BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH ------ NGUYỄN THỊ HUỆ THỰC TRẠNG CHĂM SÓC PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VẬN ĐỘNG TƯ THẾ SỚM CHO NGƯỜI BỆNH ĐỘT QUỴ TẠI BỆNH VIỆN GANG THÉP THÁI NGUYÊ
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Cơ sở lý luận
2.1.1 Định nghĩa đột quỵ Đột quỵ là tình trạng bệnh lý não biểu hiện bởi các thiếu sót chức năng thần kinh xảy ra đột ngột với những triệu chứng khu trú hơn là lan tỏa, tồn tại hơn 24h hoặc tử vong, loại trừ nguyên nhân chấn thương sọ não [3]
2.1.2.1 Nhóm các yếu tố không thể tác động thay đổi được
Tuổi cao, giới tính nam, chủng tộc, yếu tố gia đình hoặc di truyền
Các đặc điểm của các yếu tố nguy cơ nhóm này như sau:
Giới: nam mắc bệnh nhiều hơn nữ trong mọi nhóm tuổi (tỷ lệ nam/nữ là 2,2/1)
Chủng tộc: người da đen có tỷ lệ mắc đột quỵ cao nhất sau đó đến người da vàng và cuối cùng là người da trắng
Cư dân Châu Á có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với Đông Âu, trong khi tỷ lệ thấp nhất được ghi nhận ở Tây Âu và Bắc Mỹ Ngoài ra, dân cư thành phố cũng có xu hướng mắc bệnh nhiều hơn so với những người sống ở nông thôn.
Người già là nhóm tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất, tiếp theo là người trung niên, trong khi tỷ lệ mắc bệnh ở thanh thiếu niên giảm dần và thấp nhất ở trẻ em.
2.1.2.2 Nhóm các yếu tố có thể tác động thay đổi được
Tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng Cholesterol máu, thuốc lá, Migraine, thuốc tránh thai, béo phì, nghiện rượu, lạm dụng thuốc, ít vận động
Các nguyên nhân chính gây đột quỵ bao gồm tuổi cao, vữa xơ động mạch não và cao huyết áp Ngoài ra, các vấn đề từ tim như viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, hẹp van hai lá và rối loạn nhịp tim cũng đóng vai trò quan trọng Thêm vào đó, các bệnh gây rối loạn đông máu và một số bệnh lý nội ngoại khoa khác cũng có thể dẫn đến tình trạng này.
Có 2 dạng đột quỵ thường gặp hiện nay: Đột quỵ do thiếu máu cục bộ: bệnh thường gặp sau một cơn đau hoặc cục máu đông có thể hình thành trong các mạch máu của não hoặc trong mạch máu dẫn đến não hay trong các mạch máu ở những nơi khác của cơ thể đi đến não; những cục máu đông chặn lưu lượng máu đến các tế bào của não, dạng này chiếm tỷ lệ cao trên 80% các ca đột quỵ do thiếu máu cục bộ Đột quỵ do xuất huyết não: xảy ra do một mạch máu não bị vỡ, kết quả là máu thấm vào mô não, gây tổn thương cho các tế bào não, phổ biến nhất của dạng này là kết hợp giữa huyết áp cao với chứng phình động mạch não hay dị dạng mạch máu não bẩm sinh, do rối loạn đông máu hoặc người bệnh đang điều trị bằng thuốc chống đông
Hình 1.1 Các dạng đột quỵ
Tổn thương mạch máu não có thể xảy ra do tắc nghẽn, dẫn đến ngưng trệ dòng máu nuôi não, hoặc do vỡ mạch máu, khiến máu tràn vào mô não gây phá hủy và chèn ép Hậu quả là phần não bị tổn thương không thể hoạt động, ảnh hưởng đến chức năng của cơ thể Khác với các bộ phận khác, tế bào não không dự trữ năng lượng cho tình huống khẩn cấp, mà hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn cung cấp máu liên tục Do đó, sự gián đoạn trong cung cấp máu càng kéo dài, tổn thương não càng nghiêm trọng và tình trạng bệnh nhân càng xấu đi.
Khi đột quỵ xảy ra, tế bào não chết đầu tiên ở vùng lõi và sau đó lan rộng ra vùng tranh tối tranh sáng, nơi có thể cứu vãn nếu được cung cấp máu kịp thời.
2.1.4 Hậu quả của đột quỵ Đột quỵ là bệnh lý nặng nề, diễn biến phức tạp Ngoài việc gây nên tỷ lệ tử vong cao, nếu sống sót cũng để lại nhiều di chứng, khiếm khuyết, giảm chức năng và tàn tật, ảnh hưởng lớn cho xã hội, gia đình và chính bản thân người bệnh Theo tổ chức y tế thế giới, có từ 1/3 đến 2/3 người bệnh sống sót sau đột quỵ mang tàn tật vĩnh viễn Người bệnh đột quỵ thuộc loại đa tàn tật vì ngoài khả năng giảm vận động, người bệnh còn nhiều di chứng khác kèm theo như rối loạn giao tiếp ngôn ngữ, rối loạn cảm giác [20]
2.1.5 Chăm sóc người bệnh đột quỵ 2.1.5.1 Nhận định tình hình
Đột quỵ là một bệnh cấp tính có diễn biến kéo dài và có thể trở nên nghiêm trọng tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương Nếu không được điều trị và chăm sóc chu đáo, bệnh nhân có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng Do đó, điều dưỡng viên cần tiếp xúc với bệnh nhân một cách nhẹ nhàng, ân cần và thông cảm.
Hỏi bệnh: luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trạng thái tinh thần của người bệnh: lo lắng, sợ hãi
Có biết bị tăng huyết áp không và thời gian bị tăng huyết áp?
Có đi lại được không?
Thuốc và cách điều trị tăng huyết áp như thế nào?
Các bệnh tim mạch đã mắc? Đã bao giờ bị liệt hay bị yếu tay chân chưa?
Có hay nhức đầu, mất ngủ hay nhìn có bị mờ không?
Gần đây nhất có dùng thuốc gì không?
Có buồn nôn, nôn và rối loạn tiêu hoá không?
Khả năng nói của người bệnh?
Có bị bệnh thận trước đây không?
Có hay bị sang chấn gì không?
Tình trạng đi tiểu: số lượng và màu sắc? Đánh giá bằng quan sát:
Tình trạng tinh thần của người bệnh: mệt mỏi, tỉnh táo hay hôn mê Quan sát vận động tay chân của người bệnh
Quan sát các tổn thương trên da
Tình trạng miệng và mặt có bị méo không?
Tuổi trẻ hay lớn tuổi?
Tự đi lại được hay phải giúp đỡ?
Người bệnh mập hay gầy?
Tình trạng đại và tiểu tiện của người bệnh
Quan trọng là đo dấu hiệu sống, trong đó huyết áp là dấu hiệu quan trọng nhất Phải chú ý đến cả huyết áp tối đa và tối thiểu
Khám các dấu hiệu thần kinh khu trú luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Khám dấu cơ lực và trương lực của người bệnh Khám mắt và các thương tổn khác
Ngoài ra cần chú ý các dấu chứng khác như: tình trạng tim mạch, các dấu ngoại biên, số lượng nước tiểu, tình trạng phù
Tham khảo hồ sơ bệnh án
Kiểm tra các xét nghiệm, các thuốc và cách sử dụng các thuốc nếu có Thu thập thông tin qua gia đình, hồ sơ bệnh án
Một số chẩn đoán điều dưỡng có thể gặp ở người bệnh bị đột quỵ:
Nhức đầu do tăng huyết áp
Mất khả năng vận động do liệt
Khả năng giao tiếp bằng lời giảm do đột quỵ
Nguy cơ loét ép do chăm sóc không tốt
Nguy cơ nhiễm trùng hô hấp do nằm lâu
2.1.5.3 Lập kế hoạch chăm sóc
Việc khai thác các dấu chứng giúp người điều dưỡng đưa ra chẩn đoán chính xác Họ cần phân tích và tổng hợp dữ liệu để xác định nhu cầu của bệnh nhân, từ đó xây dựng kế hoạch chăm sóc cụ thể Khi lập kế hoạch, cần xem xét toàn trạng bệnh nhân, xác định vấn đề ưu tiên và sắp xếp thứ tự thực hiện các vấn đề tùy theo từng trường hợp cụ thể.
Chăm sóc cơ bản: Để người bệnh nghỉ ngơi, nằm ở tư thế đầu cao, nằm nghiêng về một bên
Giải thích cho người bệnh và gia đình về tình trạng bệnh tật Ăn đầy đủ năng lượng và nhiều hoa quả tươi
Vệ sinh sạch sẽ hàng ngày luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Hướng dẫn gia đình tự theo dõi các tác dụng phụ của thuốc, biểu hiện bất thường
Cho người bệnh uống thuốc và tiêm thuốc theo chỉ định
Làm các xét nghiệm cơ bản
Tình trạng đột quỵ: tinh thần, vận động
Theo dõi các nguyên nhân gây đột quỵ
Theo dõi một số xét nghiệm như: bilan lipid máu, điện tim, siêu âm, soi đáy mắt
Theo dõi tác dụng phụ của thuốc
Theo dõi các biến chứng
Người bệnh và gia đình cần nắm rõ nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây đột quỵ, cũng như cách nhận biết dấu hiệu của bệnh Việc hiểu biết về phương pháp phòng ngừa, điều trị và theo dõi tình trạng sức khỏe của người bệnh đột quỵ là rất quan trọng.
2.1.5.4 Thực hiện kế hoạch chăm sóc Đặc điểm của người bệnh đột quỵ là tiến triển kéo dài và ngày càng nặng dần Bệnh để lại di chứng rất nặng nề nếu không được điều trị và chăm sóc một cách đúng đắn Người bệnh có thể tử vong do những biến chứng của bệnh, hoặc do tai biến điều trị
Thực hiện chăm sóc cơ bản: Đặt người bệnh nằm nghỉ ngơi đầu cao và nghiêng về một bên
Tránh lao động trí óc căng thẳng, lo lắng quá độ
Vận động và xoa bóp tay chân
Thay đổi tư thế cho bệnh nhân mỗi 2 giờ để đảm bảo sức khỏe Đồng thời, cần động viên và trấn an bệnh nhân để họ cảm thấy an tâm trong quá trình điều trị.
Theo dõi dấu hiệu sinh tồn, đặc biệt là huyết áp, là rất quan trọng Tần suất đo huyết áp có thể thay đổi từ 15 phút đến 2 giờ, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Hút đờm dãi khi có ứ đọng đờm dãi
Giữ ấm cho cơ thể người bệnh là rất quan trọng Cần đảm bảo chế độ ăn uống đủ năng lượng, giàu vitamin, và hạn chế muối dưới 5g/ngày, đồng thời giảm thiểu mỡ và chất béo động vật Nên kiêng rượu, thuốc lá và trà đặc Nếu người bệnh không thể nuốt, cần đặt sonde dạ dày để nuôi dưỡng.
Tránh các yếu tố kích thích cho người bệnh
Cơ sở thực tiễn
2.2.1 Tình hình đột quỵ trên Thế giới và Việt Nam 2.2.1.1.Thế giới
Theo thống kê của WHO, đột quỵ là một trong mười nguyên nhân gây tử vong cao nhất, đứng thứ ba sau bệnh tim mạch và ung thư Tại Hoa Kỳ, khoảng 500.000 người bị đột quỵ mỗi năm, trong đó 1/3 tử vong và 2/3 sống sót trở thành tàn tật Tỷ lệ tử vong trong tháng đầu chiếm 30 - 40% Năm 2009, WHO ước tính có 2,9 triệu người chết vì đột quỵ tại châu Á, trong đó có 1,3 triệu người ở Trung Quốc, 448.000 người ở Ấn Độ và 390.000 người ở các nơi khác Tỷ lệ người bệnh được điều trị đột quỵ là 40% ở Trung Quốc, 11% ở Ấn Độ và 10% ở Philippines.
Quốc là 16%, Indonesia là 8%, Việt Nam là 7%, Thái Lan là 6%, Malaysia là 2% [9]
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận hơn 200.000 ca đột quỵ, trong đó hơn 50% dẫn đến tử vong và 90% người sống sót phải đối mặt với di chứng thần kinh và vận động Nghiên cứu của Lê Thị Hương cho thấy tỷ lệ mắc đột quỵ ở Việt Nam đang ở mức cao, với sự chênh lệch giữa các tỉnh: Cần Thơ có tỷ lệ cao nhất, trong khi Gia Lai có tỷ lệ thấp nhất Tỷ lệ mắc trung bình toàn quốc là 1,62%.
Biểu đồ 2.1 Tỷ lệ hiện mắc đột quỵ não theo tỉnh/thành phố Việt Nam năm 2013 - 2014
2.2.2 Tình hình di chứng và tàn tật do đột quỵ 2.2.2.1 Thế giới
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ 1/3 đến 2/3 người bệnh sống sót sau đột quỵ sẽ trở thành tàn tật vĩnh viễn Hakett cũng cho biết rằng 61% người sống sót sau tai biến mạch não (TBMNN) để lại di chứng, trong đó 50% phải phụ thuộc vào người khác trong sinh hoạt hàng ngày Tại Pháp, 50% trường hợp tàn phế là do đột quỵ.
Theo David [18] các di chứng thường gặp trong bộ máy vận động bao gồm:
Đau khớp vai bên liệt do không cử động được hết tầm chiếm 45% người bệnh liệt nửa người
Gập khớp khuỷu do cơ gập khuỷu ngắn lại chiếm 73%
Gập khớp cổ tay ở phía lòng bàn tay do mất chức năng gập phía lưng bàn tay và duỗi các ngón tay chiếm 92%
Quay sấp cổ tay bên liệt chiếm 75%
Hiện tại, Việt Nam có khoảng 486.000 người sống sót sau đột quỵ, nhưng chỉ có 25-30% trong số họ có thể tự đi lại và phục vụ bản thân Khoảng 20-25% gặp khó khăn trong việc di chuyển và cần sự hỗ trợ từ người khác, trong khi 15-25% hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc của người khác.
Mặc dù tỷ lệ tử vong do đột quỵ tại Việt Nam đã giảm khoảng 17% từ năm 2013 đến nay, nhưng số lượng người bệnh bị tàn tật do đột quỵ lại tăng mạnh, chiếm đến 90% Những di chứng nặng nề bao gồm liệt chi, liệt nửa người, viêm phổi, co cứng gân cơ, suy giảm trí nhớ, rối loạn tâm thần dạng trầm cảm, và loét vùng xương cùng - cụt do nằm lâu.
2.2.3 Thực trạng chăm sóc phục hồi chức năng vận động tư thế sớm cho người bệnh đột quỵ
Nghiên cứu của Motegi A và cộng sự cho thấy, sau hai năm từ đột quỵ đầu tiên, 62% người sống sót có thể độc lập hoàn toàn trong sinh hoạt hàng ngày nếu người chăm sóc chính của họ nắm vững kiến thức về phục hồi chức năng sau đột quỵ.
Nghiên cứu của Nakayama H và cộng sự cho thấy, sau 3 tháng truyền thông chương trình phục hồi chức năng cho 220 người chăm sóc chính của bệnh nhân đột quỵ, có 68% người chăm sóc đã nắm vững cách lăn trở bệnh nhân sang bên lành và bên liệt Đặc biệt, 70% trong số họ biết cách hướng dẫn bệnh nhân ngồi dậy và đứng lên.
Chopra J.S và cộng sự đã thực hiện một chương trình truyền thông về phục hồi chức năng cho bệnh nhân đột quỵ trong 37 ngày Kết quả cho thấy 72% người chăm sóc nhận thức được tầm quan trọng của việc tiến hành phục hồi chức năng sớm, ảnh hưởng đến mức độ độc lập trong sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân Ngoài ra, 63% người chăm sóc thường xuyên theo dõi sắc mặt của bệnh nhân trong quá trình tập phục hồi chức năng.
Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Văn Lệ tại Hà Đông năm 2015, kiến thức của người chăm sóc chính về việc xoay trở người bệnh chỉ đạt 37,5% Hơn nữa, kiến thức của người thân về tư thế nằm đúng cho người bệnh cũng tương đối thấp.
Nghiên cứu của tác giả Hoàng Ngọc Thắm chỉ ra rằng chỉ có 10% bệnh nhân được hướng dẫn về tư thế nằm đúng trên giường, trong khi đó, tỷ lệ người thân có kiến thức về việc này chỉ đạt 18,2%.
Nghiên cứu của tác giả Hoàng Ngọc Thắm cho thấy rằng 73,1% điều dưỡng viên có kiến thức đạt về chăm sóc người bệnh đột quỵ giai đoạn cấp, trong khi 26,9% không đạt Đặc biệt, chỉ có 67,2% điều dưỡng viên nắm vững kiến thức về tổn thương thứ cấp, những biến chứng thường gặp nếu bệnh nhân không được chăm sóc kịp thời và đúng cách.
Nghiên cứu của Mai Thọ Truyền và cộng sự (2010) cho thấy mức độ phục hồi của bệnh nhân đột quỵ sau ra viện cao gấp 6,56 lần khi được chăm sóc bởi người thân Theo Nguyễn Xuân Nghiên và cộng sự, chương trình phục hồi chức năng (PHCN) dựa vào cộng đồng giúp 43,5% người tàn tật hội nhập xã hội Tại ba tỉnh Thái Bình, Nam Hà, và Hòa Bình, nghiên cứu về nhận thức nhu cầu của người tàn tật cho thấy 75,5% cải thiện sức khỏe và 54,4% có khả năng tự chăm sóc bản thân hơn sau khi tham gia chương trình PHCN Cao Minh Châu và cộng sự cũng ghi nhận rằng 81,4% bệnh nhân liệt nửa người sử dụng dụng cụ PHCN có tình trạng tàn tật cải thiện rõ rệt, giúp phòng ngừa các di chứng nặng nề.
2.2.3.3 Thực trạng chăm sóc PHCN vận động tư thế sớm cho người bệnh đột quỵ tại Thái Nguyên
Thái Nguyên, trung tâm của vùng trung du và miền núi phía Bắc, đã chứng kiến sự cải thiện đáng kể trong đời sống của người dân trong những năm gần đây Tuy nhiên, tỷ lệ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt là đột quỵ, đang gia tăng.
Theo nghiên cứu của Lê Thị Hương và cộng sự (2013-2014), tỷ lệ hiện mắc đột quỵ toàn quốc là 1,62%, trong khi Thái Nguyên ghi nhận tỷ lệ 0,54% Thái Nguyên là một trong những tỉnh có tỷ lệ người mắc tăng huyết áp (THA) cao, điều này góp phần làm gia tăng nguy cơ đột quỵ Đột quỵ được định nghĩa là tình trạng bệnh lý đột ngột, cấp tính, ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương do giảm cung cấp máu tới não Các triệu chứng bao gồm liệt nửa người, tê bì, rối loạn cảm giác, khó nói hoặc khó nhìn, và có thể kèm theo hôn mê hoặc rối loạn tri giác.
Bệnh thường xảy ra đột ngột, có thể kèm theo các dấu hiệu như đau đầu và buồn nôn Trong thời gian ngắn, người bệnh có thể bị liệt hoàn toàn nửa người, với liệt nửa người là dấu hiệu phổ biến nhất Việc phục hồi chức năng cần được thực hiện toàn diện và sớm, tùy thuộc vào giai đoạn tiến triển của bệnh Chăm sóc trong giai đoạn cấp tính rất quan trọng, và phục hồi chức năng cần được tiến hành ngay Cần theo dõi sát sao tình trạng thần kinh và các chức năng sinh tồn như huyết áp, nhịp mạch, thân nhiệt và nhịp thở Một số bệnh nhân nặng có thể cần được theo dõi tại các phòng điều trị đặc biệt Ngoài ra, sự tham gia tích cực của người điều dưỡng, bệnh nhân và gia đình trong việc chăm sóc như chế độ ăn uống, tập luyện và sinh hoạt là rất cần thiết.
THỰC TRẠNG CHĂM SÓC PHCN VẬN ĐỘNG TƯ THẾ SỚM CHO NGƯỜI BỆNH ĐỘT QUỴ TẠI KHOA NỘI TIM MẠCH BỆNH VIỆN GANG THÉP THÁI NGUYÊN NĂM 2018
Thực trạng chăm sóc PHCN vận động sớm cho người bệnh đột quỵ 25 3.2 Ưu điểm và tồn tại
Bệnh viện Gang Thép là Bệnh viện đa khoa hạng II có quy mô 450 giường bệnh Tổng số cán bộ, y, bác sỹ và nhân viên là 377 người; trong đó,
Bệnh viện có 151 nhân viên có trình độ đại học, trong đó có 82 bác sĩ, bao gồm 13 bác sĩ chuyên khoa II, 13 thạc sĩ và 21 bác sĩ chuyên khoa I Hàng năm, Ban Giám đốc Bệnh viện cử bác sĩ và điều dưỡng viên tham gia các khóa học chuyên khoa tại các trung tâm đào tạo và bệnh viện hàng đầu ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Nam Định nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn Bệnh viện cũng chú trọng cải thiện tinh thần phục vụ và giảm phiền hà cho bệnh nhân, đồng thời đã tăng cường thêm 13 bàn khám tại Khoa khám bệnh.
Chăm sóc khách hàng là yếu tố quan trọng trong việc tiếp đón và hướng dẫn thủ tục cho bệnh nhân và người nhà, từ đó nâng cao sự hài lòng của họ Số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị tại bệnh viện ngày càng gia tăng, với trung bình khoảng 88.000 lượt mỗi năm Để đáp ứng nhu cầu này, bệnh viện đã cải tạo cơ sở vật chất và đầu tư vào trang thiết bị y tế hiện đại nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Bệnh viện không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng khám chữa bệnh mà còn đặc biệt quan tâm đến việc cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh Trong những năm gần đây, bệnh viện đã cử cán bộ tham gia học đại học điều dưỡng và các chuyên khoa điều dưỡng.
1 tại trường Đại học Điều dưỡng Nam Định luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Khoa nội tim mạch bệnh viện Gang Thép gồm 23 cán bộ, trong đó có 7 bác sĩ và 15 điều dưỡng cùng 1 hộ lý Đội ngũ y tế tại đây chuyên trách khám, điều trị và chăm sóc cho bệnh nhân mắc bệnh tăng huyết áp, các bệnh lý tim mạch và bệnh đột quỵ.
Theo quyết định số 86/QĐ-KCB ngày 15 tháng 7 năm 2014 của Cục trưởng cục quản lý, khám chữa bệnh, Bộ y tế, việc khám và điều trị cho bệnh nhân đột quỵ não tại bệnh viện ở Việt Nam được thực hiện nghiêm ngặt nhằm phát hiện và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời Với sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh lý như tim mạch, tiểu đường và tăng huyết áp, việc vận động sớm đóng vai trò quan trọng trong phục hồi sức khỏe và ngăn ngừa biến chứng Người bệnh cần được hỗ trợ thay đổi tư thế thường xuyên để tránh loét da, và kế hoạch tập luyện cần được điều chỉnh theo mức độ bệnh Tại khoa PHCN, việc tập vận động sớm được thực hiện kết hợp với các hoạt động điều trị khác, đảm bảo người bệnh được nằm đúng tư thế để tránh biến dạng Qua quan sát, chỉ có 26,7% điều dưỡng thực hiện đúng quy trình hỗ trợ người bệnh, trong khi 73,3% hướng dẫn người nhà thực hiện Việc giúp người bệnh ngồi dậy và di chuyển chủ yếu phụ thuộc vào sự hỗ trợ của người thân, cho thấy cần nâng cao kỹ năng của điều dưỡng trong việc chăm sóc bệnh nhân đột quỵ.
Việc thực hiện phục hồi chức năng vận động sớm cho bệnh nhân đột quỵ cần sự hỗ trợ từ gia đình dưới sự hướng dẫn của điều dưỡng Điều dưỡng thường xuyên nhắc nhở bệnh nhân trong suốt thời gian nằm viện và kết hợp với quá trình khám bệnh cùng bác sĩ Tuy nhiên, việc giám sát quá trình này chủ yếu do điều dưỡng có trình độ đại học và kinh nghiệm, chiếm 40%.
Chăm sóc toàn diện và phục hồi chức năng vận động sớm cho bệnh nhân đột quỵ là rất quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả điều trị Tuy nhiên, trong khoa điều dưỡng, nhiệm vụ này chủ yếu phụ thuộc vào kỹ thuật viên từ khoa phục hồi chức năng, điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
3.2 Ưu điểm và tồn tại:
- Khoa nội tim mạch bệnh viện Gang Thép Thái Nguyên gồm 7 bác sỹ
15 điều dưỡng, 1 hộ lý Hàng ngày người bệnh được bác sỹ và điều dưỡng đi buồng thăm khám
Mỗi bệnh nhân đều có hồ sơ bệnh án được theo dõi liên tục, trong đó bác sĩ sẽ ghi chép đầy đủ nhận xét sau mỗi lần khám.
- Người bệnh đến khám lần đầu đều đươc thăm khám và làm xét nghiệm đầy đủ
- Bệnh viện đã có trang thiết bị phục vụ cho công tác thăm khám và chẩn đoán bệnh
- Điều dưỡng được bệnh viện liên tục cử đi học, tập huấn để nâng cao trình độ và nâng cao hiệu quả chăm sóc
Mặc dù tỷ lệ tử vong do đột quỵ đã giảm, nhưng các biến chứng sau đột quỵ vẫn còn phổ biến Nhiều bệnh nhân phải điều trị ngoại trú, tuy nhiên, công tác quản lý, tư vấn và theo dõi họ vẫn gặp nhiều khó khăn.
Đội ngũ cán bộ y tế hiện đang thiếu hụt, dẫn đến việc nhân viên phải kiêm nhiệm nhiều công việc Bác sĩ không chỉ khám bệnh mà còn điều trị cho cả bệnh nhân nội trú và ngoại trú Điều dưỡng vừa tiếp đón bệnh nhân, vừa thực hiện y lệnh chăm sóc, hướng dẫn tập luyện, tư vấn chế độ dinh dưỡng và giáo dục sức khỏe.
- Tỷ lệ điều dưỡng thực hiện PHCN vận động tư thế sớm cho người bệnh dưới 50%
- Điều dưỡng chưa có kỹ thuật PHCN vận động tư thế sớm cho người bệnh
- Người bệnh sợ đau, ngại vận động
- Số lượng người bệnh thường xuyên đông; do vậy, cường độ làm việc của điều dưỡng rất căng thẳng
Thủ tục hành chính phức tạp khiến cán bộ y tế không có đủ thời gian để thực hiện đầy đủ nhiệm vụ hướng dẫn phục hồi chức năng và vận động sớm cho bệnh nhân.
- Điều dưỡng vẫn còn phụ thuộc rất nhiều vào bác sĩ, chức năng độc lập của điều dưỡng còn hạn chế
- Người bệnh không được thường xuyên giám sát về PHCN vận động tư thế sớm
Người bệnh cần được tư vấn đầy đủ về mục đích và hiệu quả của công tác phục hồi chức năng vận động tư thế sớm để hiểu rõ hơn về quy trình này.
3.3 Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc PHCN vận động tư thế sớm cho người bệnh đột quỵ Để nâng cao hiệu quả chăm sóc PHCN vận động tư thế sớm cho người bệnh đột quỵ tại khoa nội tim mạch bệnh viện Gang Thép Thái Nguyên, chúng tôi đưa ra một số đề xuất có tính khả thi như sau:
3.3.1 Đối với bệnh viện và cán bộ y tế
- Nghiên cứu để bổ sung thêm nhân lực phục vụ cho công tác chăm sóc toàn diện cho người bệnh
- Nghiên cứu giảm bớt thủ tục hành chính để điều dưỡng có thời gian giúp người bệnh vận động tư thế sớm
- Mở các lớp tập huấn cho điều dưỡng về kỹ năng PHCN vận động sớm cho người bệnh đột quỵ
- Đưa PHCN vận động tư thế sớm cho người bệnh đột quỵ vào chăm sóc hàng ngày
- Liên tục cử điều dưỡng đi học để nâng cao trình độ chuyên môn
Điều dưỡng trưởng khoa làm việc chặt chẽ với điều dưỡng chăm sóc để lập kế hoạch giám sát việc thực hiện phục hồi chức năng (PHCN) vận động tư thế sớm cho cả điều dưỡng và người bệnh.
- Điều dưỡng phải được đào tạo nhắc lại 1 lần/năm về PHCN vận động tư thế sớm cho người bệnh đột quỵ
- Giáo dục sức khỏe giúp người bệnh hiểu được mục đích và hiệu quả PHCN vận động tư thế sớm
Thành lập câu lạc bộ người bệnh đột quỵ nhằm khuyến khích và giới thiệu những người bệnh sau đột quỵ tham gia vào cộng đồng, tạo ra một môi trường hỗ trợ và chia sẻ kinh nghiệm.
