(Luận văn) thay đổi kiến thức về phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng tại bệnh viện đa khoa tỉnh lạng sơn sau can thiệpgiáo dục chuyên môn, năm 2019

Việc thu thập số liệu dựa trên bộ câu hỏi đánh giá kiến thức về dự phòng té ngã của điều dưỡng Fall Knowledge Test gồm 14 câu hỏi gồm các nội dung: nguyên nhân và yếu tố nguy cơ, biện ph

Trang 1

ĐẶNG VĂN CƯỜNG

THAY ĐỔI KIẾN THỨC VỀ PHÒNG TÉ NGÃ CHO NGƯỜI BỆNH CỦA ĐIỀU DƯỠNG TẠI BỆNH VIỆN

ĐA KHOA TỈNH LẠNG SƠN SAU CAN THIỆP GIÁO

DỤC CHUYÊN MÔN, NĂM 2019

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐIỀU DƯỠNG

NAM ĐỊNH – 2019

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

ĐẶNG VĂN CƯỜNG

THAY ĐỔI KIẾN THỨC VỀ PHÒNG TÉ NGÃ CHO NGƯỜI BỆNH CỦA ĐIỀU DƯỠNG TẠI BỆNH VIỆN

ĐA KHOA TỈNH LẠNG SƠN SAU CAN THIỆPGIÁO

DỤC CHUYÊN MÔN, NĂM 2019

Mã số: 87.20.301

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐIỀU DƯỠNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS NGUYỄN THỊ MINH CHÍNH

NAM ĐỊNH – 2019

Trang 3

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU

Mục tiêu: (1) Mô tả thực trạng kiến thức về phòng té ngã cho người

bệnh của điều dưỡngtại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn năm 2019 (2) Đánh giá sự thay đổi kiến thức về phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn sau can thiệp giáo dục chuyên môn

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp trên

một nhóm có so sánh trước sau với 122 điều dưỡng đang trực tiếp chăm sóc người bệnh tạiphòng khám và các khoa lâm sàng Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn Việc thu thập số liệu dựa trên bộ câu hỏi đánh giá kiến thức về dự phòng té ngã của điều dưỡng (Fall Knowledge Test) gồm 14 câu hỏi gồm các nội dung: nguyên nhân và yếu tố nguy cơ, biện pháp can thiệp dự phòng té ngã và đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh

Kết quả nghiên cứu:

Trước can thiệp, hầu hết điều dưỡng có kiến thức về dự phòng té ngã ở mức độ kém, chiếm 80,3%, điểm trung bình của kiến thức là 13,6 ± 4,46 (Min-Max: 6-30)

Sau can thiệp, tỷ lệ điều dưỡng có kiến thức về dự phòng té ngã đã tăng lên đáng kể so với trước can thiệp (97,5% ngay sau và 86,1% sau 1 tháng can thiệp so với 3,3%; p < 0,001)

Sau can thiệp, điểm trung bình của kiến thức về dự phòng té tăng lên có

ý nghĩa thống kê so với trước can thiệp (27,79 ngay sau và 27,0 sau 1 tháng

so với 13,6 điểm, p< 0,001)

Kết luận: Kiến thức của điều dưỡng về phòng ngừa té ngã cho người

bệnh trước can thiệp còn hạn chế, nhưng đã được cải thiện đáng kể sau can thiệp Điều này cho thấy, chương trình can thiệp có hiệu quả kéo dài trong

việc cải thiện kiến thức về dự phòng té ngã của điều dưỡng

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi Các sốliệu sửdụng phân tích trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng,

đã công bốtheo đúng quy định Các kết quảnghiên cứu trong luận văn do tôi tựtìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn của Việt Nam Các kết quảnày chưa từng được công bốtrong bất kỳnghiên cứu nào khác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm vềnhững cam đoan này!

Nam Định, ngày 30 tháng 09 năm 2019

Tác giảluận văn

Đặng Văn Cường

Trang 5

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn: Ban giám hiệu, PhòngĐào tạo Sau Đại học, các Phòng ban, Bộmôn - Trường Đại học Điều dưỡng NamĐịnh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡtôi trong quá trình học tập, rèn luyện và nghiên cứu

Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn TS Nguyễn Thị Minh Chính, người Cô tận tâm và nhiệt tình, giúp đỡtôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin bày tỏlòng biết ơn đến Ban Giám đốc, cán bộ bác sĩ, điều dưỡng của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian theo học và thực hiện luận văn

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các điều dưỡng trực tiếp chăm sóc người bệnh tại các khoa đã giúp đỡ và hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình điều tra nghiên cứu

Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè và người thânđã tạo điều kiện và luôn ởbên tôi, chia sẻnhững khó khăn, vướng mắc và động viên tôi trong suốt thời gian học tập và hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Nam Định, ngày 30 tháng 09 năm 2019

Tác giảluận văn

Đặng Văn Cường

Trang 6

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

AHRQ (Agency for Healthcare Research and Quality):Cơ quan nghiên

cứu y tế và chất lượng Hoa Kỳ ANP (Advance practice nurse): Điều dưỡng thực hành nâng cao CDC (Centers for Disease Control and Prevention ):Trung tâm kiểm

soát bệnh tật Hoa Kỳ WHO (World Health Organization):Tổ chức y tế thế giới

Trang 7

MỤC LỤC

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU i

LỜI CAM ĐOAN ii

LỜI CẢM ƠN iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ vi

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

Chương 1:TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Đại cương về té ngã 4

1.2 Kiến thức về phòng té ngã ở điều dưỡng 12

1.3 Giới thiệu địa bàn nghiên cứu 17

Chương 2:ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19

2 1 Đối tượng nghiên cứu 19

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 19

2.3 Thiết kế nghiên cứu 19

2.4 Mẫu và phương pháp chọn mẫu 20

2.5 Phương pháp thu thập số liệu 22

2.6 Chương trình can thiệp 24

2.7 Các biến số nghiên cứu 25

2.8 Khái niệm, tiêu chí và thang điểm đánh giá 25

2.9 Phương pháp phân tích số liệu 27

2.10 Đạo đức trong nghiên cứu 27

2.11 Sai số và biện pháp khắc phục 28

Trang 8

Chương 3:KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 29

3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 29

3.2 Thực trạng kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh 31

3.3 Thay đổi kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh sau can thiệp 36

Chương 4:BÀN LUẬN 41

4.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 41

4.2 Thực trạng kiến thức về phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng 42

4.2 Sự thay đổi kiến thức về phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng sau can thiệp 46

4.3 Hạn chế của nghiên cứu 50

KẾT LUẬN 51

KHUYẾN NGHỊ 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC 1 : BỘ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC CỦA ĐIỀU DƯỠNG VỀ PHÒNG NGỪA TÉ NGÃ CHO NGƯỜI BỆNH

PHỤ LỤC 2: BIẾN SỐ NGHIÊN CỨU PHỤ LỤC 3: CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ĐIỀU DƯỠNG VỀ DỰ PHÒNG TÉ NGÃ CHO NGƯỜI BỆNH

PHỤ LỤC 4: DANH SÁCH ĐIỀU DƯỠNG THAM GIA NGHIÊN CỨU

Trang 9

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 29

Bảng 3.2 Lịch sử đào tạo của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh 30

Bảng 3.3: Kiến thức chung của điều dưỡng về dự phòng té ngã 31

Bảng 3.4 Phân bố kiến thức theo nhóm tuổi 31

Bảng 3.5: Phân bố kiến thức theo giới 32

Bảng 3.6: Phân bố kiến thức theo trình độ chuyên môn 32

Bảng 3.7 Phân bố kiến thức theo nhóm thâm niên công tác của điều dưỡng 33 Bảng 3.8 Phân bố kiến thức theo khoa 33

Bảng 3.9 Thực trạng kiến thức đúng về nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ té ngã ở người bệnh của điều dưỡng 34

Bảng 3.10 Thực trạng kiến thức đúng về đánh giá nguy cơ té ngã ở người bệnh của điều dưỡng 34

Bảng 3.11 Kiến thức đúng về các biện pháp can thiệp để dự phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng 35

Bảng 3.12 Thay đổi kiến thức về nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ té ngã ở người bệnh của điều dưỡng trước và sau can thiệp 36

Bảng 3.13 Thực trạng kiến thức đúng về đánh giá nguy cơ té ngã ở người bệnh của điều dưỡng trước và sau can thiệp 37

Bảng 3.14 Kiến thức đúng về các biện pháp can thiệp để dự phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng trước và sau can thiệp 38

Bảng 3.15: Thay đổi kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã trước và sau can thiệp 39 Bảng 3.16: Sự thay đổi kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã trước và

sau khi can thiệp 40_Toc20744389

Trang 10

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Phân bố điều dưỡng theo giới 30

Sơ đồ 2.1 Quy trình nghiên cứu 20

Trang 11

ĐẶT VẤN ĐỀ

Theo cơ quan nghiên cứu y tế và chất lượng Hoa Kỳ (AHRQ), té ngã ở người bệnh được định nghĩa là tình trạng người bệnh ngã xuống sàn không chủ đích, có hoặc không có thương tích, xảy ra trong bệnh viện, trong thời gian khám và điều trị[10]

Theo Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), tỷ lệ té ngã tại Mỹ tăng 30% từ năm 2007 đến năm 2016 chủ yếu gặp ở người già, ngã gây hậu quả nghiêm trọng như gãy xương, chấn thương đầu Trong năm 2015, tổng chi phí cho các vụ té ngã là hơn 50 tỷ đô la[13] Tại Anh, từ tháng 10/2011 đến tháng 9/2012 có khoảng 209.000 người bị té ngã, với chi phí khoảng 2,3

tỷ bảng mỗi năm và phổ biến nhất ở người trên 65 tuổi chiếm 30%[34]

Tại Việt Nam, chưa có số liệu thống kê cụ thể nhưng ước tính mỗi năm

có khoảng 2 triệu người trên 65 tuổi té ngã[8] Các tai nạn do té ngã chiếm khoảng 4,6% sự cố thường gặp Tai nạn té ngã dẫn đến tử vong đứng thứ hạng cao trong danh mục sự cố thường gặp Theo một thống kê tại Bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh năm 2017, té ngã chiếm 92,31% trong các sự cố Y khoa thường có trong bệnh viện[3].Té ngã mang lại hậu quả

to lớn về không chỉ đến sức khỏe của người bệnh mà còn tác động xấu đến chi phí điều trị cho người bệnh

Là người trực tiếp chăm sóc người bệnh, Điều dưỡng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giảm thiểu các sự cố y khoa, trong đó có té ngã[4] Để đáp ứng vai trò đó người điều dưỡng cần có kiến thức, hiểu biết về vấn đề này Trên thực tế, kiến thức của điều dưỡng về phòng chống té ngã còn rất hạn chế [7], [3] Trong nghiên cứu của Bệnh viện Đại học YDược thành phố

Hồ Chí Minh (2017) tỷ lệ đạt kiến thức phòng chống té ngã cho người bệnh của điều dưỡng chỉ chiếm 25% [3]

Trang 12

Cung cấp kiến thức phòng ngừa té ngã cho điều dưỡng khi chăm sóc người bệnh ngay từ khi nhập viện là một nhiệm vụ cần thiết và cấp bách để tăng chất lượng an toàn người bệnh Qua đó cũng làm tăng chất lượng điều trị, chất lượng bệnh viện và sự hài lòng của người bệnh.Trên thực tế cũng đã

có các nghiên cứu thực hiện các biện pháp nâng cao kiến thức về phòng té ngã ở người bệnh cho điều dưỡng [23], [18], [25] Nghiên cứu của Katherine Hays (2015) cho thấyviệc đào tạo kiến thức về phòng ngừa té ngã cho người bệnh sẽ làm thay đổi đáng kể kiến thức của điều dưỡng về vấn đề này[20] Nghiên cứu của Mark D và Jennifer Leverenz (2018) cho thấy sự cải thiện đáng kể kiến thức của điều dưỡng về phòng ngừa té ngã cho người bệnh sau đợt tập huấn ngắn ngày về vấn đề này(p = 043, a = 0,05) [28]

Tuy nhiên, tại Việt Nam nói chung và tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơnnói riêng, là bệnh viện hạng I, có 37 khoa phòng với 650 giường bệnh và

285 điều dưỡng viên, các nghiên cứu đánh giá về dự phòng té ngã cho người bệnh cũng như các nghiên cứu can thiệp để tăng cường kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh[2] Câu hỏi đặt ra là kiến thức của người điều dưỡng về dự phòng té ngã ra sao, biện pháp can thiệp giáo dục sức khỏe có hiệu quả như thế nào trong việc làm thay đổi kiến thức của người điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh Để trả lời cho những câu hỏi

đó, chúng tôi thực hiện nghiên cứu can thiệp “Thay đổi kiến thức về phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn sau can thiệp giáo dục chuyên môn, năm 2019”

Trang 13

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1 Mô tả thực trạng kiến thức về phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡngtại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn năm 2019

2 Đánh giá sự thay đổi kiến thứcvề phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn sau giáo dục chuyên môn

Trang 14

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Đại cương về té ngã

1.1.1 Định nghĩa té ngã

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau cho “té ngã”, theo định nghĩa của

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) té ngã là “một thay đổi đột ngột, không lường trước được về vị trí, kết quả là người đó sẽ tiếp đất ở một vị trí thấp hơn”[8] Theo cơ quan nghiên cứu y tế và chất lượng Hoa Kỳ (AHRQ), té ngã ở người bệnh được định nghĩa là tình trạng người bệnh ngã xuống sàn không chủ đích, có hoặc không có thương tích, xảy ra trong bệnh viện, trong thời gian khám và điều trị[10]

1.1.2 Thực trạng té ngã

Ngã là sự cố được báo cáo thường xuyên nhất ở người bệnh Tỷ lệ té ngã tăng dao động từ 1,7 đến 25 lần trong 1.000 ngày khi người bệnh nằm điều trị tại viện, với người bệnh tâm thần hoặc lão khoa tỷ lệ này cao hơn Ngã làm tăng thời gian nằm viện và sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe Té ngã gây chấn thương chiếm từ 30% đến 51% trong đó có từ vết bầm tím cho đến vết thương nghiêm trọng hoặc gãy xương [18]

Theo trung tâm kiểm soát bệnh Hoa Kỳ (CDC), tỷ lệ té ngã tại Mỹ tăng 30% từ năm 2007 đến năm 2016 chủ yếu gặp ở người già, gây hậu quả nghiêm trọng như gãy xương, chấn thương đầu Trong năm 2015, tổng chi phí

y tế cho các vụ té ngã là hơn 50 tỷ đô la[13].Tại Anh, từ tháng 10/2011 đến tháng 9/2012có khoảng 209.000 người bị té ngã với chi phí khoảng 2,3 tỷ bảng mỗi năm Ngã phổ biến ở người trên 65 tuổi chiếm khoảng 30% Ngã trong bệnh viện là sự cố y khoa phổ biến nhất được báo cáo ở các bệnh viện tại Anh và chỉ riêng việc điều trị té ngã cho người bệnh điều trị nội trú tại Anh

là hơn 15 triệu bảng mỗi năm Người bệnh điều trị trong Bệnh viện có nguy

Trang 15

cơ té ngã cao hơn những người không nằm viện Điều này một phần là do các yếu tố nguy cơ mới mắc phải (như bệnh cấp tính, mê sảng, bệnh tim mạch, di động bị suy giảm, thuốc và ngất) và môi trường xung quanh không quen thuộc có thể làm tăng nguy cơ té ngã[34]

Tại Việt Nam, chưa có số liệu thống kê cụ thể, ước tính mỗi năm có khoảng 2 triệu người trên 65 tuổi té ngã Các tai nạn té ngã chiếm khoảng 4,6% sự cố thường gặp Tai nạn té ngã dẫn đến tử vong đứng thứ hạng cao trong danh mục sự cố thường gặp[3] Tại bệnh viện Đại học YDược thành phố Hồ Chí Minh năm 2017, té ngã chiếm 92,31% trong các sự cố y khoa xảy

ra về thuốc, té ngã và an toàn thực phẩm Khu vực người bệnh té ngã nhiều nhất là trong nhà vệ sinh, phòng bệnh và hành lang [3]

Những con số trên cho thấy, té ngã ở người bệnh là một sự cố y khoa đáng lưu tâm không chỉ ở các bệnh viện trong nước mà còn cả ở các bệnh viện trên thế giới Té ngã ở người bệnh không chỉ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh mà còn mang lại gánh nặng về chi phí điều trị đối với người bệnh, bệnh viện và toàn xã hội

1.1.3 Các biện pháp phòng té ngã trong bệnh viện

Trên thực tế, để việc phòng ngừa té ngã đạt hiệu quả cần phải thực hiện đồng thời các nội dung sau đây: (1) Rà soát và can thiệp vào các yếu tố nguy cơ: cơ sở hạ tầng; trang thiết bị, vật dụng cá nhân của người bệnh; (2) Giáo dục, tư vấn an toàn người bệnh; (3) Tập huấn kiến thức cho nhân viên y tế: Đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh và các biện pháp dự phòng té ngã cho người bệnh và (4) tăng cường sự phối hợp giữa Bác sĩ – Điều dưỡng[1, 3]

1.1.3.1.Rà soát và can thiệp vào các yếu tố nguy cơ: cơ sở hạ tầng; trang thiết

bị, vật dụng cá nhân của người bệnh

Dự đoán nguy cơ té ngã của người bệnh khi vào viện

Trang 16

Các nhóm người bệnh nội trú sau đây có nguy cơ ngã: Tất cả người bệnh từ 65 tuổi trở lên, người bệnh từ 50 đến 64 tuổi được bác sĩ lâm sàng đánh giá là có nguy cơ té ngã cao hơn vì một tình trạng tiềm ẩn

Đảm bảo rằng các khía cạnh của môi trường nội trú (bao gồm sàn, ánh sáng, đồ nội thất và phụ kiện như tay cầm) có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ngã của người bệnh được xác định và xử lý một cách có hệ thống

Đối với người bệnhcó nguy cơ ngã tại bệnh viện đánh giá đa yếu tố Đảm bảo rằng bất kỳ đánh giá nào khác xác định các yếu tố rủi ro cá nhân của người bệnh có thể được điều trị, cải thiện hoặc quản lý trong thời gian nằm viện dự kiến Chúng có thể bao gồm:

+ Suy giảm nhận thức + Nhiều vấn đề liên tục + Lịch sử té ngã, bao gồm cả nguyên nhân và hậu quả (như chấn thương và sợ ngã)

+ Giày dép không phù hợp hoặc thiếu + Vấn đề sức khỏe có thể làm tăng nguy cơ té ngã + Thuốc đang sử dụng

+ Mất ổn định tư thế, vấn đề di chuyển và / hoặc vấn đề cân bằng + Hội chứng ngất

+ Khiếm thị

Một số yếu tố nguy cơ: Đau, giảm hoạt động, tiêu thụ rượu cao, bệnh Parkinson, viêm khớp, tiểu đường, đột quỵ, khối lượng cơ thể thấp, môi trường nguy hiểm, dùng thuốc…[6]

1.1.3.2 Giáo dục, tư vấn an toàn người bệnh

Giải quyết kịp thời các yếu tố nguy cơ cá nhân của người bệnh khi vào bệnh viện và xem xét liệu các yếu tố rủi ro có thể được điều trị, cải thiện hoặc quản lý trong thời gian nằm viện dự kiến của người bệnh hay không

Trang 17

Không đưa ra các biện pháp can thiệp phòng ngừa té ngã không phù hợp để giải quyết các yếu tố rủi ro cá nhân của người bệnh khi ngã

Cung cấp thông tin bằng miệng và bằng văn bản có liên quan và hỗ trợ cho người bệnh và các thành viên gia đình và người chăm sóc của họ nếu người bệnh đồng ý Phải tính đến khả năng hiểu và lưu giữ thông tin của người bệnh Thông tin nên bao gồm:

+ Giải thích về các yếu tố nguy cơ cá nhân của người bệnh khi ngã viện + Chỉ cho người bệnhcách sử dụng hệ thống gọi điều dưỡng và khuyến khích họ sử dụng nó khi họ cần giúp đỡ

+ Thông báo cho các thành viên gia đình và người chăm sóc về thời điểm và cách nâng và hạ đường giường

+ Cung cấp các thông tin về thời điểm người bệnh nên yêu cầu trợ giúp trước khi thức dậy hoặc di chuyển

+ Giúp người bệnh tham gia vào các can thiệp nào trong việc giải quyết các yếu tố rủi ro cá nhân của họ [33]

1.1.3.3 Một số biện pháp phòng ngừa té ngã cho tất cả người bệnh

Chuông gọi vị trí, bồn tiểu nếu có và bàn cạnh giường trong tầm với của người bệnh

Giữ lối đi không bị tắc nghẽn / đổ tràn

Giữ tất cả các dây điện từ thiết bị cách xa khu vực đi bộ

Đặt giường ở vị trí thấp nhất có khóa phanh (giường thấp đặc biệt phải được giữ ở độ cao 25, hoặc ít hơn từ sàn đến đỉnh nệm)

Xác định cách sử dụng an toàn nhất của đường ray bên giường

Người bệnh phải mang giày chống trượt mỗi khi ra khỏi giường

Đảm bảo rằng đèn ngủ được bật trong phòng người bệnh hoặc gần giường người bệnh cho một phòng bệnh vào các buổi tối

Đặt những thứ cần thiết trong tầm tay của người bệnh

Trang 18

Hỗ trợ người bệnh đi vệ sinh khi cần

Lưu ý các loại thuốc khiến người bệnh có nguy cơ bị ngã khi dùng (thuốc an thần/thuốc ngủ, thuốc chống tăng huyết áp, thuốc lợi tiểu, thuốc mỡ, thuốc mỡ ngoài da, v.v.) và tham khảo ý kiến bác sĩ và dược sĩ khi cần thiết Phối hợp với bác sĩ về nhu cầu điều trị vật lý trị liệu cho người bệnh có vấn đề về cân bằng hoặc suy giảm trong hoạt động chức năng

Đánh giá lại tình trạng người bệnh cấp cứu hàng ngày

Theo dõi tình trạng hạ huyết áp thế đứng nếu người bệnh thấyhoa mắt hoặc chóng mặt và hướng dẫn người bệnh thay đổi tư thế chậm khi ra vào giường

Khuyến khích sử dụng các thiết bị hỗ trợ (Ví dụ: Xe tập đi / xe lăn và gậy) khi cần thiết

Giáo dục sức khỏe về các biện pháp phòng ngừa té ngã cho người bệnh

và gia đình [35]

Các biện pháp phòng ngừa té ngã bổ sung này sẽ được bắt đầu cho tất

cả các người bệnhđược xác định là có nguy cơ té ngã trung bình hoặc cao ngay khi nhập viện

Sử dụng biển báo trong hoặc ngoài phòng người bệnh hoặc đầu giường

để xác định người bệnh có nguy cơ bị té ngã

Kiểm tra người bệnh ít nhất mỗi giờ và duy trì sự giám sát chặt chẽ Đảm bảo rằng tất cả các lần, trừ khi được cung cấp dịch vụ chăm sóc đầu giường, giường người bệnh nằm ở vị trí thấp nhất và 2 đường ray đầu giường được đưa lên

Tốt nhất là cung cấp các hỗ trợ nhà vệ sinh thường xuyên Tăng cường giới hạn hoạt động và biện pháp phòng ngừa an toàn với người bệnh và người nhà

Trang 19

Điều dưỡng viên cần thông báo cho các thành viên trong gia đình để chuẩn bị giày dép và thiết bị từ nhà (Ví dụ: xe tập đi, gậy ) khi cần

Đánh giá sự cần thiết của vật lý trị liệu hoặc tư vấn trị liệu nghề nghiệp Đánh giá người bệnh về dáng đi hàng ngày và tài liệu trong biểu đồ đánh giá rủi ro và lưu ý trường hợp người bệnh

Đảm bảo rằng người bệnh được hỗ trợ mọi lúc

Đảm bảo rằng các thiết bị an toàn cho người bệnhsử dụng được và hoạt động đúng [35]

Theo chương trình tập huấn an toàn người bệnh của Bộ Y tế Việt Nam, nguy cơ té ngã có thể do môi trường chăm sóc hoặc do bản thân người bệnh Nguy cơ té ngã có thể do môi trường chăm sóc bao gồm những thiết kế cơ sở vật chất, vật dụng không phù hợp cho người bệnh Nguy cơ do bản thân người bệnh bao gồm có tiền sử té ngã trước đó, khiếm khuyết về cảm giác và thính giác, suy nhược thần kinh, bị xúc động suy nhược thăng bằng hoặc vận động, các vấn đề về cơ xương, các bệnh mãn tính, rối loạn tiểu tiện, các vấn đề về dinh dưỡng và việc sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau

Cơ sở y tế, đặc biệt các nhà dưỡng lão, cần thực hiện chương trình giảm té ngã và đánh giá hiệu quả của chương trình Chương trình giảm té ngã bao gồm các chiến lược giảm rủi ro, thực hành tại chỗ, sự tham gia của người bệnh/ gia đình trong huấn luyện và việc thẩm định môi trường điều trị

Thành lập ban ngăn ngừa té ngã để đánh giá, rà soát thường xuyên các trường hợp té ngã, thẩm định sự tham gia, tìm kiếm các mô hình mới và để trao đổi những phát hiện mới với các nhân viên khác

Cơ sở y tế phải thường xuyên đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh

và có biện pháp ngăn ngừa các khả năng té ngã tiềm ẩn Cần đánh giá toàn diện người bệnh lúc ban đầu khi người bệnh nhập viện, xác định mức độ nhận thức chung, sức mạnh của cơ, sự đau đớn và khả năng thể hiện hoạt động

Trang 20

hàng ngày của người bệnh Cần đánh giá định kỳ từng nguy cơ bị ngã của người bệnh, bao gồm cả nguy cơ tiềm ẩn

Sử dụng các kỹ thuật đánh giá khác nhau như quan sát hoặc trao đổi với

cá nhân người bệnh và gia đình để đánh giá toàn diện đến mức có thể

Nhân viên y tế phải trao đổi với gia đình người bệnh và những người quan trọng khác việc đánh giá toàn diện nguy cơ té ngã Thông báo cho các thành viên của gia đình người bệnh các yếu tố làm gia tăng nguy cơ té ngã Dựa vào đánh giá, nhân viên y tế đưa ra những kiến nghị và thực hiện phương pháp chủ động ngăn ngừa té ngã trong kế hoạch và thực hiện chăm sóc người bệnh

Bất cứ nguy cơ nào đã được nhận diện đều cần được xử lý ngay

Nhân viên y tế cần phải xem xét tất cả thuốc gồm tất cả thuốc cấp theo đơn, thuốc mua tại quầy, và những thứ bổ sung mà người bệnh đã sử dụng Lưu hồ sơ tình trạng dị ứng thuốc và tiền sử lạm dụng thuốc, kể cả lạm dụng thuốc an thần và các loại thuốc theo đơn khác Việc thay đổi thuốc gồm có thuốc gây nghiện và các liều lượng tăng hoặc giảm, phải theo dõi các phản ứng phụ mới có thể xảy ra Một loại thuốc mới thêm vào các loại thuốc người bệnh đang dùng có thể tạo nên cơn chóng mặt, gây buồn ngủ, hoặc các triệu chứng khác có thể đưa người bệnh đến nguy cơ té ngã nhiều hơn

Một số biện pháp cải tiến môi trường giúp giảm té ngã:

+ Lắp đặt chuông báo động tại giường hoặc thiết kế lại hệ thống kiểm soát và kiểm tra chuông báo động tại giường

+ Lắp đặt các ổ khoá tự động ở các phòng phục vụ + Hạn chế việc mở cửa sổ khi có nguy cơ

+ Lắp đặt chuông báo động ở các lối ra vào

+ Bổ sung phần ngăn ngừa té ngã vào chương trình tập huấn cho người bệnh và người nhà

Trang 21

+ Cải tiến và chuẩn hoá hệ thống gọi điều dưỡng

+ Sử dụng “giường thấp” cho những người có nguy cơ té ngã [4]

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra một số vấn đề liên quan đến việc dự phòng té ngã cho người bệnh như sau: Thứ nhất, các bằng chứng khoa học để hướng dẫn một cách đầy đủ nhất về dự phòng té ngã cho người bệnh trong bệnh viện còn hạn chế, bởi vì hầu hết các nghiên cứu can thiệp trước đây chỉ tập trung trong một nhóm vấn đề hoặc nghiên cứu can thiệp trước sau đơn thuần [32] Các nghiên cứu can thiệp đơn giản như đeo vòng nhận biết ở cổ tay hoặc có bảng cảnh báo ở giường bệnh nhân hoặc quản lý thuốc tốt thường không thành công trong việc giảm tỷ lệ té ngã Hoặc biện pháp sử dụng chuông cảnh báo khi bệnh nhân di chuyển được đặt tại giường hoặc ghế của bệnh nhân cũng không thành công trong việc giảm tỷ lệ ngã của bệnh nhân [36].Theo kết quả các nghiên cứu can thiệp, hiệu quả can thiệp trong việc giảm nguy cơ té ngã cho người bệnh được cải thiện rõ rệt khi phối hợp nhiều biện pháp từ nhận định, đánh giá nguy cơ và các biện pháp dự phòng té ngã thích hợp với nhau Nghiên cứu chỉ ra rằng, khi có sự đánh giá nhiều mặt về nguy cơ té ngã kết hợp với các biện pháp can thiệp phù hợp có thể làm giảm nguy cơ té ngã khoảng 20-30%[12, 31] Đánh giá khả năng di chuyển, đánh giá và giải quyết nhu cầu đại tiểu tiện, quản lý thuốc, đánh giá thị lực, đánh giá ý thức và huyết áp tư thế của người bệnh là rất quan trọng trong việc dự phòng té ngã Tương tự vậy, việc cung cấp các dụng cụ hỗ trợ di chuyển như gậy, nạng, giảm thiểu tối đa những vật dụng cản trở hoặc gây nguy cơ ngã cho bệnh nhân, đặt những biển báo hoặc biểu tượng rõ ràng dễ chú ý ở những nơi trơn trượt là những biện pháp đơn giản để giảm thiểu tác động tiềm ẩn của các yếu tố rủi ro từ môi trường bệnh viện[32]

Trang 22

1.2 Kiến thức về phòng té ngã ở điều dưỡng

1.2.1 Khái niệm kiến thức về phòng té ngã ở điều dưỡng

Kiến thức là hiểu hoặc có thông tin về một nội dung mà người đó có được bằng kinh nghiệm hoặc nghiên cứu hoặc được biết bởi một người hoặc một nhóm người khác[37]

Kiến thức về phòng té ngã của điều dưỡng là sự hiểu biết hoặc có thông tin của người điều dưỡng về các khái niệm về té ngã ở người bệnh, các biện pháp phòng ngừa té ngã mà người bệnh có thể gặp phải trong thời gian khám

và điều trị tại các cơ sở khám chữa bệnh qua nghiên cứu tài liệu hoặc được đào tạo[10]

1.2.2 Các nghiên cứu liên quan đến phòng té ngã của người bệnh

Theo nghiên cứu mô tả cắt ngang củaSwee geok Lim và Siew Woan Yam (2016) trên 45 điều dưỡng cho thấycác điều dưỡng có kiến thức về phòng ngừa té ngã cho người bệnh ở vừa phải (M = 7,72; SD = 1,72) Nghiên cứu khuyến cáo điều dưỡng cần được đào tạo sâu hơn về phòng ngừa té ngã cho người bệnh[29]

Nghiên cứu Sharon S Laing (2011) đánh giá kiến thức, thái độ và thực hành phòng tránh té ngã cho người lớn tuổi có nguy cơ của 50 điều dưỡng Kết quả cho thấy có 38% điều dưỡngcó kiến thức, thái độ và thực hành đúng

Trang 23

tạo nhân viên và người bệnh là các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc thực hiện các hướng dẫn thực hành lâm sàng về phòng tránh té ngã cho người bệnh của điều dưỡng[26]

Nghiên cứu của Malini Ganabathi trên 197 điều dưỡng về kiến thức trong phòng tránh té ngã cho người bệnh Kết quả cho thấy mức độ kiến thức

về phòng tránh té ngã của điều dưỡng ở mức tốt với điểm trung bình là 16,26

± 1,2 (tổng số 20 điểm)[17]

Một nghiên cứu của Samar Faltas Marzouk Faltas (2018) trên 234 điều dưỡng về kiến thức phòng ngừa té ngã cho người bệnh Kết quả chỉ ra rằng ba phần tư (79%) điều dưỡng có kiến thức không đầy đủ về phòng ngừa té ngã cho người bệnh.Nghiên cứu khuyến nghị cần thực hiện các chương trình đào tạo định kỳ nâng cao kiến thức cho các điều dưỡng tại các đơn vị chăm sóc đặc biệt để cải thiện tình trạng té ngã của người bệnh và chất lượng chăm sóc [16]

Các kết quả nghiên cứu nói trên cho thấy kiến thức của điều dưỡng về

dự phòng té ngã cho người bệnh còn nhiều điểm chưa được thống nhất Bên cạnh đó, tại Việt Nam có rất ít nghiên cứu đánh giá về kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh Điều đó cho thấy sự cần thiết phải

có những nghiên cứu toàn diện và đầy đủ về kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh cũng như các biện pháp làm tăng cường kiến thức cho điều dưỡng về vấn đề này và cải thiện sự an toàn cho người bệnh.Đồng thời một số kết quả nghiên cứu trên cũng chỉ ra rằng, kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh còn nhiều hạn chế Điều này, có thể ảnh hưởng đến việc thực hiện việc phòng té ngã cho người bệnh

và đảm bảo sự an toàn cho người bệnh Do đó, người điều dưỡng cần được đào tạo, tập huấn nhằm nâng cao kiến thức về dự phòng té ngã, đảm bảo an toàn cho người bệnh và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh

Trang 24

1.2.3 Các biện pháp đo lường về kiến thức của điều dưỡng về phòng té ngã

Trên thực tế có rất nhiều công cụ đo lường về kiến thức của điều dưỡng

về phòng té ngã cho người Năm 2013, cơ quan nghiên cứu y tế và chất lượng Hoa Kỳ phát triển bộ công cụ kiểm tra kiến thức về phòng ngừa té ngã cho người bệnh của điều dưỡng (Fall Knowledge Test).Bộ công cụ này gồm 14 câuhỏi về khái niệm, nguy cơ và các vấn đề về phòng ngừa té ngã cho người bệnh của điều dưỡng và bộ công cụ đã được dịch ra rất nhiều thứ tiếng và được sử dụng ở rất nhiều quốc gia [9],[19]

Theo tổ chức nghiên cứu y tế và chất lượng Hoa Kỳ (AHRQ), thang đo nguy cơ té ngã Morse và STRATIFY là hai thang đo đánh giá nguy cơ té ngã thường xuyên được sử dụng nhất[11]

Nghiên cứu của Dykes PC và cộng sự (2018) đã kiểm định bộ công cụ

về kiến thức dự phòng té ngã cho người bệnh (FPKT- Fall Prevention Knowledge Test ) Có 209 điều dưỡng được mời tham gia trả lời mức độ tự tin về khả năng dự phòng té ngã của họ với điểm trong thang điểm từ 1 (Hoàn toàn không tự tin) đến 10 (rất tự tin) [14]

Nghiên cứu của tác giả Ganabathi M và cộng sự năm 2017 đã sử dụng

bộ công cụ đánh giá về kiến thức, thái độ, thực hành dự phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng, trong đó bộ câu hỏi về kiến thức dự phòng té ngã của điều dưỡng gồm 20 câu bao gồm kiến thức về yếu tố nguy cơ về ngã, chính sách về dự phòng ngã và những yếu tố nhận biết nguy cơ ngã, Bộ công

cụ đã được sử dụng để đánh giá kiến thức về dự phòng té ngã của điều dưỡng với 94,9% điều dưỡng có kiến thức tốt[17]

Một nghiên cứu được tác giả Liu H.S và cộng sự được thực hiện tại Trung Quốc năm 2012 sử dụng bộ công cụ đánh giá kiến thức phòng té ngã ở bệnh viện cho người cao tuổi Bộ công cụ gồm 20 câu hỏi nhiều lựa chọn đánh giá những kiến thức về tuổi già, yếu tố nguy cơ gây ngã, đánh giá nguy

Trang 25

cơ ngã và dự phòng và điều trị té ngã Mỗi đáp án đúng được tính 1 điểm và điểm tối đa cho là 20 điểm Chỉ số tính giá trị nội dung (CVI) cuả bộ câu hỏi được đánh giá bởi 6 chuyên gia về điều dưỡng gồm 2 điều dưỡng trưởng, 2 giáo sư và 2 bác sỹ về lão khoa Điểm trung bình CVI của bộ câu hỏi là 0,83, chỉ ra tính giá trị của bộ câu hỏi ở mức độ đạt Bên cạnh đó, độ tin cậy của bộ câu hỏi đạt độ tin cậy tốt với 0,81 điểm[30]

Trong nghiên cứu này chúng tôi nhận thấy việc sử dụng bộ công cụ kiểm tra kiến thức về phòng ngừa té ngã cho người bệnh của điều dưỡng (Fall Knowledge Test) do tổ chức nghiên cứu y tế và chất lượng Hoa Kỳ (AHRQ) xây dựng là khá phù hợp và có nhiều điểm ưu việt trong sử dụng Do đó, chúng tôi đã hiệu chỉnh bộ công cụ này để sử dụng đánh giá kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh trong nghiên cứu này

1.2.4 Các biện pháp tăng cường kiến thức của điều dưỡngvề phòng té ngã

Nghiên cứu của Maree Johnson (2013) đánh giá hiệu quả của đào tạo trong nâng cao kiến thức và hành vi về phòng ngừa té ngã cho người bệnh của

71 điều dưỡng Kết quả chỉ ra rằng, kiến thức về phòng ngừa té ngã cho người bệnh của điều dưỡng trước và sau khi tham gia chương trình giáo dục không thay đổi(20/21 điểm) Hành vi phòng ngừa té ngã tăng đáng kể từ 198,5 trước lên 211 sau thử nghiệm (p <0,001) [23] Như vậy nội dung và hình thức can thiệp là rất quan trong trong nâng cao kiến thức và hành vi về phòng té ngã cho điều dưỡng

Nghiên cứu của Katherine Hays (2015) về thay đổi kiến thức phòng ngừa té ngã cho người bệnh của 28 điều dưỡng viên Kết quả là chỉ có 6 điều dưỡng thiếu kiến thức về phòng ngừa té ngã cho người bệnh, sau can thiệp con số này đã tăng lên 17, sự khác biệtkhông có ý nghĩa thống kê có thể được xác định từ các kết quả do cỡ mẫu nhỏ [20]

Trang 26

Nghiên cứu thử nghiệm của Mark D Leverenz và Jennifer Lape (2018) thực hiện giáo dục cho điều dưỡng về phòng ngừa té ngã trong năm tuần Kết quả cho thấy có sự cải thiện đáng kể về kiến thức của điều dưỡng sau đào tạo Đào tạo phòng ngừa té ngã bởi một chuyên gia có thể là một cách tiếp cận hiệu quả để tăng cường kiến thức cho nhân viên điều dưỡng về các chiến lược phòng ngừa té ngã cho người bệnh[28]

Nghiên cứu của Dykes PC và cộng sự (2018) đánh giá sự thay đổi về kiến thức của điều dưỡng về phòng ngừa té ngã cho người bệnh Có tất cả 209 điều dưỡng tham gia nghiên cứu, kết quả cho thấy điểm trung bình kiến thức của điều dưỡng tăng đáng kể từ 5,1 ± 1,8 trước can thiệp lên 6,6 ± 1,7 sau can thiệp, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (cặp t-test = 12,4, p <,001) Điều này cho thấy, đào tạo nâng cao kiến thức của điều dưỡng về phòng ngừa té ngã cho người bệnh là rất cần thiết để nâng cao và duy trì công việc này của điều dưỡng đem lại sự an toàn và chất lượng chăm sóc cho người bệnh [14]

1.3 Khung lý thuyết nghiên cứu

Khung lý thuyết nghiên cứu được xây dựng trên mô hình thay đổi ADKAR (ADKAR model of Change) được Hiatt Jeff xây dựng[21] Mô hình này cung cấp 5 bước hướng dẫn thay đổi một vấn đề, trong đó có việc thay đổi kiến thức Bước thứ nhất là nhận ra được vấn đề cần thay đổi (Awareness), trong nghiên cứu này tương ứng với bước khảo sát thực trạng kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã cho người bệnh Bước hai là thiết kế phương pháp thay đổi (Desire), bước ba cung cấp các kiến thức về thay đổi hành vi (Knowledge) Hai bước này tương ứng với việc can thiệp giáo dục chuyên môn để cải thiện kiến thức về dự phòng té ngã cho người bệnh Bước 4 là khả năng để tiến hành sự thay đổi(Ability) và bước 5 là duy trì sự thay đổi (Reinforcemen) Hai bước này tương ứng với mục tiêu mong đợi của nghiên cứu trong việc làm giảm nguy cơ té ngã và đảm bảo sự an toàn

Trang 27

cho người bệnh Khung lý thuyết của nghiên cứu được thể hiện trong sơ đồ sau

Sơ đồ 1.1 Khung lý thuyết của nghiên cứu

1.4 Giới thiệu địa bàn nghiên cứu

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn là bệnh viện hạng I trực thuộc sở Y

tế Lạng Sơn, ngụ tại Đường Nhị Thanh, phường Tam Thanh, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn

Là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của tỉnh, Bệnh viện có đội ngũ cán bộ chuyên khoa cơ bản có đủ trình độ chuyên môn sâu, được trang bị thích hợp

đủ khả năng để hỗ trợ cho tuyến huyện

Bệnh viện hiện có 37 khoa phòng với 650 giường bệnh, có 285 nhân viên điều dưỡng Bệnh viện có những chức năng, nhiệm vụ quan trọng trong việc phát triển mạng lưới y tế tại tỉnh Lạng Sơn như: Cấp cứu - Khám bệnh - Chữa bệnh, đào tạo cán bộ y tế, nghiên cứu khoa học về y học, chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn, kỹ thuật, phòng bệnh, hợp tác quốc tế, quản lý kinh tế y

tế

Trước can thiệp

đợi

Khảo sát kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã

- Cải thiện kiến thức của điều dưỡng

- Giảm nguy cơ té ngã

và đảm bảo an toàn cho người bệnh

Cung cấp kiến thức về dự phòng té ngã cho người bệnh

Trang 28

Cơ sở vật chất được đầu tư và nâng cấp thường xuyên và bệnh viện cũng đã đầu tư nhiều trang thiết bị hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân Đội ngũ nhân viên y tế thường xuyên được cử đi học, tham quan, đào tạo tại các bệnh viện tuyến đầu nhằm nâng cao trình độ năng lực khám và điều trị cho người bệnh Bệnh viện cũng tăng cường công tác nghiên cứu khoa học để phục vụ cho việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân[2] Hiện nay bệnh viện chưa có can thiệp nào để nâng cao kiến thức của điều dưỡng về phòng té ngã cho người bệnh

Trang 29

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2 1 Đối tượng nghiên cứu

Tất cả các điều dưỡng chăm sóc người bệnhtại các khoa trongBệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn

* Tiêu chuẩn lựa chọn:

- Điều dưỡng trực tiếp chăm sóc người bệnh

- Đồng ý tham gia nghiên cứu

* Tiêu chuẩn loại trừ:

- Điều dưỡng vắng mặt trong thời gian nghiên cứu

- Các điều dưỡng hành chính không trực tiếp tham gia chăm sóc người bệnh

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 02 đến tháng 5 năm 2019 Địa điểm nghiên cứu:Tại các khoa nội 1, nội 2, nội 3, nội tim mạch, ngoại chấn thương, ngoại tổng hợp, hồi sức cấp cứu, y học cổ truyền, phục hồi chức năng, phòng khámBệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn là những khoa

người bệnh có nguy cơ té ngã cao

2.3 Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu can thiệp trên một nhóm có đánh giá trước sau

Trang 30

Sơ đồ 2.1 Quy trình nghiên cứu 2.4 Mẫu và phương pháp chọn mẫu

2.4.1 Cỡ mẫu

Cỡ mẫu can thiệp của nghiên cứu được tính theo công thức:

n = (Z(1-α/2) + Z(1-β))2

( )Trong đó:

Z(1-α/2) = 1,96

Z(1-β) = 0,84 (Lực mẫu được lựa chọn là 80%)

p1= 29,8% (tỷ lệ điều dưỡng có kiến thức đạt về phòng ngừa ngã cho người bệnh trong nghiên cứu trước)[27]

p2 = 58% (tỷ lệ mong muốn về kiến thức đạt sau khi can thiệp)

Đánh giá kiến thức trước

Can thiệp

Đánh giá kiến thức sau

Ngày: 16, 17/ 03/

2019:

Tiến hành can thiệp giáo dục kiến thức cho điều dưỡng về phòng

té ngã cho người bệnh

Từ 04/ 03 đến 10/ 03/ 2019:

Đánh giá trước can thiệp

+ Cuối buổi học ngày 17/ 03/ 2019: tiến hành đánh giá sau can thiệp lần 1

+ Sau can thiệp 1 tháng đánh giá lần 2

Trang 31

Thay các số liệu trên vào công thức, kết quả tính được cỡ mẫu tối thiểu là:n khoảng 95 người

Trong thời gian nghiên cứu, chúng tôi tiến hành can thiệp và thu thập

số liệu được 122 điều dưỡng phù hợp với tiêu chuẩn chọn mẫu và đảm bảo cỡ mẫu tối thiểu của nghiên cứu

2.4.2 Phương pháp chọn mẫu

Số lượng điều dưỡng trực tiếp chăm sóc tại các khoa nội 1, nội 2, nội 3, nội tim mạch, ngoại chấn thương, ngoại tổng hợp, hồi sức cấp cứu, y học cổ truyền, phục hổi chức năng, phòng khám của bệnh viện cụ thể như sau:

Trang 32

2.5 Phương pháp thu thập số liệu

2.5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu:

Sử dụng bộ câu hỏi tự điền để thu thập kiến thức của điều dưỡng về phòng ngừa té ngã cho người bệnh Bộ công cụ của nghiên cứu gồm 2 phần: Phần 1 gồm những thông tin chung của đối tượng nghiên cứu như: tuổi, giới, trình độ chuyên môn, lịch sử đào tạo về phòng chống té ngã Phần 2 là bộ câu hỏi đánh giá kiến thức về dự phòng té ngã cho người bệnh của điều dưỡng.Bộ câu hỏi được hiệu chỉnh từ bộ câu hỏi đánh giá kiến thức về dự phòng té ngã của điều dưỡng (Fall Knowledge Test) được xây dựng bởi Cơ quan nghiên cứu y tế và chất lượng Hoa Kỳ vào năm 2013 [8] Bộ câu hỏi gồm 14 câu hỏi gồm các nội dung:nguyên nhân và yếu tố nguy cơ, biện pháp can thiệp dự phòng té ngã và đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh

- Quy trình xây dựng bộ câu hỏi như sau:

+ Bộ câu hỏi được dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt bởi 1 giảng viên tiếng Anh của Bộ môn ngoại ngữ trường Cao đẳng Y tế Lạng Sơn Bản dịch tiếng Việt được lấy ý kiến của 3 người (1 Bác sỹ đang công tác tại phòng khám, một điều dưỡng trưởng khoa nội tim mạch và 01 điều dưỡng trực tiếp chăm sóc người bệnh tại khoa ngoại tổng hợp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn) về sự dễ hiểu và rõ nghĩa của bộ câu hỏi Các ý kiến góp ý về việc điều chỉnh một số câu từ cho phù hợp với văn hóa của Việt Nam đã được thống nhất và điều chỉnh Bộ công cụ sau dịch sang Tiếng Việt lại được dịch ngược lại sang tiếng Anh bởi 1 giảng viên tiếng Anh ở Bộ môn Ngoại ngữ của trường Cao đẳng Y tế Lạng Sơn (khác người dịch đầu) Bản tiếng Anh dịch ngược và bản gốc được so sánh, kiểm tra và thống nhất là không có sự khác biệt

+ Bộ công cụ tiếng Việt được gửi đến 3 người (01 điều dưỡng đang chăm sóc người bệnh ở khối nội, 01 điều dưỡng đang chăm sóc người bệnh ở

Trang 33

khối ngoại, 01điều dưỡng đang chăm sóc người bệnh ở khoa phục hồi chức năng) để lấy ý kiến về sự phù hợp và đáp ứng được yêu cầu sử dụng trong nghiên cứu Các điều dưỡng đã thống nhất bộ công cụ có thể điều tra trên đối tượng nghiên cứu

+ Bộ công cụ được điều tra thử trên 30 đối tượng điều dưỡng (có tiêu chuẩn tương tự như tiêu chuẩn chọn mẫu của nghiên cứu Độ tin cậy của bộ công cụ đáp ứng yêu cầu để sử dụng trong nghiên cứu với chỉ số KR20là 0,93

* Quy trình thu thập thông tin Bước 1: Lấy danh sách Điều dưỡng theo số liệu của phòng kế hoạch

tổng hợp bệnh viện Lựa chọn những điều dưỡng đủ tiêu chuẩn tham gia nghiên cứu

Bước 2: Những đối tượng đủ tiêu chuẩn sẽ được giới thiệu mục đích,

nội dung, phương pháp và quyền lợi của người tham gia vào nghiên cứu Nếu đồng ý, đối tượng tham gia sẽ kí tên vào bản đồng ý tham gia nghiên cứu

Bước 3: Những đối tượng tham gia nghiên cứu sẽ được phát bộ câu hỏi

tự điền để đánh giá kiến thức trước can thiệp

Bước 4:Thực hiện can thiệp đào tạo cho đối tượng nghiên cứu về dự

phòng té ngã cho người bệnh bằng việc tổ chức 4 buổi tập huấn vào cuối tuần (thứ bảy, chủ nhật) Tất cả 122 người được chia thành 4 nhóm (mỗi nhóm khoảng 30 người), đối tượng nghiên cứu có thể chọn 1 trong 4 buổi trong 2 ngày thứ 7 và chủ nhật để tham gia dự lớp tập huấn Tài liệu tập huấn

“chương trình đào tạo dự phòng té ngã cho người bệnh” được xây dựng dựa vào tài liệu an toàn người bệnh của Bộ y tế (2014)[4], Quản lý té ngã của bệnh viện Bạch Mai (2018)[1], phòng chống té ngã của tổ chức AHRQ[10]

Bước 5:Đánh giá kiến thức của đối tượng nghiên cứu được thực hiện

ngay sau thời điểm can thiệp (T1)và sau thời điểm can thiệpmột tháng

Trang 34

(T2)với bộ công cụ giống như trước can thiệp

Bước 6:Sau khi thu thập được toàn bộ thông tin, nghiên cứu viên sẽ

kiểm tra toàn bộ bảng câu hỏi Các số liệu được mã hóa, nhập vào máy tính

đểphân tích

2.6 Chương trình can thiệp

Chương trình đào tạo dự phòng té ngã cho người bệnh được xây dựng dựa vào “Tài liệu an toàn người bệnh” của Bộ y tế (2014)[4]; Quản lý té ngã của bệnh viện Bạch Mai (2018)[1]và phòng chống té ngã của tổ chức AHRQ[10] Nội dung chương trình gồm:

Phần 1: Lý thuyết về dự phòng té ngã cho người bệnh

 Thuyết trình về nguyên nhân, yếu tố nguy cơ, hậu quả, biện pháp dự phòng té ngã và các giải pháp làm giảm tình trạng té ngã ở người bệnh trong thời gian 30 phút

 Chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ (mỗi nhóm 5 – 10 người) để tiến hành thảo luận nhóm: câu hỏi thảo luận liên quan đến tìm hiểu nguyên nhân, yếu tố nguy cơ, hậu quả, biện pháp dự phòng té ngã và các giải pháp để làm giảm tình trạng té ngã ở người bệnh.Thời gian thảo luận 30 phút

 Các nhóm sẽ trình bày kết quả thảo luận vào khổ giấy A0 và báo cáo trước lớp trong thời gian 10 phút/nhóm Giảng viên sẽ tổng hợp lại phần trình bày của các nhóm và đưa ra các ý chính nhằm giúp đối tượng hiểu biết thêm về kiến thức Thời gian tổng hợp kiến thức và trao đổi thảo luận trong vòng 15 phút

Phần 2: Thực hành đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh theo bảng Morse [31]

 Giới thiệu về bảng đánh giá nguy cơ và dự phòng té ngã cho người bệnh của Morse [31] và hướng dẫn điều dưỡng đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh dựa trên các tình huống giả định (người bệnh do người

Trang 35

thuộc nhóm điều tra viên đóng vai) trong thời gian 10 phút

 Chia thành nhóm nhỏ (10 – 15 người/nhóm)theo dõi các tình huống giả định khác qua video và thực hành đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh Sau thời gian thảo luận, các nhóm lên trình bày kết quả trong 10 phút/nhóm Giảng viên thảo luận và đưa ra các kết luận cho các hoạt động của người học trong 15 phút

Phần 3: Tổng kết và rút kinh nghiệm về hoạt động học tập

Giảng viên đưa ra các kết luận cho các hoạt động của người học trong vòng 10 phút Kết thúc buổi học đối tượng sẽ được cung cấp thêm tài liệu phát tay về dự phòng té ngã cho người bệnh để tìm hiểu và xem lại kiến thức bài giảng khi cần

2.7 Các biến số nghiên cứu

- Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu:tuổi, giới, trình độ chuyên

môn, thâm niên công tác, đào tạo về dự phòng té ngã cho người bệnh

- Kiến thức về phòng té ngã của điều dưỡng: là sự hiểu biết hoặc thông

tin có được về phòng té ngã cho người bệnh học được bằng kinh nghiệm, nghiên cứu hoặc đào tạo.Kiến thức được đánh giá bằng bộ câu hỏi tự điền gồm 14 câu dược xây dựng dựa trên bộ câu hỏi đánh giá kiến thức của điều dưỡng về dự phòng té ngã của tổ chức AHRQ [9] (phụ lục 2)

- Chương trình đào tạo dự phòng té ngã cho người bệnh được xây dựng dựa vào “Tài liệu an toàn người bệnh” của Bộ y tế (2014)[4]; Quản lý té ngã của bệnh viện Bạch Mai (2018) [1] và phòng chống té ngã của tổ chức AHRQ[10] ( phụ lục 3)

2.8 Khái niệm, tiêu chí và thang điểm đánh giá

Nghiên cứu sử dụng bộ câu hỏi tự điền gồm 2 phần:

Phần 1: thông tin chung về tuổi, giới, trình độ chuyên môn, thâm niên

công tác, đào tạo về dự phòng té ngã cho người bệnh

Trang 36

Phần 2: Kiến thức về phòng té ngã cho người bệnh gồm 14 câu với các nội dung liên quan đến nguyên nhân và yếu tố nguy cơ, biện pháp can thiệp

dự phòng té ngã và đánh giá nguy cơ té ngã của người bệnh Kiến thức vềnguyên nhân và các yếu tố nguy cơ té ngã bao gồm các kiến thức về các yếu tố nguy cơ té ngã trong bệnh viện, yếu tố nguy cơ té ngã liên quan đến việc dùng thuốc của người bệnh, các yếu tố rủi ro trong té ngã Kiến thức về đánh giá nguy cơ té ngã bao gồm các kiến thức về thời điểm nên đánh giá nguy cơ té ngã, nhận định môi trường té ngã, cách đánh giá nguy cơ té ngã về thuốc, vềmôi trường bệnh viện, sử dụng vòng đeo tay để đánh giá nguy cơ té ngã và cách đánh giá bằng thang điểm Morse Kiến thức về các biện pháp dự phòng té ngã bao gồm các kiến thức chung về các biện pháp dự phòng té ngã, các biện pháp dự phòng té ngã cho người bị giảm khả năng vận động, biện pháp dự phòng té ngã cho người bị suy giảm trí nhớ, kiến thức về các biện pháp can thiệp dự phòng té ngã trong bệnh viện, chương trình giáo dục trong phòng chống té ngã, kiến thức về các khuyến nghị để cải thiện sự an toàn cho người bệnh

Số điểm cho mỗi lựa chọn đúng là 1 điểm, trả lời sai sẽ không tính điểm, tổng cộng tối đa là 33 điểm, tối thiểu là 0 điểm

Dựa vào mức chia điểm đó sẽ chia ra mức đánh giá:

Tốt 25 – 33 điểm ( tương ứng với

trả lời đúng 75% trở lên) 25-33 câu

Trung bình 17 – 24 điểm (tương ứng trả

Kém Từ 16 điểm trở xuống (tương

ứng trả lời đúng dưới 50%) < 16 câu

Trang 37

- Điểm trung bình kiến thức về dự phòng té ngã của điều dưỡng được tính bằng công thức : Kiến thức = ∑ 1

122 Tổng điểm kiến thức/ 122

2.9 Phương pháp phân tích số liệu

Số liệu sau khi được thu thập sẽ được phân tích dựa trên phần mềm SPSS 18.0 Các biến trong nghiên cứu được phân tích bởi các phân tích thống

kê mô tả và Paired - Samples T Test để so sánh 2 giá trị trung bình trước thời điểm can thiệp với thời điểmngay sau can thiệp vàsau can thiệp 1 tháng Sự khác biệt về tỷ lệ mức độ kiến thức tốt, trung bình, kém được so sánh bằng phương pháp Chi-square và Mc Nemar test, với hệ số ý nghĩa thống kê α < 0,05

Đánh giá hiệu quả can thiệp dựa vào chỉ số hiệu quả (CSHQ) các tỷ lệ được tính theo công thức[5]:

1

2 1

cứu trước can thiệp

P2: Là kết quả (số lượng hoặc tỷ lệ) của chỉ số nghiên

cứu sau can thiệp

2.10 Đạo đức trong nghiên cứu

Nghiên cứu được sự đồng ý của Hội đồng khoa học và Hội đồng đạo đức Trường đại học Điều Dưỡng Nam Định và được được sự chấp thuận và cho phép của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn

Đối tượng tham gia nghiên cứu được giải thích về mục đích, phương pháp, cách thức thu thập số liệu, các quyền lợi và nghĩa vụ của người tham gia nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu cũng được giải thích về tính bảo mật

Trang 38

của thông tin thu thập được chỉ nhằm mục đích nghiên cứu chứ không nhằm mục đích nào khác

Đối tượng tham gia nghiên cứucó quyền từ chối nếu không đồng ý và

có quyền bỏ cuộc ở bất cứ giai đoạn nào của nghiên cứu mà không bị ảnh hưởng đến bất cứ quyền lợi nào của mình

2.11 Sai số và biện pháp khắc phục

Nghiên cứu được thực hiện với nhiều thông tin và được thu thập tại 2 thời điểm khác nhau vì vậy có thể có những sai số về dữ liệu Để hạn chế sai

số này nhà nghiên cứu đã:

Thiết kế bộ câu hỏi với ngôn ngữ dễ hiểu, dễ trả lời

Giải thích rõ ý nghĩa, mục đích của nghiên cứu để đối tượng nghiên cứu hợp tác

Tập huấn kỹ điều tra viên

Tổ chức phỏng vấn vào thời điểm thích hợp, tránh thời điểm đối tượng nghiên cứu đang phải làm việc hoặc địa điểm không phù hợp

Trang 39

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

Bảng 3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

(n)

Tỷ lệ (%)

Thâm niên công tác trung bình: 10,3 ± 6,3

Trong 122 điều dưỡng tham gia nghiên cứu, phần lớn (66,4%) thuộc nhóm tuổi < 35 tuổi, tuổi trung bình của đối tượng tham gia nghiên cứu là 34,4 tuổi Về trình độ chuyên môn, điều dưỡng có trình độ trung cấp chiếm tỷ

lệ cao nhất khoảng 81,2%, trình độ cao đẳng chiếm 9,8%, trình độ đại học chiếm 9,0% Về thâm niên công tác, số người có thâm niên dưới 10 năm chiếm 59,8% cao hơn so với số người có thâm niên trên 10 năm (40,2%)

Trang 40

Biểu đ

Điều dưỡng tham gia nghi75,4%, điều dưỡng là nam chi

Bảng 3.2 Quá trình

Nội dung thông tin

Đã được đào tạo

dự phòng té ngã cho người bệnh chưa

Có KhôngKhông nhkhông rõ

Tổng

Số lượng điều dư21,3% đối tượng tham gia nghitừng được đào tạo về dự ph

u đồ 3.1 Phân bố điều dưỡng theo giới

ỡng tham gia nghiên cứu, đa số điều dưỡng l

5,7

100

òng té ngã chiếm ợng nghiên cứu chưa

Tiêu đề	Thay Đổi Kiến Thức Về Phòng Té Ngã Cho Người Bệnh Của Điều Dưỡng Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lạng Sơn Sau Can Thiệp Giáo Dục Chuyên Môn
Tác giả	Đặng Văn Cường
Người hướng dẫn	TS. Nguyễn Thị Minh Chính
Trường học	Trường Đại Học Điều Dưỡng Nam Định
Chuyên ngành	Điều dưỡng
Thể loại	Luận văn Thạc sĩ Điều dưỡng
Năm xuất bản	2019
Thành phố	Nam Định

Định dạng
Số trang	87
Dung lượng	1,07 MB