Cơ Sở Khoa Học Của Vấn Đề Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Nghiệp, Nông Thôn Theo Hướng Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa Ở Việt Nam Trong Tương Lai.docx

BNNVPTNN VKHKTNNVN BO NONG NGHIEP & PHAT TRI N NONG THON Vi(n Khoa hpc Ky thua) t N6ng Nghiép Vi(t Nam Thanh Tri Ha Noi NGHIEN CUU LUAN CU KHOA HOC DE CHUYEN D!CH CO CAU KINH TE NONG NGHI P, NONG THON[.]

BNNVPTNN VKHKTNNVN

BO NONG NGHIEP & PHAT TRI N NONG THON

Vi(n Khoa hpc Ky thua) t N6ng Nghiép Vi(t Nam

Thanh Tri - Ha Noi

NGHIEN CUU LUAN CU KHOA HOC

DE CHUYEN D!CH CO CAU KINH

TENONG NGHI P, NONG THON THEO HU NGCONG NGHIEP HO/\, HIEN DAI HOA

Mé sd KC 07-17

Béo céo d4 téi nhénh 4

>0NG NGHI8P, NONG THON THEO HIJCING CONG NGHI$P HOW,

HI$N D I HOWVI8T NAM TRONG TLfONG LAI.

Chu nhi§m de“ téi nhénh: GS.VS DAO TIJk TUAN

Ngirdi tham gia chinh: TS Déo Thé Anh, ThS Hoéng ViJ Quang,

ThS ViJ Nguyén, ThS Lé Th| Chau Dung, CN Hoéng Thanh Tdng

Hé Néi, Théng 12 - 2004

Bén quyén 2004 thu0c Vién Khoa hoc KQ thu t Ndng nghi p Vi‹(›t Nam

Ddn xin sao ch8p toén bd

Khoa hoc KQ thuat N6ng

MUC LUC

I.D!ºH L CCH ND!CH CD KINH \/Y M0vl N4 I\10NGQUASD HLJ4

II4CHTO/JI X4I-IOI 191 ›-ZX0 8

1.Khéi quét vé Ma tr§n hach toén xé h§i ct\a Vie] t nam 8

2.1 Cs cau kinh IDvé qué trinh chuyén d|ch cd edu kinh t4 d Vi§t nam

11 2.1.1 Co cau chi phi trung gian va gié tr]i gia tang gi0a céc nganh kinh te 11

2.1.2.Co cau ngoai thrrong cua céc ngénh kinh III‹› Viet nam 11

2.1.3.Sri phét tri4n va chuyen d|ch co cau ngénh nbng nghiep 12

2.2 Sj/ phét trien va chuyén d|ch co céu nganh céng nghi§p 13

2.3 SB' phét trién vé chuyen d|ch cd edu ngénh d;ich vq 13

2.4 Chuyén d|ch co edu lao d§ng giiJa céc ngénh kinh té 14

2.5 Co edu giti’a céc thénh ph n kinh té vé si/ thay déi the che 15

2.5.1 Nha nrroc 15

2.5.2 Ho gia dinh 15

2.5.3 Doa nh nghiep 15

1.2.1 Hai loqi bien trong m‹› hinh mb phéng 18

1.2.2 Céc n8i dung chinh trong m‹› hinh 18

1.2.2.1 Tdn g sén pham qu‹›c n‹›i (GDP) 18

1.2.2.2 DJn so , 19

1.2.2.3 Lao d‹›ng 19

nhap 191.2.2.5 Nh

u céu tiéu dung gao vd thit 191.2.2.6 oaidai 201.2.2.7 Nang suat lua va ng‹› 20

1.2.3 So lieu ném co s‹› 201.2.4 Céc

phiJong én trong mb hinh mo phong 201.2.4.1 Phv

ong én 1:’Xu thé’ 201.2.4.2 P

hirong én 2:"Cong nghiep héa ta/ p trung" 211.2.4.3 Phv

ong én 3: "Cong nghiep h‹›a n‹›ng th6n' 21

1.3.1 , Phvorg én 1: xu the 211.3.1.1 Co

cau GDP 211.3.1.2 Lao

dong vé dan s‹› 241.3.1.3 Thu

nhép va nhu cau tiéu thu thit va litong th‹/c 251.3.1.4 San

xuat (san pham) nong nghiep chinh 261.3.2 Phirong én 2: C6ng nghiep hoé ta]p trung 271.3.2.1 Co

cau GDP 271.3.2.2 Dan

so va lao dong 291.3.2.3 Thu

nhap vd nhu cau tiéu thu th]it va lvong th‹/c 301.3.2.4 Sén

xuat n‹›ng nghiép chinh 321.3.3 Phvo

ng én 3: C‹›ng nghiép hoé n‹›ng thon 321.3.3.1 Co

cau GDP 321.3.3.2 Dan sd va lao dong 341.3.3.3 Thu

nhép va nhu céu tiéu thu thit vé lvong thiJc 351.3.3.4 Sén

xuat nong nghiep chinh 36

nh hang lua gao 411.1.2 Nga

nh hang ngo 481.1.3 Nga

nh hang sén 541.1.4 Nga

nh hang khoai lang 571.2 Ngén

h héng thjjt pham 61

1.2.1 fJganh i›ang l‹/r st

1.2.2 Nga

nh hdng tr9u b‹› 661.2.3 Ngé

nh héng gia cém 70

2

nh hang thuy sén 71

2.Cau trdc mé hinh mé phéng su' phét tri n ciia m§t sé ngénh héng néng nghlsp dén 2020 • ••

75 2.1 So dé c u tréc mé hinh da th;i trUdng 75

hnnh 2.2.1 Sén xuat 79

2.2 2

Nhu cau sL/ dung trong nLtdc 83

2.2.3 Trao doi vé can bang 85

2.z.4 cia es 2.2.5 Thu nhap va dén sd 87

2.2.6 Ngu én sd lieu 88

2.3 C éc phiJ'ong én mé ph6ng sq' thay déi chinh séch thué theo cam két88 2.4 Ket qua mo phong 90

2.4.1 Phrr ong én co s‹J : 90

2.4.2 Ph‹/ ong én 1 94

2.4.3 Phr 0ng én 2 96

2.4.4 Phi/ ong én 3 101

2.4.5 Phr/ ong én 4 103

2.4.6 Phrro ng én 5 106

2.5 Ket luan phan 108

I\/ LUMCHUNG A CNG COCCXTNN, I\IT DC 20ZJ 109

PH L C 112

T \J UEUTFI4M TO 124

DANH MUC BANG Béng 1: Ma trén hach toén xa ho(i vi rnt› ctia V t riam nérn 1996 va ném 2000, tinh theo gia so sénh

ném 2000 10

Béng 2: Chi phitrung gian va gié tri gia targ ctJa céc ngénh kinh té Mm 1996 va nérn 2000 11

Béng 3: Coctiu gié tri gia téng angénh d[ich w , 14

8érg 4: Ruing én 1 - Xu thé GDP trorg rrb pl›éng chuy4n d)ich co cfiu kinh té Vie/ t nam 22 Béng 5: Ruing én 1 - Dan s5 va bo do/ rg theo ngénh va khu vi/c 24

Béng 6 : Ruing én 1 - xu thé Thu nhép, nhu céu téu thu vé g o, th't theo khu vi/c 25

Béng 7: Ruong an 1 - Mét sé6it›rgs6vé sén xuat nt›rg ie[p 27

Béng 8: Ruoigan 2 - cf›rg nghiép hoé trung GDP trong mo phérg CDCCKTVN 28

Béng 9: Ruong én 2 - Dan s6va Lao ddng theo rigénh va theo khu vijc 30

Mrg 10 : Phuoig én 2 - ct›ng nghiép tx›é p trung 31 Béng 11: Ruing én 2 - c0ng rghiép hoé taptrurg 32

Bérq 12: Ruong an 3 - ct›ng nghiép hoé nbrg thin GDP trong mo phérg CDCCKTVN 34

Béng 13: Ruong én 3 -‹›5ng nghiep hoé r›dng th0n 35

8érg 14 : Phuoig én 3- CNH NT nhu céu tiéu thu vé g‹jo, th(t theo khu vijc 36

Béng 15: Ruohg an 3 - Mot s6thbng s5 vé sén xuat ndng rghiép 37

8éng 16 So sénh kétqué c0a 3 phuog an int› phdng 38

Béng 17: Dien theft, néng suit vé sén lupng I6a gjo ctia V t nam giai doa.n 1990 -2002 42

Béng 18: Dier tch, narg suatvs sén luong ngé ctiaV t narc 49

Bang 19: Dien left, nang suatva san luog san \/iet narr› 54

Béng 20: D n tch, néng suatva sén lumg khoai larg c0a Vi0t nam giai doan 1996 -2002 58

Béng 21: Di$n tch gieo tr6ng 91

8éng 22: Torg sén lupng 91

Béng 23: Téng nhu céu 92

Bérg 24: Lv‹;rig xuat / nh¿ap khau 92

Béng 25: Gié 93 Béng 26 : Cocéu Pacéc ngénh héng rghién ‹:tiu trong md hinh so v‹± t6ng GDP vé GDP nt›ng

DANH MUC CAC

|-|igh 1; Billa| |j|j[|jjjg§ gian \/é §|§ |j.j gia téng 1

|-||h|T ; @g Ll §||§ [jj gia | g§ Pa g§}§g[T 0l§g nghiép t h n h h 1

Hinh 4: Téc do[ phét trien kinh tétheo ngénh va theo khu vi/c 23

|}jgg jjjj§ phéng Pa [jtjU0h §g 1 - )(lJ t]ji§

tJinh 5: Ruing én 1 - Cocéu GDP theo khu vijc kinh té va ném 23

Hinh $' RU0hg §g 2 - C'jcéu GDP t[je0 |t|ju yLfc 29

Hinh 7: Phuorg in 3 - C0 céu GDP theo khu vuc \/é nam 33

Hinh 8: The téng buéng cfia DT, NS vé sén Iuog lua c0a Viét nam giaidoan 1991 -2004 43 Hinh 9: Gié lri xuat khéu va “be térg xuat kh8u ggo dJaVét nam giai doa.n 1997 —2002 45

Hinh 10: Cocau t9u thy trong nu‹ › va xuat khéu gjo éa Vét nam 47

Hinh 11: Cocéu tiéu d9ng gqo dVie[ t riam ném 1998 va 2002 48

Hinh 12: T cdo/ térg die( n tlch, nang suéUsén Iu‹/hg rgt› Pa\/iét nam 50

Hinh 13: Chénh IQpia ngé th(i tru0ng t«x›g null› vé thé gidi 52

Hinh 14: Cocéu tiéu dung ng0 ‹: a Viét nam ném 2002 53

Hinh 15: Técdé téng DT, NS vé sén lumg sén c0aVi0t riarn giaidoa.n 1996 -2000 56

Hinh 16: Ran bé t ng i brgtheov0rg kinh té ném 2002 59

Hinh 17: T6c dt› téng dien tich, nérg suat vé sén Iu‹x›g khoai fang 59

Hinh 18: Gié cé vé si/ bién gié cé ctia khoai lang trong nu‹t:› 60

Hinh 19: Sé luong w ttic do/ gia téng dan Ion giaidoa n 1996-2004 61

Hinh 20: Srr bd gia cé ten hé w gia bén Ié loi hoi tai TT trorg nu‹t:› giaidoa n 96-2000 64

Hinh 21: N›éi Iuo gva si/ bién ddi gié xuat khau thrtloi ‹›Viet rum giai doan 1996 —2002.65 Hinh 22: Quy rra chan nusi tréu bd va s6Iu‹/rg tréu bt› 67

Hinh 23: T‹ › d§ targ giérn sén lupng th(t tréu, t›é giai doa.n 1991 —2002 68

Hinh 24: S‹rbien ‹JD gié t›;‹bt› tror0 nutcva trén th| tru6ng qu cte“ 69

Hinh 25: Sé lu‹/ng gia cém va toe“ jia targ gia cém h8ng nan 70

Hinh 26: Sén lu‹/ng th sén khai ttiéc giai dc n 1996 — 2®2 , 72

Hinh 27: Sirbién do/ rg c0a gié cé giai doan 1991 va 2002 ‹: a khu v‹/c08SCL va cé nu‹ :› 73

Hinh 28: sia ph8n u ré 94

Hihh @; i§ ph8n nI 94

Hinh 30: Nérg suat ng5 95

Hinh 31: Tong cung n@ 95

Hinh 32: Nhap khau rgé 96

Hinh 33: Nhép khéu ngé 9 6

Hinh 34: Dien tich téng ngt› 97

Hinh 35: Néng suat ngt› 97

Hihh 36: Dién tch gis› tting l6a 99

Hinh 37: Ségia cém giét mo 99

Hinh 38: S6I‹/n gi4t mo hdng ném 100

Hinh 39: Xuat kh5u th;t lon 100

Hinh 40: Nhép khéu thit gé 101

Hinh 41: Nhap u th(k gé 101

Hinh 42: Ségia cém 102

I-linh 43: Tong c‹ing th(t gia cérri 102

Hinh 44: S6luong Ion riéi 103

Hinh 45: Stiloigiét ltdng ném 103

Hinh 46: Torg curg th)k l‹/n 104

i-iinh 47: Nhap u ng6 104

Hinh 48: r›ie/ n tich tréng ngt› 105

Hinh 49: Gia th)t l‹/n 105

Hinh 50: N p khéu ng 106

Hinh 51: Téng curig rgé 107

Hinh 52: Dien tch géo trtirg lua 107

MUC DICH YEU CAU CUA BAO CAO

Nhfmg nam gtin ddy, n6n kinh t6 nucic ta da ph:it trien v6i t8c dd cao,trung binh giai doan (90 - 2000) dat trén 7.59o, trong d‹5 ngiinh ndng nghi(p

dat 4.47'7c , ngénh c6ng nghi p dat l29o va ngiinh dich vu dat 6.98fio Viii t8c

d8 t g cao nay khong chi gop phtin én dinh x5 hfii, tao tién dc: cho su nghi(p

c8ng nghi(p ho:i, hi(n dai hoa ddt nucic, tiing thu nh6p, ndng cao déi s8ng

nh6n d6n, ma con cung ctfp nguy‹:n v8t li(u cho cac ngiinh c8ng nghi(p, dich

vu, du lich va xu6t khAu Thénh quit kinh tfl dat dupe co su d‹ing gdp dang k6cua chuong trinh chuyén d)ch cc c6u cdy tr8ng, v8t nuoi, d5 va dang duocthuc hi(n tr8n pham vi ca nucic Ph:it trién kinh té n8ng nghi(p va n8ng th8ndong vat tro quan trpng trong su ph:it tri6n kinh t6 x5 h8i ciia mGi qu8c gia,trong nhfmg nam qua n6n n8ng nghi(p Vi t nam kh6ng ngimg dupc c:ii thi(n,

bfi mat nf ing th8n d5 co nhieu d8i khiic, déii song nh6n d6n dupe t g len,kinh té dlt nucrc ngay in t himg thinh

Chuy8n dich cci edu kinh t6 phai la m8t trong nhiing muc ti6u dinh

hu6ng chi$n lupc cho vi(c ph:it trien nfii chung va n6ng nghi(p n8ng th8n nfii

ri8ng

DC co cc so khoa hoc cho nhfmg d)mh hi1‹5ng chi6n lupc ph:it trim d6tnucrc, ctin thiét ph:ii co m8t nghi8n c6u mang tinh té›ng thé va h( th8ng nhtimxiic dinh ro c:ie lu8n cii khoa hpc cho sU chuyt:n dJch ccr c8u kinh ID nongnghi(p ndng thGn theo phu hpp v‹ii di6u ki(n Vi(t narn va c:ic giai doan ph:ittrién ciia d6t nuoc, dGng thit dinh luong ducic qu:i trinh chuyén dich va dubao ph:it trim kinh t6 xa hé›i giai doan sap t‹ii DC dinh lupng dupc qu:i trinhchuy8n dich qua dfi hiéu ducic nhfmg da)c trung va bén ch$t cua cci c6u kinht6 n8ng nghi p, n8ng thGn va d8 xult ducic c:ie chinh siich nh diéu chinh

xu thé chuy6n dich cci c6u kinh té:, chiing t6i ring dung cac cGng cu ph8ntich toiin hoc sau:

1996

2000, nham d:inh gi:i tinh hinh tling truéng va ph:it trién ciia n6n kinh t6 ,cling nhu I:ie d8ng ciia sq ph:it trién kinh ID — x5 h8i din chuy6n d)ch ccclu kinh ‘m8 ciia Vi(t nam giai doan 1996 — 2000

7

2) De phuc vu cho n6i dung m8 phfing c:ic phuong :in chuyén dich cciciiu kinh te n8ng nghiCp ri6ng thou theo c:ie giai doan kh:ic nhau trong va d6xu:It ducic c:ic chinh s:ich thich hpp trong tuong lai dfii v6i vi(c ph:it tri8nnnGng nghi(p va nGng thGn, chiing tGi d5 phfii hpp hai cong cu m8 phfing

theo hai buoc la:

Mtr hinh cc can hinh té vy mti nham mo phfing su chuy8n dich ccr c6u chung ciia n6n kinh t‹' va cci ctfu kinh t6 nGng thGn.

Mb hinh da thi trudng dfing nham mG phfing su thay d$i ciia

m6t so ngénh hiing n6ng s:in ›chinh theo thiii gian dna tr6n nén c:ie yéu t8m8 du bao theo xu hu‹ing ciia Mb hinh cci edu kinh té mo

Ma trén hach toiin x$ h6i (Social Accounting Matrix — SAM) la m0tbang hach to:in tr6n quy m8 toén bo nén kinh té, th6 hi(n c:ie quan h( giiiacéc ngitnh kinh te, cac y 6u to sén xudt, c:ie h0 gia dinh, c:ic thé ch6 trongnuoc va c:ic the ch8 nuoc ngoai

Ma tr8n hach to:in x5 h i la mOt h( thong s8 li u c:i ve kinh th va xah6i ciia m‹5t nén kinh té Ngu8n s8 li(u ciia Ma trtln hach toiin xa h i la tir

big Vao - Ra), cite th8ng ké ve thu nh8p quoc gia va ciic th6ng k$ v6 thunh(lp va tiéu thu ciia h8 gia dinh Ma trtin hach to:in xa h8i la c:ich sap x8p in

t c:ich logic ciic thong tin th8ng ké li6n quan din c:ie m8i tuong tire giiiasén xu6t, thu nhap, ti6u thu va tich luy v8n ciia mért nu‹ic trong mot khoéngthiii gian nhdt d|mh (th8ng thu g la 1 ntim)

Vé can trim, Ma tr hi hach to:in xa h i la mot ma tr8n d8i xfmg (269 x

269) tuong ring v6i mé›t ‹long la mC›t c6t cua ma tr8n C:ie s8 li(u cua dong la

cite kho thu (thu nh6p), chuy6n tit c:ic tar khoén kh:ie sang cua tai khoén

dong dfi C:ic so 1i(u cua c8t la céc khoén chi, chuy6n sang c:ie téi khoén

kh:ie ciia tai kho n cot dfi Sfi di›ng hay s8 c I cua Ma trln hach to:in xa hoituy thu8c vao timg nén 1:inh t6 Nguy6n tac cua Ma trtln hach toiin xa h8ila

tong thu phai big t6ng chi, nghia la t6ng dong bting v6i t8ng c6t Co 4 loai

’ xu8t, Hitng (H0 gia dinh, Doanh nghii³p, Chinh phii va Von), va Cite tar kho:in kh:ie (ph8nciin lai ciia th8 gi‹5i, )

Muc tiéu chin y8u ciia vi(c sit dung Ma tr8n Hach to:in xa h8i trong ph&itich chuyén dich cci c6u kinh te ci Vi(t nam nhiim b8 sung nhfmg s6 li(u ciin

thiét ma ciic s8 lieu thing ke kh:ie chua co nhu cc cttu ti6u diing sén phtim ciiacac ngiinh kinh té, cc ctfu tiéu diing ciia c:ie thé ch6 trong va ngoai nufic, tiétki(m ciia ho gia dinh, g‹ip phtin dénh gi:i chinh x:ic tinh hinh ph:it trit i vachuy6n dich cc c6u kinh t6 ’ ctl dd vi mfi ciia Vi(t nam, tao cci sci dna ra c:iegif ph:ip va c:ie kiln nghi chinh sach nhiim thiic d6y su tiing truéing va phiit

trién cua nén kinh té

Do vi(c x6y dimg big Ma trfln Hach toiin x5 hGi di›i hfii nhi8u théii gian

nen chfing t8i ” dduunng tru‹: tiCp I3iing Ma tr6n Hach toén xa h i ciiaVi(t

nam dadupc Vi(n Nghién ciiu Quén ly Kinh t6 Trung uong (CIEM) xfly dung vac8ng b8 Tuy nhi6n, big Ma tr n Hach to:in xa h i ciia Vi(t nam dupc xlydimg g6n diy nhht la nd 200(J, né:n b:to c:to chi co d6 cdp dupe su thayddi trong cc c6u kinh té ciia Vi(t nam nong giai doan 1996 - 2000

2 lJ'ng dgng ma tr§n h§ch toén x5 h§i trong phén tich chuyen d]ich coc8u kinh té d Vi§t nam

Big Ma tr6n Hach to:in xa hoi chi ti6t ciia Vi(t nam ducic sit dung dé d:inh giii su ph:it tri6n néri kinh té cua Vi(t nam thong qua c:ic chi tiéu kinh thvii mG

chi’t yééuu ttrroong n6n ki’nh té nhu chi' phi“ trung gi’an, gi’:’i tri’ gi’a tiing ci’iac:ie nganh kinh té, thu nh.dp, tiéu diing, tilt ki(m ciia cite th6 ché trong nude.Tuy nhién, do béng Ma tr6n Hach to:in xa ho( i ducic x6y dutig co tinhch6t nhttt qu:in qua c:ie thi:›i kj khiic nhau nen no cling la in t “n cu himhi(u de phdn tich su thay d6i, sq chuyén dich vfl cci edu kinh té qua c:ie théiky

9

Bang 1: Ma tran hach ti›:in xa hoi

2000, l inh theo gi:i so s:inh nam 2000

N guci n.’ Vién qucin Iy kinh té trung uong, 1999 va 2001

Nhin tir Ma trdn Hach to:in xa h i ntim 1996 va niim 2000 co th$ thtfy su thay d8i cc can kinh tc: qua m0t s8 chi ti6u sau:

Chi phi trung gian va gi:i tri gia tiing la nhfmg yéu t6 chit yéu énhhuéng dén su t g tru6nj' va ph:it trién cua c:ie ngiinh kinh té Trong giaidoan tit nd 1996 den nam 2000, chi phi trung gian ciia c:ie ngiinh kinh té

déu t g, ting cao nhttt lii ngiinh dich vu 18,l29o, cfing nghi(p la 8,809o Va

n6ng nghi(p la 1 ,12ko Sii gia tiing chi phi trung gian ci c:ie ngénh kinht‹: chiitig to nhu c6u ddu tu cila c:ic ngénh kinh t6 da t g 16n

B:ing 2: Chi phi trung gian va giii tr) gia tAng ciia c:ie nganh hinh té

Nguon Bang SAM chi tit t ciia Viét nam nam 1996 ver nam 2000

Trong c:ie ngénh kinh th, ngitnh cGng nghi(p la ngénh co t8c d6, tling

truéng binh qu8n cao nh6i Giai doan 1996 — 2000, t8c d6c tiing trué›ngbinh quén dat 13,639o Trong khi dfi ngiinh dich vu dat 7,77Wo va ngénhndng nghi‹:p chi dat 4,61Wo M(t trong nhfmg nguy8n nh6n cua su ph:it triénkhdng ddng déu gifia c:ie ngiinh chin yéu la do su thay d8i trong cci c6u d6u

In, d6n dén su thay doi trong cci c6u chi phi trung gian (CPTG) va cci cttugi:i tri gia t g (GTGT) giiia cac ngénh kinh té

Trong giai doan 1996 — 2000, cc c6u xu6t nh6p kh6u co su thay d8i

d4ng k8 Nganh c8ng ngini(p lu8n co ty' trpng xudt khttu cao trong cci cdu,

nam 1996, gi:i tri xu6t kh6u chi6m 70,349s, dén nam 2000 tiing lén75,569'o, trung binh giai doan nay I g 17,74fio/nam Sit tiing truéing

GTGI’ mm 1996

CPTG mm 1996

khlu dii phK iinh diing ‹:hi6n luqc hudng vho xu4t khAu mil chfing ta dang

M:tc dii trpng ciia ngiinh n6ng nghi(p trong cci ctfu kinh té c6 giim nhung gid tri gia tting ci rniic tuy(t d$i vIn tiing manh (xem I-Fuih 6) TiI n6m 1996 d$n n6m 20€D, gi:i tri gia tiing ciia ngiinh n8ng nghi§p tling 21,2l 9o' , di6u my cho thtfy, nGng nghi(p Vi(t nam ti$p tuc phdt trim Tuy vAy, ngknh n8ng nghi6p thu6ng quan t6m din vi mo réing quy mG, ndng

cao n g suft ma it chit trpng din chft lupng vli thi, tru6ng dtlu ra cho n8ng s3n

hilng ho6

Méit trong nhfmg nguy8n nhAn din dén su tiing tru6ng kh:ic nhau ciia ctic ngiinh kinh té trong kh6i nglinh n6ng nghi@ llt do sq thay ddi chi phi trung gian ciia c:ic ngiirfi Ntim 1996, chi phi trung gian ciia ngitnh

nGng nghi(p llt 82,6 &o, rift nllin 2000 gi3m xu6ng con 76,349'o Nhif vdy,

cc cfu dtiu tu vao c:ic hoat d my; séo xutft nGng nghi(p dii gi:inn xudng mid

20,479o’ rillm 20fO.

hinh 1: Cd! c£u chi phitrung gian vé gié tri.gia téng ngénh néng, lém, th aén ném 1996 vé ném 2000 -(³/L)

Ng n.• I) s6 liéu tit bang Ma trén Hach toén XL hbi mini 1996 vb 2000

12

2.2 SiJ' phét trien vé ch n d]ch cocéu ngénh céng nghI§p

Ngiinh c8ng nghi6yi va x6y dung ph:it triéii in:jnh mC, giii vai tr6 ngity ciing quan trpng trong n6n kinh té qu8c din Nllm 2000, gi4 tri gia tiing cua ngiinh c8ng nghi(lp chi6m 37,29&o tdng gi:i tri gia tiing cita n8n

kinh t$ Trong cc c4u gift tri gia tilng ciia kh6i ngimh c0ng nghi(p, ngilnh phdt tridn in:jnh nhft lit ngiinh c6ng nghi(p ch6 bi$n luong tbqc thuc phlm

viI ngimh d6, t may.

I-Fmh 7 cho thtfy, c8ng nghi(p st xuft v8t chtft (CNSX) vM lit ngiinh chi£in trpng cao nhft nong ccf ctfu kh8i ngiinh c6ng nghi(p, ti6p din llt

nglhih c8ng nghiCp khai thtic (CNKT), tuy niim 2000 tj trpng co giém 4,749o so v‹ii n4m 1996 Ty trpng cfia ngitnh CNCB t6ng nhanh ttf ll ,5fi&o

tilng l6n l4, l49’o.

Hinh 2: Cocéu gié tri gia téng ciJa ngénh céng nghI§p

Ngu6n.’ Being SAM chi tit t ciia Vi t nam ném 1996 vé 2000

Hi(u qua sén xudt ciia ciic ngitnh c8ng nghi(p ch$ bi$n buéic dtiu dupc

car thi(n, trpng chi plii trung gian so vdi gi:i tri gia tiing cdc ngiinh c6ng nghi(p ch$ bi$n giém xu‹1ng Gi3m in:jnh nhdt lil ngiinh c0ng nghi(p ch$ bidn ché tit’ 87 ,699'o ntim 1996 xu8ng c6n 66,269’o niim 2000.

O8i vdi ctic nuoc daiig pMt trién nhu nuéic ta, trpng ciia ngénh dich vu tiing lCn ld m(it xu hudnj; phii hop vdi quy lult phtit triéii Nam 1996 trong ciia ngllnh dich vu chi$m 35,279'o d Rlim 1999 tiing ID:R $5,369'o Mac

dii dat dupe t6c d0 tiing tru6ng kh:i nhanh trong nhiing nhung h( s$

xutft kbJu ciia nglinh dich vu, vIn rtft thfp thé hi(n diic tinh dién hinh cfia n6n

kinh R cua Vi(t nam hi(n nay

B:ing 3: Co can gi:i trJ gia tang cfia nganh d)ch vu

Don v[ tinh.’ to

ThVdng ngh i¿ep

Van téi Khéch

san nhé héng

D|ch

vy cé nhén

D(lch vy thifong m§i

D|ch vq céng c§ng

hoat dGng thuong nghiep chting tfi nhu edu s:in xu6t va trao ddi héng ho:i

ngay céng tilng lén

2.4 Chuyén d(ich co cau lao d§ng giiJb céc ngénh kinh té

Mac dii Ma trtin hach to:in xa h8i cua Vi(t nam kh8ng cho th8y dune

su thay do’i v8 s6 lupng lao dong giiia c:ie ngitnh kinh t8 nhimg qua su dong

gop ciia cac loai lao d ng vao su chuyén d)ch cc c6u kinh te” chiing ta cling

th6y dwac xu huéing chuyén d)ch cc c6u lao dong.

Trong hoat dong s:in xudt n8ng nghi(p, sén xuilt lira gao vén la hoat

d8ng chi8m ph 1‹in luc lupng lao d O,ng o ciic d)a phuong Chfnh vi vtty,

ph8n gi:i tri gia t g dupe tao ra tu lao d6ng ciing chi8m ty trpng cao trong cc

clu giii tri gia t g ciia ngiinh nay NO 2000, phiin gi:i tri, gia t g cua s:in

xuat lira dupe tao ra tir lira chiém 54,42'7o Trong dfi phtin gi:i tri gia tting dupe

tao ra tit lao d 6ng kh0ng co chuy6n mon ky thu0t la 46,fifiRo, Chi co

0,979o gi:i tri gia tang dune tao ra tit lao ddng co trinh d8 chuy8n m6n kythu9t cao

Trong hoat d8ng st xudt c8ng nghi(p, ngufin v8n giii vat trii hCt siicquan trong tao ra phtin 16n gi:i tri gia tiing, lao d‹5ng ‘ giii vat tro quan trpng.Tuy nhién, trong hoat dGng situ xult c8ng nghi(p ph8n gi:i tri gia tiing do lao

ding kh8ng co trinh d chuy6n m8n ky thu8t vén chiem phiin l6n gi:i tri gia

Trong hoat dGng dich vp, cci cau gia lr[ gia t g trong hoat dGng naykha da dang, va cite s8 li(u trung binh trong hoat d()ng nay kh0ng noi léndupe nhi6u dim Nguy6n nh8n la cac ngénh dich vu dune tao ra va thuc hi(n

big cac cC›ng ngh( rht khiic nhau Trong khi x$y dijiig si'i dung nhi8u v0n va may moc l6n, thi ngiinh thucmg nghi(p lai sit dung nhi6u ky thu8t va may

moc nho Ngupc lai, cac ngimh dJch vu ca nhttn va d(ch vu, c8ng d8ng co tren909c gia tri gia t g thu ie v6 y8u t6 lao d8ng

Kinh t6 nha nucic tie’p tuc phat trim in o nhfmg ngiinh va nhfmglinh c quan trong trong rim kinh th qufic d8n B6n canh do, c:ie thiinh ph

Hoat ddng ciia cac doanh nghi(p trong nhfmg niim vita qua da dong vat

tro quan trpng trong vi(c thiic d6y su phat trim kinh tC xa hfii Theo nhiing so

lieu ducic tit Ma trtin Hach toan xa h0i, trong giai doan 1996 — 2000, Vi(t nam

da co su chuyén bi6n kha rii net trong hoat d6ng cua cac doanh nghi@, gia trigia t g tit cac doanh nghi(p khong ngimg tang fin, thu nh8p ciia nguéii lao

15

75 50

25

!'

■ 1996 0 2000

d ng In khu vuc n6ng nghi(p tdng 16n, d6i s$ng ciia ngtfbi lao dflng trong cdc

doanh nghi(p dupe c$i thitin

Hinh 3: Co céu céc ngu6n thu nha]p ciJa doanh nghie]p

Ngutin.- Being $AM chi tiét ciia Viét nam niim 1996 vé niim 2DD

Hi(n nay, thu nh4p cfia c:ie doanh nghi(p chfi y6u In’ v6n Niim 1996, thu nh4p tu‘ v$n ciia ctic d‹ianh nghi(p chi6m 88,02&o, déii niim 2000 tiing Ibn 93,91&o do ctic doanh nghi(p bat bu6c phai dlu In nhiéu v6n dé phtit trt6n hoat déing sén xutft kinh doanh cua minh Chinh stich khuyéii khich dtiu In trong nu‹ic cd I:ie d9ng tich cq‹: d6i v‹ii su pMt triéii ciia c4c doanh

nude ngoai ciia Vi(t nam con ph:it triéii ch do v6y trpng thu nhf,lp tu’ khu vuc nity cd xu hudng giém xu6ng Niim 1996 ty trpng thu nh9p In’ chuyén nhupng rong v‹ii nude ngoai cua c:ie doanh

nghi(p lit 10,6891› dén rillm 2000 Clit C6i1 2,50 'o

3 Ket Iu§n

Ma OAn hach todn xa h0i lit m8t long nhfnig c8ng cu ctin thi$t dé ph6n

tfch su chuyén dich cc eta kinh té B:ing Ma trt)n Hach todn Xa hf li chi ti$t ciia Vi(t nam ntim 1996 'va niim 2000 dii cho thtfy dune nhfmg nét n$i b9t nhtft v6 tinh hinh ph:it trién kinh ID n6i chung vIt chuyén dich cci ctfu kinh t$ ndi ri8ng Trong giai doan 1996 - 2000, kinh ID Vi(t nam ti$p tpc phdt

trién tr6n cc so phdt huy 161 hon nhfmg ti6m ndng vil lot th$ san co cua minh.

Co ctfu gift tri gia I:Ing ciia c:ic ngitiih kinh ID co su chuyén d)ch tich cqc, trpng gi:i tri gia tting cfia ngdnh c8ng nghi(p vIt d)ch vu ti6p tuc tiing, trong khi ty trpng cua ngiliih nGng nghi(p co xu hir‹ing gi in xu6ng.

16

c$u giiia chi phi trung gian va gi:i tri gia t g, ty' npng chi phi trung gian gi:tin

xuong, ty' trong gi:i tri gia t g da tiing Ibn Di8u dfi chfmg to hi(u qua sén

xu tft ciia c:ie ngiinh kinh t‹f da tiing l6n nh6t la trong nganh n6ng nghi(p vac8ng nghi(p

Vi(t nam v la mGl nu‹ic dang ph:it trién, nén kinh t6 dang trong qu:i

trinh chuyén dich Vi v y, kinh t6 nuoc ta phu thu8c rift nhi6u vao sén xudt

n6ng nghi8p Mac dii, ty' trpng gi:i tri gia t g ciia ngiinh n8ng nghi(p co xu

huéing giém xuong nhutig n8ng nghi(p co vai tri› hit site quantrpng trong nén kinh té qiiGc d6n Cci chu giii tri, gia tiing ciia ngiinh n8ng nghi(p, ldm nghi(p va thuy san co su chuy6n dich chdm

Ma) c dii ‘ con phu

nuiic ngoai, nhimg ngénh cGng nghiep ciia Vi(t nam quan trong

d8i v6i sq phiit tri i va chuyén dich c0 ctiu ngiinh kinh té C6ng nghiép 1u8n

la ngénh co toe d8 tiing tru’6ng cao va chi6m ty trong l6n trong cc c6u gi:i tri,gia tiing ciia cac ngénh kinla th

Vi(t nam dang la mjt nu‹ic dang ph:it trim n6n ty trpng ciia ngiinh dich

vu con th6p, tuy nhi8n ty' trpng gié tri gia t g cua ngiinh d|ch vu ngay céng

cao trong ccr cfiu kinh t6

Vi(t nam da dat du‹›c nhiing thiinh tint nh4t d|mh trong phat trién va

chuy6n dich cci cilu kinh te, nhimg cc c6u lao d8rig cua Viet nam con lac h u,

ty I( lao d8ng 1ém vi(c trong linh vpc n8ng nghi(p con cao, su chuy6n dich

cc clu lao d8ng gifra c:ie nganh kinh t8 dién ra con chdm Hon niia, ty l( lao

d8ng co trinh d8 chuyén iri8n thtip con cao, phiin 16n gi:i tri, gia tiing ciia ciic

ngénh kinh té do lao d8ng kh8ng co trinh dG chuyen m8n hoac cfi trinh d6

chuy8n mon ky thu t thap lao ra

Co cau thénh phtin kinh t8 o nuoc ta co nhiflu chuy6n bi6n, ty' trong cua

thénh ph8n kinh t8 Nha nu‹ic gi:inn xu0ng, trong khi dfi khu vuc kinh t8 ngoai

qu8c doanh ti$p tuc chiing to dupe vai tro va su niing dGng ciia minh Khu

vuc kinh t6 ngoiii qu8c d‹ianh lu8n chiém ty' trong cao nh:ft trong cc c6uthiinh ph6n kinh té Thiinh phén kinh té co v8n d6u tu nucic ngoéi tiép tucph:it trién, ty trong thiinh phtin kinh th co v8n dlu In nucic ngoai lu8n co xu

hu‹ing

téng trong cc cfiu thiinh phtin kinh té, gop ph tin d:ing k8 vao su ph:it trién

chung cua n6n kinh th

II.CHEN D!CH COC U KINHT! NONG NGHI P, NONG THON VI$T K# M 2®2 2020

-1.Giéi thi§u chung

Chuyén dich cci cdu kinh t$ ph:ii la mGt trong nhfmg muc ti6u dinhhu6ng chién lupc cho vi(c phdt tridn n‹ii chung va n6ng nghi(p nGng thGn nfii

riéng De giiip cho vi(c hoach dinh chi8n lupc ph:it trit i din nd 2020

nghién edu nay da sit dung Mtr hinh cc c:1u hinh té vy mti dé dna ra m0t s8

md phfing ve c:ich ti6n hiinh c0ng nghi(p hcia di d8i v‹ii dG thi hoa va phéttrién n6ng th6n xem n‹i huéing dén cc c6u ngénh cua téing st ph6m qu8cn8i (GDP), gifia nong nghi(p va phi n6ng nghi(p va vé cc cAu giiia 2 khu vpcn8ng th8n va thiinh thi Sau d‹5 m6 phfing nay cho phép tinh toiin c:ic thiinh

ph8n li6n quan din GDP nhu lao d ng, thu nh8p, nhu cAu luong thuc thuc

phlm, dfit dai, sén luong cua mOt s0 san ph6m ndng nghi(p

Co hat loai bi6n trong md hinh la bi6n ngoai sinh va bi6n n i sinh C:icbiCn ngoai sinh la c:ic bi$n diéu khién, do nguéi nghién ciiu dna ra theo céc

phuong :in khiic nhau Ciic biCn nGi sinh la c:ie bién phu thuGc vao c:ic bién

diéu khién, va dune tinh to:in tit c:ic bit:n ngoai sinh nay (Xem Phu luc I)

TGng sén phttm qu6c n0i trong nghi6n erm nay ducic chia lém 3 ngiinh

kinh Ie chu yéu: GDP c6ng nghi(p, GDP nGng nghi(p va GDP d]ch vu va

ducic chia theo khu vuc kinh té: thiinh thi va nong thtin GDP n6ng th6n baogfim GDP nfing nghi(p va GDP phi nGng nghi(p Trong GDP n6ng nghi(p laibao g8m GDP luong thuc va GDP da dang hoa (g8m ciic sén phtim kh6ngphiii luong thuc) Nhu vAy trong nghi6n emu nay co 8 loai GDP khac nhau va

phan 16n c:ic GDP niy lii cite ybu to ngopi sinh, 6npc g ’ia dinh theo ciic

phuong :in kh:ic nhau dé tinh toiin cac gia tri n i sinh khiic nhu lao d‹5ng ciia

timg khu vuc, thu nh9p, nhu c6u luong thuc thuc phtim cho nguéri va chlin

‘i nlin suit va st lupn g c:ie loai c6y trdng

).222DDnsJ

Ddn so toén qu8c duoc th8ng ké theo hat khu vuc: d8 th) va n8ng th8n

Miic dG d6 thi hfia ducf c tinh big ti I( phtin trim dttn so d6 thi tr6n tGng ddn

sé toiin qu8c Trong nghién ciiu nay ciing gi8ng nhu GDP, din so vd mti:c do

dti th[ hoa la c:ie y6u t8 n;goai sinh dune gi:i dinh dé tinh to:in ra c:ie yéu t8

nfii sinh lien quan khac

1.2.2.3 Lao d0ng

Lu:c In:peg lao diing chung cé nu:crc ID bién ngopi sinh va dupc ph8n

chia theo khu vuc d8 thi n8ng thou Lao d ng theo khu vpc n8ng

thGn thanh th) va n6ng nglii(p, phi nGng nghi(p la cite bifin n()i sinh.Trén cc›sci s6 li(u nam 2002, hat loai lao d6ng nay ducic tinh theo ti I( v‹ii d:In sG ciia

hai khu vuc tuong ring Lao dGng khu vir.c n6ng th8n con ducic tinh theo lao

d O,ng n6ng nghi(p va lao dt,ing phi n6ng nghi(p va duc›c tinh ti I( v6i cite

GDP

1.2.2.4 Thu nhap

Co 2 loai thu nh$p tlieo d ilu nguiii theo khu vuc dfi thi va khu vuc n8ng

2002, thu nh0p dupe tinh ti 1 v6i GDP tuong

ring tr8n ddu nguéii Thu nh p ID bién not sinh.

1.2.2.5 Nhu cau tiéu d8nq qac vé thit

Nhu c6u tiéu diing gao va th)t dupe x:ie dinh trucic hét theo dBu nguiii

mot niim, sau do ducrc tinhi cho nhu cilu cua toén qu8c Nhu ‘utiéu diing

gao vé thJt ID cue bie’n néi sinh phén anh nhu c6u tie’u diing theo thu

nhdp dune tinh theo k8t qua cua cac cu8c di8u tra Miic s8ng d8n en Vi(tnam (VLSS): nhu cttu gao ngay ciing gif vit nhu clu thit ngay ciing thugkhi thu nhdp t6ng Sau do cac nhu cAu vé gao va thJl dunc tinh cho nhu c$u ciia toén quoc Tii nhu c6u thit, nhu clu thit lpn hot dune tinh va sau do dc:

co lupng thit lori hot nay thi nhu cdii vé thiic tin gia siic va lupng luong

19

c

d

duucci

icc

tinh Tit d fi tdng c:ic nhu chu lucmg thuc dé in va dd chén

nu8i ducic tong hpp 1:ji

1.2.2.6 Dat dai

Bién d8ng di n tich i3dt n8ng nghi(p (tting do vi(c khai hoang, gi:inn doph:it trim cfing nghi(p va dfi thi hoa ) li8n quan dén nhu c6u lucmg thqc

(di(n tich gieo trting lira va ng6) da dupc dna vao trong md hinh Xu th$

chung la di(n tich gieo tr6ng lira giém, di(n tich ng8 t g Di n tich d t dat let céc bién ngoai sinh.

1.2.2.7 Nang suat l6a va nq ‹!

Nii ng suht lira va ngfi dupc x:ie dinh theo c:ie c:ich kh:ie nhau, n gsu6t ngG dupe x:ic dinh theo sén lupng va di(n tich ng8 tang theo xu th8

N g su6t lira dupe gi:i sit tag theo xu thé Sén lupng thoc ducic xac dinh béii

di n tich gieo trfing lila va n g sudt lira bi$n d rig theo xu thé

SP luong luong thiic sén xuht ra dupc tinh tit c:ic s8 1i(u vfi ddt dai vanang su6t So siinh st lucin g ' xu8t nay véii nhu citu tieu diing cho nguéi an

va chén nu8i, lupng lucmg thitc d6i ra trong m6 hinh ducic gpi la thfic thiia,

diing dé xudt kh6u ho:ie vi(n trci Scln lupng va di n tich cay trc›ng la céc

bié‘n ncii xisfi.

56 1i(u eel sc› dé x.ty dimg mG hinh la s6 li(u cua T6ng cue th6ng k6cua nam 2002

1.2.4.1 Phi/onq én 1: 'Xu the'

Phuong an xu th6 ia phuong tin gi:i dinh tting truéing ti6p tuc t g theo

xu thé ciia giai do:jn 1996-2002, kh6ng co cac bi6n dGng l6n v6 chinh s:ichanh hu6ng din t g tru6ng Cite biCn ngoai sinh trong m6 hinh co tGc dG tlingtruérng bién d6ng nhu xu thC hi(n nay: tiing truéng héng nam ciia tGng GDP

20

la 109o/i1am, tiing tru6ng ciia GDP nGng nghi(p la 4WoJniim va c:ic bi6n ngo@

sinh khiic vhn giii nguy6n xu the

Vi d6y la mG phfing cho in t thiii gian kh:i dat nén chiing tGi l6y xu

huéing bi6n doi chung ciia c:ic nuoc trong qu:i trinh cGng nghi(p hoii la t8c dotang c0ng nghi(p va nfing nghi(p sé giém d , trong khi kh8i dich vu co xu

hu rig tiing dlih, t6c d8 tling d8n sl3 lao d rig ciing se gif di

1.2.4.2 Phronq én 2: ”Conq nqhiép héa tép trung"

Khiic v6i phucmg :in”Xu thé" la phuong :in cGng nghi(p ho:i t4p trung.

Phuong tin nay gia thiflt la v6i chinh sach d8u tu ph:it trién c6ng nghi(p taicac khu dG th) 1‹in, cGng nghi(p se dupc t4p trung chu yéu ci c:ic d6 thi, dodtty t8c d d6 th) hfia va tiing tru6ng cua GDP d8 thi sé cao hon va GDP nGngthdn sé I:ing cht)m hon

1.2.4.3 Phvong én 3: "Conq nqhiép héa nong thon”

Ngucic law v‹5i phuong :in tr6n, phuong :in ”CGng nghi(p h‹ia n8ng

th6n" gia d|nh chinh s:ich cGng nghi(p ho:i phtin t:in sé thiic d6y cGng

nghi(p hfia sé dupe ti6n hénh c:i o d6 thi liln nGng thdn vi vtty tGc d ting

tru6ng GDP n8ng th6n sé nhanh hon va GDP dG thi sc: tiing ch8m hon Kétquit ciia mG phfing se‘ cho phép so s:inh h6u qua cua hai con duéing c8ngnghi(p hfia kh:ie nhau va tao n6n hat xu hu6ng ph:it trim n8ng thon kh:ienhau

Gia tit cu thé tGng GDP, GDP cite ngiinh, c:ie khu vuc, toc dd ph:it tri$n

va cc cdu GDP cua c:ie ngiinh va ciic khu vitc kinh th duc›c trinh bay o béng

1 va biéu d6 1-2

GDP chung sé t g tit 7,6fio nam 2008 HH 8,99o niim 2020, trong

d‹i GDP c6ng nghi(p g8n nhu kh8ng tilng con GDP n8ng nghi(p gi:inn dtmnhimg ch6m tit 4Wo xuGng 3Wo vao niim 2020, trong khi GDP dich vu, tiing tit79o UR 9Wo vao nam 2020 Nhin chung GDP c:ie ngiinh kinh t6 chia yéu

gtin nhu khdng bi6n 6 ng trong giai doan 2010 - 2014.

Dé thi GDPn.thén GDPNN phiNdm GDP GDP/CN GDP/NN GDP/DV

GDP khu vpc d8 thi va nong th6n déu co t6c d6 tiing trifling khil, dat tit

8 - din 9'7o/nam d8i v6i khu vpc d8 thi va tit 6,7 - 8,5Ro/nam d8i v‹ii khuvuc nong th8n Trong khu vuc n8ng th8n, GDP phi n8ng nghi(p co t8c d8tiing truéng mhy niim d6u kh:i cao sau giam dtih In 14,4 xufing I 1,79o n

£IT1 2020 T8c d6 nay cfi th6 th6p hon tire d8 ma qufic hé›i mong u‹ic, nhimg

chiing t0i right riing nén m8 phfing vcii in t phuong :in dé thuc hi(en dupc trong thuc th Tuy nhi8n day la in t dq b:to lac quan so v‹ii m6t sfi nghi8n

ciiu khac du b:to t g truéing giém dtm trong ciing giai doan do d:inh gia thhpvai tro ciia c8ng nghi(p ho:i

Theo t8c d8 tiing tru6ng nay, cc c$u GDP se thay d$i kha nhi6u tit nam

2002 dén nam 2020 Go c6u nganh c8ng nghi p trong GDP tiing kh:i tit

$7,4fio rlalTl 2002 l6n 52fio nam 2020 Cci edu n6ng nghi(p trong t8ng GDPgiiim diing kC 21,8fio 2002 XH8F1g 9,6 'o vao ném 2020 Tuy vtly, donggop cua kh8i ngénh dich vu trong GDP giiim nhe tit 40,89o xufing 38,4Ro,

mac dii d5 co t8c dG t g tu 7 din 9 to nam trong ciing thiii ky

Bang 4: Phuong tin 1- Xu thé GDP trong trio phong chuyén dich cc cau

kinh té Yi(t nam

W Ong lh 0 nPhi W6 ng ngh:# p

Kinh 4: Toe d§ phét kinh t8 theo ngénh vé theo khu vj/b

theo r»é phéng Ma phifbng én 1- Xu the“

Go ctfu GDP theo khu vpc d6 thi vit n6ng thGn kh6ng thay ddi nhi6u: GDP d8 thi tilng

tt’f 67&o llfifll 2002 HH 68'7'o niim 2020, ngupc lai GDP n6ng th6n se giiim chiit it tit 33Wo ntim 2002 xu8ng 329'o niim 2020 Tuy nhi6n

cci cfu GDP khu vuc nGng th6n c6 thay d$i d:Ing ké gifia ngitnh n6ng

nghi(p vIt phi n6ng nghi@ Phi n6ng nghi(p dong gop 709'o cho GDP nGng th6n vao ndm 2020 thay vi 34,5'7'o niim 2002.

Hinh 5: PhiJbng én 1 - Cd c£u GDP theo khu vjjc kinh t6 vé riém

23

’ ban

Giii tri cu the GDP chung, GDP cac khu vuc, toc d‹5 ph:it tiién va ph8n

tram dong gop ciia c:ie thénh ph8n kinh ID hoac khu vpc vao GDP nfii chung

ducrc trinh

Bring 5: Phiiong :in 1- Dan so va lao dong theo nganh va khu viic

D4n s6 (nghin ngvdi) Lao d§ng (nghin ngvtii)

“ hhooéé

(%)

Dé th(i

Néng thén

Néng thén

Néng nghi§p

phi n.nghi§p

24

th) tag tir 3,89o UR 4,2Wo/nam; trong liic tGc do tiing dtln st n6ng thGn

giam d:in tit 0,5 dCn - 0,5Wo vao nd 2020; tuy vtty, vao thiii diém dfi ty 1(d8n sfi nGng thGn van con mite 60Wo Lao dong d6 th| t g ch6m hon d8n s8d8 thi vi nag su6t lao dGng d0 thi cao hon n g su6t lao d rig n6ng thGn

Lao dong phi néing nghi(p ci n6ng th6n vao nam 2020 chiem 709o lljC litong

lao d8ng ci nong th8n, lao d rig n8ng nghi(p chi con 309o

1.3.1.3 Thu nh6p va nhu céu tiéu thu thit va Irronq thvc

Thu nh0p cua nguéii d8n nfii chung dfiu t g tru6ng manh Tuy nhién,

v6i toc dfi tang trir6ng nay d6n nam 2020, thu nhdp cua ngufii dfin nong th6n

m‹ii dat dvtac rnéc 1.888 nghin d6ng (gi:i 94)Jngu6iJnam, bfing 82 'o cua

miic thu nh p cua nguéri d8n dfi thi

Bang 6 : Phuong :in 1- xu thé Thu nhap, nhu cau tiéu thu vé gao, thJt

theo khu vuc

1000tén | r‹mg

thythén d dé th[i

d nén ' thén o dé th| o n镺thén

Nhu cdu ti6u diing v8 gao o giai doan ph:it trién nhu Vi(t nam hi(nnay va trong tuong lai grin ‹lupc cho la ti I( nghich v6i thu nh8p: nguéii cfi thu

nh0p céng cao thi tiéu thu gao céng it Ngupc lai v‹ii gao, nhu ctiu ti8udiing thit cua nguiii d8n Vi(t narn hi(n nay tiing khi thu nh p t:ing Tuynhic:n m8i quan he giiia thu nhdp va ti.éu thu ci d8 thi va ndng th8n cokh:ic nhau va m8i quan h( nay cling thay d$i theo theo théi gian va kh:i n gnding cao thu nhdp Nhu cttu gao tit nd 2002 den 2020 kh0ng thay d8inhi6u, khu vuc thénh thi giam tir 115 kg xu8ng erm 112kg/nguéii/nam; khuvuc nGng th8n g8n nhu giii nguy8n 153 d6n 152kg/nguéi/nam Nhu chuthit co mite t g nhi8u hon gao, khu vuc thénh thi tting tit !1,7kg l6n 25,6kg/nguiii/nam; khu vuc nC›ng th8n t g tit 13,4 kg 18n 20 kg/nguéi/nd

Ciing v6i su ph:it tri‹!n cua dtin s8 va thu nh6p ngay ciing téng kéo theo

bién d6ng ve nhu chu gao va thit ciia ci khu virc n6ng thGn va

d8 thi, sé lém thay dfii nhu c$u thit lpn va nhu cAu v6 ngfi c8c tr6n toén qu8c

Nhu c6u thit lpn toiin qufic se King tit 1768 nghin ttih niim 2002 lén 3.197nghin téh niim 2020 Nhu c6u hat luong thuc cho nguéi én va lém thiic tingia sue t g tit 25.216 nghln tdh lc:n 33.568 nghin téh, tuy nhi8n, t8c dtiing truérng ciia nhu c6u vé ngii c$c gin nhu khfing thay d8i, tllng tii 1 ,57’onllm 16n 1,8 to

1.3.1.4 Sén xuat (sén phé m \ nong nghiép chinh

Kit qué tinh to:in o béng 4 cho thfly: Di(n tich, n g suttt va sén lupngng8 tiep tuc I g, tuy nhi‹!n lai co xu hu‹ing suy gi:inn vé tGc d6: giam tit 69o

dClT 4fio d6i v‹ii s:in lupng va 3 'c din I to d8i véii di(n tich

Dfii v6i lira, di(n ti‹:h gieo trfing lira giam yéu, nhimg do nding sudt tifiptuc t g nén san lupng lira the t g chém Tuy nhi6n vé tGc dé› tiing

truéng co xu thé gi:inn: di‹'n tich gieo tr8ng giiim (1, 1 9o' ), n g sutft sC

gi:inn tu 39o xuéng 29’o va sén lupng thoc giém tit 1,9Ro xu8ng ci›n 0,9kovao nam 2002 Luong thfic thira ngay céng téng va ciing gi6ng nhu sénlupng ltia, nfii

26

chung t8c d8 tting ngay ciing gif di (tit 2,7 d6n 1, lRo ilam) DIR RaITl 2020

lupng thdc thiia la 22 tri(u ttfn

Bang 7: Phuong an I - Mot so thong str vé s:in xuat nong nghi(p

DétliJa

Di§n tich gieo tréng liJa

Nang suét liJa

Sén l ifdng ngé

Dlén

, Ngé

GDPda dgng

1000tan 1000T 1000ha 1000ha T/ha 1000ha 1000ha T/ha d6ng 94

N guon Tinh toan tit: so i!"u thong ké cha dé tai KC 07.17

Qu:i trinh da dang hoa n8ng nghi(p ducic t g 16n GDP da dang hoa

(GDP n8ng thou — GDP lira) co tGc d0 tiing tru6ng kh:i cao, tiJ 7 9o nliiTl 2002 1df1 8,89o nd 202fl Ty l( GDP da dang trong GDP n8ng th6n

tling tit 92Qo lé:TI 979o'

Phuong :in “C8ng nghi(p hoa tdp trung” gi:i thiét rig quit trinh c6ng

nghi(p hfia chia yéu sé ditpc ti6n hénh ‹i c:ie dh thi, con nGng thfin chia y8uchi ph:it trim n6ng nghi(p 'Irong phuong tin nay GDP chung va GDP c:ic

ngiinh v6n gi8ng nhu trong phu•:mg :in “Xu the"’ V‹ii phuong :in nay, khu

vuc n6ng

Nam GDP Dé th[i GDP Néng thén GDPphi néng nghi§p

Cci ctiu GDP theo khu vuc d6 thi va n6ng th8n co thay d8i kh:i nhiéu:GDP dd thJ tting tir 67'7c nam 2002 lén 80'7c nd 2020, ngupc lai GDPnGng th6n gi in tif 3dfio nliin 2002 xu6ng 19,5'7o niim 2020 Cci cdu GDPkhu vuc n8ng th8n cling thay dGi d:ing kfl gifia ngiinh n6ng nghi(p va phin6ng nghi(p Khu vuc phi nGng nghi(p dong gop 519o cho GDP nGng

théin vao nam 2020 thay vi 34,§Wo nII1T1 2002.

Bang 8: Phuong tin 2 - cong nghi(p heir tap trung GDP trong mti phong chuyén d)ch cc can kinh té Vi(t

nam

N guon Tinh tocin tu: so liéu t/ifing ké ciia dé tcii KC 07.17

28

Kinh 6: Phif oig én 2 - Cd céu GDP two khu vt/b

Gid tri cu thé cdc CDP, t6c db pMt tridn vll ph n tr4m d6ng g6p ciia cfc khu vuc vile GDP n6i Chung, ddng g6p ciia cdc siht pbfm phi n6ng nghi@ cho khu vqc n6ng thbn dug trinh bhy o blng 8 vil set d6 6.

1.3.2.2 Dan sdva lao d0nq

Ciing gifing nhu ctic Jihuong 4n khtic the db gia ting d6n sf1 thay dfii tit 1,4& d6n 1,29'o ri4m th1 m frc dfI d6 thi h6a 6 phuong dn my t6ng kh6 can tit 25 9'o n4m 2OJ2 lit 489'o iitim 2D20 Vil do diy GDP i4b thi t4ng nhanh hon GDP nbng th6n, i14n sd viI lao d@g tu nGng thbn st

dd v£ tiiltnh thi nhi6u hcin, trong phuong 4n my d4n s6 d0 thi, t6ng tit 49› din 6& n4m, tang can hon tdc d t4ng d6n s6 toitn qiibc nhi£u do dd trim gilm tdc d6 tang ddn s6 n6ng thbn cho i46n n4m 2D20, lion niia di£u my c6n litin dJn sfi n6ng th6n kb6ng

gi3m di tu 0,4 &-2,1

Lao d@i8 d0 thi t4nj; ti I( vdi d4n sfi d0 thi do d6 cd t6c d6 tfing nhu nhau Lao d ng nbng th0n grim tit 2,8 din - 0,39›, vl1 lao d8ng nGng nghi(p gi3m ni:jnh hoti tif 2,3 dlii —2,1 9b v1 lao dl)ng phi nGng nghi(p n6ng

29