(Luận văn) thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính của viện kiểm sát nhân dân từ thực tiễn tỉnh đắk lắk

Thực hiện pháp luật có thể là một xử sự có tính chủ động, được tiến hành bằng một thao tác nhất định nhưng đó cũng có thể là một xử sự có tính thụ động, tức là không tiến hành vượt xử sự

Trang 1

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ PHẠM HUY LONG

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN HÀNH CHÍNH CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

Trang 2

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ PHẠM HUY LONG

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN HÀNH CHÍNH CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan bài luận này do em hoàn thành, những số liệu, thông tin trong bài luận văn này là hoàn toàn chuẩn xác, trung thực, gắn với địa phương mà em nghiên cứu

Đắk Lắk, ngày tháng năm 2020

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Phạm Huy Long

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành gửi lời cảm ơn thầy giáo hướng dẫn, cơ quan, gia đình bạn bè đã trực tiếp hướng dẫn em thực hiện đề tài nghiên cứu, tạo điều kiện tốt nhất cho em có thể hoàn thiện luận văn một cách thuận lợi Đồng thời em xin gửi lời cảm ơn tới tất cả các thầy cô nhà trường đã trang bị cho em những kiến thức cơ bản vững chắc làm nền tảng để hoàn thành bài luận này

Cảm ơn các anh/chị trong VKSND Tỉnh Đắk Lắk đã tạo điều kiện cung cấp nhiều số liệu, tài liệu để em hoàn thành bài luận đúng tiến độ

Em xin chân thành cảm ơn!

Trang 5

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CÁM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT PHẦN MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN HÀNH CHÍNH CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN 5 1.1 Khái niệm, đặc điểm thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính 5 1.2 Nội dung, hình thức thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính 8 1.3 Qui trình, thủ tục thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính 10 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ

án hành chính 23 CHƯƠNG 2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN HÀNH CHÍNH TẠI TỈNH ĐẮK LẮK 29 2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội và tổ chức của Viện kiểm sát nhân dân ở tỉnh Đắk Lắk 29 2.2 Thực trạng xét xử các vụ án hành chính tại tỉnh Đắk Lắk 39 2.3 Thực tiễn thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính ở VKSND tỉnh Đắk Lắk 49 2.4 Đánh giá việc thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính ở tỉnh Đăk Lắk 53

Trang 6

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN HÀNH

CHÍNH CỦA VKSND TỪ THỰC TIỄN TỈNH ĐẮK LẮK 60

3.1 Phương hướng chung 60

3.2 Các giải pháp 61

KẾT LUẬN 72

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 73

Trang 8

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Khiếu nại, khiếu kiện hành chính ngày càng phổ biến và phức tạp, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay Điều này làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống, đảm bảo tính pháp chế Xã hội Chủ nghĩa, trật tự và an toàn

xã hội Chính vì vậy gỉai quyết vụ án hành chính một cách kịp thời, thấu đáo

và triệt để là một yêu cầu bức thiết, góp phần đảm bảo sự trong sạch và đời sống yên bình cho người dân Để làm nên thành công của việc giải quyết vụ

án Hành chính thì Viện kiểm sát nhân dân đóng vai trò không nhỏ đưa tới thành công của giải quyết vụ án.Hoạt động thực thi pháp luật về kiếm sát xét

xử có ý nghĩa lớn lao trong việc tạo nên vai trò đắc lực của Viện kiểm sát, góp phần giữ vững vai trò, vị trí của viện kiểm sát Thông qua hoạt động này, Viện kiểm sát nhân dân thể hiện rõ vai trò và sức mạnh cũng như những ưu điểm vốn có của mình

Trong những năm qua, hoạt động thực hiện pháp luật về kiểm sát họat động xét xử đạt được nhiều thành tựu, kết quả đáng quý, tuy nhiên bên cạnh

đó có rất nhiều nhược điểm tồn tại cần phải giải quyết Chẳng hạn như: hệ thống pháp luật còn nhiều kẽ hở; quy trình, cơ chế, hình thức thực hiện pháp luật chưa đảm bảo; trình độ kiểm sát viên chưa cao, còn nhiều bất cập cả về trình độ, năng lực cũng như phẩm chất; chế độ đãi ngộ chưa xứng đáng Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, sau đây em sẽ tập trung đi sâu

nghiên cứu và phân tích làm rõ đề tài: “Thực hiện pháp luật về kiểm sát xét

xử các vụ án hành chính của Viện kiểm sát nhân dân từ thực tiễn Tỉnh Đắk Lắk” nhằm góp thêm những nhìn nhận khách quan, đa chiều về vấn đề,

đặc biệt là rút ra được những pháp, định hướng hoàn thiện nhằm ngày một nâng cao và hoàn thiện vai trò của Viện kiểm sát tỉnh Đắk Lắk nói riêng và

Trang 9

toàn bộ hệ thống Viện kiểm sát nhân dân nói chung

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Những công trình nghiên cứu đã được công bố có liên quan đến đề tài như:

Luận án Tiến sĩ, Lê Quyên Hà (2017) về Thực hiện pháp luật về khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn các tỉnh Tây nguyên; Luận văn thạc sỹ, Nguyễn Thị Hoàng Liên (2014) về Xét xử án hành chính qua thực tiễn tỉnh Lào Cai; Luận văn thạc sỹ, Nguyễn Đức Chính (2014) về Thẩm quyền xét xử của Tòa hành chính theo Luật tố tụng hành chính Việt Nam; Luận văn thạc sỹ, Võ Thị Hương trà (2019) về Trình tự, thủ tục xét xử vụ án hành chính từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk

Qua đó, các công trình đã làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản các chức năng, nhiệm vụ của Tòa án, Viện kiểm sát trong tố tụng Hành chính, đánh giá việc thực hiện chức năng của hoạt động kiểm sát trong tố tụng vụ án hành chính nói chung, hay trong một lĩnh vực xét xử các vụ án hành chính cụ thể Các công trình chủ yếu nghiên cứu về thực hiện vai trò kiểm sát, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống về quy định và việc thực hiện pháp luật của Viện kiểm sát nhân dân nói chung, của Viện kiểm sát nhân dân

ở địa phương cụ thể nói riêng Do vậy, tên đề tài được chọn nghiên cứu

“Thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính của Viện kiểm sát nhân dân từ thực tiễn Tỉnh Đắk Lắk” không bị trùng lắp với đề tài được nghiên cứu trước đó Vấn đề được nghiên cứu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong bối cảnh tích cực thực hiện cải cách tư pháp theo Chiến lược của Đảng, Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích, nhiệm vụ của luận văn là:

Trang 10

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lí luận về thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính và thực tiễn kiểm sát tại Viện kiểm sát nhân dân tại Tỉnh Đắk Lắk để đưa ra các quan điểm và giải pháp đảm bảo thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính nói chung

Phân tích, luận giải một số vấn đề lí luận về thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính của Viện kiểm sát nhân dân Tỉnh Đắk Lắk

Phân tích, đánh giá thực trạng, thực tiễn thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính của Viện kiểm sát nhân dân Tỉnh Đắk Lắk

Đề xuất các quan điểm, giải pháp đảm bảo và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính của Viện kiểm sát nhân dân Tỉnh Đắk Lắk

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Về đối tượng: các vụ án hành chính tại Tỉnh Đắk Lắk

Về không gian: Các Viện kiểm sát nhân dân tại Tỉnh Đắk Lắk

Về thời gian: 3 năm, từ năm 2017 – 2019

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn đã sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác- LêNin, tư tưởng Hồ Chí Minh

về nhà nước và pháp luật với các phương pháp nghiên cứu cụ thể như so sánh, phân tích, tổng hợp, thống kế để phục vụ cho hoạt động nghiên cứu luận văn

Cụ thể: Chương 1 sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, Chương 2 sử dụng phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp còn tại Chương 3, sử dụng phương pháp tổng hợp là chính

6 Ý Nghĩa lý luận và thực tiễn

Luận văn là một công trình nghiên cứu cụ thể, hoàn thiện, có những đóng góp như sau:

Trang 11

Thứ nhất, góp phần làm rõ 1 số vấn đề lí luận về thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính của Viện kiểm sát nhân dân

Thứ hai,cung cấp và nêu ra được thực trạng thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính của Viện kiểm sát nhân dân Tỉnh Đắk Lắk

Thứ ba là đề xuất các quan điểm, giải pháp bảo đảm hiệu quả, chất lượng thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án Hành chính của Viện

kiểm sát nhân dân Tỉnh Đắk Lắk

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài lời cam đoan, lời cảm ơn, phần mở đầu, danh mục từ viết tắt, danh mục bảng biểu, sơ đồ, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn chia làm 3 chương như sau:

- Chương 1 Những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính của Viện kiểm sát nhân dân

- Chương 2 Các yếu tố ảnh hưởng và Thực trạng thực hiện pháp luật

về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính tại tỉnh Đắk Lắk

- Chương 3 Phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính của Viện kiểm sát nhân dân từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk

Trang 12

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN HÀNH CHÍNH CỦA VIỆN

KIỂM SÁT NHÂN DÂN

1.1 Khái niệm, đặc điểm thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các

vụ án hành chính

1.1.1 Khái niệm

Theo Giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật của Đại học Luật Hà

Nội năm 2016 thì “thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật” Tương tự

như vậy, Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của Khoa Luật -

Đại học quốc gia Hà Nội năm 2017 định nghĩa: “Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật” Định nghĩa nêu trên nhận được sự đồng thuận của nhiều tác giả

khi nghiên cứu về thực hiện pháp luật, ví dụ như: Tiến sĩ Nguyễn Minh Đoan trong cuốn Thực hiện và áp dụng pháp luật ở Việt Nam năm 2020 hay Tiến sĩ Ngọ Văn Nhân trong cuốn Xã hội học pháp luật năm 2018 Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Hồi thì các khái niệm nêu trên vẫn chưa thể hiện được đầy đủ nhất nội hàm của khái niệm về thực hiện pháp luật, lý do là:

(i) Không phải hành vi thực hiện pháp luật nào cũng phải là một quá

trình hoạt động, vì có những trường hợp thực hiện pháp luật chỉ là những hành vi đơn lẻ (ví dụ: Hành vi dừng lại trước đèn đỏ khi đi đường);

(ii) Không phải trong tất cả các trường hợp, chủ thể thực hiện pháp luật

đều nhằm mục đích đưa pháp luật vào cuộc sống, mà đa số các chủ thể đều nhằm thực hiện những mục đích riêng của mình, vì những hành vi hợp pháp được thực hiện trong trường hợp chủ thể chưa hoặc không nhận thức được tại

Trang 13

sao phải làm như vậy hoặc do kết quả của việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước hoặc do sợ bị áp dụng các biện pháp đó thì không thể coi là có mục đích đưa các quy định của pháp luật đi vào cuộc sống

Do vậy, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hồi cho rằng: “Thực hiện pháp luật là hành vi (hành động hoặc không hành động) hợp pháp của chủ thể có năng lực hành vi pháp luật” Trong cuốn Lý luận Nhà nước và pháp luật năm 2009, khi

định nghĩa về thực hiện pháp luật, Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hồng Thái và Phó

Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Văn Mậu cũng không đề cập đến yếu tố “có mục đích” của các chủ thể pháp luật

Từ những phân tích trên có thể rủ ra định nghĩa: Thực hiện pháp luật (THPL) là hành vi của chủ thể (hành động hoặc không hành động) được tiến hành phù hợp với quy định, với yêu cầu của pháp luật, tức là không trái, không vượt quá khuôn khổ mà pháp luật đã quy định Thực hiện pháp luật có thể là một xử sự có tính chủ động, được tiến hành bằng một thao tác nhất định nhưng đó cũng có thể là một xử sự có tính thụ động, tức là không tiến hành vượt xử sự bị pháp luật cấm.1

Thực hiện pháp luật trong kiểm sát việc xét xử vụ án hành chính là hành vi xử xự của chủ thể trong kiểm sát xét xử, nhằm đảm bảo tính công bằng, nghiêm minh của kiểm sát xét xử hành chính, bảo vệ quyền lợi của các chủ thể, cá nhân liên quan trong lĩnh vực hành chính

1.1.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử vụ án Hành chính

▪ Thực hiện pháp luật bằng hành vi: hành vi là phương thức tồn tại

của con người, được hình thành trên cơ sở nhận thức và được biểu hiện bằng hành động hoặc không hành động trên thực tế Coi thực hiện pháp luật bằng

1 luat-la-gi-121777

https://nganhangphapluat.thukyluat.vn/tu-van-phap-luat/linh-vuc-khac/thuc-hien-phap-luan van tot nghiep download https://nganhangphapluat.thukyluat.vn/tu-van-phap-luat/linh-vuc-khac/thuc-hien-phap-luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 14

hành vi vì như vậy mới có cơ sở để gắn với chế độ trách nhiệm, trách nhiệm pháp lý của chủ thể

▪ Thực hiện pháp luật phải đảm bảo các yêu cầu theo quy định pháp luật: thực hiện pháp luật tố tụng hành chính trước hết và cơ bản là thực

hiện các quyền, nghĩa vụ pháp lý được pháp luật quy định đối với chủ thể Việc thực hiện pháp luật trên từng lĩnh vực của đời sống pháp lý là khác nhau

=> Pháp luật tố tụng hành chính cần đưa ra yêu cầu cho từng lĩnh vực:

về nhận thức với nội dung pháp luật, về thời hạn, an ninh xã hội…

▪ Thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích cụ thể: mục đích

thực hiện pháp luật tố tụng hành chính của chủ thể là phạm trù mang tính cơ quan và tùy thuộc từng lĩnh vực, hình thức thực hiện pháp luật mà mục đích không giống nhau, có tính rõ ràng đảm bảo thực hiện pháp luật có tác dụng lâu dài

=> Mục đích trước hết: đáp ứng nhu cầu của các chủ thể

▪ Thực hiện pháp luật thông qua quan hệ pháp luật: quan hệ pháp

luật tố tụng hành chính là sản phẩm của việc thực hiện pháp luật tố tụng hành chính và ngược lại quan hệ pháp luật là môi trường, điều kiện cần thiết cho quá trình thực hiện pháp luật

▪ Quá trình thực hiện pháp luật được đảm bảo bằng các biện pháp của Nhà nước: vì pháp luật là sản phẩm của Nhà nước tạo nên Trong xã

hội, pháp luật thể hiện ý chí số đông Nhân dân lao động

=> Việc pháp luật được tôn trọng và thực thi nghiêm minh là yêu cầu khách quan đặt ra từ chính đời sống xã hội, từ sự mong muốn của Nhà nước cũng như nguyện vọng chung của đa số Nhân dân lao động

▪ Chính sự đảm bảo của Nhà nước mới làm cho pháp luật tố tụng hành chính, kiểm sát xét xử các VAHC có môi trường thực thi bình đẳng, công bằng về quyền, nhiệm vụ pháp lý

Trang 15

▪ Việc đảm bảo có thể là đảm bảo chung (đảm bảo pháp lý,tổ chức,

xã hội) hoặc xuất phát từ đặc tính các quan hệ xã hội được pháp luật tố tụng hành chính điều chỉnh hoặc tùy vào chủ thể chịu sự tác động của pháp luật mà Nhà nước đưa ra biện pháp phù hợp

1.2 Nội dung, hình thức thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các

vụ án hành chính

Về hình thức thực hiện pháp luật, căn cứ vào các yêu cầu của các quy phạm pháp luật, Giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật của Trường Đại học Luật Hà Nội (do NXB Công an nhân dân phát hành năm 2010) đã chia thực hiện pháp luật thành 4 hình thức sau:

- Tuân theo (tuân thủ) pháp luật kiểm sát xét xử các VAHC: là hình thức tuân thủ pháp luật tố tụng trong kiểm sát xét xử, các chủ thể pháp luật tố tụng hành chính kiềm chế, không tiến hành các hoạt động mà pháp luật cấm Những quy phạm pháp luật cấm đoán được thực hiện ở hình thức này

- Thi hành (chấp hành) pháp luật kiểm sát xét xử VAHC: là hình thức thực hiện pháp luật trong tố tụng về kiểm sát xét xử các VAHC, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện các nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực Những quy phạm pháp luật bắt buộc (những quy phạm quy định nghĩa vụ phải thực hiện những hành vi tích cực nhất định) được thực hiện ở hình thức này

- Sử dụng (vận dụng) pháp luật kiểm sát xét xử VAHC: là hình thức thực hiệnpháp luật tố tụng hành chính để kiểm sát xét xử VAHC, trong đó các chủ thể pháp luật tố tụng hành chính thực hiện quyền, tự do pháp lý của mình (những hành vi mà pháp luật cho phép chủ thể thực hiện) Những quy phạm pháp luật quy định về các quyền và tự do pháp lý của các tổ chức, cá nhân được thực hiện ở hình thức này

Trang 16

- Áp dụng pháp luật: là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó nhà nước (thông qua các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyềnm là Viện kiểm sát) tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định của pháp luật; hoặc tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật để tạo ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật

cụ thể Ở hình thức này, các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định của pháp luật luôn có sự can thiệp của cơ quan nhà nước hay các cá nhân có thẩm quyền

Nếu như tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật và sử dụng pháp luật tố tụng hành chính là những hình thức mà mọi chủ thể pháp luật đều có thể thực hiện thì áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật chỉ dành cho các

cơ quan nhà nước hay cá nhân có thẩm quyền Áp dụng pháp luật tố tụng hành chính về kiểm sát xét xử VAHC được xem là hoạt động thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước; nó vừa là một hình thức thực hiện pháp luật, vừa là một giai đoạn mà các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành tổ chức cho các chủ thể pháp luật khác thực hiện các quy định pháp luật Do đó,

áp dụng pháp luật là một hình thức rất quan trọng, phức tạp của thực hiện pháp luật

Việc phân chia thành 4 hình thức thực hiện pháp luật nêu trên chỉ có tính chất tương đối, có ý nghĩa chính về mặt lý luận bởi các hình thức thực hiện pháp luật tố tụng hành chính về kiểm sát xét xử các VAHC nêu trên trong thực tiễn không tồn tại riêng lẻ, mà thường được tiến hành đồng thời, chúng “lồng chứa” vào nhau, hình thức này lại bao gồm cả hình thức khác khi các chủ thể thực thi quyền, nghĩa vụ của mình trong từng mối quan hệ pháp luật Chẳng hạn, hành vi áp dụng pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm pháp luật về viên chức cần phải tuân thủ, chấp hành các

Trang 17

quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, mức xử phạt theo đúng quy định của pháp luật

1.3 Qui trình, thủ tục thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ

án hành chính

Để thực hiện tốt kiểm sát việc tuân theo pháp luật tố tụng hành chính trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính, mỗi KSV cần phải nắm vững quy định của pháp luật và chú trọng những hoạt động cần thiết trước phiên tòa, tại phiên tòa và sau khi kết thúc phiên tòa Quy trình thủ tục kiểm sát xét xử

VAHC lần lượt như sau:

➢ Hoạt động của Kiểm sát viên trước khi mở phiên tòa xét xử VAHC

Thứ nhất, xem xét việc thực hiện các thủ tục tố tụng của Toà án

Khi nhận được các văn bản tố tụng KSV phải nghiên cứu kỹ thông báo thụ lý vụ án, quyết định đưa vụ án ra xét xử, quyết định áp dụng biện pháp thu thập chứng cứ, quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (nếu có), quyết định trưng cầu giám định (nếu có), xem xét hình thức, nội dung trong từng văn bản như ngày, tháng, năm ban hành, dấu, chữ ký của người có thẩm quyền ban hành các vấn đề tố tụng như: Thời hạn giải quyết vụ án, thủ tục lấy lời khai của các đương sự… có vi phạm tố tụng hay không? nếu có vi phạm thì phải thực hiện quyền kiến nghị yêu cầu Toà án khắc phục, sửa chữa (theo quy định tại khoản 1 Điều 76 Luật TTHC 2015 năm 2015)

Luật TTHC 2015 năm 2015 đã xác định “Đối thoại trong tố tụng hành chính” là một trong những nguyên tắc cơ bản, vì vậy: “Tòa án có trách nhiệm tiến hành đối thoại và tạo điều kiện thuận lợi để các đương sự đối thoại với nhau về việc giải quyết vụ án theo quy định của Luật này.” (Điều 20 Luật TTHC 2015)

Thứ hai, xem xét tổng thể toàn bộ nội dung vụ án

Trang 18

– Kiểm sát viên cần xác định tính hợp pháp của yêu cầu khởi kiện Việc xác định tính hợp pháp của yêu cầu khởi kiện được đặt ra ngay khi kiểm sát thụ lý, kiểm sát lập hồ sơ vụ án của Tòa án và trở thành nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình tố tụng Tính hợp pháp của yêu cầu khởi kiện được thể hiện ở các điểm sau:

+ Tư cách pháp lý của người khởi kiện, người đại diện, người được đương sự uỷ quyền tham gia tố tụng;

+ Thủ tục, điều kiện khởi kiện theo quy định tại Điều 30, Điều 31, Điều

32 và Điều 33 Luật TTHC 2015; các quy định của Luật Khiếu nại hoặc các tài liệu chứng minh cho việc đương sự đã khiếu nại nhưng không được người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại trả lời, biên lai nộp dự phí, án phí và các tài liệu liệu đương sự nộp cùng đơn khởi kiện;

+ Thời hiệu khởi kiện: Có được thực hiện theo quy định tại Điều 116 Luật TTHC 2015 không?

– Xác định tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khởi kiện, cụ thể:

+ Đối với quyết định hành chính bị khởi kiện, KSV phải nghiên cứu chi tiết ngày, tháng, năm ban hành, thẩm quyền ký quyết định, con dấu, chữ ký của người có thẩm quyền đối chiếu với các quy định của pháp luật để xem xét văn bản đó có phù hợp với quy định của pháp luật hay không?

+ Đối với hành vi hành chính bị khởi kiện, KSV phải nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật quy định về nhiệm vụ công vụ của cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước đang bị khởi kiện, để xác định hành vi hành chính đang bị khởi kiện có phù hợp với quy định của pháp luật hay không?

– Xác định nội dung tranh chấp, quan hệ tranh chấp, nội dung yêu cầu của những người tham gia tố tụng khác, xác định tính hợp pháp, tính có căn

Trang 19

cứ của các yêu cầu này Việc xác định nội dung quan hệ tranh chấp cũng đồng thời với việc xác định tư cách của người khởi kiện, người bị kiện, người đại diện, người được uỷ quyền hoặc những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan

Thứ ba, đánh giá chứng cứ, xác định sự thật khách quan của vụ án

– Kiểm sát viên phải kiểm tra kỹ lưỡng từng loại nguồn chứng cứ và xác định nguồn chứng cứ, trình tự, thủ tục thu thập chứng cứ theo đúng quy định của pháp luật (nghĩa là nguồn chứng cứ và chứng cứ phải được thu thập theo quy định tại các điều 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92 của Luật TTHC 2015) Đây là khâu công tác hết sức quan trọng và dễ bị sai sót mà KSV cấp

sơ thẩm thường hay mắc phải do thiếu kinh nghiệm hoặc do nhận thức chưa đúng về tính chất và tầm quan trọng của khâu công tác này

– Xác định chứng cứ có trong hồ sơ đã đầy đủ để chứng minh cho yêu cầu của các đương sự tham gia vụ kiện chưa?

– Đối chiếu, phân tích các tài liệu, chứng cứ để làm rõ sự thật khách quan, bản chất trong quan điểm của từng đương sự và bản chất của mâu thuẫn trong nội dung vụ án cần được giải quyết

– Tập hợp, chuẩn bị những tài liệu, chứng cứ có giá trị chứng minh để

có quan điểm đúng về việc giải quyết vụ án

Thứ tư, làm rõ các vấn đề về áp dụng pháp luật

– Xem xét nguyên nhân dẫn đến việc cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ra quyết định hành chính (hoặc thực hiện hành vi hành chính) đang bị khởi kiện; quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khởi kiện gây thiệt hại gì cho người khởi kiện; các văn bản pháp luật nội dung điều chỉnh quan hệ pháp luật đang có tranh chấp là những văn bản nào…

Trang 20

– Xác định yêu cầu khởi kiện có được chấp nhận hay không, chấp nhận những vấn đề gì

– Đánh giá chứng cứ, xác định sự thật khách quan của yêu cầu khởi kiện trên cơ sở đối chiếu, phân tích các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, nghiên cứu kỹ quan điểm của các chủ thể tham gia tố tụng (thông qua bản trình bày quan điểm của họ và các lời khai do Toà án lập) để từ đó làm rõ sự thật khách quan của quan hệ đang có tranh chấp, cũng như những mâu thuẫn trong các lời trình bày, lời khai của các đương sự, trên cơ sở đó chuẩn bị lý lẽ, căn cứ pháp lý để bảo vệ hoặc bác bỏ các tài liệu cũng như yêu cầu của các đương sự

Thứ năm, xây dựng hồ sơ kiểm sát phải bao gồm các tài liệu phản ánh

đầy đủ hoạt động tiến hành tố tụng của Toà án nhân dân, VKSND và những người tham gia tố tụng khác, bắt đầu từ khi Viện kiểm sát nhận được văn bản thông báo thụ lý vụ án của Toà án nhân dân và kết thúc khi KSV hoàn thành việc kiểm sát bản án, quyết định do Toà án cùng cấp gửi đến Các tài liệu, chứng cứ cần có trong hồ sơ kiểm sát là: Đơn khởi kiện của đương sự, biên lai thu dự phí án phí sơ thẩm, quyết định hành chính bị khởi kiện (nếu đương sự khởi kiện hành vi hành chính thì hành vi này phải được nêu trong đơn khởi kiện); Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, lần hai (nếu có), các tài liệu thể hiện việc đương sự đã khiếu nại nhưng không được giải quyết, các tài liệu, chứng cứ do người bị khởi kiện cung cấp nhằm bác lại yêu cầu khởi kiện cũng như các tài liệu chứng minh cho yêu cầu phản tố của họ, các tài liệu do người

có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cung cấp… (những tài liệu, chứng cứ này cần được phô tô); Trích lục những lời trình bày hoặc khai nhận của những người tham gia tố tụng khác, nhưng phải bảo đảm tính đầy đủ, khách quan, toàn diện

Trang 21

Việc nhận hồ sơ và nghiên cứu hồ sơ vụ án để tham gia phien tòa phúc thẩm của VKS được thực hiện theo quy định tại Luật TTHC 2015 và điểm b khoản 1 Điều 2 Thông tư liên tịch số 03/2012 Việc nghiên cứu hồ sơ vụ án cần làm rõ các nội dung sau:

+ Xác định tính hợp pháp của kháng cáo, kháng nghị: Kiểm sát viên căn cứ vào các điều của Luật TTHC 2015 để xác định tính hợp pháp của kháng cáo, kháng nghị Trường hợp kháng cáo quá hạn thì phải xem xét, làm

rõ thời gian có trở ngại khách quan để chấp nhận việc kháng cáo

+ Xác định vi phạm pháp luật của bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị: Kiểm sát viên phải xuất phát từ nội dung yêu cầu của kháng cáo, kháng nghị để nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án mà Toà

án cấp sơ thẩm lấy làm căn cứ nhận định và đưa ra phán quyết; đánh giá tính hợp pháp, khách quan của bản án, quyết định thông qua việc xem xét tính hợp pháp, khách quan, đầy đủ của các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án

+ Xem xét những tài liệu và chứng cứ mới bổ sung ở thủ tục phúc thẩm

và xác định tính hợp pháp của những tài liệu chứng cứ mới đó có thật sự làm thay đổi việc áp dụng pháp luật khi giải quyết tranh chấp so với phán quyết của Toà án cấp sơ thẩm Trường hợp Viện kiểm sát kháng nghị thì Kiểm sát viên có trách nhiệm bổ sung tài liệu, chứng cứ để bảo vệ quan điểm kháng nghị theo quy định tại các điều 188, 189 Luật TTHC 2015

+ Nghiên cứu các văn bản pháp luật mà Toà án cấp sơ thẩm áp dụng để giải quyết vụ án, đối chiếu với các tình tiết khách quan của vụ án để xác định việc áp dụng pháp luật của Toà án cấp sơ thẩm đã phù hợp với quy định của pháp luật hay chưa

+ Trường hợp phát hiện kháng nghị của Viện kiểm sát không đủ căn cứ hoặc không phù hợp với các tình tiết khách quan của bản án, quyết định bị

Trang 22

kháng nghị thì Kiểm sát viên đề xuất với Lãnh đạo viện điều chỉnh kháng nghị (rút một phần hoặc toàn bộ kháng nghị theo quy định của pháp luật)

+ Lập hồ sơ kiểm sát: Hồ sơ kiểm sát ở thủ tục phúc thẩm cũng có những tài liệu tương tự như hồ sơ kiểm sát ở thủ tục sơ thẩm và có thêm bản

án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị, đơn kháng cáo, quyết định kháng nghị những tài liệu chứng cứ mới được bổ sung

+ Chuẩn bị đề cương hỏi: Việc xây dựng đề cương hỏi tiến hành như đối với việc xây dựng đề cương hỏi ở cấp sơ thẩm

+ Dự thảo ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án hành chính ở giai đoạn phúc thẩm Dự thảo ý kiến phải nêu được tính hợp pháp và tính có căn cứ của yêu cầu kháng cáo, nội dung và quan điểm nêu trong kháng nghị; xác định tính hợp pháp hoặc vi phạm pháp luật của bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị; ý kiến về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án hành chính Dự thảo

dự phiên toà phúc thẩm

Nghiên cứu hồ sơ vụ án hành chính cần làm rõ những nội dung trên là cần thiết, mỗi nội dung đều có tầm quan trọng của nó nhằm dảm bảo cho việc xét xử thuận lợi, không xảy ra sai sót Một bộ hồ sơ vụ án hành chính phải có đầy đủ nội dung trên, thiếu 1 tài liệu, hoạt động nào cũng không được vì tính quan trọng của nhữung tài liệu đó là ngang nhau Một khi hồ sơ nghiên cứu

vụ án đầy đủ, khao học thì vụ án sẽ đưọc xét xử chuẩn xác, khách quan và có bài bản, chặt chẽ Thu thập đủ tài liệu, bằng chứng, chứng cứ như trên nhằm tạo bước đệm, nèn tảng pháp lý vững chắc cho việc xét hỏi được công tâm, khách quan và khoa học nhất, tạpo sự an tâm tin tưởng của đương sự và các bên liên quan về đường lối của vụ việc

Thứ sáu, chuẩn bị đề cương để tham gia hỏi tại phiên toà

Trang 23

– Kiểm sát viên phải chuẩn bị câu hỏi cho từng đương sự, từng vấn đề đang có mâu thuẫn, tranh chấp; có câu hỏi nhằm xác định giá trị chứng minh của tài liệu, có câu hỏi nhằm làm rõ sự thật khách quan của nội dung đang có tranh chấp

– Câu hỏi mà KSV đưa ra phải ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu, tập trung vào vấn đề cần làm sáng tỏ và phù hợp với từng đối tượng được hỏi

Thứ bảy, dự thảo quan điểm về việc giải quyết vụ án của Viện kiểm sát

để trình bày tại phiên toà

Theo quy định tại Điều 190 Luật TTHC 2015, tại phiên tòa sơ thẩm:

“Sau khi những người tham gia tố tụng tranh luận và đối đáp xong, Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét

xử nghị án và phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án…”

Như vậy, phát biểu của KSV tại phiên tòa sơ thẩm chỉ bị hạn chế đối với nhóm người tiến hành tố tụng (Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân), còn đối với nhóm người tham gia tố tụng thì không bị hạn chế Vì vậy, tại phiên tòa, KSV có thể vận dụng các quy định của pháp luật để hỏi các đương sự, người làm chứng, người phiên dịch…và kết hợp với việc nghiên cứu hồ sơ vụ

án trước khi tham gia phiên tòa để phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát đối với đối tượng khởi kiện vụ án hành chính (quyết định hành chính, hành vi hành chính) và về tính hợp pháp hay không hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính, đề xuất quan điểm, đường lối giải quyết vụ án

Dự thảo quan điểm về việc giải quyết vụ án của Kiểm sát viên phải nêu được các vấn đề sau:

Loại việc có thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án theo quy định tại Điều 30 Luật TTHC 2015?

Trang 24

Việc thụ lý và giải quyết vụ án của Toà án đã đúng với quy định tại các điều 31, 32, 33 Luật TTHC 2015 chưa?

Người khởi kiện có phải là người bị thiệt hại do quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính đang bị khởi kiện gây ra theo quy định tại khoản 8 Điều 3 Luật TTHC 2015 không?

Đối tượng khởi kiện, điều kiện khởi kiện đã đầy đủ theo quy định tại Điều 115 Luật TTHC 2015?

Thời hiệu khởi kiện còn hay hết theo quy định tại Điều 116 Luật TTHC 2015?

– Dự thảo ý kiến được thông qua Lãnh đạo Viện trước khi KSV tham gia phiên toà

➢ Hoạt động của Kiểm sát viên tại phiên tòa

Về sự có mặt của Kiểm sát viên tại phiên tòa cấp sơ thẩm và

phiên tòa cấp phúc thẩm được quy định tại 224 Luật TTHC 2015 Theo đó, cả hai điều luật đều quy định:

1 Kiểm sát viên được Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp phân công

có nhiệm vụ tham gia phiên tòa Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên tòa khi Kiểm sát viên vắng mặt trong trường hợp Viện kiểm sát có kháng nghị

2 Trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt hoặc không thể tiếp tục tham gia phiên tòa, nhưng có Kiểm sát viên dự khuyết tham gia phiên tòa từ đầu thì người này được thay thế Kiểm sát viên vắng mặt tham gia phiên tòa xét xử vụ

án

Theo quy định tại hai điều luật này thì tại phiên tòa cấp sơ thẩm và phiên tòa cấp phúc thẩm, Kiểm sát viên phải tham dự phiên tòa Viện trưởng VKSND cùng cấp phải có trách nhiệm phân công Kiểm sát viên tham dự Vì một lý do nào đó, Kiểm sát viên không tham dự đuợc phiên tòa thì Hội đồng xét xử phải ra quyết định hoãn phiên tòa căn cứ theo Luật TTHC 2015 và việc

Trang 25

hoãn phiên tòa này phải được thông báo cho VKSND cùng cấp biết Tuy nhiên, nếu như có Kiểm sát viên dự khuyết thay thế tham dự phiên tòa ngay

từ đầu thì phiên tòa có thể vẫn tiếp tục được xét xử nếu như Kiểm sát viên vắng mặt hoặc không thể tiếp tục tham gia phiên tòa

Tại phiên tòa sơ thẩm KSV có nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật tố tụng của Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án và việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng hành chính Cụ thể:

– Kiểm tra tư cách pháp lý của những người tiến hành tố tụng Trường hợp phát hiện thấy thành phần Hội đồng xét xử, Thư ký phiên toà thuộc trường hợp phải từ chối tiến hành tố tụng theo quy định tại các điều 46, 47, 49 Luật TTHC 2015 thì phải yêu cầu Hội đồng xét xử quyết định thay đổi thành viên đó Nếu Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu của Kiểm sát viên về việc thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân hoặc Thư ký phiên toà và vẫn tiến hành xét xử thì ngay sau phiên toà, KSV phải báo cáo Lãnh đạo Viện cấp mình để xem xét việc kháng nghị, kiến nghị

– Căn cứ các điều 157, 159, 160, 161 Luật TTHC 2015, KSV kiểm tra

tư cách pháp lý của những người tham gia tố tụng Trường hợp vụ án có sự tham gia của những người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho đương sự, người làm chứng, người giám định, người phiên dịch mà họ vắng mặt thì KSV phải đề nghị Hội đồng xét xử ra quyết định hoãn phiên toà theo quy định tại Điều 162 Luật TTHC 2015 Nếu Hội đồng xét xử không chấp nhận đề nghị của KSV thì Kiểm sát viên vẫn tiếp tục tham gia phiên toà, phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án, nhưng ngay sau phiên toà phải báo cáo với Lãnh đạo Viện kiểm sát cấp mình để xem xét việc kháng nghị, kiến nghị

– Kiểm sát viên căn cứ quy định tại các điều 167, 168, 169, 170, 171,

172, 173, 174, 187, 188, 191, 192, 194 và 195 Luật TTHC 2015 để kiểm sát

Trang 26

việc chấp hành các thủ tục tố tụng tại phiên toà của Hội đồng xét xử, Thư ký phiên toà và những người tham gia tố tụng từ khi bắt đầu đến khi kết thúc phiên toà; các thủ tục: thay đổi người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, hỏi tại phiên toà, tranh luận tại phiên toà, nghị án, tuyên án

– Theo dõi và ghi chép diễn biến phiên toà: Kiểm sát viên cần chú ý theo dõi và ghi chép những câu hỏi của Hội đồng xét xử cũng như những câu trả lời của các đương sự, đối chiếu, so sánh với các tài liệu, chứng cứ cũng như lời khai, lời trình bày của họ có trong hồ sơ vụ án, từ đó phát hiện những mâu thuẫn, vướng mắc để yêu cầu Hội đồng xét xử làm sáng tỏ hoặc để trực tiếp hỏi sau khi Hội đồng xét xử hỏi xong

– Kiểm sát viên tham gia hỏi: Căn cứ Điều 177 Luật TTHC 2015 thì Kiểm sát viên tham gia hỏi các đương sự sau khi đương sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, những người tham gia tố tụng khác, Hội đồng xét xử kết thúc Kiểm sát viên trực tiếp hỏi các đương sự, những người tham gia tố tụng các vấn đề chưa được hỏi đến và các vấn đề chưa được làm sáng tỏ Với những vấn đề mới phát sinh tại phiên toà, KSV phải hỏi nhằm làm sáng tỏ sự thật khách quan của vấn đề đó, đồng thời, đối chiếu với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để đưa ra ngay quan điểm chấp nhận hay không chấp nhận một tài liệu, một chứng cứ hoặc một vấn đề

Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phải chủ động xử lý những tình tiết mới phát sinh, nếu tình tiết mới có đủ tài liệu căn cứ chứng minh không cần xác minh thêm thì phải có ý kiến phát biểu quan điểm giải quyết vụ án Trường hợp có tình tiết mới nhưng chưa đủ tài liệu, chứng cứ để chứng minh, Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử hoãn phiên tòa để thu thập chứng cứ

Trang 27

đề nghị của Chủ tọa phiên toà, KSV phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án và đề xuất quan điểm giải quyết vụ án

– Khi Chủ tọa phiên toà tuyên án, KSV cần chú ý nghe và ghi chép nhanh phần nhận định, những căn cứ pháp luật mà Hội đồng xét xử dựa vào

đó để đưa ra quyết định giải quyết vụ án để có cơ sở cho hoạt động kiểm sát bản án, quyết định của Toà án sau phiên toà

Điều 190 Luật Tố tụng hành chính 2015 quy định việc phát biểu của Kiểm sát viên:

“Sau khi những người tham gia tố tụng tranh luận và đối đáp xong, Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án và phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án

Ngay sau khi kết thúc phiên tòa, Kiểm sát viên phải gửi văn bản phát biểu ý kiến cho Tòa án để lưu vào hồ sơ vụ án.“

Quy định về phát biểu ý kiến khá rõ rnàg, chặt chẽ tạo cưo sở cho kiểm sát viên nhận thức và làm tròn bổn phận, nghĩa vụ của mình, ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên sẽ giúp một phần vào việc xét xử vụ án, tăng tính khách quan, minh bạch, dân chủ Kiểm sát viên thực hiện việc phát biểu ý kiến việc tuân theo pháp luật ở vị trí sau cùng nhằm có cái nhìn tổng quan, đánh giá, nhận xét cách thức làm việc của cán bộ Tòa án như Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư kí phiên tòa nhằm rút kinh nghiệm, không mắc phải những sai lầm như tại phiên toà nữa, đặc biệt là đảm bảo tính khách quan của xét xử vụ án

Tại khoản 1 Điểm d Điều 177 Luật Tố tụng hành chính quy định Thứ tự và nguyên tắc hỏi tại phiên tòa như sau”

Trang 28

“1 Sau khi nghe xong lời trình bày của đương sự, người bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của đương sự theo quy định tại Điều 176 của Luật này, theo sự điều hành của Chủ tọa phiên tòa, thứ tự hỏi của từng người được thực hiện như sau:

a) Người khởi kiện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện hỏi trước, tiếp đến người bị kiện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện, sau đó là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;

b) Người tham gia tố tụng khác;

c) Chủ tọa phiên tòa, Hội thẩm nhân dân;

d) Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.”

Như vậy, Kiểm sát viên có quyền tham gia việc hỏi đối với các đương sự, và cũng không bị hạn chế về nội dung câu hỏi, nhưng phải tuân theo thứ tự nêu trên.Việc cho phép các đương sự trong vụ việc như người khởi kiẹn, người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của đương sự, người tham gia khác nhằm đảm bảo sự khách quan, dân chủ, dảm bảo quyền lọi hợp pháp, chính đáng cho đương sự Đương sự được trình bày hỏi về vụ án ở thứ tự đầu tiên nhằm đảm bảo tính thực tế của vụ án, đám bảo quyền con người, quyền công dân KSV hỏi sau cùng vi KSV là người kiểm sát, theo dõi vụ việc, nên

ý kiếnn câu hỏi của KSV phải được thực hiện cuối cùng nhằm đảm bảo cho KSV chứng kiến được toàn bộ sự việc, nắm dược sự việc và có những câu hỏi thiết thực, chuẩn xác, sâu sắc, thể hiện con mắt và tầm nhìn của đội ngũ cán

bộ kiểm sát KSV hỏi tại phiên toàn ở thứ tự cuối cùng, sau đương sự và các cán bộ khác nhằm đảm bảo cho vụ án được kiểm sát chặt chẽ, bám sát từng giai đoạn, hỏi cuối cùng nhằm tăng tính chân thật, khách quan của vụ việc,

Trang 29

việc hỏi không bị lơ là, sai trọng tâm hoặc hỏi bâng quơ, qua loa, rời rạc và thiếu tính thống nhất

Các hoạt động của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm được quy định tại Điều 24 Quy định về hướng dẫn hoạt động của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa dân sự sơ thẩm ban hành kèm theo Quyết định 458/QĐ-VKSTC năm 2019, cụ thể như sau:

- Theo dõi và ghi chép diễn biến tại phiên tòa

- Kiểm sát việc tuân theo pháp luật tại phiên tòa

- Kiểm sát việc thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu tại phiên tòa

- Kiểm sát việc chấp nhận chứng cứ được giao nộp tại phiên tòa; công

bố tài liệu tại phiên tòa; yêu cầu thu thập tài liệu, chứng cứ tại phiên tòa

- Hỏi và kiểm sát việc hỏi, tranh luận, đối đáp;

- Kiểm sát việc ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự; hoãn, tạm ngừng phiên tòa

- Kiểm sát quyết định tạm đình chỉ, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án tại phiên tòa

- Kiểm sát việc Hội đồng xét xử áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời tại phiên tòa

- Phát biểu quan điểm của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ án

- Kiểm sát việc nghị án, tuyên án và kiểm tra biên bản phiên tòa

Trong những nghĩa vụ trên thì nghĩa vụ nào cũng rất quan trọng, tuy nhiên cần thiết hơn cả là việc kiểm sat tuân theo pháp luật tại phiên toàn và phát biểu quan điểm của VKSND về việc gỉai quyết vụ án Kiểm sát tuân theo pháp luật giúp cho tinh phép chế XHCN đưcọ đảm bảo, vụ việc diễn ra đúng hướng, trong phạm vi khuôn khổ pháp luật cho phép Phát biểu quan điểm tại phiên tòa góp phần hoàn thiện vụ án, đưa ra lý lẽ, lập luận, quan điểm của bộ phận kiểm sát nhằm tăng tinh thuyết phục của bản án và đề ra được hướng

Trang 30

gỉai quyết đúng đắn Phát biểu quan điểm góp phần minh chứng cho tính khoa học, đúng đắn của pháp luật, tránh những sai lầm và thống nhất quan điểm, đường lối giaiỉ quyết vụ án

➢ Hoạt động của Kiểm sát viên sau phiên tòa

VKS phải báo cáo kết quả xét xử với Lãnh đạo Viện và Viện kiểm sát cấp trên Nội dung báo cáo phải nêu tính có căn cứ, hợp pháp (hay không hợp pháp) của quyết định của Hội đồng xét xử sơ thẩm, quan điểm của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ án được Kiểm sát viên trình bày tại phiên toà

Đặc biệt phải nghiên cứu phần nhận định của Toà án trong bản án, quyết định xem có phù hợp với các tình tiết của vụ án hay không? Toà án áp dụng các văn bản pháp luật về nội dung để giải quyết vụ án đã phù hợp, đúng pháp luật chưa? đối chiếu phần quyết định trong bản án, quyết định với phần ghi chép của Kiểm sát viên cũng như ý kiến đề xuất về đường lối giải quyết

vụ án của Viện kiểm sát tại phiên toà để phát hiện vi phạm Đề xuất với Lãnh đạo Viện xem xét, quyết định việc kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm (hoặc báo cáo Viện kiểm sát cấp trên xem xét kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm), chuẩn bị căn cứ pháp luật, dự thảo văn bản kháng nghị (trong trường hợp ý kiến của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ án không được Hội đồng xét xử chấp nhận)

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về kiểm sát xét

xử các vụ án hành chính

*Chính trị Công tác xây dựng Đảng trong VKSND cấp tỉnh luôn phải được gắn với việc xây dựng đội ngũ cán bộ, KSV Một điểm thuận lợi hiện nay về cơ bản lãnh đạo VKSND cấp tỉnh ở các địa phương đều tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ cấp tỉnh (56/63 tỉnh, thành đạt 89% - Báo cáo tổng kết năm 2019 của VKSNDTC) Các tổ chức Đảng tại VKSND cấp tỉnh (Đảng ủy, các Ban chi

Trang 31

ủy) cần phải thường xuyên giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ đảng viên; duy trì kỷ cương, nề nếp sinh hoạt; chú trọng giáo dục, quản lý, giám sát đảng viên, đề cao tinh thần phê và tự phê bình trong sinh hoạt đảng; chủ động nắm bắt, định hướng tư tưởng, giải quyết các vấn đề tư tưởng của đảng viên Các cấp ủy đảng phối hợp chặt chẽ với lãnh đạo VKSND cấp tỉnh trong việc đánh giá, nhận xét cán bộ, việc quy hoạch, kiện toàn đội ngũ lãnh đạo, động viên đảng viên và quần chúng yên tâm công tác, hoàn thành tốt, có chất lượng nhiệm vụ được giao

Quán triệt và triển khai kịp thời tinh thần các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, của Thành ủy, tỉnh ủy đến đảng viên, nhất là những nghị quyết có liên quan đến tổ chức và hoạt động tư pháp Triển khai nhiệm vụ xét xử nói chung

và xét xử án hành chính nói riêng phải gắn với việc triển khai các nhiệm vụ chính trị của địa phương Tăng cường chỉ đạo xét xử lưu động các VAHC để thông qua đó phát huy vai trò tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong cán bộ - công chức và nhân dân

* Pháp lý Hoạt động kiểm sát xét xử của VKSND phải tuân theo các quy định chặt chẽ của pháp luật TTHC 2015 và quy định của pháp luật nội dung Vì vậy, muốn bảo đảm chất lượng xét xử các VAHC của VKSND cần có hệ thống quy định có chất lượng của pháp luật về tổ chức của hoạt động VKSND Tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động xét xử các VAHC của TAND Trên cơ sở Hiến pháp năm 2013, hàng loạt các luật được sửa đổi và bổ sung, trong đó có Luật Tổ chức VKSND 2014, Luật Tố tụng hành chính 2015… và cũng đã có nhiều điểm mới phù hợp với tinh thần chung của Hiến pháp năm

2013, phù hợp với yêu cầu thực tiễn đòi hỏi Tuy nhiên, về phương diện pháp

lý cho mô hình tổ chức của VKSND với tư cách là cơ quan quan trọng về kiểm sát ở nước ta hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu

Trang 32

nghiêm túc, đầy đủ và phù hợp với yêu cầu kiểm soát, giám sát quyền lực nhà nước Việc thiết kế mô hình tổ chức của VKSND phải đảm bảo cho được tính

ổn định, liên tục và nhất là tính độc lập của THC trong cấu trúc chung của bộ máy nhà nước và trong hệ thống VKS Vấn đề là ở chỗ VKSND được xem là một thiết chế đặc biệt, có vị trí quan trọng trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ quyền công dân và tổ chức thông qua việc kiểm sát, giám sát việc giải quyết các khiếu kiện hành chính, nên cần phải được tổ chức một cách thích hợp với

vị trí, vai trò của nó Bởi vậy, nhà nước phải đầu tư xây dựng hệ thống văn bản pháp luật đầy đủ, chặt chẽ, thích ứng với chức năng nhiệm vụ, nhất là đối tượng xét xử rất đặc biệt để làm cơ sở pháp lý hoàn hảo cho cơ quan này hoạt động một cách tiện lợi và hiệu quả nhất Cần phải thoát ly một cách cao nhất

có thể sự ràng buộc, lệ thuộc, chi phối dưới bất kỳ hình thức nào của các thiết chế ngoài VKSND như: thiết chế chính trị, hành chính, tài chính, tổ chức - cán bộ… ảnh hưởng tới lĩnh vực tổ chức và hoạt động của Tòa án

Bên cạnh việc quy định về mô hình tổ chức, phương thức hoạt động thì việc quy định chi tiết về các chủ thể tham gia xét xử các VAHC (Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, thư ký tòa án, Viện kiểm sát nhân dân) cũng rất quan trọng Hoạt động kiểm sát xét xử có chuẩn mực, hiệu quả thì một trong những yêu cầu quan trọng là đội ngũ KSV phải có trình độ chuyên môn cao, nhất là chuyên môn về quản lý hành chính nhà nước, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, có thái độ trung thực, khách quan, không thiên vị Bởi vì án hành chính là loại án đặc thù mà phía người bị kiện luôn luôn là nhà nước (cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức nhà nước) Chất lượng của đội ngũ KSV được kết tinh bởi nhiều yếu tố khác nhau như: quá trình đào tạo, khả năng tích lũy chuyên môn, năng lực, sở trường và kinh nghiệm công tác… Bởi vậy cần phải được chuẩn hóa bằng thể chế pháp lý đối với đội ngũ này trên cơ sở xây dựng

Trang 33

bộ tiêu chuẩn có tính điều kiện bắt buộc trước hết là đối với Thẩm phán hành chính

Về lý thuyết pháp lý hiện nay các thiết chế khác như: tổ chức - nhân sự (bổ nhiệm, tái bổ nhiệm, xếp sắp, phân công, điều động nhân sự…); tài chính, ngân sách, phương tiện, điều kiện làm việc; chế độ báo cáo cho ý kiến chỉ đạo của cấp ủy… theo cơ chế hiện nay vẫn là những yếu tố tác động không nhỏ tới sự độc lập trong hoạt động kiểm sát của Tòa án Bởi vậy, việc hoàn thiện đồng bộ hệ thống thể chế pháp lý (cả pháp luật hình thức và pháp luật nội dung) để đảm bảo cho VKSND hoạt động trong tình hình hiện nay là hết sức cần thiết Hệ thống pháp luật liên quan đến xét xử các VAHC phải đảm bảo được nguyên tắc của TTHC 2015 Nguyên tắc pháp chế XHCN; nguyên tắc độc lập xét xử; nguyên tắc tranh tụng, đối thoại, khách quan, xét xử hai cấp…

là những nguyên tắc quan trọng phải được đảm bảo trong xét xử hành chính

Sẽ là khó thực hiện khi pháp luật về nội dung (được thể hiện ở nhiều luật khác nhau) vẫn còn những vấn đề bất cập, chồng chéo, mâu thuẫn nhau Trong trường hợp này cần phải có những chế định pháp lý tôn trong nguyên tắc xét

xử là rất cần thiết

Bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật tố tụng hành chính với

hệ thống pháp luật chuyên ngành Xét xử hành chính là một quy trình mang tính thủ tục, bao gồm một chuỗi hoạt động liên tục, kế tiếp nhau với các giai đoạn mà các chủ thể có thể sử dụng để bảo vệ quyền và lợi ích của mình trước

sự kiểm chứng, xác nhận và phán quyết của cơ quan nhà nước Các quy định thủ tục TTHC 2015 thuộc ngành luật hình thức, có mối quan hệ mật thiết với

hệ thống quy phạm pháp luật nội dung liên quan đến ngành luật hành chính

Để xét xử các VAHC đạt hiệu quả, hệ thống pháp luật tố tụng hành chính phải đảm bảo tính thống nhất, phù hợp với các quy phạm pháp luật chuyên ngành liên quan đến ngành luật hành chính và luật nội dung khác như: Luật Đất đai,

Trang 34

nhà ở, Luật Dân sự… Thực tiễn cho thấy khi áp dụng pháp luật do quy định không thống nhất giữa luật tố tụng với luật nội dung cho nên đã dẫn đến hậu quả pháp lý là người dân mất quyền khởi kiện hành chính (chẳng hạn: quy định về thời hạn, thời hiệu khiếu nại và khởi kiện trong Luật Đất đai, Luật Khiếu nại và Lật Tố tụng hành chính còn khác nhau nên áp dụng trong thực tiễn là rất phức tạp) Tính thống nhất của các văn bản pháp luật tố tụng và luật nội dung (không mâu thuẫn, chồng chéo) có tác động rất lớn đến hiệu quả của hoạt động xét xử, kiểm sát xét xử các VAHC

* Cơ sở vật chất - kĩ thuật Một khi cơ sở vật chất kĩ thuật hoàn thiện, đầy đủ, được kiện toàn, củng

cố giúp cho THPL về kiểm sát xét xử VAHC đạt hiệu qủa cao hơn Chẳng hạn như cơ quan nhà nước áp dụng công nghệ thông tin hiện đại, hệ thống máy chiếu, máy in tối tân, máy tính chất lượng và đảm bảo sẽ là nền tảng thúc đẩy trực tiếp hoạt động THPL về kiểm sát xét xử VAHC Cơ sở vật chất hoàn thiện, nguồn kinh phí dồi dào sẽ là cơ sở phát triển và đẩy mạnh hơn nữa công tác kiểm sát xét xử của VKS sâu rộng và có hiệu quả

* Năng lực, trình độ chuyên môn của đội ngũ KSV, Kiểm tra viên Năng lực của độ ngũ cán bộ làm công tác kiểm sát được nâng cao, rèn giũa, bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ, hoàn thiện nhân cách, lý tưởng sống sẽ là đòn bẩy thúc đẩy hoạt động THPL về kiểm sát xét xử Nhân lực tốt, dồi dào, có chất lượng là cơ sở vô cùng quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng THPL kiểm sát xét xử VAHC nói riêng và các vụ án nói chung

* Chế độ đãi ngộ cho đội ngũ cán bộ Viới đội ngũ KSV, chế độ đãi ngộ thỏa đáng sẽ tạo dộng lực to lớn cho việc thực thi và hoàn thành nhiệm vụ, nâng cao tính tự giác, trách nhiệm với công việc Cần xây dựng chế độ đãi ngộ hợp lí, tiền lương, thưởng phù hợp,

Trang 35

khen thưởng kịp thời những cán bộ có thành tích cao trong công việc, hoàn thành đúng, đủ nhiệm vụ nhằm hình thành ý thức tự giác trong toàn cơ quan, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của pháp luật.Công việc của KSV mang tính chất đặc thù, đòi hỏi sự tập trung cao độ, tinh thần trách nhiệm cao, do đó cần có chế độ đãi ngộ, lương, thưởng đảm bảo được cuộc sống tốt để đội ngũ cán bộ kiểm sát yên tâm công tác, dành thời gian, trí tuệ vào công tác chuyên môn, thực hiện thắng lợi, vẻ vang nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước giao phó

* Sự phối hợp giữa các cơ quan hữu quan Trên thực tế sự phối hợp giữa các cơ quan, bộ, ban, ngành chưa thực sự chặt chẽ, hiệu quả, vì vậy cần tăng cường cơ chế phối hợp, giúp đỡ lẫn nhau giũa Tòa án và VKS trong hoạt động tố tụng trên cơ sở thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, không hữu khuynh hoặc đùn đẩy trách nhiệm Mỗi cơ quan liên quan cần tự giác, tuân thủ chặt chẽ và thực hiện đúng thời hạn luật định Thực hiện dược điều này sẽ gíup hoạt động THPL về kiểm sát xét xử hiệu quả, khách quan, minh bạch

Tiểu kết Chương 1

Tóm lại, chương 1 đã nêu tổng quan cơ sở lý luận về THPL kiểm sát xét xử các VAHC, cụ thể đã vẽ ra bức tranh bao quát, toàn diện về vấn đề này trên các mặt: khái niệm, đặc điểm, các hình thức THPL; quy trình, thủ tục và đặc biệt còn nhấn mạnh về các điều kiện, cơ sở đảm bảo cho việc THPL về kiểm sát xét xử các VAHC Các vấn đề lý luận được nêu ra 1 cách rõ ràng, đầy đủ, có liện hệ logic với nhau đã góp phần hoàn thiện chương 1 và làm sáng tỏ vấn đề về mặt lý thuyết Những phân tích này tạo nền tảng cho việc triển khai đi sâu làm rõ thực trạng THPL về kiểm sát xử các VAHC tại Đắk Lắk tại chương tiếp theo (Chương 2)

Trang 36

CHƯƠNG 2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN

Nhìn chung kinh tế chủ đạo của Đăk Lăk chủ yếu dựa vào sản xuất và xuất khẩu nông sản, lâm sản Tỉnh có tiềm năng về [du lịch sinh thái Trong bảng xếp hạng về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam năm

2017, tỉnh Đắk Lắk xếp ở vị trí thứ 31/63 tỉnh thành Đắk Lắk là tỉnh có diện tích và sản phẩm cà phê xuất khẩu lớn nhất cả nước, với diện tích 182.343ha

và sản lượng thu hoạch hàng năm đạt trên 400.000 tấn, chiếm 40% sản lượng

cả nước Tỉnh cũng là nơi trồng bông, cacao, cao su, điều lớn của Việt Nam Đồng thời, là nơi phát triển các loại cây ăn trái khác, như cây bơ, sầu riêng, chôm chôm, xoài

Năm 2016, Đánh giá về việc thực hiện 18 chỉ tiêu nhiệm vụ chủ yếu năm 2016 cho thấy, có 12 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch đề ra, nổi bật nhất là chỉ tiêu về tăng trưởng kinh tế Cụ thể, tổng sản phẩm xã hội (GRDP - theo

Trang 37

giá so sánh 2010) khoảng 44.571 tỷ đồng, đạt 101,3% kế hoạch; tăng trưởng kinh tế 7,02% Cơ cấu kinh tế (theo giá hiện hành): nông - lâm - thủy sản đạt 44,81%; công nghiệp - xây dựng đạt 14,48%; dịch vụ đạt 38,68% (kế hoạch năm 2016 tương ứng là: 43 - 44%, 16 - 17%, 36 - 37%)

-Ngành nông, lâm, thủy sản ước đạt 18.892 tỷ đồng, bằng 107,6% KH, tăng trưởng 4,25% (KH: 17.559 tỷ đồng, tăng 3,5-4%) Giá trị sản xuất của các loại cây trồng lâu năm và hằng năm trên địa bàn tỉnh tăng khoảng 250,4 tỷ đồng, tương ứng giá trị tăng thêm 118 tỷ đồng

-Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 4.100 tỷ đồng, bằng 97,6% kế hoạch do HĐND tỉnh giao (kế hoạch: 4.200 tỷ đồng) và đạt 120,2%

kế hoạch Trung ương giao (kế hoạch: 3.671 tỷ đồng), tăng 20,2% so với thực hiện năm 2015

-Giá trị sản xuất công nghiệp (giá so sánh 2010) năm 2016 thực hiện 13.750 tỷ đồng, tăng 18,5% so với năm 2015, đạt 108,2% kế hoạch

Phấn đấu năm 2022, UBND tỉnh Đắk Lắk đề ra chỉ tiêu: Tổng sản phẩm xã hội đạt khoảng 51.480 tỷ đồng, tăng trưởng kinh tế 7,8-8%, thu nhập bình quân đầu người 41 triệu đồng, huy động vốn đầu tư toàn xã hội 27.720 tỷ đồng, tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 600 triệu USD, thu ngân sách nhà nước khoảng 5.000 tỷ đồng

❖ Yếu tố xã hội Quản lý nhà nước luôn mang tính kế thừa và chịu sự tác động của các yếu tố xã hội như văn hóa, lịch sử, truyền thống, tập quán, thói quen,… Ví dụ, tâm lý làng xã, dòng họ trên thực tế thường có sự chi phối, ảnh hưởng nhất định đối với công tác cán bộ, thậm chí trong những trường hợp cụ thể còn triệt tiêu vai trò kiểm soát của cơ quan chức năng, hoặc cơ chế tập trung quan liêu vẫn còn để lại nhiều dấu ấn trong nếp nghĩ, phong cách, lề lối làm việc của không ít cán bộ, công chức, viên chức Sự tác động của các yếu tố này

Trang 38

luôn bao hàm cả hai khả năng tích cực và tiêu cực Vấn đề đặt ra là phải biết

kế thừa, vận dụng, phát huy các yếu tố tích cực, nhất là các giá trị văn hóa, truyền thống đã được kết tinh qua nhiều thời kỳ và hạn chế những yếu tố tiêu cực, lạc hậu làm cản trở quá trình hiện đại hóa nền hành chính nhà nước

- Giáo dục: Tính đến thời điểm ngày 30 tháng 9 năm 2019, trên địa bàn toàn tỉnh Đắk Lắk có 698 trường học ở cấp phổ, trong đó có Trung học phổ thông có 53 trường, Trung học cơ sở có 221 trường, Tiểu học có 417 trường

và 5 trường phổ thông cơ sở, bên cạnh đó còn có 235 trường mẫu giáo Với hệ thống trường học như thế, nền giáo dục trong địa bàn Tỉnh Đắk Lắk cũng tương đối hoàn chỉnh, góp phần giảm thiểu nạn mù chữ trong địa bàn tỉnh

Nguồn Tổng Cục Thống kê Việt Nam

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, dân số toàn tỉnh Đắk Lắk đạt 1.869.322 người, mật độ dân số đạt 135 người/km² Trong đó dân số sống tại thành thị đạt 462.013 người, chiếm 24,7% dân số toàn tỉnh, dân số sống tại nông thôn đạt 1.407.309 người, chiếm 75,3% dân số Dân số nam đạt 942.578 người, trong khi đó nữ đạt 926.744 người Tỷ lệ tăng tự nhiên dân số phân

Trang 39

theo địa phương tăng 0,75 ‰ Đây cũng là tỉnh đông dân nhất vùng Tây Nguyên với hơn 1,8 triệu dân

Theo thống kê của tổng cục thống kê Việt Nam, tính đến ngày 1 tháng

4 năm 2019, toàn tỉnh Đắk Lắk có 13 Tôn giáo khác nhau chiếm 577.920 người Trong đó, nhiều nhất là Công giáo với 265.760 người, thứ hai là Đạo Tin Lành với 181.670 người, thứ ba là Phật giáo với 126.660, thứ tư là Đạo Cao Đài có 3.572 người, cùng với các tôn giáo khác như Phật giáo Hòa Hảo

có 162 người, Hồi giáo có 65 người, Bửu sơn kỳ hương có 23 người, Tịnh độ

cư sĩ Phật hội Việt Nam có ba người, Bahá'í có hai người, ít nhất là Minh Sư Đạo, Minh Lý Đạo và Đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa mỗi đạo có một người

Theo thống kê của tổng cục thống kê Việt Nam, tính đến ngày 1 tháng

4 năm 2009, toàn tỉnh Đắk Lắk có 47 dân tộc cùng người nước ngoài sinh sống Trong đó dân tộc kinh chiếm đông nhất với 1.161.533 người, thứ hai

là Người Ê Đê có 298.534 người, thứ ba là Người Nùng có 71.461 người, thứ

tư là Người Tày có 51.285 người Cùng các dân tộc ít người khác như M'nông có 40.344 người, Người Mông có 22.760 người, Người Thái có 17.135 người, Người Mường có 15.510 người

-Văn hóa: Đắk Lắk có bản sắc văn hoá đa dạng như các trường ca truyền miệng lâu đời Đam San, Xinh Nhã dài hàng nghìn câu, như các ngôn ngữ của người Ê Đê, người M'Nông như các đàn đá, đàn T'rưng, đàn k'lông pút Đắk Lắk được xem là một trong những cái nôi nuôi dưỡng Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên, được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại.Các lễ hội đáng chú ý gồm có Lễ mừng lúa mới, Lễ bỏ mả, Lễ hội đâm trâu, Lễ cúng Bến nước, Lễ hội đua voi, Lễ hội Cồng chiêng và Lễ hội cà phê… được tổ chức đều đặn hàng năm như một truyền thống Các Di tích lịch sử tại Đắk Lắk như Đình Lạc Giao, Chùa Sắc

Trang 40

tứ Khải Đoan, Nhà đày Buôn Ma Thuột, Khu Biệt điện Bảo Đại, Toà Giám mục tại Đắk Lắk, Hang đá Đắk Tur và Tháp Yang Prong

➢ Tóm lại, từ những yếu tố kinh tế - xã hôi, pháp luật về tổ chức và hoạt động của của các cơ quan hành chính đã từng bước được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay Công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật tố tụng hành chính đã góp phần nâng cao ý thức pháp luật cho người dân và các cơ quan, tổ chức có liên quan khi tham gia vào các quan hệ hành chính trên mọi lĩnh vực

Tuy nhiên, các cơ quan quản lý hành chính nhà nước chưa làm tốt công tác tuyên truyền, công khai đối thoại; việc giải quyết bồi thường, hỗ trợ tái định cư chưa đúng quy định dẫn đến phát sinh tranh chấp, khiếu kiện hành chính Công tác giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước có lúc, có nơi còn chậm, chưa phù hợp với quy định của pháp luật dẫn đến việc công dân tiếp tục khởi kiện ra tòa án

Các năm qua, các tranh chấp hành chính nổi cộm tập trung vào loại việc khiếu kiện về thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi thực hiện thu hồi đất cho các dự án Nguyên nhân tình trạng này do việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ của mỗi địa phương còn có khác biệt, nhất

là những vùng tiếp giáp giữa khu công nghiệp, khu đô thị với vùng nông thôn, giữa địa phương này với địa phương khác trong cùng khu vực…

Tranh chấp về loại việc kinh doanh thương mại nổi cộm là loại việc khởi kiện đòi nợ trong thực hiện Hợp đồng thương mại, hợp đồng xây dựng, hợp đồng chuyển giao công nghệ,…; Nguyên nhân chủ yếu là do khủng hoảng kinh tế kéo dài, các doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng trả nợ Một

số doanh nghiệp, hợp tác xã rơi vào tình trạng phá sản hoặc đầu tư dàn trải dẫn đến mất khả năng thanh toán Một số trường hợp khác, các doanh nghiệp,

Tiêu đề	Thực hiện pháp luật về kiểm sát xét xử các vụ án hành chính của Viện kiểm sát nhân dân từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk
Tác giả	Lê Phạm Huy Long
Người hướng dẫn	PGS.TS. Lê Văn Long
Trường học	Học viện Khoa học Xã hội và Nhân văn, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
Chuyên ngành	Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Thể loại	Luận văn Thạc sĩ Luật học
Năm xuất bản	2020
Thành phố	Đắk Lắk

Định dạng
Số trang	82
Dung lượng	769,51 KB