Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Thuốc Sốt Rét Phối Hợp Dihydroartemisinin-Piperaquin Do Vn Sx Đến Một Số Chức Năng Tim Mạch Và Thần Kinh Trung Ương Của Động Vật Thực Nghiệm.docx

BOYTO VI NSOTIT KGSINHTRUNG CONTRUNGTRUNGUONG BAOCAOKITQUANGHIENCNDCTAICAPVIEN Téndét‹ii NGHIENCL/UANHHLIONGCUATHUOCSOTRET PHOIHCIP DIHYDROARTEMISININ PIPERAQUIN DOVIETNAMSANXUATDENMOTSOCHIICNANG TIMM[.]

Chu nhiind é téi.ThS.NguyenTh]M i n h Thu Cdquanchutridétéi.VienSétrét-KST -CTTLf Cdpqi/dn/.Vin Sétrét-KST-CTTU

HANOI-2007

BAOCAOKITQUANGHIENC N DCTAICAPVI N

PIPERAQUINDOVIETxAMsix XUATDENMOTSOCHUCNANG TIMMACHVATHANKINHTRUNGUONGCUADONGVATTH

CACCHUVIETTAT ACT:AntimalarialCombinationTreatmentALT:Ala

PHANA:TOMTATCACSETQUANO BATCUADETAI

Nghiéne m u n a y , c i initmiicd 6 nhltd i n h , dad a n h g i : i duoc a n h hiringc i

i a thu8cs 8 t rétph8ih pp dihydroartemisinin piperaquin( D H A

-P Q -P , n g u y é n l i u d o Vie’tNams a n xu6t)denmdts 6 c h i i c uangt im machvah oa t

d cingt h a n k i n h t r u n g nonciiad o n g vjtt h u c n g h i e’m.Kéiquanghi0n m i n c i i a d é

Hib o s u n g chohos o thiinghiemtiénthinsang

ciiaint thuficsotiéthiendangiatdunequanthinvoikhauangch6ng kh:ing.c:to,hiéuq u a

diéutrtt 6 tv f i a n toankhisitdung.C‹ac k c : tquanghiénc ii u nay‹iidonggopdunemots8loiichnhvsau:

Nghiénc i i u n a y d 5 b8s u n g c:icdfili2uv é dietf nhcuat hu fi c s o t rétphoih p p

ancuathuoc,l a mtighiéuquasirdungthu0ctrongcQngdong,hanchec:icI:iedungphu

PHANB:NO DUNGBAOCAOCHITIETKETQUANGHIENCN Tomt:It:

N ghiéncuucinhhuéng rétphoihop40mgcliliyJrociric•misiiiiii (DHA]vé320mgpiperaquinphosphat(PQP) ,vernguyinliétiPQPl‹iii cliumin clitocscinxuéttciiViétNamdénhuyétidpviitimcol‹ipciiuclon$v‹il tliitcii3liim

‹luoctié’nhunhlciiBomérD u p c I),Trir gDefh o c YH‹iNoi,thcing3v?titili‹iii,q 7-8

Dohi6nt u p n g kh:ingt h u 8 c c i i a kysinhtriing(KST)ngayc i n g giat•angné

nhi(nnayTOchilcYtéthégiéii(WHO)dangkhuy8nc : t o ph:ittriénc:iecfingthiic I!

u 6 e phoih p p D i m h i n h lac : i c t h u 8 c cot h a n h phlnccb i i n lad a n x u a t ciiaa

rtemisininvcri initthuockhdccothoigianbiinthaidaihon

Méiid:ty,t h u fi c A i l e k i n voit(i:inh phlnc o p banla piperaquin( g o m : 32 0

m g plperaquinv a 40mgdihydroartemisinin, d o TrungQuocs a n xudt)dadunes i

Sotiét-KST-CTTUsobfit h i r t:icd u n g trénKSTSR,kétqudc h o thym duP Q P c i i a V i é n H o a h o

c t u o n g t i r n h u m dun h ) p c i i aT i r i n g Q u o c v é t/

acd u n g ti6nKST[ 1 6 ] Thuocp h o i

hppDHA-PQP( n g u y é n l ii i doViétN a m s a n x i i t)daiagduocnghiénc i i u t h i r nhiémt i e n l 6 msangval l m singtain i r o c t a

De:gopphanv a o viecng hi én c i l u motthuocS R c f i kh‹an i n g choiagk h /an,hieuqii

a dieutiic a o , itd o c , a n t o a n , d v o c b a o c h é t i r c : i e n g u y é n lietis a i i x u d tt io i i •nucrc,ctét ‹ainayd u o c ti én h‹anhnhamnghiénc i i u a n h hiringc i i a thriocs o t iétphoihppd i h y d i ‘ o a i ‘ t e m i s i n i n -

pipei‘aquindenhuyétd p,t i m c o 1a(pw mots f i chicu a n g hoatd 8 n g t h i n kinht i u n g u

,t i n h Hainan,TrungQuocn‹am1 9 8 6 Vcritonglieu1 , 5 g danhbasetiong3ngayd i é

u ti‘i,thciigi an hets 6 t l:i36I20,7gic r,théi giantiringbinh s a c hKSTth6vdtinhla69,7:1:20,9gici TyIeI:iiph‹atcrng‹ay1 4 via28lia7/47cachothy miicdfikh:ingRIvoiPQP[301

C:icnghiénctiud6utiéntiénnn o t ciiaPQPd‘aduoctienhanht i r nhfingn‹am

ciiathapky1970,thuocdaduocdieutiichohangna n benhnh‹anngucilérnvatiéem.P Q

P d 5 ch fm g t f i h i u l u c d i e u t r i v i k h a n ‹andungn a p t o t , k h f i ngc f i h i e ntuongk h

?

angchéovciiC Q GuoXB.v ‹ a c s ( 1 9 8 6 ) khis o sanhhieuqtiad i e u t i ‘ i c u aviéndanA

RTvaPQPtrén56b n h n h d n ngirciitinTiringQuocm‹acSRP fnlcipariimd énh‘anthy : lie

ut i i n h d i e u t i‘i3ng•ayciiaARTdanch o thcri g i a n sach

KST( 7 1 , 8 I 16,0gicr)n g ‹ a n h o n c u a PQP (1 00 , 3 +2 0 , 3 gid) n h u r i g t I e t /aiph /atongay2 8 c i i aARTdan( 4 8 ,29c)caohonr l t nhiéus o voic i i a P Q P (17,/ )[ 2 8 ] Gu(1988)clingnhjnthayhieuqu‹aciiadihydi’oaitemisinin(DHA)

(calietiti‘iiahclietiti‘i5va7ngay)d é u t o t honc i i a PQPtiénbenhn h i n S R doP f‹il‹ip‹iir im;t h o i g i a ns a c h KSTv?

at h c r i g i a n hets 6 t ciiahainhfimd i e u t i‘ibindD H A PQPlanrinhau,tyl e t h a i ph?

atk h : i e n h a n k h f i ngc o y n g h i a thongk é [ 2 7 ] Ga.nd i y , d v o c d c › n g h o c ciiaPQPd advocnghiénem utrénBNngirciil é i n vati’éemCampuchiaina.cSRdoP fulciparumh o

6C‹acthjpkytieptheothjpky1 9 8 0 , c:icnhakhoahocTiungQuocdaphoihppPQPv

érim8tdinxultciiaART[24].Cosciciiac:iephoihppthuocnaylataorac.ac

thu8cph8ihppcfi1i(utrinhdi6utringanngaydatty1(diCutrikhfiicao,thuficdung napt 6t,giamduoclantruyénSRvanganngiradvocphattrienkhéngciiaKST.Mfittrongcacphfii

thanhphlnccbanPQP(PQP-basedAntimalairatCombinationTreatment:ACT).CV8g8m:DHA32mg,PQP320mg,ti‘imethopi‘im90mgvaprimaquinephosphat 5mg,[3]

Sricomatciiaprimaquinet r o n g vi6nCV8cothéQtyhuyétt:incn h i i r i BNthie‘iienzymeG6PD.Mitkh:ic,CV8 kh8n;;diingduoc chophu

hppt h u 8 c m o i cua PQrad c i i d6hanchénhfmgt h i é u s o t trén.Mott i ‘ o n sodfila Ai‘tecom( DH A 3 2 m g , P Q P 320mg,t r i m e t h o p i ‘ i m 90mg).Thuocd a dvocs i r dungti‘ongc hact h i r n g h i inl é m s a n g , t o t a a n t o a n v a d u n g n a p t o t o TiringQ u o c ,

chimg.Tonyl i é u t i r i n g b i n h c i i a D H A v a PQ P 9,1v•a73,9mg/kgv c i i t i ‘ é e m va6 6

v.a52,9 mg/kgvctingitciilén.Ca/cBNdéusachKSTti‘onv o n g 72gio.TyIedieuti‘i

khfiisaungia y25la96,99o,saungay56la95,59‹[23]

Ai’tekin1‹athuocantoan,hiu qu/achodieuti’iSRdoP.ful‹’ip‹uum"aop•vai

1éinv.at i e em M(acduP Q P cfit h c i i gianb ?ant h •aidainhimgc h u a t h y c f i diah i e i l

‹anhhuéngdéntimmachvichuyénho‹aci i a thuoc[ 2 9 ] Cacnghiene m u v e thuocphoihppDHA-

PQPti‘én BNnhiemP.falcipariimdakh‹angd"ad v a c tiénhanhoTh:iiLan v a V i ( t N a m

K é t q u ‹ a c h o t h i y

p c i i a D H A t h e o d v © p •

DHAk h 0 n g )tyianhh u é n g d e n h o a t d o n g t h ‹ank i n h c i p c a o v o i

l i e u 2 5 v a 5“mg/kgt h é t r o n g c h u f i tc8n®t r a n g v a l i é u 5 0 va100mg/kgt h e t r

o n g c h u tn ha.ttr½g.D 8 i vcrin h i é m s a e the( N S T ) vés u ph:itti’iénciiaph fi it h a i : D

H A l i e u 100mg/

kgt h é t r o n g , d u é n g u 8 n g , k h 6 n g gtydfitbiénNST c i teb a o t u y x vongvat c : b a o t i n

h h o ‹ a n c u a c h u 0 t n h a t t r i g , kh8nga n h huéngd é n qufat i ’ i n h s i n h s a n , phatt itencuap h f i it h a i , p h ? a tt i i e‘nciiac h u f i tc o n t h e h e F 1 , F 2 v a k h f i n g g ?ayc/acd i t ?atb i msinh.DHAvoiliéu1 0 0 m

%gduénu o n g gtyHuhhucrngi fidensitph‹att i iénphfiithaic h u 8 t c h i i a : taint ‹ u i g t y IQ t

h a i ch et

skin-tyI e t ha ic h é t mufin,gihmt y I e t ha isongsovciil f i c h img,nhimgkh0ng;gtyditdtbar

n s i n h choc:icc h u o t conduocs i i ahia[18]

VienS 8 t iét- KST- CTQuyNhonk hi nghienc i l u s o s/

anhkétqu ‹ad i e u t i4 6BNSRnhiémP.fcilcipariimc h i t a b i é n c h i i i i g bing

DHAkéthpppi‘imaquinevcri5GBNdunedieuti‘ib‹angCV8choth:ty,c‹ahaiph:icd‹5déuc

othciigianc/ats6tnhanh(1,7I 0,7n g a y ) ,

s a c h K S T n h a n h ( 2 , 0 + 0 , 7 n g a y ) n h u r i g t y I ( t : i i p h ?

atc u a n h f i mdungDHA+ primaquinec a o honnhdmd u n g C V8 (coynh i a t h o n g ke

‘).D i e u t i ’ iBNSRd o P vivcixb i n d C V 8 l i u t i‘inh3 ng‹ayc l i n g c h o k é t q u : i c 2ats o t,

dit K S TtuongtunhunhiémP.fcilcipariim.Tyletarph:itsau28 ngayla4,37•[18].

Hin nay,DHAdaduocdiingph8ihppvoica‹cthiiocdieutriSRkh‹actiongvienphoihppnhu:CV8,Aitecom,Aitekin,Arterakine

CV8d a d u p c X i n g h i ( p D u p e p h d m t r u n g i f o n g 2 6 s a n x u i t ( v o i n g u y é n l i c :

u n h épciiaT i u n g Q u o c ) d u n e t h i i nghtéms o bot i é n t h i n s ‹ a n g v a t h i n s a n g é nt

rcrct a Titnam2 0 0 0 , du:inqu0cgiaPCSRd a sitdungCV8choc‹ack h u v u c S R tI ’ O

n@ cllém thu0c8 tinhc i i a mienTrung vaThyNguyén[ 2 ]

TheoLVDinhCdng,NguyénVdnHuétigvacs(2001),liéud8ccapLD50ciiaCV8o chuotn h a t t i angl a 1 5 8 0 m%g( 1 3 7 0 - 1 8 1 7 m

%g).C V 8 c o hieul u c c a o , taedungdi(tKSTnhanh,cachugnhayvakh/

mgCQ,khfiib(nh1 0 0 9 ’ c , chuathay

taiphatcrchu8tnhiémP.burgher.Ty1(dieutrikhfiiti’én BNSRoPhvocLong,Bin!

Phuoc( n h i é m P.falciparumv a P.viv‹zx)la959o,t:iiph:it59o,theftgiansachKSTnhanh,t r u n g binh2±0,7ngay,théigianhits8tnhanh,trungbinh1 , 7 I0,7ng ty( v c i i

BNnhiémP.fcilciparum).B N nhiémP.vivcix,thfiigiancatsottiringbinhla

vi(cs é n xufthppchitmy[ 9 J Clnuoct a , nam2 00 4donhuc f i u v 8 thuficS R phoihp

p(t ro n g vi(cthuchi(nc h i $ n tunes i t dungthu6cS R ciiadu:inqu8cgiaPCSR), c:i

enhakhoahocthu6cVi(nHo:ihoc-Vi(nKhoahocvaC8ngngh

Vit Namdasanxu6tthcdngpiperaquin,cadangbasevaphosphat(dan g h i e m thudéHicp ccs c r n g a y 0 6 J 1 0 / 2 0 0 4 t h e o q u

- Nghiéne l m :inhhudngci i a thu$cd6nhuyét:ipvat i m c t lapciiad6npv i t th

Ph‹anxadunetjpvéomiibuois:ing hangngay,saum‹5tdimchufitkhfi ng

dwacin.Mfiibuoit)p,chochuotchay3fin(tirnotxu4tph‹atdennotdethirc‹an),

mo'

ii ldnchayeachnhau5phhiiiit.Ph‹anxatim thiic‹ortrongméIQdvocxemlabenvfmg(chuotditoccorla da

hinht h a n h d u n e p h a n x a ) khic h u f i t c h a y 3ldnl i e n t i é p t i ong1 npayt a p , t i r diemxudtp h i i td e n c h o c o thiic a n , makhfing n h a m v a o c/

acn g o c u t v a k h f i iigd i r n g l a ingiricrdocd v:onp•hoacchayngupclai.

Djpt a t p h a n x a t ro n g m é l0dupet i é n hanh kh iphanx a d Eduneb é n vfmgb

doYiétNams‹itixuétdénliuyétapclié.’

Ché›s a u khimuav 6 draonufii G n dinh2-3ngayt i u c i c k h i t i é n h •anhn g h i é n

ciiu.

15conchéidunechiang4unhi6nvao3l0,saochom8i1 8 d é u c o c/adccv“zeéi,

duocc‹antronglupngngaytrudckhitiénh nghiénc i i u

+f zi1 (n Sc o n ) - c c › haic o n chiirigt r a n g , 3 conc o n l a i u 8 n g d u n g miig 0 m

arabic19o',thdtiChtuorigring1i6udi6utrithu$c

+£ z i 2 ( n - - S c o n ) u $ n g h 8 n d i c h t h u f i c D H A - P Q P , tongl i 8 u 6 4 m g /

k g ( 7 , 1 1 mg/kgDHAva56,89mg/kgPQP)

+Lé3 (n=5con):u8ngh8nd i c h t ; | i u $ c D H A - P Q P , t o n g l i é u 1 2 0 mg/kg( 1 3 , 3 3mg/kgD H A v a 1 0 6 , 6 7 mg/kgP Q P )

Chficrc:ie10

dupcglymdditéng ti nh machb‹angdungdichthiopental5>c,véil i 6 u 0 , 0 2 %gth

6t i’pn g G h i huy$tt i p d6ngm,achduivi nhipt im chfi t ai t h o i diémbandduquain:

iyP o w e r l a b 4/20ADIInstruments.S a u dfi,th uo c t h i r vadungmoid u n e dozQ u a

d u é n g u 6 n g b a l l g K dng.S a u k h i c h o c h f i u f i n g t h u o c , t h e o d f i ih u y é t : i p vasu

thaydéit d n sfitiml i é n tuct r o n g 6dio.Ghikétquahuyet‹ a p v•anhiptimcrc:iethcidiém:ttucickhiufingthu6cva30phiit,60philt,90phut,120phtit,180philt( 3 gici),4gio,5gidva6gicisaukhiuongt hu oc

100mL.N h f i t h u o c v e r c ?acnongd 0 kh:icn h a u Ca/cn o n

fithuocd"adtin la:1 6 mg( 1 , 7 8 mgDHA + 1 4 , 2 2 mgPQP)/ 1 0 0 m L v ‹ a 3 2 mg( 3 , 5 6

+L‹i1:chimg,ufingdungm6igomai’abic1 9o’,thet ichtuongringliéiidieutri.

+L‹i2 - u o n g hondichthuocnghiénc r i b , liéu1 2 0 m%gDHA-PQP(1 3, 33 mg/

14ddnngcut.

- Sqthayddiciiahuyét:ip(mmHg)vanhiptim( l i t n /

philt)cuachfisaukhiu8ngthu6c’acacIi6ukhdcnhau.

- Nhiptim(Iln/phiit)vabiénd( c m ) ciiatiméchcGlipsaukhichothuoc

- 58ngayt d p d€h i n h t h a n h phn xtinht o i khic h u tchaymotmacht o t d i c h 3

3.7.Xiilysoli(u:

-Ctacgiati‘iducrc dnavao baocéolaMISD

-SPlieudvocxiilyb‹ingchuongtruthExcel5.0theophirongp h a p thonkkéyhocvi5icomaunhfi(<30)

kgdwactrinh bayciciicbangsaudiy(fibang1 - 2 ) •

Bang1 : huéngciiathu6csitrétphoih ppDHA-PQPdenhuyétépchfi(M?

SD,n=5con)Thiiidiém

usingthutic

(phiit)

Huyét:ipch‹i(mmHg)

Chisfi 'huyéta p

Liz(I):chfmg

Lo(2):DHA-PQP

64mg/kg

L‹i PQP 120mg/kp•

16hiu6ngt h u d c s o v 6 i t h 6 i d i é m b a n d l u , d i n g t h c i i kh8ngg 6 y t h a y d o i c o y n

g h i a

va24,2+3,8sovc›i24,9I4,0,P 0,568,theothtrtir);dongthciibiéndocuatiméch(cm)tglén,nhimm i l e dotanykhfi ngco

yn phiathoikk e (1,9+0,5sovcri1 , 7 :1:0,5,P 0,272va1 , 6 I0,6sovcii1 , 3 ?0,5,P-—

C:iekétquanghi6nciiiiphxatimthiicantrongme10ciiachu0tnhattrangoc:iclbufingthu6cval0chfmgdunetrinhbayobang4saudiy

I.‹i nghién ciizi Czic chl sé ((gfticn emit

39,2 ? 10,1 72,5 25,4

0,675

0,431

0,532 0,730 0,301 0,152

0,146

0,001

9,544 0,0? 1 0,248‘

0,002

0,35b

0,304

1),229 9,6?1J 0,672

ac h o t h y , o c:ie1 i ‹ : u d a n g h i é n e l m , t h u 0 c k h f i n g d yanhh u é n g c o y nghiathfi

ngk é d é n n h i p t i m v a c d cs o n g din t i m c l b diingt h i i o c s o v o i 1 o c h iitrg.C /

a c chis0di(nt i m t h o ( s o n g P , s o n g PQ,p hi ic b f i Q R S , s o n g Tvis o n g Q T ) ciiaca.clfiu8ngthuocvalfichiirigk h a c n h a u kh6ngc o y n g h i a thfingk e taic facthcrid i e mnghié

21

1va2dot,thufichéunhukh0nga n h huéngdenh2thinkinhtrunk vongc i i a chuot (c

6 KITLUANVADCXUAT

6.1 Kétluan:

Titc:iekétquatrénthucnghi(m,chiingt0ico k6ttubnhusau:

1 Thu6cph6ih p p 40mgDHAv a 320mgPQP,véi l i e u 6 4va1 2 0 mg/

kg,khfi ngl a m thayd8icoynghiat h 6 n g kéc:iegi:itrihity8l:i$v:inhiptimciiachfi

Vcii1 i 6 u 240m%g/ngayx 5 ngay,thu8c ph6ihppDHA-PQP1tangcoyn

%iath6ngk é t h c r i g i a n c h u tc h a y Hid i c h ( P < 0,05)s o v o i 1oc htirig.T h t i cD

H A - P Q P t h é hient : i e d u n g tic c h é : het h i n k i n h t r u n g U o n g o lieu2 4 0 m%g/ngayx5ngity.

CACBAIBAOKHOAHOCDACONGBOVGKIT QUANGHIENC H P CUADCTAI

2 Nguy6nT h i MinhT h u , TruongViinN h u , L V KhnhT h u A n , N g u y é n T r a n G i: i

Taili(utiéngVi(t:

TAILIUTHAMKHAO

1 W.Chaveepojnkamjom,N Pi ch a in a ron g ( 2 0 0 5) -

Nhiéms o t rétt ro ng sodandie n d o c t h e o v i i n g b i

é n g i é i T h a i L a n Myanmar( N g u y é n T h i N h v M a i dich)-

- s62,tr.9-13.

TapchiPhéngchongb•rhsbtrétvetcécbénhKST-2 LVD i n h C 8 n g , NguyénV a n H u é n g , D o a n H a n h

N h d n,N 8 n g T h i T i é n , TnrorigV é n Nhu,T r h n ThiU

y é n , L é KimL i m , P h a n DangB i n h , T a T h ;iTinhv

ac s ( 2 0 0 1 ) Nghiénc i i u ti én I D sangval W sangciiat h u o c C

-V 8 dieut ii

s$trét- NXBYhoc,tr.190-194.

Kyyéuccingtrinhnghiénchtikhoahoc1996—2000-Du/mqu8cgiaphongch6ngs6t iét(2003)-//irdigd‹inchemelectorv?diéillr[

sotrét.

4 DCT r u n g D a m ( 2 0 0 1 ) Phuongp h : i p n g oa i s u y l i é u c o hiéuq u a t u o n g d u o n g

-giiiangucrivadr i g

vjtthinghi(m-TapchiDitochoc-st2,tr.7-9via23

DoPhuongph:ipngoaisuylieucohiu qu:ituongduonggi

-n h phé-ncuathu6ccho-ngs8trétI:ii-Arteki-n-

phéncuathu6cchongs8trétI:ii-Artekin-Tencliihonhot’-tjp43(3),tr.357-360.

DoénHanhNh6n,NguyénViinHuéng, DoiinHQNguy8n,LeDinh C6ng,

Nguy6nVGNamvacs(2003)-Danhgiahéuth[tritongtlmocH’8tciilnth

Nghiénc i i u tinhan to•anciiathuocs ‹ 5 t

i‘étphoihpppipeiaquin-dihydroartemisinindoViet Namsanxiit -TcipcliiJvoi’li‹›‹’

tjp1,ti.230-239

N8ngT h i Tie’ii,Tr6nT h i U y é n , Dinh X u 6 n H i r o n g , D o a n H a n h N h inv a

c s (2002)- M u 6 c CV8d i 6 ut r i s8tr é t P f a l c i p a i i i m

khfangthuoc-T u p c l i i P/2fiif§C/tfiif§bizi/tsotrétvercécbéiiliKSkhfangthuoc-T-sfi1,tt.37-40.

-Invitrosensitivity of Plasmodium falcipaium to

chloi’oquine,p i p e i ‘ a q u inc,pyronaridine and artesunate in Yuxiprefectuie of human pi‘ovinceZliong3iioJi

Shen3ChongXieYiiJiShen3 Cliong Biii3 Zu lii-16(6),pp.460-462

X.B.Guo,L C F u

(1989)-C o m p a r a t i v e studyo f a i ’ t e m i s i n i n suppositoi‘iesandpiperaquinep

-R a n d o m i s e d comparisono n t h e t i e a t m e n t off a l c i p a i i i m malariaw i t

h dihydroartemisinina n d piperaquine- Zhoii3liiiaY i

XieZciZlii-73(10),pp.602-604, 638.

27