất xứ cà phê, bởi vậy, quá trình thu mua và sản xuất cà phê phân tán, nhỏ lẻ theo mô hình hộ gia đình tại Việt Nam đã có những bước thay đổi nhất định nhằm đáp ứng được nhu cầu của nước nhập khẩu

- Về tình hình chính trị, Việt Nam là quốc gia có điều kiện chính trị tương đối ổn định và là đối tác bạn hàng được ưu tiên đối với các doanh nghiệp kinh doanh cà phê do chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, nguồn hàng cà phê luôn ổn định qua nhiều thời kỳ

vào đó, người dân EU rất quan tâm đến nguồn gốc và chất lượng sản phẩm cà phê nhập khẩu Để chinh phục những thị trường hết sức khắt khe như vậy đòi hỏi Việt Nam cần thực hiện hoạt động nghiên cứu thị trường, lựa chọn sản phẩm và đảm bảo chất lượng sản phẩm đồng đều theo đúng quy định của quốc gia nhập khẩu

- Các chính sách kinh tế của nước nhập khẩu và Việt Nam nhằm thúc đẩy quá trình nhập khẩu cà phê Chính phủ Việt Nam luôn ưu tiên các chính sách khuyến khích xuất khẩu, tạo ra nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp trong ngành cà phê Bên cạnh

đó, một số đối tác lớn của Việt Nam như EU cũng thực hiện ký kết các FTA thế hệ mới nhằm tạo ra nhiều lợi thế cho xuất khẩu hàng hóa nói chung và cà phê nói riêng Từ đó, thu hút đầu tư vào ngành cà phê tại thị trường Việt Nam

- Nguồn lực và tài nguyên của Việt Nam là lợi thế để sản xuất cà phê xuất khẩu Trong đó, yếu tố khí hậu và thổ nhưỡng tại Việt Nam đã tạo ra thương hiệu cà phê

có hương vị riêng biệt nổi tiếng trên thị trường quốc tế

 Nhân tố khoa học - công nghệ:

- Hiện nay, tình trạng thiếu hụt máy móc và thiết bị hiện đại trong trồng trọt và sản xuất cà phê tại Việt Nam khiến cho chất lượng cà phê không đảm bảo, sản lượng

cà phê không ổn định, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, v.v Ngoài việc nâng cấp máy móc, thiết bị, các doanh nghiệp cũng nỗ lực đẩy mạnh chuyên môn hóa sản xuất ở mức độ cao nhằm giúp cán bộ công nhân viên trong ngành nâng cao được kinh nghiệm và tay nghề sản xuất

- Đổi mới trong công nghệ thông tin cũng giúp quá trình trao đổi giữa các bên đối tác với Việt Nam thuận lợi hơn, nhanh chóng xử lý được các vấn đề phát sinh trong quá trình xuất khẩu Đồng thời, nhiều doanh nghiệp sản xuất và chế biến cà phê cũng rất tích cực tìm kiếm khách hàng và quảng bá hình ảnh thương hiệu của mình ra thế giới

 Nhân tố cạnh tranh quốc tế: Có thể nói, đây là điểm yếu của đa số thương

hiệu cà phê Việt trên thị trường quốc tế do sức cạnh tranh đến từ nhiều đối thủ khác như Brazil và Ấn Độ Để đạt được mức xuất khẩu cà phê bền vững và tạo nên thế mạnh về độc quyền trên thị trường xuất khẩu, cà phê Việt phải vượt lên

các đối thủ khác cả về chất lượng, sản lượng, giá cả và uy tín

3 Nêu một số giải pháp nhằm thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng này trong thời gian tới

Thứ nhất, doanh nghiệp cần khảo sát nhu cầu của thị trường trên cả 3 khía cạnh:

thị phần, thị hiếu và giá cả để định hướng sản phẩm phù hợp, cũng như xác định tỷ trọng gia công các sản phẩm phù hợp (tỷ lệ sản phẩm sơ chế và tỷ lệ sản phẩm tinh chế) trong nhằm xây dựng chiến lược Marketing phù hợp với năng lực của doanh nghiệp Chính phủ cũng chú trọng khuyến khích và hỗ trợ các người nông dân và doanh nghiệp trong ngành

cà phê đầu tư dây chuyền công nghệ chế biến hiện đại, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và phát triển thương hiệu thông qua các chiến dịch truyền thông, quảng bá hình ảnh, các chương trình đào tạo, hướng dẫn, nâng cao năng lực thiết kế, định dạng sản phẩm và cách thức tạo dựng, quảng bá thương hiệu

Thứ hai, các Bộ, ngành và địa phương liên quan cần đảm bảo tính liên kết trong hệ

thống quản lý hoạt động trồng trọt, sản xuất và xuất khẩu cà phê nhằm nhanh chóng tháo

gỡ khó khăn, vướng mắc và hỗ trợ người nông dân, doanh nghiệp thu hút đầu tư, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đồng thời đưa ra các chính sách ổn định giá cả, chất lượng cà phê Việt trên thị trường, khuyến khích, tăng cường liên kết và hợp tác trong sản xuất kinh doanh cà phê với mục đích ổn định xuất khẩu, giữ vững và mở rộng thị trường

Thứ ba, các doanh nghiệp cà phê Việt cần tham gia trực tiếp vào quá trình bán

hàng và quảng bá sản phẩm ra thị trường quốc tế thay vì thông qua trung gian bán buôn

và doanh nghiệp nước ngoài Sự tham gia của bên thứ ba đã giới hạn khả năng tiếp cận trực tiếp với các đối tác thu mua cà phê trên thế giới Cùng với đó, trình độ ngoại ngữ và

kỹ năng giao dịch thương mại quốc tế của nhân viên làm công tác tiêu thụ và xuất khẩu

cà phê tại các doanh nghiệp Việt Nam còn yếu đã kìm hãm xuất khẩu cà phê của Việt Nam Bởi vậy, các doanh nghiệp này cần tích cực tham gia các gian hàng, hội chợ và triển lãm quốc tế trong và ngoài nước để giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm bạn hàng xuất khẩu và cập nhật những diễn biến mới của thương mại quốc tế nhằm kịp thời thích ứng với những tín hiệu của thị trường

Thứ tư, thực hiện kế hoạch tái canh các vườn cà phê già cỗi, năng suất thấp, chất

lượng kém theo chương trình tái canh cà phê giai đoạn 2021-2025 Bên cạnh việc giảm thiểu diện tích trồng cà phê, tập trung phát triển vùng sản xuất trọng điểm ở Tây Nguyên

và Đông Nam Bộ cũng cần cân đối lại giống cà phê tái canh và ghép cải tạo các vườn cà phê già cỗi; sử dụng 100% giống cà phê có năng suất, chất lượng cao; thực hiện trồng xen cây công nghiệp, cây ăn quả lâu năm với những vùng cà phê tái canh có đủ điều kiện; tăng cường đầu tư chế biến sâu nhằm đảm bảo các tiêu chuẩn chất lượng trên cơ sở đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu dài hạn cũng như các đơn hàng mới

Thứ năm, các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê cần thực hiện có hiệu quả các Hiệp

định FTA Việt Nam đã tham gia ký kết vào hoạt động xuất khẩu cà phê, qua đó tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu sản phẩm xuất khẩu cà phê Việt Nam Trong đó, Hiệp định EVFTA cũng tạo ra luồng gió mới, tạo tâm lý tích cực cho xuất khẩu hàng hóa nói chung và xuất khẩu cà phê nói riêng Đối với thị trường Châu Âu, doanh nghiệp Việt cần củng cố và nỗ lực đáp ứng được các tiêu chuẩn hàng hóa theo tiêu chuẩn EU để tận dụng lợi thế mà EVFTA mang lại Doanh nghiệp cũng cần

mở rộng mặt hàng, đa dạng hóa sản phẩm cho phù hợp với xu hướng tiêu dùng Với những mặt hàng trước kia khi xuất khẩu vào châu Âu thuế cao, trong thời gian tới thuế

giảm về 0%, doanh nghiệp phải có chuẩn bị sẵn sàng để tận dụng lợi thế Đối với thị trường Mỹ, vấn đề hiện nay là cần làm tốt truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh quá trình tiếp nhận chứng nhận quốc tế để tiếp tục tiếp cận, mở rộng thị trường này

Bài 2: Công ty kinh doanh xuất nhập khẩu Dệt May Hà Thành (Hathanh gartex

co.,Ltd) tại Hà Nội, nhận được một thư hỏi hàng của Soren Corp., Los Angerles (Mỹ)

về việc muốn nhập khẩu 4000 bộ comple sợi len Công ty Hà Thành dự định bán với giá 105USD/CIF cảng Los Angerles (Incoterm 2020) Giao hàng vào tháng 3/2023, cảng xếp hàng: Hải Phòng Thanh toán bằng L/C không hủy ngang, trả tiền ngay Hãy soạn thảo một hợp đồng xuất khẩu với đầy đủ các điều khoản theo các thông tin nêu trên?

CONTRACT

No: 01/IM-23

Date: 2nd February, 2023

BETWEEN: HATHANH GARTEX CO., LTD

Address: No 191, Kham Thien street, Tho Quan ward, Dong Da district, Hanoi city, Vietnam

Tel: ………Telex: ……… Fax: ………

Represented by ………

Hereinafter called THE SELLER

AND: SOREN CORP.,

Address: Los Angerles, USA

Tel: ………Telex: ……… Fax: ………

Represented by ………

Hereinafter called THE BUYER