(Luận văn) thực trạng hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe của điều dưỡng cho người bệnh suy tim trước khi ra viện tại khoa hồi sức cấp cứu bệnh viện đa khoa huyện nga sơn,tỉnh thanh hóa

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNHVŨ KHẮC BỘ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN GIÁO DỤC SỨC KHỎE CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH SUY TIM TRƯỚC KHI RA VIỆN TẠI KHOA HỒI SỨC - CẤP CỨU BỆNH

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

VŨ KHẮC BỘ

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN GIÁO DỤC SỨC KHỎE CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH SUY TIM TRƯỚC KHI

RA VIỆN TẠI KHOA HỒI SỨC - CẤP CỨU BỆNH VIỆN ĐA KHOA

HUYỆN NGA SƠN,TỈNH THANH HÓA

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP

NAM ĐỊNH - 2018

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

VŨ KHẮC BỘ

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN GIÁO DỤC SỨC KHỎE CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH SUY TIM TRƯỚC KHI

RA VIỆN TẠI KHOA HỒI SỨC - CẤP CỨU BỆNH VIỆN ĐA KHOA

HUYỆN NGA SƠN, TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành: Điều dưỡng Nội người lớn

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: TS ĐỖ MINH SINH

NAM ĐỊNH - 2018

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của các tập thể, cá nhân, các nhà khoa học, gia đình và bạn bè Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin được bày tỏ và gửi lời cảm ơn chân thành tới:

Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo Sau đại học, các Khoa/Phòng khác của Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định đã tạo điều kiện tốt nhất để tôi học tập và hoàn thành khóa luận chuyên đề tốt nghiệp của mình

Tiến sĩ Đỗ Minh Sinh đã hết lòng giúp đỡ, hướng dẫn và động viên cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp

Xin gửi lời cảm ơn tới khoa Hồi sức - Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Nga Sơn đã tạo điều kiện và phối hợp để triển khai các nội dung của chuyên đề

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người thân trong gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập

và hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp

Học viên

Vũ Khắc Bộ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

LỜI CAM ĐOAN

Tôi là Vũ Khắc Bộ - học viên chuyên khoa I khóa V của Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định, chuyên ngành Nội người lớn, xin cam đoan:

1 Đây là khóa luận do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của

TS Đỗ Minh Sinh

2 Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác trung thực

và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của nơi nghiên cứu

Tôi xin chịu trách nhiệm về những điều cam đoan trên

Nam Định, ngày 28 tháng 8 năm 2018

NGƯỜI CAM ĐOAN

Vũ Khắc Bộ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

MỤC LỤC

Trang phụ bìa Lời cảm ơn Lời cam đoan Mục lục Danh mục chữ viết tắt Danh mục bảng Danh mục biểu đồ

1 Đặt vấn đề 1

2 Cơ sở lý luận và thực tiễn ……… ……… ……….3

2.1 Cơ sở lý luận 3

2.2 Cơ sở thực tiễn 12

3 Thực trạng 14

3.1 Thực trạng hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe của điều dưỡng cho người bệnh suy tim trước khi ra viện tại khoa Hồi sức - Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa huyện Nga Sơn tỉnh Thanh Hóa 15

3.2 Một số ưu điểm và nhược điểm của hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe của điều dưỡng cho người bệnh suy tim trước khi ra viện tại khoa Hồi sức - Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa huyện Nga Sơn 20

3.3 Nguyên nhân của các việc làm được và chưa làm được 20

4 Đề xuất một số giải pháp tăng hiệu quả các buổi tư vấn giáo dục sức khỏe cho người bệnh suy tim 21

4.1 Đối với Bệnh viện 22

4.2 Đối với khoa Hồi sức - Cấp cứu 22

5 Kết luận 22

5.1 Thực trạng hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe của điều dưỡng cho người bệnh suy tim trước khi ra viện tại khoa Hồi sức - Cấp cứu –Bệnh viện Đa khoa huyện Nga Sơn 23

5.2 Đề xuất một số giải pháp để hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe cho người bệnh suy tim tại Bệnh viện Nga Sơn đạt hiệu quả cao hơn 23 Tài liệu tham khảo

Phụ lục Mẫu phiếu khảo sát

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

HATTr Huyết áp tâm trương

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Kết quả thực hiện tư vấn giáo dục sức khỏe theo quy trình của điều dưỡng dành cho người bệnh 17 Bảng 3.2 Các nội dung mà người bệnh được tư vấn trước khi ra viện 18 Bảng 3.3 Đề xuất của người bệnh để hoạt động tư vấn được tốt hơn 20

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Tỷ lệ người bệnh được và không được tư vấn trước khi ra viện 18Biểu đồ 3.2 Mức độ hiểu thông tin được tư vấn của người bệnh 19Biểu đồ 3.3 Mức độ hài lòng của người bệnh với nội dung tư vấn 19Biểu đồ 3.4 Mức độ hài lòng của người bệnh với thái độ tư vấn của điều dưỡng 19

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Suy tim là một gánh nặng lớn của cộng đồng Bệnh có tỉ lệ mắc và mắc mới tăng lên theo tuổi trên toàn thế giới [12] Suy tim còn là nguyên nhân chính làm người già mắc suy tim phải nằm viện và tái nhập viện[9] Nó được báo cáo là tỉ lệ nằm viện tăng lên từ 877,000 đến 1,106,000 năm 2006, và tăng 171% tại Mỹ Suy tim hiện vẫn đang là gánh nặng toàn cầu (với 1-2% dân số thế giới bị suy tim – tương đương khoảng 26 triệu người mắc bệnh); tỉ lệ mắc suy tim tăng theo tuổi ở cả hai giới Tại Mỹ có gần 650.000 ca mắc mới mỗi năm [13] Riêng khu vực Đông Nam Á có tỉ lệ người mắc bệnh suy tim cao do đây là khu vực đa dạng về văn hóa

xã hội và lịch sử độc đáo và do là khu vực có tốc độ phát triển dân số nhanh lên tới

>600 triệu người) phần đông là dưới 65 tuổi [4]

Ở Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế năm 2005, tỷ lệ mắc và tử vong của các bệnh tim mạch là 6,77% và 20,68% [2].Tổng số người bệnh nhập Viện Tim mạch Việt Nam đã tăng một cách rõ rệt trong những năm gần đây (từ 7.046 người bệnh năm 2003 lên đến 10.821 người bệnh vào năm 2007) tức là tăng 53.5% số người bệnh nhập viện trong vòng 5 năm [7] Hiện nay ước tính có khoảng 320.000 đến 1,6 triệu người mắc bệnh suy tim, ước tính 1-1.5% dân số [4]

Nếu như ở các nước khác, suy tim là hậu quả cuối cùng của một loạt bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý mạch vành, bệnh nhân thường kèm theo bệnh phức tạp khác như COPD, thì ở Việt Nam lại có thêm một đặc điểm nữa là có các bệnh lý lây nhiễm, bệnh van tim do thấp…do vậy tuổi mắc bệnh của suy tim của người Việt Nam có xu hướng thấp dần Thông thường bệnh nhân suy tim nhập viện khá muộn, chỉ khi khó thở tưởng như không thở được họ mới chịu đi khám Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong điều trị suy tim nhưng, đây vẫn là một bệnh tiến triển với bệnh suất và tử suất cao Dự báo số lượng bệnh nhân suy tim sẽ còn tiếp tục tăng do tuổi thọ người dân ngày càng cao; tăng các yếu tố nguy cơ và số bệnh

nhân sống sót sau can thiệp mạch vành tăng,“50% bệnh nhân suy tim tử vong trong

vòng 5 năm, cao hơn cả ung thư Điều này khác với suy nghĩ của nhiều người về căn bệnh này, không biết rằng suy tim là nghiêm trọng…” [4]

Bên cạnh đó, vấn đề đáng quan tâm nữa là chi phí điều trị suy tim cao do tỷ lệ nhập viện cao và chất lượng cuộc sống thấp Tại 5 trung tâm tim mạch lớn (gồm

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Viện Tim mạch Việt Nam, BV Chợ Rẫy, BV Đại Học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Tim Hồ Chí Minh, BV Thống Nhất) số bệnh nhân nhập viện do suy tim khoảng 4000 ca/năm, chi phí mỗi đợt điều trị lên đến 25 triệu đồng Chi phí cho bệnh nhân chủ yếu lại cho các đợt nằm viện điều trị nội trú tại Việt Nam, ước tính chi phí cho điều trị suy tim lên đến 96 triệu USD/năm[4]

Bệnh viện Đa khoa huyện Nga Sơn là bệnh viện hạng 2 của tỉnh Thanh Hóa Tại khoa Hồi sức - Cấp cứu của bệnh viện hàng năm điều trị cho hàng trăm bệnh nhân suy tim cả trong và ngoài huyện, hoạt tư vấn giáo dục sức khỏe của người điều dưỡng cho người bệnh suy tim mặc dù đã có thực hiện trong thời gian bệnh nhân nằm viện nhưng trước khi người bệnh ra viện, hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe của người điều dưỡng cho người bệnh suy tim chưa được thực hiện thường xuyên Bên cạnh đó bệnh viện cũng chưa có báo cáo đánh giá về vấn đề này Vậy câu hỏi được đặt ra đó là thực trạng công tác tư vấn giáo dục sức khỏe của điều dưỡng cho người bệnh suy tim trước khi ra viện là như thế nào? Có những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả của hoạt động này? Đáp án của các câu hỏi trên có thể giúp đánh giá được quy mô của vấn đề cũng như tìm ra các giải pháp cải thiện vấn đề Với ý nghĩa như trên, chuyên đề này đã được thực hiện với 02 mục tiêu:

1 Mô tả thực trạng hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe của điều dưỡng cho người bệnh suy tim trước khi ra viện tại khoa Hồi sức - Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa từ 20/6/2018 đến 20/8/2018

2 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe của điều dưỡng cho người bệnh suy tim trước khi ra viện tại khoa Hồi sức - Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Định nghĩa suy tim[1],[3],[6]

Đã có rất nhiều định nghĩa của suy tim trong vòng 50 năm qua Trong những năm gần đây, hầu hết các định nghĩa suy tim đều nhấn mạnh cần phải có sự hiện diện của triệu chứng cơ năng của suy tim và dấu hiệu thực thể của tình trạng ứ dịch trên lâm sàng

Theo Trường Môn Tim mạch Hoa Kỳ (ACC): Suy tim là một hội chứng lâm sàng phức tạp, là hậu quả của tổn thương thực thể hay rối loạn chức năng của tim, dẫn đến tâm thất không đủ khả năng tiếp nhận máu (suy tim tâm trương) hoặc tống máu (suy tim tâm thu)

Trong phần lớn các trường hợp suy tim, bệnh nhân sẽ có biểu hiện của tình trạng cung lượng tim thấp (chẳng hạn như: mệt, khó thở khi gắng sức) hoặc tình trạng quá tải tuần hoàn gây ra sung huyết phổi và phù ngoại vi

Theo Hội Tim Mạch Châu Âu: Suy tim là một hội chứng mà bệnh nhân phải

có các đặc điểm sau: Các triệu chứng cơ năng của suy tim (mệt, khó thở khi gắng sức hoặc khi nghỉ ngơi); Các triệu chứng thực thể của tình trạng ứ dịch (xung huyết phổi hoặc phù ngoại vi); và các bằng chứng khách quan của tổn thương thực thể hoặc chức năng của tim lúc nghỉ

Suy tim là trạng thái bệnh lý, trong đó tim mất khả năng bơm đủ máu đáp ứng nhu cầu chuyển hóa của cơ thể trong mọi tình huống sinh hoạt của người bệnh

2.1.2 Nguyên nhân [1],[3],[6]

Suy tim không phải là một bệnh mà là một hội chứng phức tạp do nhiều quá trình bệnh lý gây ra Có 4 yếu tố cơ bản có thể gây ra suy tim bao gồm

- Tăng thể tích máu (tăng tiền gánh tim)

- Tăng sức cản ngoại vi (tăng hậu gánh tim)

- Giảm sức co bóp cơ tim

- Giảm sự đổ đầy các buồng tim Các nguyên nhân này có thể dẫn đến suy tim trái, suy tim phải hay suy tim toàn bộ

Suy tim trái: Tăng huyết áp động mạch, hở hay hẹp van động mạch chủ đơnthuần hay phối hợp, nhồi máu cơ tim, viêm cơ tim do nhiễm độc, nhiễm trùng,

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

cácbệnh cơ tim, cơn nhịp nhanh kịch phát trên thất, cơn cuồng động nhĩ, rung nhĩnhanh, cơn nhịp nhanh kịch phát thất, blốc nhĩ thất hoàn toàn, hẹp eo động mạchchủ, tim bẩm sinh, còn ống động mạch, thông liên thất

Suy tim phải: Hẹp van 2 lá là nguyên nhân thường gặp nhất, tiếp đến là bệnh phổimạn như: Hen phế quản, viêm phế quản mạn, lao xơ phổi, giãn phế quản, nhồi máu phổi gây tâm phế cấp Gù vẹo cột sống, dị dạng lồng ngực, bệnh tim bẩm sinh nhưhẹp động mạch phổi, tứ chứng Fallot, thông liên nhĩ, thông liên thất giai đoạn muộn,viêm nội tâm mạc nhiễm trùng, tổn thương van 3 lá, ngoài ra một số nguyên nhân ítgặp như u nhầy nhĩ trái Trong trường hợp tràn dịch màng ngoài tim và co thắt màng ngoài tim, triệu chứng lâm sàng giống suy tim phải nhưng thực chất là suy tâmtrương

Suy tim toàn bộ: ngoài 2 nguyên nhân trên dẫn đến suy tim toàn bộ, còn gặp các nguyên nhân sau: bệnh cơ tim giãn, suy tim toàn bộ do cường giáp trạng, thiếuVitamine B1, thiếu máu nặng

2.1.3 Triệu chứng [1],[3],[6]

2.1.3.1.Suy tim trái

a Triệu chứng lâm sàng

* Triệu chứng cơ năng:

Có 2 triệu chứng chính: Khó thở và ho Khó thở là triệu chứng thường gặp nhất Lúcđầu khó thở khi gắng sức, về sau từng cơn, có khi khó thở đột ngột, có khi khó thởtăng dần; ho hay xảy ra vào ban đêm khi bệnh nhân gắng sức, ho khan, có khi có đờm lẫn máu

X quang: Phim thẳng tim to, nhất là các buồng tim trái, nhĩ trái lớn hơn trong

hở 2 lá, thất trái giãn với cung dưới trái phồng và dày ra, phổi mờ nhất là vùng rốn Điện tâm đồ: Tăng gánh tâm trương hay tâm thu thất trái

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Siêu âm tim: Kích thước buồng thất trái giãn to, siêu âm còn cho biết được chứcnăng thất trái và nguyên nhân của suy tim trái như hở van động mạch chủ vv Thăm dò huyết động: Nếu có điều kiện thông tim, chụp mạch đánh giá chính xácmức độ nặng nhẹ của một số bệnh van tim

1.1.3.2.Suy tim phải

a Triệu chứng lâm sàng

* Triệu chứng cơ năng: khó thở nhiều hay ít tùy theo mức độ suy tim, khó thởthường xuyên, nhưng không có cơn khó thở kịch phát như suy tim như suy tim trái Xanh tím nhiều hay ít tùy nguyên nhân và mức độ của suy tim phải

* Triệu chứng thực thể: Chủ yếu là ứ máu ngoại biên với gan to, bờ tù, mặtnhẵn, ấn đau tức, điều trị tích cực bằng trợ tim và lợi tiểu gan nhỏ lại, hết điều trị ganto ra gọi là “gan đàn xếp”, nếu gan bị ứ máu lâu ngày gan không nhỏ lại được gọi là“xơ gan tim” với gan bờ sắc, mật độ chắc Tĩnh mạch cổ nổi, phản hồi gan tĩnh mạchcổ dương tính ở tư thế 450 Áp lực tĩnh mạch trung ương và tĩnh mạch ngoại biên tăng cao

Phù: Phù mềm lúc đầu ở 2 chi dưới về sau phù toàn thân, có thể kèm theo cổtrướng, tràn dịch màng phổi Tiểu ít 200-300ml/ 24giờ

Khám tim: Ngoài các dấu hiệu của nguyên nhân suy tim, ta còn nghe nhịp timnhanh, có khi có tiếng ngựa phi phải, thổi tâm thu ở ổ van 3 lá do hở van 3 lá cơnăng hậu quả của dãn buồng thất phải Huyết áp tâm thu bình thường, huyết áp tâmtrương tăng

Điện tâm đồ: Trục phải, dày thất phải

Siêu âm tim: Thất phải giãn to, tăng áp động mạch phổi

Thăm dò huyết động: Tăng áp lực cuối tâm trương thất phải, áp lực động mạch chủthường tăng

2.1.3.3.Suy tim toàn bộ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Bệnh cảnh suy tim phải thường trội hơn Bệnh nhân khó thở thường xuyên, phù toàn thân, tĩnh mạch cổ nổi tự nhiên, áp lực tĩnh mạch tăng cao,gan to nhiều, thường có cổ trướng, tràn dịch màng phổi, huyết áp tâm thu giảm,huyết áp tâm trương tăng, X-quang tim to toàn bộ, điện tâm đồ có thể dày cả 2 thất

2.1.4 Phân độ suy tim 2.1.4.1 Theo Hội Tim Mạch New York (NYHA): Chia làm 4 độ:

Độ 1: Bệnh nhân có bệnh tim nhưng không có triệu chứng cơ năng, hoạt động thể lực vẫn bình thường

Độ 2: Cáctriệu chứng cơ năng chỉ xuất hiện khi gắng sức nhiều, hạn chế hoạt động thể lực

Độ3: Các triệu chứng cơ năng xuất hiện ngay cả khi gắng sức nhẹ, làm hạn chế hoạtđộng thể lực

Độ 4: Các triệu chứng cơ năng xuất hiện thường xuyên kể cả khi nghỉ ngơi

2.1.4.2 Phân độ suy tim mạn theo Trần Đỗ Trinh và Vũ Đình Hải

Suy tim độ 1: Khó thở khi gắng sức, ho ra máu, không phù, gan không to Suy tim độ 2: Khó thở khi đi lại với vận tốc trung bình, khi đi phải ngừng lại đểthở, phù nhẹ, gan chưa to hoặc to ít, 2cm dưới bờ sườn Phản hồi gan tĩnh mạchcổ dương tính ở tư thế 450

Suy tim độ 3: Khó thở nặng hơn hoặc giảm đi, phù toàn thân, gan > 3cm dưới sườn, mềm, phản hồi gan tĩnh mạch cổ dương tính ở tư thế 450, điều trị gan nhỏ lại hoàn toàn

Suy tim độ 4: Khó thở thường xuyên, bệnh nhân phải ngồi dậy để thở, gan

>3cm dưới bờ sườn, mật độ chắc, bờ sắc, điều trị không đáp ứng hoặc nhỏ lại ít

2.1.5 Điều trị suy tim 2.1.5.1 Một số thuốc điều trị suy tim:

Lưu ý: Thuốc dễ gây độc đặc biệt là làm chậm nhịp tim, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp tim nên không được dùng kéo dài, tràn lan

b Thuốc lợi tiểu:

Tác dụng: Thải muối và nước làm giảm bớt ứ trệ tuần hoàn

c Thuốc giãn mạch:

Tác dụng: Gây giãn các tĩnh mạch (làm giảm tiền gánh cho tim) hoặc giãn các động mạch (làm giảm hậu gánh cho tim) hoặc cả hai

Thuốc thường dùng:

+ Nhóm Nitrat: Risordan viên 5 mg; Lenitral viên 2,5 mg

+ Nhóm ức chế men chuyển: Captopril viên 25 mg, 50 mg; Enalapril viên 5

mg, 10 mg (BD: Renitec, Ednyt ); Perindopril viên 4 mg (BD: Coversyl) Lưu ý: Thuốc gây hạ huyết áp, không nên dùng ở bệnh nhân suy tim có huyết

áp tâm thu quá thấp (dưới 90 mmHg)

Các biểu hiện ứ dịch ngoại vi: Tĩnh mạch cổ nổi, gan to mềm và có dấu hiệu phản hồi gan – tĩnh mạch cổ, tang cân đột ngột, phù, tràn dịch màng phổi, tràn dịch màng tim, dịch ổ bụng, tăng áp lực tĩnh mạch trung tâm và ngoại vi

Các biểu hiện giảm tưới máu tổ chức: Trạng thái mệt nhọc, kém tỉnh táo, suy yếu cơ thể, đái ít (cần đo nước tiểu trong 24h), huyết áp tâm thu giảm, tần số tim nhanh, đau ngực, chậm tái đổ đầy mao mạch

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Phát hiện các yếu tố làm tăng nặng suy tim: Ăn quá nhiều muối, lao động nặng hoặc có các hoạt động gắng sức, mắc them các bệnh khác như nhiễm trùng đường

hô hấp, loạn nhịp tim, tắc động mạch phổi, dùng một số loại thuốc gây giữ muối và nước hoặc gây giảm sức co của tim Đánh giá mức độ nhận thức của người bệnh đặc biệt là nhận thức về các yếu tố làm tăng nặng bệnh và tự chăm sóc bản thân khi

ra viện

2.1.6.2.Chẩn đoán điều dưỡng

Các chẩn đoán điều dưỡng phụ thuộc vào kết quả nhận định thực tế người bệnh liên quan đến tình trạng suy tim, có thể đưa ra các chẩn đoán sau

Giảm tưới máu tổ chức do giảm sức co cơ tim, thay đổi tần số tim, rối loạn nhịp tim

Không chịu được hoạt động thể lực do cơ thể suy yếu, mất cân bằng cung cầu

o xy cơ tim Giảm trao đổi khí ở phổi do ứ huyết phổi hậu quả của giảm sức co cơ tim Thể tích dịch vượt quá mức do ứ dịch trong cơ thể (ứ mưới và nước) hậu quả của giảm cung lượng tim

Thiếu hụt kiến thức về quá trình bệnh, các yếu tố làm tăng nặng bệnh và tự chăm sóc sau khi ra viện do thiếu tiếp cận với các nguồn thông tin, hiểu sai thông tin hoặc do quá trình nhớ lại không đầy đủ

2.1.6.3.Lập kế hoạch chăm sóc:

Dựa trên các chẩn đoán chăm sóc đã có, các mục tiêu chăm sóc cần đạt được cho người bênh suy tim là:

Cải thiện tưới máu tổ chức cho người bệnh

Cải thiện hoạt động thể lực cho người bệnh Cải thiện trao đổi khí ở phổi cho người bệnh Đảm bảo trạng thái cân bằng dịch cho người bệnh

Tăng cường nhận thức về quá trình bệnh, các yếu tố làm tăng nặng bệnh và tự chăm sóc khi ra viện cho người bệnh

2.1.6.4 Thực hiện kế hoạch chăm sóc

a Cải thiện tưới máu tổ chức Hướng dẫn người bệnh thực hiện nghỉ ngơi hợp lý, vận động tại giường nhẹ nhàng hoặc trong phòng bệnh xen kẽ giữa những khoảng nghỉ, nằm nghỉ để tránh

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

nguy cơ huyết khối tĩnh mạch

Thực hiện một số thuốc giãn mạch, thuốc tăng co bóp cơ tim, thuốc chống đông khi có chỉ định Theo dõi các đáp ứng của người bệnh với thuốc và các tác dụng không mong muốn của thuốc như hạ quá mức huyết áp với các thuốc giãn mạch, chảy máu với các thuốc chống đông, thay đổi quá nhiều tần số tim đối với một số thuốc khác như chậm đối với Digoxin, quá nhanh đối với Dobutamin

Cung cấp và hướng dẫn người bệnh thực hiện chế độ dinh dưỡng nương nhẹ

bộ máy tiêu hóa để không làm tăng gánh nặng cho tim: khoảng 1000 – 1500 kcal/ ngày, chọn và chế biến thức ăn dễ tiêu hóa, hấp thu, chia khẩu phần ăn làm nhiều bữa nhỏ trong ngày, tránh ăn quá nhiều trong một bữa

Theo dõi các biểu hiện của tưới máu tổ chức nhưng: Mức độ mệt nhọc, mức

độ tỉnh táo, tần số tim, huyết áp, độ ẩm da, lượng nước tiểu trong 24h

b Cải thiện khả năng hoạt động thể lực Khả năng chịu đựng các hoạt động thể lực ở người bệnh suy tim giảm đặc biệt với những người bệnh suy tim nặng do cung cấp oxy không đủ đáp ứng nhu cầu của

cơ thể khi vận động Tùy theo mức độ suy tim khuyên người bệnh nằm nghỉ tại giường và hỗ trợ người bệnh những sinh hoạt hàng ngày như vệ sinh cá nhân hoặc cho bệnh nhân ăn nếu cần

Khi các triệu chứng của suy tim được cải thiện giúp người bệnh tăng dần các hoạt động thể lực từ thụ động chuyển dần sang chủ động khi nằm nghỉ tại giường rồi hỗ trợ người bệnh ngồi nghỉ trên ghế có tựa, đi bộ những quãng ngắn …đề tránh các biến chứng như teo cơ, cứng khớp, huyết khối tĩnh mạch và cải thiện tuần hoàn Hướng dẫn người bệnh thực hiện những khoảng nghỉ xen kẽ lúc vận động và giải thích cho người bệnh hiểu tầm quan trọng của những khoảng nghỉ và sự chuyển trạng thái vận động dần dần ngay cả khi các biểu hiện của suy tim đã ổn định để tránh sự thay đổi đột ngột có thể gây giảm tưới máu não và tăng gánh nặng lên tim Chế độ dinh dưỡng hợp lý đảm bảo đủ số calo giúp người bệnh có đủ năng lượng để thực hiện các hoạt động nhẹ, cần khuyến khích người bệnh ăn đủ từ 4 – 6 bữa nhỏ/ ngày việc thực hiện các bữa ăn nhỏ còn giúp giảm gánh nặng cho tim

c Cải thiện trao đổi khí ở phổi

Kê thêm gối sau gáy, dưới vai, lưng, tách hai bàn tay khỏi ngực và đặt hai

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

cẳng tay lên gối giúp giãn nở lồng ngực và tạo thuận lợi cho động tác hô hấp

Cung cấp cho người bệnh tư thế nằm nghỉ phù hợp để tạo thuận lợi cho thông khí như nằm trên giường ở tư thế ngồi hoặc các tư thế Fowler tùy theo mức độ khó thở của người bệnh

Khuyên người bệnh duy trì tư thế nằm phù hợp khi ngủ ban đêm để tránh khó thở tư thế và tránh cơn khó thở kịch phát về đêm, thực hiện y lệnh thuốc lợi tiểu, thuốc giãn mạch khi có chỉ định nhằm giảm ứ huyết ở phổi, trừ trường hợp cấp cứu nên cho người bệnh sử dụng thuốc lợi tiểu vào buổi sáng để tránh mất ngủ về đêm, theo dõi tần số thở, kiểu thở, biên độ thở, tiếng thở và các thông số về khí máu, cho người bệnh thở oxy khi có chỉ định,

d Đảm bảo trạng thái cân bằng dịch Đánh giá tình trạng ứ dịch, theo dõi lượng dịch vào ra bằng nhiều biện pháp như cân nặng người bệnh hàng ngày ở cùng một thời điểm, cùng một lượng quần

áo, cùng một cân, giám sát lượng dịch đưa vào cơ thể qua tất cả các con đường như thức ăn, đồ uống, nước uống thuốc, dịch để pha thuốc cho tiêm, truyền, lượng dịch

ra từ nước tiểu mồ hôi, hơi thở Khi lượng nước tiểu ít hơn 30ml/giờ cần thông báo ngay cho bác sỹ, theo dõi mức độ nổi của tĩnh mạch cổ, mức độ phù ngoại vi, mức

độ to của gan, và các dấu hiệu của phù phổi

Hạn chế lượng muối đưa vào cơ thể qua các con đường đặc biệt từ chế độ ăn uống, tùy mức độ suy tim và các biểu hiện của ứ dịch, cung cấp cho người bệnh chế

độ ăn với lượng muối được khống chế: Từ 1-2 gam Nacl/ ngày khi có phù nhẹ, dưới 1g Nacl/ngày khi có phù nhiều hoặc có tổn thương thận kết hợp, chỉ 0,3gam Nacl/ ngày khi suy tim quá nặng (Chế độ ăn cơm, đường, sữa, đậu nành)

Giám sát lượng nước đưa vào cơ thể nếu không có các bằng chứng mất dịch từ các con đường khác, lượng nước đưa vào cơ thể được tính bằng lượng nước tiểu trong 24h cộng với 300ml

Thực hiện y lệnh thuốc lợi tiểu chú ý không để hạ kali máu bằng cách thường xuyên theo dõi các biểu hiện của hạ kali máu trên lâm sàng, kết quả điện giải đồ, và

bổ xung kali khi cần thiết

2.1.7 Hoạt động tư vấn giáo dục sức khỏe cho người bệnh suy tim [3],[6]

Công tác giáo dục sức khỏe đóng vai trò quan trọng trong liệu trình điều trị suy tim cho người bệnh, đặc biệt công tác giáo dục cho người bệnh trước khi ra viện

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

sẽ góp phần nâng cao hơn nữa kiến thức cho người bệnh đồng thời góp phần thay đổi hành vi cho người bệnh trong phòng bệnh, tự chăm sóc bản thân, các vấn đề của công tác này tập trung vào các nội dung

2.1.7.1 Về định nghĩa, nguyên nhân, theo dõi các triệu chứng và liên lượng

Giải thích một cách hợp lý cho người bệnh về nguyên nhân, các triệu chứng cơ năng và thực thể của suy tim, tại sao triệu chứng suy tim xuất hiện và hậu quả của suy tim , theo dõi và nhận biết các triệu trứng cơ năng và thực thể của suy tim, ghi lại cân nặng hàng ngày, phát hiện tăng cân nhanh biết được các yếu tố thúc đẩy sự nặng lên của bệnh để bệnh nhân biết khi nào cần thông báo với nhân viên y tế, trong trường hợp khó thở tăng lên, phù hoặc tăng cân đột ngột không giải thích được > 2

kg trong 3 ngày, bệnh nhân có thể tăng liều lợi tiểu và báo lại cho nhân viên y tế biết

2.1.7.2 Điều trị bằng thuốc và tuân thủ điều trị

Giúp người bệnh hiểu được chỉ định, liều dùng và hiệu quả của thuốc nhận biết các tác dụng phụ thường gặp của các thuốcsử dụng

Hiểu được tầm quan trọng của việc tuân thủ các điều trị theo khuyến cáo nhận biết các tác dụng phụ thường gặp của các thuốc sử dụng, hạn chế muối có thể giúp kiểm soát triệu chứng xung huyết ở BN suy tim độ III/IV có triệu chứng

2.1.7.3 Chế độ ăn, uống hợp lý, từ bỏ các thói quen có hại

Tránh uống nhiều nước: Hạn chế dịch 1,5 – 2 lít/ngày ở BN suy tim nặng để giảm triệu chứng Hạn chế dung dịch nhược trương để giảm hạ Natri máu Không cần thiết hạn chế dịch thường quy ở tất cả BN suy tim có triệu chứng nhẹ đến vừa Hạn chế dịch dựa vào cân nặng (30 mL/kg cân nặng, 35 mL/kg/ nếu cân nặng >85 kg) có thể ít gây khát nước, theo dõi và phòng ngừa suy dinh dưỡng chế độ ăn lành mạnh và duy trì cân nặng lý tưởng, giảm uống rượu Ngoài ra, hạn chế rượu theo các hướng dẫn thông thường (2 đơn vị/ngày ở nam, hoặc 1 đơn vị/ngày ở nữ) 1 đơn

vị = 10 mL cồn nguyên chất (1 ly rượu vang, 1/2 lon bia, một cốc rượu mạnh, bỏ thuốc lá và/hoặc không dùng thuốc không dùng thuốc gây nghiện

2.1.7.4 Hoạt động thể lực và giải trí

Giúp người bệnh hiểu được lợi ích của tập thể dục, tập luyện đều đặn nên có người hướng dẫn, hoạt động thể lực thoải mái và an toàn Đi du lịch hoặc tham gia các hoạt động giải trí tùy theo tình trạng sức khỏe, khi đi du lịch, cần mang theo

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si