(Luận văn) thực trạng chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật sỏi đường niệu tại khoa ngoại thận tiết niệu bệnh viện đa khoa tỉnh nam định năm 2020

PHẠM THỊ HUẾ THỰC TRẠNG CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH SAU PHẪU THUẬT SỎI ĐƯỜNG NIỆU TẠI KHOA NGOẠI THẬN - TIẾT NIỆU BỆNH VIỆN ĐA KHOA... Tôi xin chân thành cảm ơn các Bác sĩ, Điều dưỡng và các ngư

PHẠM THỊ HUẾ

THỰC TRẠNG CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH SAU PHẪU THUẬT SỎI ĐƯỜNG NIỆU TẠI KHOA NGOẠI THẬN - TIẾT NIỆU BỆNH VIỆN ĐA KHOA

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Giảng viên hướng dẫn:

TTƯT ThS BSCKI: TRẦN VIỆT TIẾN

Nam Định- 2020

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Điều dưỡng Nam Định, phòng Đào tạo Đại học, các Thầy, Cô giáo trường Đại học Điều dưỡng Nam Định đã giảng dạy, tạo điều kiện cho tôi học tập và hoàn thành chuyên đề

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định, các khoa phòng bệnh viện tỉnh Nam Định đã tạo điều kiện cho tôi học tập và hoàn thành chuyên đề

Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TTƯT ThS BSCKI Trần Việt Tiến người thầy trực tiếp giảng dạy chu đáo tận tình hướng dẫn giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành chuyên đề

Tôi xin chân thành cảm ơn các Bác sĩ, Điều dưỡng và các người bệnh sau phẫu thuật sỏi đường niệu điều trị tại khoa Ngoại Thận – Tiết niệu Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định, lớp ĐHCQ 12C trường Đại học Điều dưỡng Nam Định đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình hoàn thành chuyên đề

Tôi vô cùng biết ơn những người thân trong gia đình đã quan tâm sâu sắc, thường xuyên giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình của riêng tôi, do chính tôi thực hiện, tất cả các số liệu trong báo cáo này chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Nếu có điều gì sai trái tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Tác giả

Phạm Thị Huế

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH ẢNH vi

Chương 1: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 3

1.1 Cơ sở lý luận 3

1.1.1 Định nghĩa 3

1.1.2 Cơ chế hình thành sỏi 3

1.1.3 Thuyết nhiễm khuẩn 4

1.1.4 Các yếu tố nguy cơ gây bệnh sỏi niệu 4

1.1.5 Sinh lí bệnh sỏi đường niệu 5

1.1.6 Phân loại sỏi tiết niệu: Có nhiều cách phân loại sỏi tiết niệu 6

1.1.7 Triệu chứng 7

1.1.8 Biến chứng 9

1.1.9 Hướng điều trị 10

1.2 Cơ sở thực tiễn 12

1.2.1 Trên thế giới 12

1.2.2 Tại Việt Nam 13

Chương 3: LIÊN HỆ THỰC TIỄN 14

3.1 Thực trạng chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật sỏi đường niệu tại khoa Ngoại Thận- Tiết niệu Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định năm 2020 14

3.1.1 Chăm sóc tại phòng hồi tỉnh 14

3.1.2 Chăm sóc trong 24h đầu 14

3.1.3 Theo dõi các ngày sau 14

3.1.4 Theo dõi các biến chứng: 15

3.1.5 Giáo dục sức khỏe 15

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

3.2 Ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân chưa làm được 18

3.2.1 Ưu điểm 18

3.2.2 Hạn chế 18

3.2.3 Nguyên nhân chưa làm được 18

Chương 4: KHUYẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP KHẢ THI 19

4.1 Về phía bệnh viện 19

4.2 Về phía khoa, phòng 19

4.3 Về phía điều dưỡng của khoa 19

Chương 5: KẾT LUẬN 20

5.1 Thực trạng chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật sỏi tiết niệu tại khoa ngoại Thận – Tiết niệu bệnh viện Đa khai tỉnh Nam Định 20

5.2 Các giải pháp 21 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC: PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH SAU PHẪU

THUẬT SỎI ĐƯỜNG NIỆU TẠI KHOA NGOẠI TIẾT NIỆU BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH NAM ĐỊNH NĂM 2020

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

WHO Tổ chức Y tế Thế giới

NB Người bệnh

ĐD Điều dưỡng NKN Nhiễm khuẩn niệu

NQ Niệu quản CBYT Cán bộ y tế DHST Dấu hiệu sinh tồn

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH ẢNH

Bảng 1 Đặc điểm về đau sau mổ của đối tượng nghiên cứu 16

Bảng 2 Đặc điểm về thời gian trung tiện của đối tượng nghiên cứu 17

Bảng 3 Sự hài lòng của đối tượng nghiên cứu 17

Hình 1 Sỏi đường niệu 3

Hình 2 Hình ảnh sỏi thận trên phim thận thường 6

Hình 3 Sỏi niệu quản 7

Hình 4 Vị trí và tính chất của cơn đau quặn thận 8

Hình 5 Màu sắc nước tiểu khi tiểumáu 9

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Chương 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Hệ tiết niệu của con người gồm 2 thận, 2 niệu quản 2 bên, bàng quang và cuối cùng là niệu đạo Sỏi đường niệu (sỏi đường tiết niệt) là hiện tượng kết sỏi ở đường tiết niệu bao gồm: sỏi thận, sỏi niệu quản, sỏi bàng quang và một số trường hợp có cả sỏi niệu đạo

Sỏi tiết niệu là bệnh được con người phát hiện từ rất sớm Trong các xác ướp

cổ ở Ai Cập khoảng 4800 năm trước công nguyên, người ta đã tìm thấy sỏi trên đường tiết niệu Bệnh hay xảy ra ở người lớn tuổi, ít xảy ra ở trẻ em và thường có tiền sử bệnh lâu dài qua nhiều năm

Hiện nay người ta đã biết sỏi tiết niệu là bệnh lý hay gặp và hay tái phát, trên thế giới có những vùng có tỷ lệ sỏi tiết niệu cao gọi là vành đai sỏi Việt Nam nằm trong vùng vành đai sỏi của thế giới Tỷ sỏi tiết niệu chiếm tỷ lệ khoảng 2 – 12% trong cộng đồng dân cư

Sỏi thường xảy ra ở nam giới, với tỷ lệ 5 nam giới mới có 1 phụ nữ mắc bệnh Tuổi mắc sỏi niệu ở nam giới trung bình từ 20 – 40 tuổi còn phụ nữ lại từ 25- 40 tuổi

Ở trẻ em, mắc sỏi đường niệu thường dưới 10 tuổi, lứa tuổi từ 10 – 18 tuổi lại ít bị sỏi niệu hơn Bệnh sỏi đường tiết niệu hay xảy ra ở thận nhất, kế đó là sỏi niệu quản, sỏi bàng quang ít gặp hơn còn sỏi kẹt niệu đạo chỉ xảy ra ở nam giới Vì niệu đạo của nam giới dài, sỏi khó thoát ra ngoài theo đường nước tiểu

Bệnh dễ gây ra tắc nghẽn đường tiểu và từ đó gây nên hiện tượng nhễm khuẩn tiểu, nặng hơn có thể gây thận ứ nước và suy thận mạn, một biến chứng gây tàn phế suốt đời cho người bệnh Ngoài ra, sỏi niệu nhất là sỏi niệu quản thường gây ra cơn đau quặn thận Người mắc bệnh sỏi niệu lâu ngày nếu không được điều trị tốt sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe, lao động và sinh hoạt hằng ngày Việc điều trị cũng khá tốn kém là gánh nặng cho ngân sách bản thân, gia đình và xã hội

Công nghệ trong ngành Tiết niệu, đặc biệt từ những năm 1980 đến nay có nhiều tiến bộ, có tính chất đột phá đã làm thay đổ các thói quen nghề nghiệp của các phẫu thuật tiết niệu, sự hiểu biết và cách điều trị bệnh sỏi đường tiết niệu cũng có những thay đổi theo quy luật đó Các kỹ thuật tán ngoài cơ thể, tán sỏi nội soi kết hợp tán sỏi

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

qua da đã giúp cho việc điều trị phần lớn các trường hợp sỏi tiết niệu có hiệu quả và ít sang chấn và người bệnh không cần phải phẫu thuật mở như trước kia Gần đây, phẫu thuật nội soi sau phúc mạc hay qua phúc mạc đã bổ sung cho các phương pháp trên, chỉ còn 5 – 10% số các trường hợp sỏi tiết niệu cần mổ mở ở các nước phát triển Việt Nam là nước đang phát triển, chúng ta đang cố gắng sử dụng nhiều hơn nữa các phương pháp ít sang chấn có lợi cho người bệnh trong điều trị

Bên cạnh điều trị, việc chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật đóng một vai trò

vô cùng quan trọng trong quá trình phục hồi của người bệnh sỏi đường tiết niệu Bởi sau phẫu thuật cơ thể người bệnh cần phải được chăm sóc đúng cách để nhanh chóng cải thiện sức khỏe phòng ngừa biến chứng và tránh sỏi tái phát Khoa Ngoại Thận-Tiết niệu của BVĐK tỉnh Nam Định là nơi điều trị và phẫu thuật cho rất nhiều người bệnh sau phẫu thuật sỏi đường niệu Tuy nhiên lại chưa có nghiên cứu nào mô tả được thực trạng chăm sóc người bệnh sau mổ và đánh giá hiệu quả của các biện pháp chăm sóc

Xuất phát từ thực tế đó, tôi tiến hành nghiên cứu khóa luận “ Thực trạng chăm sóc

người bệnh sau phẫu thuật sỏi đường niệu tại khoa Ngoại Tiết niệu của Bệnh viện

Đa khoa tỉnh Nam Định” Với hai mục tiêu

1 Mô tả thực trạng chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật sỏi đường niệu tại khoa Ngoại Thận – tiết niệu của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định

2 Đề xuất một số giải pháp chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật sỏi đường niệu tại khoa Ngoại Thận – tiết niệu của bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Hình 1 Sỏi đường niệu

1.1.2 Cơ chế hình thành sỏi

Đa số sỏi tiết niệu được hình thành từ thận, sau đó di trú theo dòng nước tiểu tới các vị trí khác của đường niệu Nguyên nhân và cơ chế hình thành của sỏi chưa rõ ràng,

có nhiều thuyết giải thích cơ chế hình thành sỏi tiết niệu

1.1.2.1 Thuyết keo tinh thể

Thành phần của nước tiểu bao gồm các tinh thể và các chất keo che chở Các tinh thể có xu hướng kết tinh, lắng đọng tạo sỏi, các chất keo do niêm mạc đường niệu tiết ra bản chất là các mucoprotein, mucin, acid nucleic…cản trở các tinh thể kết tinh Nếu nồng độ các chất keo giảm sẽ tạo điều kiện hình thành sỏi Số lượng chất keo

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

giảm trong nhiễm khuẩn niệu, hội chứng Cushing, stress Chất lượng keo giảm khi có

dị vật trong đường niệu, niêm mạc đường niệu bị viêm, nước tiểu kiềm hóa, ứ đọng nước tiểu

1.1.2.2 Thuyết hạt nhân

Sỏi hình thành được phải có nhân Nhân là những dị vật (chỉ không tiêu, mảnh cao su, ống dẫn lưu), tế bào thai hóa, tế bào mủ, xác vi khuẩn, tổ chức hoại tử, khối máu hóa giáng Randall (1973) đưa ra thuyết mảng vôi ở biểu mô xoang thận (mảng Randall) Nếu tháp thận bình thường, sẽ khó hình thành sỏi

1.1.2.3 Thuyết tác dụng của mucoprotein hay thuyết khuôn đúc

Theo Boyce, Baker, Simon thì các sỏi canxi, acid uric đều có một nhân khởi điểm hữu cơ mà cấu trúc của nhân này là mucoprotein, là loại protein đặc hiệu rất giàu glucid Bình thường, mucoprotein có nhiều ở màng đáy ống thận

1.1.2.4 Thuyết bão hòa quá mức

1.1.3 Thuyết nhiễm khuẩn

Thuyết nhiễm khuẩn xác định tương quan nhân quả giữa nhiễm khuản niệu và sỏi Nhiễm khuẩn niệu tạo ra nhiều tiểu thể để trở thàn hạt nhân hình thành sỏi Mặt khác, mọt số chủng loại vi khuẩn (Proteus, Pseudomonas ) có thể phân hủy ure bởi men uresa tạo ra các gốc amoni, magnesi tạo điều kiện hình thành sỏi ( chủ yếu là sỏi Struvit-P.A.M)

1.1.4 Các yếu tố nguy cơ gây bệnh sỏi niệu

Sỏi đường niệu có liên quan khá mật thiết đến tình trạng khí hậu và thời tiết nơi sinh sống: khi khí hậu trở nên nóng bức, mồ hôi ra nhiều và nước tiểu bị cô đặc làm cho các tinh thể muối trong nước tiểu bị bão hòa và dễ bị kết tủa tạo sỏi trong thận hoặc bàng quang, Việc phát hiện bệnh sỏi niệu cũng liên quan đến mùa: mùa hè và mùa thu bệnh cũng dễ mắc hơn mùa xuân và mùa đông Việc uống nhiều thức uống chứa đường trong mùa hè cũng là nguyên nhân gây sỏi niệu

Sỏi niệu còn liên quan mật thiết đến nghề nghiệp của người bệnh: những người làm việc trong môi trường nắng nóng như thợ luyện kim, công nhân xây dựng, thủy thủ, những người làm việc trí óc căng thẳng như bác sĩ, nhân viên văn phòng… dễ bị

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

mắc bệnh hơn những người làm nghề lao động phổ thông Có những công trình nghiên cứu cho thấy bệnh sỏi niệu có liên quan đến các loại hormon gây stress ở người

Chế độ ăn uống ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng sinh bệnh, những người uống nhiều loại nước có chất canxi rất dễ bị bệnh, việc uống sữa quá nhiều cùng với các chất pha thêm vào sữa như melamin vừa qua cũng tăng nguy cơ gây bệnh vì tăng hàm lượng canxi hấp thu vào cơ thể Uống ít nước, ăn quá mặn, ăn nhiều các thức ăn giàu canxi có mặt tốt nhưng cũng tăng nguy cơ bị bệnh lên cao

1.1.5 Sinh lí bệnh sỏi đường niệu [2], [9]

Sỏi gây tổn thương trên hệ tiết niệu theo 3 cơ chế cơ bản:

1.1.5.1 Cơ chế tắc nghẽn (phổ biến nhất, nguy hiểm nhất)

Sỏi gây ứ tắc (bể thận, niệu quản) Tùy theo kích thước và hình thể sỏi có thể gây nên ứ tắc hoàn toàn hay không hoàn toàn, làm cho nhu mô thận giãn mỏng dần, dung tích đài bể thận tăng lên, nhu mô thận bị teo đét, xơ hóa và thận dần bị mất chức năng Nếu sỏi ở đài thận, gây nghiện cục bộ tại thận, sẽ dẫn đến ứ niệu, giãn từng nhóm đài gây mất chức năng từng phần của thận Niệu quản trên sỏi cũng bị giãn mất nhu động và xơ hóa niệu quản Trong trường hợp sỏi ở hai bên hệ tiết niệu, bệnh nhân

có thể bị suy thận cấp do sỏi

1.1.5.2 Cơ chế cọ sát

Sỏi thận, sỏi niệu quản nhất là sỏi cứng, gai góc có thể gây cọ sát, làm rách xước niêm mạc đài bể thận, niệu quản gây chảy máu trong hệ tiết niệu Thương tổn tổ chức một mặt tạo điều kiện cho nhiễm khuẩn niệu phát triển, mặt khác làm cho quá trình phát triển xơ hóa ở nhu mô thận và ở thành ống dẫn niệu Kết quả là sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới chức năng thận cũng như làm hẹp dần đường dẫn niệu, làm nặng thêm tình trạng bế tắc

Sự tắc nghẽn và các tổn thương tổ chức trên hệ tiết niệu là những yếu tố thuận lợi để phát triển nhiễm khuẩn niệu Đến lượt nó, nhiễm khuẩn niệu gây phù nề, trượt loét sâu sắc hơn, đẩy nhanh quá trình xơ hóa, hoại tử tổ chức thận và thành ống dẫn niệu Những phương thức tác động kể trên của sỏi, thường đan xen, phối hợp nhau theo các mức độ tùy thuộc vào kích thước, hình dạng, số lượng, vị trí của sỏi để dẫn

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

đến hậu quả cuối cùng của bệnh sỏi là phá hủy chức năng thận, biến dạng hệ thống tiết niệu Đó là những tổn thương nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong cho người bệnh

1.1.5.3 Cơ chế nhiễm khuẩn

Thực tế lâm sàng khó phân biệt giữa nhiễm khuẩn tiết niệu dẫn tới sỏi hay sỏi tiết niệu gây biến chứng nhiễm khuẩn niệu, nhưng đó là hai quá trình cùng tác động qua lại để phát triển và thường gọi chung là nhiễm khuẩn niệu trên bệnh nhân sỏi tiết niệu (NKN) Tổ chức Y tế Thế giới (WHO-1985) đề nghị dùng phương pháp lấy nước tiểu giữa dòng (nam và nữ) sau đó cấy và đếm số lượng vi khuẩn, nếu số lượng vi khuẩn/1ml nước tiểu > 10 5 mới kết luận NKN, tiêu chuẩn này được khẳng định lại trong khuyến cáo năm 1991 của tổ chức này (WHO-1991)

1.1.6 Phân loại sỏi tiết niệu: Có nhiều cách phân loại sỏi tiết niệu

1.1.6.1 Theo đặc điểm và tính chất của sỏi (vị trí, số lượng và hình dạng của sỏi)

Đây là cách phân loại quan trọng nhất, hay được ứng dụng trong lâm sàng

vì dựa vào cách phân loại này có thể đưa ra chỉ định điều trị phù hợp Bao gồm:

+ Sỏi thận ( chiếm 40%) + Sỏi niệu quản (chiếm 28%) + Sỏi bàng quang (chiếm 26%) + Sỏi niệu đạo (chiếm 4%)

Hình 2 Hình ảnh sỏi thận trên phim thận thường

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Hình 3 Sỏi niệu quản

1.1.6.2 Theo thành phần hóa học của sỏi:

Có 2 nhóm sỏi chính là sỏi vô cơ: sỏi oxalat canxi, sỏi photphat canxi, sỏi cacbonat canxi Và sỏi hữu cơ: sỏi urat, sỏi systein, sỏi struvic Người Việt Nam gặp chủ yếu là sỏi vô cơ trong đó sỏi oxalat canxi chiếm > 80%, sỏi thường tồn tại dưới dạng hỗn hợp đan xen giữa cấc thành phần hóa học

1.1.6.3 Theo nguyên nhân hình thành sỏi

+ Sỏi cơ quan: sỏi hình thành do dị dạng đường niệu

+ Sỏi cơ thể: sỏi hình thành do rối loạn chuyển hóa

1.1.7 Triệu chứng [2], [6]

1.1.7.1 Triệu chứng đau

- Đau mạn tính vùng thận với biểu hiện: đau âm ỉ, căng tức vùng hố thận hay vùng mạng sườn thắt lưng Đau âm ỉ có xu hướng tăng lên sau đợt vận động gắng sức Nguyên nhân đau âm ỉ: có cản trở lưu thông nước tiểu của thận, có thể do viêm không đặc hiệu (NKN)

- Cơn đau quặn thận: cơn đau xuất hiện đột ngột, bắt đầu đau ở vùng mạng sườn thắt lưng, đau với tính chất lăn lộn, dữ dội, đau có xu hướng lan ra trước và xuống dưới vùng bẹn và cơ quan sinh dục cùng bên Điểm khởi phát của cơn đau ở vùng mạng sườn thắt lưng, đó là vùng nằm giữa xương sườn 12 và cột sống Cơn đau

do bệnh tại thận có vị trí đau cao cơn đau do bệnh niệu quản Hướng lan xuyên lan ra trước và xuống dưới Cơn đau do sỏi niệu quản lan xuống dưới nhiều hơn cơn đau quặn thận Khởi phát cơn đau thường tự nhiên đột ngột Nhưng trong một số trường

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

hợp lại xuất hiện sau một đợt vận động hay gắng sức 75% số các trường hợp cơn đau quặn thận hay đi kèm với các rối loạn hệ tiết niệu như đái máu, đái đục hay đái rắt đái buốt Sau cơn đau mà người bệnh đái màu hồng hay đái ra cục máu rất có giá trị để chẩn đoán nguyên nhân do sỏi

Hình 4 Vị trí và tính chất của cơn đau quặn thận

- Đau vùng hạ vị (bàng quang) + Đau cấp tính: thường ít gặp, nếu gặp chủ yếu là trong trường hợp bí đái cấp, cầu bàng quang căng to

+ Đau mạn tính: đau mạn tính vùng bàng quang thường gặp hơn đau cấp tính Biểu hiện: đau âm ỉ vùng hạ vị, đau thường liên quan tới rối loạn tiểu tiện như đái rắt, đái buốt

1.1.7.2 Triệu chứng rối loạn tiểu tiện

- Tiểu buốt (tiểu đau)

- Tiểu buốt cuối bãi: tiểu gần xong thấy đau buốt ngược từ niệu đạo trở lên bàng quang Nguyên nhân khi gần hết nước tiểu bàng quang co bóp mạnh, sỏi cọ sát các tận cùng thần kinh niêm mạc bàng quang

- Tiểu buốt toàn bãi: trong toàn bộ bãi tiểu người bệnh có cảm giác đau tại niệu đạo do sỏi nằm tại niệu đạo

- Tiểu ngắt ngừng: tiểu ngắt ngừng là hiện tượng khi đang đái tự nhiên dòng nước tiểu dừng lại, sau đó thay đổi tư thế lại đái được Đây là triệu chứng điển hình khi sỏi nhỏ trong bàng quang

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

1.1.7.3 Thay đổi thành phần nước tiểu

đục rõ là xác bạch cầu, lớp giữa lờ lờ, lớp trên trong là nước tiểu

1.1.7.3.3 Thiểu niệu hay vô niệu

- Thiểu niệu được định nghĩa: lượng nước tiểu nhỏ hơn 500 ml/24h Thiểu niệu gặp khi sỏi cả hai bên hệ tiết niệu, suy thận

- Vô niệu được xác định khi số lượng nước tiểu nhỏ hơn 200 ml/24 h Có thể gặp vô niệu trong: tắc nghẽn lưu thông đường tiết niệu, suy thận

- Tăng huyết áp do nguyên nhân thận

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

1.1.9 Hướng điều trị [2] [6]

1.1.9.1 Sỏi thận

- Điều trị nội khoa chỉ có vai trò phòng bệnh và chống tái phát

- Điều trị phẫu thuật: mở bể thận lấy sỏi, mở nhu mô thận, cắt bán phần thận, những trường hợp thận mất chức năng phẫu thuật cắt bỏ thận

- Tán sỏi qua da sỏi nhỏ dưới 2 cm

1.1.9.3 Sỏi niệu quản

- Với sỏi nhỏ 3-4 mm có thể dùng thuốc, theo dõi 1-2 tuần

- Với các sỏi lớn gây giãn đài bể thận niệu quản, có thể áp dụng nhiều phương pháp điều trị: tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi nội soi ngược dòng bằng laser hoặc xung hơi,

mổ lấy sỏi

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si