1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

(Luận văn) tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản từ thực tiễn thành phố đà nẵng

88 1 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Tội Huỷ Hoại hoặc Cố Ý Làm Hư Hỏng Tài Sản Từ Thực Tiễn Thành Phố Đà Nẵng
Tác giả Trần Ngọc Bảo
Người hướng dẫn PGS. TS. Trịnh Tiến Việt
Trường học Học viện Khoa học Xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
Chuyên ngành Luật Hình sự và Tố tụng hình sự
Thể loại Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản 2020
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 88
Dung lượng 806,82 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Cụ thể tại khoản 1 Điều 32 Hiến pháp năm 2013 quy định như sau: “Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, phần vốn góp

Trang 1

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Trang 2

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng luận văn Thạc sĩ Luật học “Tội huỷ hoại hoặc cố ý

làm hư hỏng tài sản từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng” là công trình nghiên cứu

khoa học của riêng tôi, hoàn toàn do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của tên người hướng dẫn PGS.TS Trịnh Tiến Việt, các đoạn trích dẫn và số liệu được sử dụng trong luận văn đều được dẫn từ nguồn có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi

Tác giả luận văn

Trần Ngọc Bảo

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 4

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BLHS TAND HĐXX THTT CTTP VKSND TTATXH THTP TNHS

XPSH

Bộ luật hình sự Toà án nhân dân Hội đồng xét xử Tiến hành tố tụng Cấu thành tội phạm Viện kiểm sát nhân dân Trật tự an toàn xã hội Tình hình tội phạm Trách nhiệm hình sự Xâm phạm sở hữu luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 5

39

Bảng 2.2

Mức độ tổng quan của tình hình tội hủy hoại hoặc cố

ý làm hư hỏng tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng từ năm 2015 đến năm 2019

41

Bảng 2.3

Tỷ lệ các tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong tình hình tội phạm nói chung trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015 đến năm 2019

42

Bảng 2.4

Tỷ lệ các tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015 đến 2019

43 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 6

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM

HƯ HỎNG TÀI SẢN THEO LUẬT HÌNH SỰ 8

1.1 Khái niệm và dấu hiệu pháp lý tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản 81.2 Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo pháp luật hình

sự Việt Nam 16

CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ HỎNG TÀI SẢN THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 25

2.1 Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản 252.2 Thực tiễn áp dụng quy định về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng 344

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG ĐÚNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ HỎNG TÀI SẢN 666

3.1 Phương hướng hoàn thiện quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong Bộ luật hình sự năm 2015 6663.2 Hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam hiện nay về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản 693.3 Một số giải pháp bảo đảm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với tội hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản 711

KẾT LUẬN 78 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 7

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tài sản và quyền sở hữu về tài sản là một trong những quyền quan trọng nhất của con người và bất kỳ quốc gia nào trên thế giới luôn được sự quan tâm đặc biệt của các nhà lập pháp của Hiến pháp và pháp luật Việt Nam luôn khẳng định sở hữu là một quyền cơ bản của công dân và được nhà nước bảo vệ chống lại mọi hành vi xâm hại Cụ thể tại khoản 1 Điều 32 Hiến pháp năm 2013 quy

định như sau: “Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế khác.”

Bộ luật hình sự với vai trò là công cụ hữu hiệu để bảo vệ quyền sở hữu của công dân, đã quy định hệ thống các tội XPSH, trong đó có Tội hủy hoại hoặc cố

ý làm hư hỏng tài sản làm cơ sở pháp lý cho việc đấu tranh, xử lý và phòng ngừa loại tội phạm này Điều 178 BLHS năm 2015 quy định cấu thành của Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản với đặc điểm là hành vi làm cho tài sản bị mất giá trị sử dụng hoặc làm giảm đi đáng kể giá trị sử dụng của tài sản Tội này gồm hai hành vi độc lập là hành vi hủy hoại tài sản và hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản nhưng do có cùng một tính chất là bị mất đi giá trị hoặc giá trị sử dụng tài sản thuộc sở hữu của người khác, nên nhà làm luật quy định chung trong cùng một điều luật Trên cơ sở quy định này, các cơ quan tiến hành tố tụng đặc biệt là tòa án áp dụng trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội trong quá trình tố tụng quyết vụ án một cách chính xác, khách quan, công bằng và có hiệu quả nhất

Đà Nẵng là địa bàn có vị trí trọng yếu về quốc phòng - an ninh, kinh tế - xã hội ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên và cả nước Dân số ngày một gia tăng, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 8

đồng thời cũng là điểm đến hấp dẫn của số lượng lớn khách du lịch, đây là những đặc điểm khiến tình hình an ninh chính trị, trật tự trị an ở đây có những diễn biến phức tạp Giai đoạn 2016-2019, kinh tế duy trì nhịp độ tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo đúng định hướng; các ngành, sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, có hàm lượng công nghệ cao được chú trọng phát triển, nổi bật trong đó là các ngành dịch vụ, nhất là du lịch đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có thương hiệu và khả năng cạnh tranh quốc tế Tuy nhiên, mặc dù chính quyền các cấp thành phố Đà Nẵng đã rất quan tâm tới công tác phòng, chống tội phạm, giữu gìn trật tự trị an, đảm bảo hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội tuy nhiên trên thực tế cũng đặt ra nhiều khó khăn, thách thức Một số loại tội phạm hiện nay vẫn chưa thực sự được kiềm chế hiệu quả, trong đó nổi lên là các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt có chiều hướng gia tăng và chiếm tỷ

lệ cao trong cơ cấu tình hình tội phạm của thành phố Đà Nẵng, đặc biệt là các hành vi phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản Giai đoạn 2015 đến năm 2019, trên địa bàn TP Đà Nẵng có 101 vụ án hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được xét xử với 287 bị cáo chiếm 7,89% tổng vụ án về tội phạm sở hữu (1.280 vụ) Trong khi đó, tỷ lệ bị cáo bị khởi tố trong giai đoạn này liên quan đến tội phạm về hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là 131 bị cáo chiếm 7,04%

Thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống các tội phạm XPSH có tính chất chiếm đoạt nói chung và tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản nói riêng trên địa bàn thành phố còn nhiều khó khăn, bất cập gây ảnh hưởng đến kết quả phòng ngừa nhưng chưa được tổng kết về mặt thực tiễn và rút ra kinh nghiệm về mặt lý luận Việc nghiên cứu chuyên sâu về loại tội phạm này là một trong những yêu cầu cấp thiết mà lý luận và thực tiễn đặt ra đối với chúng ta

Với những lý do trên, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Tội hủy hoại

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 9

hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng” làm luận văn

Thạc sỹ Luật học

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nghiên cứu những vấn đề liên quan đến tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam đã được nhiều nhà khoa học và cán bộ làm công tác thực tiễn tiến hành, công bố trong nhiều công trình khoa học Việc nghiên cứu đề tài này cũng đã được thể hiện qua các đề tài nghiên cứu khoa học, luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ luật học, một số giáo trình giảng dạy và được đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành, báo chí truyền thông Tác giả đã tiếp cận một số đề tài về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong những năm gần đây như:

Về giáo trình, sách chuyên khảo có: Giáo trình Luật hình sự Việt Nam phần các tội phạm cụ thể của Trường Đại học Luật TP HCM năm 2013; của Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội năm 2005; của Đại học Luật Hà Nội năm 2008;

“Các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009)” của tác giả Nguyễn Mai Bộ, Nxb Chính trị Quốc gia, năm

2010, Hà Nội

Một số luận án, luận văn liên quan như: Nguyễn Ngọc Chí, Trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm sở hữu, Luận án tiến sĩ luật học, Viện Nhà nước và pháp luật, Hà Nội, 2001; Trần Thị Phường, Định tội danh đối với nhóm tội xâm phạm sở hữu tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2006-2010 Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2011; Ngô Thị Huyền Phương,

“Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong luật hình sự Việt Nam” Luận văn

thạc sĩ luật học, Viện Nhà nước và pháp luật, năm 2010; v.v

Các bài viết như:Trịnh Tiến Việt (2001), “Một số điểm mới về các tội xâm phạm sở hữu trong luật hình sự năm 1999”, Pháp lý; Võ Khánh Vinh (2003),

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 10

“Thay đổi định tội danh, một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, Tòa án nhân dân,

Như vậy có thể thấy việc nghiên cứu về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản không phải là vấn đề mới Tuy nhiên, qua tìm hiểu tác giả nhận thấy rằng một số công trình có phạm vi nghiên cứu rộng, có công trình chỉ nghiên cứu tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản với ý nghĩa là tội phạm

để nghiên cứu các dấu hiệu pháp lý hình sự và hình phạt hoặc xem xét dưới góc

độ tội phạm học, cũng có công trình liên quan nhưng đã nghiên cứu cách đây khá lâu, do vậy giá trị lý luận và thực tiễn đã không còn cao Chưa có một công trình nghiên cứu khoa học nào ở cấp độ luận văn thạc sĩ luật học giải quyết riêng rẽ và độc lập một tội phạm cụ thể, việc áp dụng pháp luật tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản và thực tiễn xét xử trên địa bàn thành phố Đà Nẵng để từ đó đưa ra những giải pháp áp dụng pháp luật, cũng như để đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định trong công tác phòng, chống tội phạm này trong thực tiễn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, pháp luật và phân tích thực tiễn áp dụng về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2019, luận văn đề xuất hoàn thiện quy định của pháp luật hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, cũng như kiến nghị, giải pháp áp dụng quy định của pháp luật hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm

hư hỏng tài sản một cách phù hợp hơn nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống loại tội phạm này trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn đã thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

- Phân tích khái niệm và các dấu hiệu pháp lý của tội hủy hoại hoặc cố ý luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 11

làm hư hỏng tài sản quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam; Khái quát lịch sử hình thành các quy định của pháp luật Việt Nam về tội hủy hoại hoặc cố ý làm

hư hỏng tài sản ở Việt Nam;

- Phân tích thực tiễn xét xử về loại tội phạm này trên địa bàn thành phố Đà Nẵng Qua đó làm sáng tỏ những ưu điểm, tồn tại, hạn chế và đưa ra giải pháp góp phần hoàn thiện về áp dụng pháp luật đối với tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật của những người tiến hành tố tụng và các cơ quan tiến hành tố tụng trên thực tế

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Tác giả lấy quan điểm khoa học, các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, thực tiễn áp dụng pháp luật đối với tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

Trang 12

chống tội phạm Quá trình nghiên cứu đề tài luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học khác để thu thập tài liệu làm sáng tỏ các nội dung cần nghiên cứu của luận văn

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn đã sử dụng linh hoạt và đan xen các phương pháp nghiên cứu khoa học như: so sánh, phân tích, thống kê hình sự để làm sáng tỏ vấn đề cần nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Đề tài không những góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản mà còn góp phần nâng cao nhận thức và áp dụng pháp luật cũng như hoàn thiện lý luận về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong khoa học luật hình sự Việt Nam Với kết quả đạt được tác giả mong muốn luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong công tác đào tạo luật tại Học viện cũng như là tài liệu để các học viên nghiên cứu

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài là một công trình nghiên cứu có hệ thống cả về lý luận và thực tiễn

về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản xảy ra trên địa bàn thành phố Đà Nẵng Kết quả nghiên cứu và những giải pháp đưa ra trong của luận văn có ý nghĩa nhất định đối với việc nâng cao hiệu quả về áp dụng pháp luật đối với tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản đồng thời góp phần đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nói riêng Bên cạnh đó, nội dung và kết quả nghiên cứu của đề tài có thể khai thác, sử dụng làm tài liệu tham khảo cho hoạt động nghiên cứu, hội thảo tập huấn chuyên đề, nâng cao hiệu quả công tác của các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng khi giải quyết các vụ án đối với loại tội phạm này trên địa bàn thành phố Đà luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 13

Nẵng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 Chương:

Chương 1: Vấn đề chung về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo luật hình sự;

Chương 2: Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản và thực tiễn áp dụng tại địa bàn thành phố Đà Nẵng;

Chương 3: Phương hướng và các giải pháp đảm bảo áp dụng đúng quy định pháp luật hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 14

CHƯƠNG 1 VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ

HỎNG TÀI SẢN THEO LUẬT HÌNH SỰ

1.1 Khái niệm và dấu hiệu pháp lý tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

1.1.1 Khái niệm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Theo quy định của pháp luật hình sự nước ta, khái niệm tội phạm được ghi nhận trong Điều 8 BLHS Việt Nam năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì:

“Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong BLHS, do người

có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách

cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự” [2, Điều 8]

Trong pháp luật hình sự Việt Nam qua các thời kỳ thì tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là tội được nhập từ tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của công dân quy định tại Điều 160 và tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN quy định tại Điều 138 BLHS 1985 Đến nay được quy định tại Điều 178, trong chương XVI các tội xâm phạm sở hữu BLHS năm 2015, sửa đổi

bổ sung năm 2017 với khách thể trực tiếp bị xâm hại của tội phạm này là quyền

sở hữu tài sản của cá nhân, tổ chức Huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là hành vi làm cho tài sản bị xâm hại bị mất hoàn toàn giá trị sử dụng hoặc bị giảm

đi đáng kể giá trị sử dụng của tài sản

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 15

Căn cứ quy định của Điều 178 BLHS năm 2015 và trên cơ sở tổng kết các quan điểm khác nhau trong khoa học luật hình sự, khái niệm tội hủy hoại hoặc cố

ý làm hư hỏng tài sản được định nghĩa như sau: “Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là làm cho tài sản bị mất giá trị sử dụng hoặc làm giảm đáng kể giá trị sử dụng của tài sản đang do người khác quản lý, được thực hiện bởi người có năng lực TNHS và đủ tuổi chịu TNHS thực hiện một cách cố ý, xâm phạm quan

hệ sở hữu tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân”

Do xuất phát từ những điểm giống nhau, Tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản là hai tội danh độc lập nhưng được quy định chung trong một điều luật là Điều 178 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017 Chính vì vậy, rất

dễ nhầm lẫn về 2 tội danh này, ngay cả trong nhiều vụ án vẫn còn quan điểm khác nhau giữa tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản

Có thể hiểu một cách khái quát về hành vi hủy hoại tài sản và cố ý làm hư hỏng tài sản như sau:

- Hành vi hủy hoại tài sản có thể hiểu là hành vi làm cho tài sản của người khác đang quản lý bị thiệt hại đến mức không còn giá trị sử dụng hoặc tài sản đó

bị phá hủy hoàn toàn

- Hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản là hành vi làm tài sản của người khác bị mất đi một phần một phần hoặc giảm giá trị sử dụng nhưng ở mức độ còn có thể phục hồi, sửa chữa lại được

Dấu hiệu nhận diện và phân biệt tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản, thường dựa vào những căn cứ sau:

Tội hủy hoại tài sản Tội cố ý làm hư hỏng

tài sản

Về mục đích của người thực hiện

Mục đích của người thực hiện hành vi phạm tội là làm cho tài sản

bị hư hỏng, tiêu hủy hoàn toàn

Mục đích là chỉ muốn làm hư hỏng một phần nào đó của tài sản hoặc luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 16

hành vi. hoặc làm cho tài sản không còn giá

trị hoặc mất giá trị sử dụng

làm cho tài sản đó bị mất một phần hoặc giảm giá trị sử dụng nhưng thực tế tài sản đó có thể khôi phục, sửa chữa lại đượcTuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc làm rõ mục đích của người phạm tội đôi khi gặp khó khăn, có thể mục đích của họ ban đầu là muốn hủy hoại tài sản nhưng họ lại khai là chỉ muốn làm hư hỏng một phần tài sản hoặc ngược lại

Điều này đòi hỏi người tiến hành tố tụng cần nhận định, đánh giá hết sức thận trọng

và khách quan Vì nếu không xác định và không chứng minh được mục đích của người phạm tội thì có thể xác định tội danh không chính xác

Xác định thiệt hại thực tế của tài sản bị xâm hại là như thế nào.

Hành vi của người phạm tội làm cho tài sản bị hư hỏng toàn bộ hoặc không còn sử dụng được…

Hành vi của người phạm tội rõ ràng chỉ làm hư hỏng một phần của tài sản hoặc làm giảm một phần giá trị tài sản

Tuy nhiên, có những trường hợp mục đích của người phạm tội là muốn hủy hoại

tài sản nhưng vì lý do nào đó tài sản chỉ bị hư hỏng một phần thì hành vi đó phải là

hành vi hủy hoại tài sản Ví dụ: Một người dùng xăng đốt nhà của người khác nhưng do phát hiện và ngăn chặn kịp thời nên căn căn nhà chỉ bị chấy một phần nhỏ Tuy nhiên phải xác định hành vi này là hủy hoại tài sản.

Tài sản mà người phạm tội muốn gây thiệt hại là gì

Tài sản mà người phạm tội muốn gây thiệt hại là gì?

Thực tiễn hiện nay, khi phân biệt tội hủy hoại tài sản và tội cố

ý làm hư hỏng tài sản, điều khó khăn nhất là tài sản bị thiệt hại là vật đồng bộ Theo Điều 114 BLDS năm 2015 thì “Vật đồng bộ là vật gồm các phần hoặc các bộ phận ăn khớp, liên hệ với nhau hợp thành chỉnh thể mà nếu thiếu một trong các phần, các bộ phận hoặc có phần hoặc bộ phận không đúng quy cách, chủng loại thì không sử dụng được hoặc giá trị sử dụng của vật đó bị giảm sút.”Tuy nhiên, đối với tài sản là vật đồng bộ như xe máy, xe ô tô… luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 17

thì thông thường người phạm tội chỉ gây thiệt hại cho một bộ phận của chiếc xe như gương chiếu hậu, kính chắn gió… mà không nhằm vào toàn bộ chiếc xe thì hành vi này phạm tội hủy hoại tài sản hay cố ý làm hư hỏng tài sản?

Ví dụ: “Do mâu thuẫn va chạm trên đường, nên Nguyễn Văn A

đã chạy theo sau xe ô tô của anh T Khi anh T đậu xe cặp lề đường đi vào một cửa hàng thì A chạy tới dùng một đoạn sắt mang theo đập bể toàn bộ kính của hai gương chiếu xe ô tô anh

T Kết quả giám định, giá trị thiệt hại tài sản là 2.500.000 đồng”.

+ Có quan điểm cho rằng, hành vi của A là hủy hoại tài sản, vì đối tượng tài sản là A nhắm vào là kính của gương chiếu hậu Do hai tấm kính bị bể toàn bộ nên A phạm tội hủy hoại tài sản

+ Nhưng cũng có quan điểm cho rằng xe ô tô là vật đồng bộ Gương chiếu hậu là một phần của chiếc xe ô tô Nếu gương chiếu hậu bị bể thì xe vẫn có thể chạy và lưu thông trên đường được trong một điều kiện nhất định nào đó Vì vậy, A chỉ phạm tội cố ý làm hư hỏng tài sản

Về mặt lý luận, có thể phân biệt tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản theo những tiêu chí nêu trên Trong đó căn cứ mục đích của người thực hiện hành vi được xem là căn cứ quan trọng nhất Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay vẫn còn tranh luận và chưa thống nhất về xác định tội danh

1.1.2 Dấu hiệu pháp lý tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Cấu thành tội phạm là tổng thể các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của tội phạm

cụ thể được quy định trong Bộ luật hình sự Cấu thành tội phạm phải có đầy đủ bốn yếu tố: mặt khách quan, khách thể, mặt chủ quan và chủ thể Yếu tố cấu thành tội hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản cũng có đầy đủ bốn yếu tố này

Thứ nhất, mặt khách quan của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản có một trong hai hành vi: Hành luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 18

vi hủy hoại tài sản và hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản

Hành vi hủy hoại tài sản là hành vi làm cho tài sản mất hoàn toàn giá trị sử dụng; không thể khôi phục lại được hoặc khó có thể khôi phục lại được Hành vi này có thể được thực hiện dưới dạng: hành động (đập, đốt, phá,…) và không hành động (bỏ mặc cho tài sản rơi vào tình trạng bị hư hại hoặc tiêu huỷ) Hành

vi có thể được người phạm tội thực hiện bằng các hình thức, công cụ, phương tiện khác nhau (dùng dao, búa, gậy, hóa chất, )

Hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác là hành vi làm tài sản của người khác bị mất một phần hoặc giảm giá trị, giá trị sử dụng nhưng ở mức độ

có thể khôi phục lại được (ví dụ: Đập phá làm hư hỏng kính của xe hơi nhưng các bộ phận khác của xe vẫn còn)

Hậu quả trong tội này không phải là dấu hiệu bắt buộc của tội hủy hoại hoặc

cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác Người phạm tội khi thực hiện hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng đối với những tài sản sau sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này: tài sản có trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên hoặc tài sản trị giá dưới 2.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến

an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là kỷ vật, di vật; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ

Thứ hai, khách thể của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Cũng như những tội xâm phạm đến quyền sở hữu khác, tội hủy hoại hoặc

cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác Tuy nhiên, khác với các tội xâm phạm đến quyền sở hữu khác, những người phạm tội này không phải đều vì mục đích thu lợi bất chính Những người phạm tội này, nếu vì mục đích thu lời thì thường không phải là chủ mưu luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 19

mà chỉ đóng vai trò đồng phạm, tham gia hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác để nhận được một khoản tiền hoặc lợi ích khác từ người chủ mưu

Thứ ba, mặt chủ quan của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Người phạm tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản luôn thực hiện hành vi phạm tội của mình với lỗi cố ý Người phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác luôn đặt ra mục đích trước khi thực hiện hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác nên không thể có trường hợp phạm tội do vô ý Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra hoặc tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy

ra

Mục đích của người phạm tội là mong muốn huỷ hoại hoặc làm hư hỏng tài sản của người khác Ngoài mục đích này thì người phạm tội không có mục đích nào khác và đây cũng là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm Nếu người phạm tội có mục đích khác, còn việc huỷ hoại tài sản hoặc làm hư hỏng tài sản chỉ là phương pháp để đạt được mục đích đó thì không phạm tội huỷ hoại hoặc

cố ý làm hư hỏng tài sản mà tuỳ trường hợp cụ thể mà người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội tương ứng Ví dụ: Người phạm tội đốt nhà với mục đích giết người thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hai tội là tội hủy hoại tài sản và tội giết người, hoặc phá cây ATM để trộm tiền thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hai tội là tội hủy hoại tài sản và tội trộm cắp tài sản

Thứ tư, chủ thể của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Chủ thể của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự Tuy nhiên, những người từ đủ

14 đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này khi thực hiện luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 20

các hành vi được quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 178 BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)

Người phạm tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản xuất phát từ nhiều động cơ khác nhau như: để trả thù, vì ghen tuông nhưng chủ yếu là vì tư thù Động cơ không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm này mà chỉ có ý nghĩa trong việc xác định tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm

Người phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là người thực hiện hành vi tác động vào tài sản thuộc sở hữu của người khác, làm cho tài sản đó bị mất giá trị sử dụng (hủy hoại tài sản) hoặc làm giảm đáng kể giá trị sử dụng của tài sản (làm hư hỏng tài sản) với giá trị thiệt hại gây ra từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc các trường hợp được Bộ luật hình sự quy định (Điều 178 BLHS năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017) Hay nói cách khác, người phạm tội thực hiện hành vi thỏa mãn bốn yếu tố cấu thành tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản như đã phân tích ở trên

Người phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản phải chịu trách nhiệm hình sự với 04 khung hình phạt, cụ thể:

- Khung hình phạt quy định hình phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm áp dụng đối với người phạm tội không có tình tiết tăng nặng định khung hình phạt

- Khung hình phạt quy định hình phạt tù từ 02 năm đến 07 năm áp dụng đối với người phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây: có tổ chức; gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng; tài sản là bảo vật quốc gia; dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác; để che dấu tội phạm khác; vì lý do công vụ của người bị hại; tái phạm nguy hiểm Trong đó:

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 21

+ Dùng chất nổ, chất cháy phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

là trường hợp thực hiện các hành vi phạm tội nêu trên bằng chất nổ hoặc chất cháy Chất nổ là chất có khả năng gây nên một phản ứng hóa học nhanh, mạnh, các loại thuốc nổ, dây nổ, dây cháy chậm, thuốc phóng v.v… Chất cháy là chất

có đặc tính tự bốc cháy khi tiếp xúc với ô xi trong không khí, nước hoặc khi có tác động của các yếu tố khác và những chất dễ bị bốc cháy ở nhiệt độ cao, diêm tiêu, phốt pho, thuốc đạn…

+ Dùng thủ đoạn nguy hiểm khác phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản như: sử dụng vũ khí, phương tiện nguy hiểm; sử dụng thuốc ngủ, thuốc

mê với liều lượng có thể nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của người đang quản lý, trông coi để thực hiện việc hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được

dễ dàng

+ Nhằm che giấu tội phạm khác là trường hợp hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản với mục đích che dấu một tội phạm khác đã được thực hiện Tài sản hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng có thể là những vật, tiền bạc có giá trị chứng minh tội phạm và người phạm tội, bao gồm: vật, tiền bạc là công cụ, phương tiện dùng vào việc phạm tội; vật, tiền bạc do phạm tội hoặc do mua bán, đổi chác những thứ ấy mà có; vật khác mang dấu vết của tội phạm mà người hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng nhằm mục đích che giấu

+ Vì lý do công vụ của người bị hại là trường hợp người phạm tội thực hiện hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản xuất phát từ việc người chủ sở hữu hoặc quản lý tài sản thực hiện công vụ của mình Mục đích của việc hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là để trả thù người sở hữu hoặc người quản lý tài sản

- Khung hình phạt quy định hình phạt tù từ 05 năm đến 10 năm áp dụng đối với người phạm tội gây thiệt hại cho tài sản có giá trị từ 200 triệu đồng đến dưới luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 22

1.2 Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam

1.2.1 Giai đoạn trước khi có Bộ luật Hình sự 1985

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa non trẻ vừa ra đời đã phải đối phó với thù trong, giặc ngoài, vừa từng bước xây dựng xã hội mới Đặc điểm của giai đoạn này là áp dụng pháp luật cũ của đế quốc và phong kiến theo tinh thần mới nhưng đảm bảo nguyên tắc dân chủ, công bằng Để bảo vệ thành quả cách mạng,từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật Chỉ trong một thời gian rất ngắn kể từ ngày Bản Tuyên ngôn Độc lập được công bố đến ngày 19/12/1946 - Ngày Toàn quốc kháng chiến Nhà nước Việt Nam đã ban hành 479 văn bản pháp luật, trong đó có 243 sắc lệnh 172 nghị định, 46 thông tư và 12 văn bản khác

Ngày 09/11/1946, Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa thông qua

Hiến pháp đầu tiên, tại Điều 12 đã ghi nhận: “Quyền tư hữu tài sản của công dân Việt Nam được bảo đảm”

Cùng với đó, Nhà nước ta đã ban hành những văn bản pháp luật hình sự mới quy định những hành vi xâm phạm đến sở hữu của Nhà nước và công dân, qua đó đảm bảo các quan hệ xã hội tiến bộ trong xã hội mới được bảo vệ Tuy mới được ban hành nhưng pháp luật hình sự thời kỳ này đã khái quát được luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 23

những hành vi XPSH trong thực tế và quy định thành các tội phạm cụ thể làm cơ

sở cho Tòa án kịp thời xét xử Đồng thời, các văn bản này còn quy định đường lối xử lý các tội xâm phạm sở hữu dựa trên nguyên tắc trừng trị kết hợp với khoan hồng, giáo dục cải tạo và đã có sự cá thể hóa hình phạt đối với các hành vi phạm tội

Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự các cơ quan chức năng đã có những văn bản hướng dẫn giải quyết đối với các trường hợp cụ thể như: Báo cáo tổng kết công tác của TAND tối cao năm 1971, 1972; Thông tư 213/NCPL ngày 5/5/1973 của TAND tối cao - VKSND tối cao - Bộ Công an

Tư tưởng chủ đạo giai đoạn này là chú trọng bảo vệ tài sản chung là tài sản XHCN hơn tài sản riêng tài sản cá nhân Trước khi Bộ luật hình sự năm 1985 được ban hành thì các hình phạt không được quy định tập trung, sắp xếp theo một trình tự nhất định và cũng không có tiêu chí đánh giá chung, áp dụng thống nhất

1.2.2 Giai đoạn từ 1985 đến 1999

Các văn bản pháp luật hình sự kể trên đã phát huy vai trò to lớn trong một thời gian dài cho đến khi BLHS năm 1985 ra đời BLHS năm 1985 được Quốc hội khoá VII thông qua ngày 27/6/1985 đã thể hiện hai loại hành vi XPSH là hành vi xâm phạm sở hữu tài sản XHCN và hành vi xâm phạm sở hữu của công dân, quy định ở hai chương khác nhau: Các tội xâm phạm sở hữu XHCN và các tội xâm phạm sở hữu của công dân Các tội xâm phạm sở hữu được quy định thành hai chương độc lập:

- Chương IV: Các tội xâm phạm sở hữu XHCN

- Chương VI: Các tội xâm phạm sở hữu công dân

Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được quy định thành hai điều luật riêng biệt là: Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN quy định tại luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 24

Điều 138 thuộc Chương IV và tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của công dân Điều 160 thuộc chương VI BLHS 1985

Điều 138 Tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản xã hội chủ nghĩa 1- Người nào huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản xã hội chủ nghĩa, nếu không thuộc trường hợp quy định ở Điều 79 và Điều 94, thì bị phạt tù từ một năm đến bảy năm

Tội phạm này gồm 3 khung hình phạt Trường hợp không có tình tiết định khung hình phạt mức phạt tù từ 1 năm đến 5 năm

Trường hợp có các tình tiết định khung tăng nặng có mức phạt tù từ 5 năm đến 15 năm

Trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình

Điều 160 Tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của công dân:

“1- Người nào huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác thì

bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm”

Tội phạm này gồm 3 khung hình phạt Trường hợp không có tình tiết định khung hình phạt mức phạt tù từ 6 năm đến 5 năm

Trường hợp có các tình tiết định khung tăng nặng có mức phạt tù từ 3 năm đến 13 năm

Trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm

Theo quy định tại Điều 138 và Điều 160 BLHS năm 1985 ta có thể thấy mức hình phạt của hai điều luật áp dụng để bảo vệ hai khách thể của tội phạm có

sự chênh lệch về tính nghiêm khắc của hình phạt, theo đó do tầm quan trọng của luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 25

tài sản XHCN là tài sản quốc gia nên người phạm tội sẽ bị trừng trị nghiêm khắc hơn đối với những trường hợp phạm tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của công dân [9, tr 292]

1.2.3 Giai đoạn từ năm 1999 đến 2015

Trên cơ sở yêu cầu của xã hội, kinh tế nước ta dần chuyển sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần phát triển theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng XHCN, để đảm bảo và thực hiện sự bình đẳng của các thành phần kinh tế, chính sách hình sự và pháp luật hình sự cũng phải thay đổi theo Đồng thời, việc phân định thành hai hình thức sở hữu để quy định thành hai khách thể bảo vệ độc lập là tài sản thuộc sở hữu XHCN và tài sản thuộc sở hữu công dân theo quy định của BLHS 1985 dẫn đến những khó khăn trong việc xác áp dụng pháp luật BLHS 1999 được Quốc hội thông qua vào ngày 21/12/1999 và có hiệu lực ngày 01/7/2000 đánh dấu một bước phát triển mới trong quá trình lập pháp Việt Nam nói chung và pháp luật hình sự nói riêng Qua thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, đường lối và chính sách pháp luật hình sự của Đảng và Nhà nước ta trong thời kỳ phát triển mới của đất nước BLHS 1999 đã nhập hai Chương IV và Chương VI của BLHS 1985 vào thành một chương (Chương XIV Các tội xâm phạm sở hữu) với 13 tội danh Tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản quy định tại Điều 143 BLHS 1999 được nhập từ tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của công dân quy định tại Điều 160 và tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN quy định tại Điều 138 BLHS 1985

Điều 143 Tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

1 Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác gây thiệt hại từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 26

chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn

vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Có tổ chức;

b) Dùng chất nổ, chất cháy hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;

c) Gây hậu quả nghiêm trọng;

d) Để che giấu tội phạm khác;

đ) Vì lý do công vụ của người bị hại;

e) Tái phạm nguy hiểm;

g) Gây thiệt hại cho tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng

3 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

a) Gây thiệt hại cho tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng

4 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân:

a) Gây thiệt hại cho tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;

b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng

5 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

So với tội phạm này quy định ở Điều 138 và Điều 163 Bộ luật Hình sự luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 27

1985 thì Điều 143 BLHS 1999 có nhiều điểm mới Nếu trước đây nhà làm luật không quy định định lượng đối với giá trị tài sản bị xâm hại BLHS năm 1999 đã định lượng tài sản trong phần lớn các tội XPSH Việc định lượng vừa phục vụ cho định tội danh, vừa phục vụ cho việc định khung hình phạt Do vậy, ranh giới giữa tội phạm và không phải tội phạm, giữa cấu thành cơ bản và cấu thành tăng nặng được phân biệt một cách rành mạch, rõ ràng ngay chính trong BLHS [18,

tr 292]

Trước sự phát triển không ngừng của xã hội, việc sửa đổi, bổ sung các quy định của BLHS 1999 trở thành một yêu cầu tất yếu BLHS năm 1999 được sửa đổi, bổ sung bằng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS 1999 Luật này

đã được Quốc hội thông qua ngày 19/6/2009, chính thức có hiệu lực kể từ 0 giờ

00 ngày 01/01/2010 Theo đó, từ khi Nghị quyết 33 của Quốc hội có hiệu lực người thực hiện hành vi thì hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản chỉ bị coi là tội phạm nếu tài sản bị xâm hại có giá trị từ 2.000.000 đồng (Điều 143 BLHS 1999 quy định chỉ coi là tội phạm khi tài sản bị hủy hoại hoặc làm hư hỏng có giá trị từ 500.000 đồng trở lên) Nếu tài sản bị xâm phạm dưới 2 triệu đồng thì phải có điều kiện gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, hoặc đã từng bị kết án về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, chưa được xóa án tích mà tiếp tục vi phạm thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Tóm lại, để truy tố một người vì Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 143 BLHS 1999 sửa đổi 2009, ngoài các yếu tố về mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể, khách thể thì nhà làm luật cũng có những quy định cụ thể các điều kiện bắt buộc khác là:

- Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác gây thiệt hại từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng;

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 28

- Hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng:

+ Gây hậu quả nghiêm trọng;

Để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới, ngày 27/11/2015, BLHS năm 2015 được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 01.07.2016 Tuy nhiên, khi chưa có hiệu lực, do có nhiều sai sót BLHS năm 2015 bị dừng lại để sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 144/2016/QH13 của Quốc hội ngày 29/6/2016 Ngày 20/6/2017, Quốc hội nước

ta thông qua Luật số 12/2017/QH14 ngày 20 tháng 6 năm 2017 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 BLHS năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) quy định tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản có nhiều điểm mới về tình tiết định tội, định khung hình phạt cũng như về chế tài xử phạt so với quy định của BLHS năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 29

Tiểu kết chương 1

Trong Chương 1 của Luận văn, tác giả đã nghiên cứu một số vấn đề lý luận

và pháp luật hình sự Việt Nam về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản như: các khái niệm, dấu hiệu pháp lý, những quy định trong BLHS một số quốc gia về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản Qua quá trình nghiên cứu các nội dung tại Chương 1 tác giả đã đạt được một số kết quả như sau:

1 Xây dựng được khái niệm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản như sau: Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là làm cho tài sản bị mất giá trị

sử dụng hoặc làm giảm đáng kể giá trị sử dụng của tài sản đang do người khác quản lý, được thực hiện bởi người có năng lực TNHS và đủ tuổi chịu TNHS thực hiện một cách cố ý, xâm phạm quan hệ sở hữu tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc

cá nhân Đồng thời, đi sâu vào phân tích được các dấu hiệu pháp lý của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sả theo pháp luật hình sự hiện hành

2 Tính nguy hiểm và sự cần thiết phải tội phạm hóa hành vi hủy hoại hoặc

cố ý làm hư hỏng tài sản Việc xử lý một cách nghiêm khắc đối với các hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo quy định của BLHS là một trong những nhiệm vụ quan trọng đặt ra đối với các cơ quan tiến hành tố tụng nhằm góp phần ngăn chặn và kiềm chế hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, đời sống của công dân

3 Lược sử hình thành và phát triển của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản từ năm 1945 đến nay Cụ thể là nghiên cứu quy định của tội tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam theo trình tự về mặt thời gian: (1) Từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành BLHS năm 1985; (2) trong BLHS năm 1985; (3) trong BLHS năm 1999; (4) trong BLHS năm 2015 qua đó chỉ rõ sự kế thừa và phát triển ngày càng luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 30

hoàn thiện hơn quy định về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong pháp luật hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 31

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ HỎNG TÀI SẢN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

2.1 Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản 2.1.1 Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo pháp luật một số quốc gia

Quy định theo Bộ luật hình sự CH Liên bang Nga

Pháp luật hình sự Liên bang Nga hiện hành là BLHS năm 1996, sửa đổi năm 2010 Tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản cũng được quy định trong BLHS Cộng hòa Liên bang Nga tại Điều 167 Cố ý hủy hoại hoặc làm

hư hỏng tài sản thuộc Chương 21 - Các tội xâm phạm sở hữu nằm trong Phần VIII Các tội phạm trong lĩnh vực kinh tế Nội dung Điều 167 BLHS Liên bang Nga:

1 Cố ý hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản gây thiệt hại đáng kể

Thì bị phạt tiền từ 50 lần đến 100 lần mức thu nhập tối thiểu hay mức lương hay khoản thu nhập khác của người bị kết án trong thời gian từ 1 tháng hoặc bị bắt buộc lao động công ích từ 100 giờ đến 180 giờ hoặc lao động cải tạo đến 1 năm hoặc bị phạt tù giam đến 3 tháng đến 2 năm

2 Cũng hành vi đó nếu thực hiện bằng thủ đoạn gây hỏa hoạn, gây nổ hoặc các thủ đoạn nguy hiểm khác hoặc làm chết người hay gây hậu quả nghiêm trọng khác thì bị phạt tù đến 5 năm [20, trang 95]

Bộ luật hình sự Liên bang Nga không quy định cụ thể mức định lượng trong điều luật như trong pháp luật hình sự Việt Nam, tài sản bị cố ý hủy hoại hoặc làm hư hỏng theo Điều 167 BLHS của Liên bang Nga được xác định bằng cụm

từ “gây thiệt hại đáng kể”

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 32

Hình phạt áp dụng cho người phạm tội này cũng có những quy định khác hẳn so với pháp luật hình sự Việt Nam bao gồm: hình phạt tiền áp dụng cho từng trường hợp cụ thể được tính dựa theo mức thu nhập tối thiểu hay mức lương hoặc khoản thu nhập khác của người phạm tội trong 1 tháng, tùy từng trường hợp mức phạt từ từ 50 đến 100 lần thu nhập Ngoài ra, người phạm tội còn bị áp dụng bắt buộc lao động công ích, đây là điểm đặc thù mà pháp luật hình sự Việt Nam hiện nay chưa quy định Hình phạt nặng nhất lên đến 5 năm tù giam cho những trường hợp có tình tiết định khung được quy định rất cụ thể tại khoản 2

Quy định theo Bộ luật hình sự Trung Quốc

BLHS Trung Quốc được Quốc hội nước này thông qua kỳ họp thứ II, ngày 01/7/1979 và có hiệu lực ngày 01/01/1980 Sau đó, được sửa đổi, bổ sung nhiều lần vào các năm 1997, 1999, 2001, 2002, 2005

Quy định những hành vi hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản tại Chương V: Tội xâm phạm tài sản:

Điều 275: người nào phạm tội hủy hoại tài sản của công hoặc cá nhân, với

số lượng tương đối lớn hoặc có những tình tiết nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù đến 3 năm, cải tạo lao động hoặc bị phạt tiền, nếu với số lượng lớn hoặc có những tình tiết đặc biệt nghiêm trọng khác thì bị phạt tù từ 3 năm đến 7 năm [3,

tr 174]

Giá trị tài sản bị xâm hại trong tội hủy hoại tài sản theo Điều 275 BLHS Trung Quốc cũng được xác định bằng cụm từ “số lượng tương đối lớn hoặc có những tình tiết nghiêm trọng khác”

Hình phạt đối với tội này bao gồm: phạt cải tạo lao động; phạt tiền và phạt

tù giam có thời hạn mức phạt cao nhất với mức án có thể là đến 7 năm

Quy định theo Bộ luật hình sự Vương quốc Thụy Điển

Bộ luật hình sự Thụy Điển (brottsbalken, SFS 1962: 700) được thông qua luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 33

vào năm 1962 và có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 1965 Nó có các quy định

về nhiều hành vi phạm tội hình sự ở Thụy Điển Quy định về các hành vi phạm tội khác được tìm thấy trong các hành vi và pháp luật cụ thể BLHS cũng có các quy định chung về tất cả các hành vi phạm tội, xử phạt hình sự và khả năng áp dụng của luật pháp Thụy Điển

Bản dịch gần đây nhất của BLHS sang tiếng Anh đã được xuất bản trong Ds 1999: 36 Bản dịch hiện tại ban đầu được hoàn thành vào tháng 12 năm 2019 bởi Amy Oliver, hợp tác với Thẩm phán phúc thẩm Mari-Ann Roos và Cố vấn cao cấp của Bộ Tư pháp Mikaela Bexar

Kể từ năm 2020, các sửa đổi của BLHS sẽ được dịch và xuất bản (điện tử) trước khi có hiệu lực và càng sớm càng tốt sau khi công bố luật sửa đổi của Thụy Điển Một tham chiếu đến hành động thông qua một sửa đổi được tìm thấy ở cuối mỗi phần sửa đổi

Văn phòng Chính phủ xuất bản bản dịch BLHS này như một dịch vụ cho các bên quan tâm nhưng không chịu trách nhiệm pháp lý đối với bản dịch hoặc cho bất kỳ hậu quả nào phát sinh từ việc sử dụng nó; bản dịch của pháp luật Thụy Điển không có hiệu lực pháp lý

Chương 12 Về thiệt hại đối với tội phạm về tài sản Điều 1: Người nào huỷ hoại hoặc làm hư hỏng tài sản làm bất lợi đến quyền của người khác thì phạm tội phá hoại tài sản và bị phạt tù tối đa hai năm Điều 2a: Nếu một hành vi phạm tội ở Điều 1 được xem xét không đáng kể

về mức độ thiệt hại và trong những hành vi khác liên quan đến hành vi phạm tội thì người đó phạm tội phá hoại tài sản ở mức độ ít nghiệm trọng và bị phạt tù tối

Trang 34

cái gì khác chưa được xử lý, nếu xét về giá trị của những gì đã được thực hiện và các trường hợp khác hành vi phạm tội được coi là nhỏ, phạm tội gây thiệt hại nhỏ và bị phạt tiền Tội này cũng áp dụng cho một người lấy nhánh, cành cây, vỏ cây, lá, sợi, quả hoặc củ, hạt hoặc nhựa từ một cây đang phát triển

Điều 3: Nếu một hành vi phạm tội được nêu trong Điều 1 được coi là thô thiển, thì người đó có tội gây thiệt hại nặng nề đối với tài sản và bị kết án tù ít nhất sáu tháng và nhiều nhất là sáu năm

Khi đánh giá liệu hành vi phạm tội có phải là thô thiển hay không, xem xét

cụ thể xem hành động đó có gây nguy hiểm đáng kể đến tính mạng hoặc sức khỏe người khác hay không, liệu thiệt hại có được thực hiện có ảnh hưởng đến tầm quan trọng lớn về văn hóa hoặc kinh tế hay trong những trường hợp đặc biết khác hoặc hành động có bản chất đặc biệt nguy hiểm

Điều 4: Một người không sử dụng đường đi mà đi qua một lô đất hoặc đồn điền, hoặc trên một vùng đất khác một cách bất hợp pháp và làm hư hỏng có thể

bị phạt tội đi đường bất hợp pháp và bị phạt tù trong nhiều nhất là sáu tháng Điều 5: Trách nhiệm được quy định trong Chương 23 về việc cố ý chuẩn bị

để gây thiệt hại lớn cho tài sản, cố ý gây thiệt hại cho tài sản và không tiết lộ hoặc không ngăn chặn hành vi làm hư hỏng tài sản thô thiển

Điều 6: Việc truy tố có thể được thực hiện đối với thiệt hại nhỏ đối với tài sản, gây thiệt hại nhỏ hoặc đi đường bất hợp pháp có, nếu hành vi phạm tội chỉ

vi phạm quyền của một cá nhân, chỉ được đưa ra bởi một công tố viên nếu công

tố kêu gọi lợi ích công cộng vì lý do đặc biệt [5]

Về hành vi phạm tội, BLHS của Vương quốc Thuỵ Điển cũng quy định hành vi huỷ hoại và làm hư hỏng về tài sản chung vào một điều luật Ngoài ra, pháp luật nước này còn có những quy định cụ thể về những trường hợp gây thiệt hại nhỏ cũng như thiệt hại lớn và trách nhiệm đối với từng tội danh

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 35

Nhìn chung, sau khi xem xét những quy định của pháp luật hình sự một số nước trên thế giới về tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản cho thấy: dưới góc độ nhận thức riêng, tùy theo BLHS của mỗi nước lại có những quy định khác nhau về nội dung của tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, trên cơ sở đó có quy định về hình phạt tương ứng mức độ nguy hiểm cho xã hội của người phạm tội BLHS các nước nêu trên đều không có quy định về định lượng giá trị tài sản bị hủy hoại hoặc bị làm hư hỏng trong nội dung điều luật, việc quy định mức định lượng giá trị cụ thể đối với tội này sẽ được các văn bản dưới luật quy định để áp dụng thống nhất Về phần hình phạt thì hầu hết các nước trên quy định mức hình phạt đối với tội danh này không quá nặng tương tự như Điều 178 BLHS Việt Nam

Tóm lại, tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 178 BLHS 2015 bao gồm hai hành vi phạm tội: tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm

hư hỏng tài sản Khách thể của tội này là tài sản thông thường trừ một số trường hợp tài sản đó được quy định là khách thể của tội phạm khác, tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản không xâm phạm đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu được Nhà nước bảo vệ Tội phạm được thực hiện bằng hành vi hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản, xâm phạm trực tiếp đến quyền

sở hữu của công dân, tập thể, Nhà nước Chủ thể của tội phạm không bắt buộc là chủ thể đặc biệt Hậu quả của tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

là yếu tố bắt buộc để xác định cấu thành tội phạm

2.1.2 Quy định của Bộ luật Hình sự 2015 về tội hủy hoại hoặc cố ý làm

hư hỏng tài sản

Theo BLHS năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản có nhiều điểm mới về tình tiết định tội, định khung hình phạt cũng như về chế tài xử phạt so với quy định của BLHS năm 1999 (sửa đổi, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 36

bổ sung năm 2009)

Theo Điều 178 BLHS năm 2015:

“Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

1 Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá

từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; đ) Tài sản là di vật, cổ vật

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

c) Tài sản là bảo vật quốc gia;

d) Dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;

đ) Để che giấu tội phạm khác;

e) Vì lý do công vụ của người bị hại;

g) Tái phạm nguy hiểm

3 Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 37

4 Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm

5 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Những điểm mới về tình tiết định tội và định khung hình phạt

Tại khoản 1 Điều 143 BLHS năm 1999 quy định tình tiết định tội danh đối với loại tội phạm này là: hành vi phạm tội phải gây thiệt hại cho tài sản giá trị từ

2 triệu đồng trở lên, nếu dưới 2.000.000 đồng thì hành vi đó phải “gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử lý vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết

án về hành vi này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm”

Điều luật mới đã bỏ tình tiết “gây hậu quả nghiêm trọng” và bổ sung thêm

ba tình tiết: “ c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; đ) Tài sản là

di vật, cổ vật” Như vậy, với tài sản bị xâm hại có giá trị dưới 2 triệu đồng mà hành vi đó làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn công cộng, làm náo động một địa bàn nhất định, gây xáo trộn cuộc sống bình thường của người dân, tạo tâm lý hoang mang, lo lắng trong nhân dân và hậu quả này là hậu quả trực tiếp mà nguyên nhân từ hành vi hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản gây ra (do cơ quan tiến hành tố tụng căn cứ vào tình hình cụ thể để xác định, đánh giá); hành vi đó làm hủy hoại hoặc làm hư hỏng phương tiện kiếm sống, mưu sinh chính của người bị hại mà nếu mất đi tài sản đó thì người bị hại và gia đình sẽ bị lâm vào tình trạng khó khăn (VD: hủy hoại máy làm nước mía của người sinh sống chính bằng nghề bán nước mía; hủy hoại thuyền, lưới đánh cá của ngư dân… có trị giá dưới 2 triệu đồng; hành vi đó làm mất giá trị hoặc giảm giá trị của tài sản là di vật, cổ vật ( tài sản thuộc loại này phải được giám định, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 38

kết luận bởi cơ quan chuyên môn theo Luật Di sản văn hóa năm 2001 (sửa đổi,

bổ sung năm 2009) thì chủ thể thực hiện hành vi phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự

Tuy nhiên, cụ thể hậu quả như thế nào, ở mức độ nào thì được xem là gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội? Tài sản nào là phương tiện kiếm sống chính của người sở hữu tài sản hoặc là phương tiện kiếm sống chính của gia đình họ? Cách nhận định và thu thập vật chứng là tài sản bị xâm phạm là

di vật, cổ vật khi chưa có kết luận giám định của hội đồng giám định?… các tình tiết này cần có hướng dẫn cụ thể hơn để thống nhất áp dụng trong thực tiễn, tránh sự đánh giá, áp dụng tùy tiện của cơ quan tiến hành tố tụng khi có tình huống thực tế phát sinh

Về tình tiết định khung hình phạt, trong khoản 2 điều 178 BLHS năm 2015 quy định thêm điểm c.“Tài sản là bảo vật quốc gia” Theo quy định tại Điều 4 Luật Di sản văn hóa năm 2001 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì “Bảo vật quốc gia là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quý hiếm tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học” Bảo vật quốc gia là những vật đặc định, được công nhận bằng quyết định của Thủ tướng Chính phủ Do đó, khi hành vi hủy hoại tài sản hoặc cố ý xâm phạm tài sản là cổ vật quốc gia chỉ cần căn cứ vào Quyết định công nhận bảo vật quốc gia của Thủ tướng Chính phủ đang có hiệu lực mà không cần qua thủ tục giám định như đối với di vật, cổ vật

Cũng trong khoản 2 điều 178 BLHS năm 2015, điểm d đã sửa đổi cụm từ

“dùng chất nổ, chất cháy” thành cụm từ “dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ” Ý nghĩa của việc sửa đổi này là nhằm tháo gỡ vướng mắc khi xuất hiện một số tình huống thực tiễn phát sinh khi đối tượng phạm tội sử dụng các chất nguy hiểm dễ xẩy ra cháy nổ để hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác như xăng, dầu, cồn, benzen Quy định này phù hợp với Khoản 2 Điều 3 Luật Phòng luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 39

cháy, chữa cháy hiện hành: “Chất nguy hiểm về cháy nổ là chất lỏng, chất khí, chất rắn hoặc hàng hóa, vật tư dễ xảy ra cháy nổ”

BLHS năm 2015 đã bỏ tình tiết “Gây hậu quả nghiêm trọng”, “Gây hậu quả rất nghiêm trọng” và “Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng” quy định ở các khoản

từ 1,2,3 và 4 Điều 143 BLHS năm 1999 Theo đó, điều luật mới cụ thể hóa thiệt hại về tài sản (hậu quả xảy ra) bằng chính giá trị tài sản bị thiệt hại để làm tình tiết định khung hình phạt Bởi lẽ, xét về mặt bản chất, mức độ thiệt hại về tài sản chính là định lượng duy nhất trong quan hệ này Quy định này nhằm khắc phục

sự không phù hợp khi vừa áp dụng tình tiết định khung dựa trên giá trị tài sản bị thiệt hại, vừa áp dụng tình tiết gây hậu quả nghiêm trọng theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP (hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng được định lượng bằng mức độ gây tổn hại đến sức khỏe, tính mạng của con người) Trong trường hợp hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản mà gây thiệt hại cho sức khỏe, tính mạng con người thì bên cạnh việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành

vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, thì tùy từng trường hợp cụ thể mà hành vi đó còn có thể cấu thành thêm tội phạm độc lập khác và được điều chỉnh bởi các điều luật thuộc nhóm tội xâm phạm sức khỏe, tính mạng của con người được quy định tại Chương XIV BLHS năm 2015 Trường hợp người thực hiện hành vi phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản với mục đích nhằm xâm phạm tính mạng, sức khỏe của con người thì đó được coi là thủ đoạn để người phạm tội thực hiện hành vi giết người, cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

Những điểm mới trong quy định loại hình phạt chính và mức hình phạt:

Khoản 1 Điều 143 BLHS năm 1999 chỉ quy định 2 loại hình phạt chính là luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 40

“cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm” Tuy nhiên, tại khoản 1 Điều 178 BLHS năm 2015, ngoài hai loại hình phạt trên, đã

bổ sung thêm hình phạt tiền đối với loại tội phạm này “từ 10 triệu đồng đến dưới

50 triệu đồng” Như vậy, trong khung hình phạt áp dụng với loại tội phạm ít nghiêm trọng XPSH thì hình phạt tiền là hoàn toàn phù hợp với tính chất, mức

độ nguy hiểm của loại tội phạm này cũng như khách thể xâm hại của nó

Nếu như khoản 2 điều 178 BLHS năm 2015 không có quy định khác về hình phạt so với quy định tại khoản 2 Điều 143 BLHS năm 1999 thì tại khoản 3, khoản 4 Điều 178 BLHS năm 2015 lại có những thay đổi đáng kể: Khoản 3 Điều luật mới quy định mức hình phạt “từ 5 năm đến 10 năm” trong khi điều luật cũ quy định mức hình phạt cao hơn: “từ 7 năm đến 15 năm”; Khoản 4 Điều 178 BLHS 2015 bỏ hình phạt “tù chung thân”, quy định hình phạt tù tối đa 20 năm trong khi luật cũ quy định mức hình phạt cao nhất đối với loại tội phạm này là tù chung thân

2.2 Thực tiễn áp dụng quy định về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

2.2.1 Đặc điểm tình hình có liên quan đến tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

Tình hình kinh tế - xã hội

- Về yếu tố địa lý - dân cư

Đà Nẵng là địa bàn có vị trí trọng yếu về quốc phòng - an ninh, kinh tế - xã hội ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên và cả nước Dân số ngày một gia tăng, đồng thời cũng là điểm đến hấp dẫn của số lượng lớn khách du lịch, đây là những đặc điểm khiến tình hình an ninh chính trị, trật tự trị an ở đây có những diễn biến phức tạp

Giai đoạn 2016-2019, kinh tế duy trì nhịp độ tăng trưởng khá, cơ cấu kinh luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Ngày đăng: 17/07/2023, 09:23

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Bảng  2.3.  Tỷ  lệ  các  tội  hủy  hoại  hoặc  cố  ý  làm  hư  hỏng  tài  sản  trong  tình  hình  tội  phạm  nói  chung  trên  địa  bàn  thành  phố  Đà  Nẵng  giai  đoạn - (Luận văn) tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản từ thực tiễn thành phố đà nẵng
ng 2.3. Tỷ lệ các tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong tình hình tội phạm nói chung trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn (Trang 47)
Bảng  2.2.  Mức  độ  tổng  quan  của  tình  hình  tội  hủy  hoại  hoặc  cố  ý  làm - (Luận văn) tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản từ thực tiễn thành phố đà nẵng
ng 2.2. Mức độ tổng quan của tình hình tội hủy hoại hoặc cố ý làm (Trang 47)
Bảng  2.4.  Tỷ  lệ  các  tội  hủy  hoại  hoặc  cố  ý  làm  hư  hỏng  tài  sản  trong  tình  hình  các  tội  xâm  phạm  sở  hữu  trên  địa  bàn  thành  phố  Đà  Nẵng  giai  đoạn 2015 đến 2019 - (Luận văn) tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản từ thực tiễn thành phố đà nẵng
ng 2.4. Tỷ lệ các tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015 đến 2019 (Trang 48)

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm