đó góp phần làm giảm số vụ tai nạn giao thông Điều này mangmột ý nghĩa xã hội rất lớn cho đất nớc.- Số phí bảo hiểm còn giúp doanh nghiệp xây dựng đợcquỹ tài chính tơng đối lớn một mặt p
Trang 1Lời mở đầu
Ngày nay vận tải bằng ô tô đang trở thành phơng thứcvận tải phổ biến và ngày càng phát triển Với việc ứng dụngnhững thành tựu khoa học công nghệ hiện đại vào trong sảnxuất, nhiều loại ô tô đã ra đời đáp ứng mọi nhu cầu của cuộcsống, số lợng ô tô do đó cũng tăng lên nhanh chóng ở Việt Namnăm 1999 mới chỉ có hơn 500.000 chiếc ô tô các loại thì dựbáo đến năm 2010 sẽ có khoảng trên 1 triệu chiếc Vận tảibằng ô tô đem lại rất nhiều tiện ích nhng bên cạnh đó phơngthức vận tải này cũng có không ít nhợc điểm mà bất cứ quốcgia nào cũng gặp phải Đó là nạn ô nhiễm môi trờng và tìnhtrạng tai nạn giao thông đang tăng lên theo chiều hớng xấu ô tô
là nguyên nhân chủ yếu gây ra các vụ tai nạn giao thông làmthiệt hại đến ngời và của thậm chí có những vụ mang tínhchất thảm khốc để lại nỗi đau tinh thần cho những ngời cònsống Không những thế thiệt hại trong khi vận hành xe ô tô cònlàm ngng trệ quá trình sản xuất kinh doanh, thiệt hại đếnnguồn tài chính của các chủ xe gây không ít khó khăn cho họ
Từ thực tế trên, nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô đã ra đờinhằm giúp các chủ xe nhanh chóng ổn định sản xuất và bù
đắp phần tài chính mà họ bị mất cho chiếc xe của mình Kể
từ khi bắt đầu đợc triển khai cho đến nay, nghiệp vụ bảohiểm vật chất xe ô tô luôn mang lại nguồn thu lớn cho ngànhbảo hiểm nói chung và công ty bảo hiểm Hà Nội nói riêng Điềunày cũng khẳng định phần nào sự tin cậy của các chủ xe khigửi gắm chiếc xe của mình cho nhà bảo hiểm
Trang 2Với mục đích đi sâu vào tìm hiểu nghiên cứu nghiệp vụbảo hiểm vật chất xe ô tô, qua thời gian thực tập ở phòng bảohiểm Đống Đa cộng thêm sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ
phòng, em đã quyết định chọn đề tài: “ Bảo hiểm vật chất
xe ô tô - thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của nghiệp vụ này tại phòng bảo hiểm Đống Đa, công ty bảo hiểm Hà Nội” làm chuyên đề thực tập tốt
nghiệp tốt nghiệp
Kết cấu của chuyên đề ngoài phần mở đầu và kết luận còngồm 3 phần chính sau:
Phần I: Khái quát chung về bảo hiểm vật chất xe ô tô
Phần II: Tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô tại phòng bảo hiểm Đống Đa giai đoạn 1999 - 2003
Phần III: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô tại phòng bảo hiểm
Đống Đa, công ty bảo hiểm Hà Nội.
Do thời gian và trình độ có hạn, bài viết sẽ có thể cha
đảm bảo mục tiêu nh mong muốn vì vậy em rất mong nhận
đợc sự góp ý của thầy cô và các cán bộ trong phòng bảo hiểm
Đống Đa để chuyên đề đợc hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 3Nội dung chính
Phần i Khái quát chung về bảo hiểm vật chất xe ô tô
I/ Sự cần thiết khách quan phải có bảo hiểm vật chất xe ô tô
1 Đặc điểm hoạt động của xe ô tô
Xe ô tô là loại xe hoạt động bằng chính động cơ củamình và đợc phép lu hành trên lãnh thổ của mỗi quốc gia Xe ôtô không chỉ là phơng tiện vận chuyển mà còn là một tài sản
có giá trị lớn của các cá nhân và tổ chức Trong thời đại ngàynay ô tô là một phơng thức vận tải phát triển nhanh nhất vànăng động nhất bởi một số u thế sau: năng động linh hoạt,tiếp cận nhanh mọi nhu cầu vận tải của toàn xã hội, là phơng
Trang 4tiện vận tải rất có hiệu quả đối với đờng ngắn và thích hợp vớicơ chế thị trờng và quy luật cung cầu.
Trong quá trình hoạt động, xe ô tô có một số đặc điểmsau:
- Xe ô tô có tính động cơ cao, tính việt giã tốt và nótham gia triệt để quá trình vận chuyển nên xác suất rủi ro đãlớn lại càng lớn hơn so với các phơng tiện vận chuyển khác
- Số lợng ô tô tham gia giao thông ngày càng tăng lên đặcbiệt ở các nớc có nền kinh tế đang phát triển, chậm phát triển.Lợng xe ô tô ở Việt Nam từ hàng trăm chiếc vào đầu thế kỷ 20nay đã tăng lên hàng triệu chiếc, tỷ lệ tăng trởng trung bìnhhàng năm đối với ô tô là 8 - 8,5% Vì vậy tai nạn giao thông xảy
ra ngày càng tăng và mức độ thiệt hại ngày càng nghiêm trọng
Bảng 1: Tình hình tai nạn giao thông đờng bộ ở Việt
Nam giai đoạn
1999 - 2003
nạn giao thông (vụ)
Số ngời chết (ngời)
Số ngời bị thơng (ng- ời)
Trang 5(Nguồn: Tạp chí GTVT số 9/2003, số 1+2/2004)
Số liệu bảng 1 cho thấy năm 2003 là năm có nhiềuchuyển biến tích cực về tình hình trật tự an toàn giao thông
Số vụ tai nạn giao thông đã giảm đi đáng kể, từ 26.424 vụ năm
2002 xuống còn 20.774 vụ, giảm 27,2%, số ngời chết giảm8,1% và số ngời bị thơng giảm 34,8% so với năm 2002 Tuynhiên mức độ thiệt hại về ngời và của do tai nạn giao thônggây ra vẫn còn cao so với rủi ro khác, thiệt hại về tài sản lên
đến hàng trăm tỷ đồng Nguyên nhân chủ yếu của các vụ tainạn giao thông vẫn là sự thấp kém của cơ sở hạ tầng giaothông và ngời dân còn thiếu ý thức chấp hành luật lệ giaothông một cách nghiêm trọng ( trong đó lỗi của ngời tham giagiao thông chiếm tới 78%) Đối tợng gây tai nạn giao thông phầnlớn là xe máy (chiếm trên 70%) và ô tô (chiếm trên 24%) Điềunày đã cảnh báo rằng cùng với đà tăng lên của các phơng tiệnvận chuyển thì cũng kéo theo sự tăng lên của số vụ tai nạngiao thông gây thiệt hại rất lớn về ngời và của cho xã hội Đối vớimột quốc gia cha có cơ sở hạ tầng giao thông hiện đại nh nớc tahiện nay thì sự tăng nhanh về số lợng phơng tiện vận chuyểncha hẳn đã có lợi
- Xe ô tô tham gia giao thông phụ thuộc rất lớn vào thờitiết khí hậu, địa hình, vào cơ sở hạ tầng giao thông của mỗinớc, vào ý thức chấp hành luật lệ giao thông của mỗi ngời dân
í thức chấp hành luật lệ an toàn giao thông của mỗi ngời dân
đặc biệt là chính các chủ phơng tiện thì mức độ thiệt hạicho phơng tiện càng thấp
Trang 6- Xe ô tô tham gia bảo hiểm liên quan đến rất nhiều bộluật của mỗi quốc gia nh: luật dân sự, luật hình sự nên nếu
hệ thống luật pháp không đồng bộ thì việc giải quyết khiếunại bồi thờng đôi khi rất phức tạp
2 Sự cần thiết và tác dụng của bảo hiểm vật chất xe ô tô
2.1 Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô
Hiện nay xe ô tô ngày càng đợc sử dụng nhiều bởi những
u thế so với các phơng tiện vận tải khác, tuy nhiên bên cạnhnhững u điểm đó cũng vẫn còn tồn tại những nhợc điểmtrong quá trình vận chuyển bằng ô tô Đó là những thiệt hại do
ô tô gây ra trong quá trình vận chuyển không phải là nhỏ.Phần lớn những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra đều
có sự góp mặt của ô tô Tai nạn giao thông đờng bộ xuất hiện
ở khắp mọi nơi không trừ một quốc gia nào kể cả những nớc có
hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại nh: Anh, Pháp, Đức, Mỹ ởnớc ta, cùng với đà tăng lên về số lợng ô tô cũng là sự tăng lêncủa số vụ tai nạn giao thông đờng bộ và mức độ thiệt hại Cácchủ xe luôn phải đối mặt với không ít những nguy cơ rủi rokhác nhau trong quá trình vận chuyển nh:
- Nguy cơ rủi ro về tài sản
- Nguy cơ rủi ro về trách nhiệm pháp lý
- Nguy cơ rủi ro về nguồn nhân lực
Những rủi ro trên đã gây ra rất nhiều khó khăn cho các chủ xe,làm cho họ mất mát về tài sản, làm ngng trệ quá trình sản
Trang 7xuất kinh doanh và đặc biệt là ảnh hởng lớn đến nguồn tàichính của họ.
Để đối phó với những tổn thất do các rủi ro trên gây ra,chủ xe có thể thực hiện các biện pháp nh: lập một quỹ dựphòng dùng vào việc khắc phục tổn thất xảy ra cho xe ô tô, đivay hoặc rút tiền gửi ngân hàng, mua bảo hiểm vật chất xe ôtô Trong số những biện pháp đó thì biện pháp mua bảo hiểm
tỏ ra có hiệu quả hơn hẳn bởi tính chắc chắn và ổn địnhcủa nó Việc mua bảo hiểm chính là việc chủ xe chuyển giaorủi ro của họ cho doanh nghiệp bảo hiểm và doanh nghiệp bảohiểm sẽ có trách nhiệm bồi thờng cho họ những tổn thất thuộcphạm vi bảo hiểm Xe ô tô là loại tài sản có giá trị lớn trong cácphơng tiện giao thông đờng bộ bởi vậy thiệt hại đối với xe ô tô
đôi khi cũng gây ra gánh nặng vô cùng lớn cho các chủ xe đặcbiệt đối với những xe dùng vào việc kinh doanh Rủi ro tai nạn
là rủi ro bất ngờ không thể biết trớc lúc nào sẽ xảy ra, do đóviệc nộp phí bảo hiểm sẽ tạo ra thói quen đề phòng cho cácchủ xe trớc những rủi ro đó Do đó việc mua bảo hiểm vậtchất xe ô tô đã trở nên hết sức cần thiết đối với các chủ xehiện nay ở hầu hết các quốc gia trên thế giới việc mua bảohiểm vật chất xe ô tô rất đợc ngời dân quan tâm tới bởi phơngtiện đi lại của họ chủ yếu là xe ô tô và các phơng tiện côngcộng Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô càng đợckhẳng định hơn khi mỗi chủ xe hiểu rõ về tác dụng củanghiệp vụ này
2.2 Tác dụng của bảo hiểm vật chất xe ô tô
Trang 8Việc mua bảo hiểm vật chất xe ô tô có một số tác dụng tíchcực sau:
* Đối với các chủ xe:
- Giúp các chủ xe nhanh chóng khắc phục đợc những khókhăn về mặt tài chính đặc biệt đối với những khoản chi phívợt quá khả năng tài chính của họ, giúp các chủ xe là các doanhnghiệp hạn chế đợc ngắn nhất thời gian gián đoạn kinh doanh
có thể xảy ra do gặp rủi ro và khôi phục sản xuất kinh doanhsau khi tổn thất xảy ra đối với xe
- Nâng cao tinh thần trách nhiệm của chủ xe, thúc đẩy
họ phải thực hiện các biện pháp an toàn khi lái xe đề phòngthiệt hại và luôn chăm lo giữ gìn xe
- Tạo tâm lý an toàn cho ngời điều khiển xe góp phầntích cực ngăn ngừa và đề phòng các vụ tai nạn giao thông
- Góp phần xoa dịu bớt căng thẳng thờng gặp giữa chủ
xe với nạn nhân của các vụ tai nạn Từ đó làm giảm bớt nhữngbất đồng trong việc tham gia giao thông đờng bộ
* Đối với các doanh nghiệp bảo hiểm:
- Việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô đãgóp phần tăng thu cho ngân sách Nhà nớc thông qua khoảnthuế thu nhập doanh nghiệp để từ đó có điều kiện đầu t trởlại nâng cấp xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông tạo thêm công
ăn việc làm cho ngời lao động
- Với số phí bảo hiểm thu đợc từ các chủ xe, doanh nghiệpbảo hiểm có điều kiện tạo ra nguồn quỹ lớn để thực hiện cácbiện pháp đề phòng hạn chế tổn thất nh: đặt các biển cảnhbáo trên những đoạn đờng nguy hiểm, tham gia làm đờnglánh nạn, đặt gơng cầu lồi ở những đoạn đờng đèo dốc… do
Trang 9đó góp phần làm giảm số vụ tai nạn giao thông Điều này mangmột ý nghĩa xã hội rất lớn cho đất nớc.
- Số phí bảo hiểm còn giúp doanh nghiệp xây dựng đợcquỹ tài chính tơng đối lớn một mặt phục vụ công tác bồi th-ờng, chi quản lý…một mặt có thể dùng để đầu t ngắn hạn
đóng góp cho sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nớc nh: chovay, mua trái phiếu, kinh doanh bất động sản, tham gia vàothị trờng chứng khoán…
Nh vậy với những tác dụng tích cực nh trên việc triển khainghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô là cần thiết khách quannhất là trong tình hình nền kinh tế thế giới không ngừng pháttriển nh hiện nay
II/ Nội dung cơ bản của nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô
1 Đối tợng bảo hiểm
Đối tợng bảo hiểm là đối tợng ở trong tình trạng chịu sự
đe doạ của rủi ro Vì mục đích đảm bảo an toàn, phục hồi,tái tạo lại đối tợng bảo hiểm mà một hợp đồng bảo hiểm đã đợc
ký kết
Khác với loại hình bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơgiới đối với ngời thứ ba và đối với hành khách trên xe đợc ápdụng bắt buộc bằng pháp luật đối với chủ xe, bảo hiểm vậtchất xe ô tô là loại hình bảo hiểm tự nguyện
Bảo hiểm vật chất xe ô tô có đối tợng bảo hiểm là thiệthại vật chất của xe xảy ra do những tai nạn bất ngờ ngoài sựkiểm soát của chủ xe trong những trờng hợp cụ thể do quy tắc
Trang 10bảo hiểm quy định Chủ xe có thể tham gia bảo hiểm toàn bộ
xe hoặc cũng có thể tham gia bảo hiểm từng tổng thành củachiếc xe Căn cứ vào đặc điểm kinh tế kỹ thuật, xe ô tô đợcchia thành 7 tổng thành sau:
- Tổng thành động cơ gồm động cơ, bộ chế hoà khí,bơm cao áp, bầu lọc gió, bầu lọc dầu, bộ li hợp và các thiết bị
điện
- Tổng thành thân vỏ xe: có ba nhóm
Nhóm A: Thân vỏ: Ca bin, kalăng, cabrô, chắn bùn, toàn
bộ cửa kính, toàn bộ vỏ kim loại, nhựa và gỗ, các cần gạt, bàn
- Tổng thành hộp số gồm có các hộp số chính, hộp sốphụ, hệ thống dẫn động cơ
- Tổng thành hệ thống lái gồm vô lăng lái, trục tay lái, hộptay lái, bộ trợ lực tay lái, thanh kéo ngang, thanh kéo dọc…
- Tổng thành trục trớc (cầu trớc) gồm có dầm cầu, trục láp,
hệ thống treo nhíp, mayơ trớc, cơ cấu phanh, si lanh phanh…
- Tổng thành trục sau (cầu sau) bao gồm vỏ cầu, toàn bộtrục cầu, cụm mayơ sau, cơ cấu phanh, silanh phanh, trục lápngang, hệ thống treo cầu sau…
Trang 11- Tổng thành lốp gồm toàn bộ lốp hoàn chỉnh của xe (kểcả lốp dự trữ).
Ngoài ra một số loại xe nh xe cứu thơng, xe cứu hoả, xe chởcontainer, cần cẩu, xe chở xăng dầu… còn có tổng thành thứ 8gọi là tổng thành chuyên dùng
Trên cơ sở phân chia nh trên, doanh nghiệp bảo hiểm cóthể nhận bảo hiểm toàn bộ xe hoặc bảo hiểm từng bộ phận xetheo yêu cầu của chủ xe trong phạm vi bảo hiểm Trong số cáctổng thành xe ô tô, tổng thành thân vỏ chiếm tỷ trọng caonhất (khoảng 50%) cũng nh chịu ảnh hởng nhiều nhất nhữnghậu quả tai nạn Chính vì vậy, hiện nay các doanh nghiệp bảohiểm Việt Nam thờng tiến hành bảo hiểm toàn bộ xe hoặcbảo hiểm thân vỏ xe
- Cháy nổ, hoả hoạn;
- Những tai hoạ bất khả kháng do thiên nhiên nh: bão, lũ,lụt, sụt lở, sét đánh, động đất, ma đá;
- Mất cắp toàn bộ xe;
- Tai nạn rủi ro bất ngờ khác gây nên
Ngoài việc bồi thờng những thiệt hại vật chất cho chiếc xe đợcbảo hiểm trong những trờng hợp trên, doanh nghiệp bảo hiểmcòn thanh toán cho chủ xe tham gia bảo hiểm những chi phí
Trang 12cần thiết và hợp lý phát sinh trong tai nạn thuộc phạm vi tráchnhiệm bảo hiểm nhằm:
- Ngăn ngừa và hạn chế tổn thất phát sinh thêm;
- Bảo vệ xe và đa xe bị thiệt hại đến nơi sửa chữa gầnnhất;
- Giám định tổn thất
Trong mọi trờng hợp, tổng số tiền bồi thờng trong một vụtai nạn không vợt quá số tiền bảo hiểm đã ghi trên giấy chứngnhận bảo hiểm dù cho chủ xe có tham gia bảo hiểm vật chất xe
ở nhiều doanh nghiệp bảo hiểm khác nhau đi chăng nữa
Đồng thời doanh nghiệp bảo hiểm cũng không chịu tráchnhiệm bồi thờng những thiệt hại vật chất xe trong những trờnghợp sau:
* Những điểm loại trừ chung:
- Hành động cố ý gây tai nạn của chủ xe, lái xe;
- Xe không có Giấy chứng nhận kiểm định an toàn và bảo
+ Xe vận chuyển chất cháy, nổ trái phép;
+ Xe sử dụng để tập lái, đua xe, chạy thử sau khisửa chữa;
+ Xe đi đêm không có đèn chiếu sáng theo quy
định;
Trang 13+ Xe đi vào đờng cấm, khu vực cấm;
+ Xe chở quá trọng tải hoặc số hành khách quy
định;
- Những thiệt hại có tính chất hậu quả gián tiếp nh: Giảmgiá trị thơng mại, ngừng sản xuất, sử dụng, khai thác;
- Thiệt hại do chiến tranh;
- Tai nạn xảy ra ngoài lãnh thổ Việt Nam (trừ khi có thoảthuận khác);
* Những điểm loại trừ riêng:
- Hao mòn do sử dụng, lão hoá, mất giá, hỏng hóc dokhuyết tật hoặc h hỏng thêm do sửa chữa, trong quá trình sửachữa;
- H hỏng về điện hoặc các bộ phận máy móc thiết bị màkhông phải do tai nạn gây ra;
- Tổn thất với săm lốp trừ trờng hợp tổn thất này xảy ra docùng nguyên nhân và đồng thời với các bộ phận khác của xetrong cùng một tai nạn;
- Mất cắp bộ phận xe (nhng nếu chủ xe có nhu cầu thìnhà bảo hiểm vẫn chấp nhận bảo hiểm với mức miễn thờngkhông khấu trừ);
Ngoài ra doanh nghiệp bảo hiểm có thể từ chối một phầnhoặc toàn bộ số tiền bồi thờng cho chủ xe trong trờng hợp chủxe:
- Không cung cấp đầy đủ và trung thực các thông tin ban
đầu về đối tợng bảo hiểm trong giấy yêu cầu bảo hiểm;
- Khi xảy ra tai nạn, không kịp thời thông báo ngay chodoanh nghiệp bảo hiểm, không áp dụng các biện pháp kịp thời
để ngăn ngừa và hạn chế tổn thất gia tăng, tự ý tháo dỡ, sửa
Trang 14chữa xe mà cha có sự đồng ý hoặc giám sát của doanh nghiệpbảo hiểm hay đại diện của họ;
- Không làm các thủ tục bảo lu quyền đòi ngời thứ ba cólỗi trong việc gây ra thiệt hại của phơng tiện cho doanhnghiệp bảo hiểm
Trong thời hạn bảo hiểm, nếu chủ xe chuyển quyền sở hữu xecho chủ xe khác thì quyền lợi bảo hiểm vẫn còn hiệu lực vớichủ xe mới Tuy nhiên nếu chủ xe cũ không chuyển quyền lợibảo hiểm cho chủ xe mới thì doanh nghiệp bảo hiểm sẽ hoànlại phí cho họ và làm thủ tục bảo hiểm cho chủ xe mới nếu họ
có yêu cầu
3 Số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm
3.1 Số tiền bảo hiểm
Khi nhận bảo hiểm vật chất xe ô tô việc đầu tiên của các
doanh nghiệp bảo hiểm là phải xác định đợc giá trị bảo hiểm của xe Do đó giá trị bảo hiểm là yếu tố quyết định số tiền
bảo hiểm của xe
Giá trị bảo hiểm là giá trị bằng tiền của tài sản Nó thờng
đợc xác định bằng giá trị thực tế của tài sản vào thời điểm kýkết hợp đồng Đây là căn cứ để xác định số tiền bảo hiểm.Trong bảo hiểm vật chất xe ô tô, cách thức bảo hiểm toàn bộhay bảo hiểm bộ phận sẽ chi phối việc thoả thuận về số tiềnbảo hiểm của hợp đồng
Đối với bảo hiểm toàn bộ xe, số tiền bảo hiểm dựa vàoviệc xác định giá trị bảo hiểm của xe Giá trị bảo hiểm của xe
Trang 15ô tô là giá trị thực tế trên thị trờng của xe tại thời điểm ngờitham gia bảo hiểm mua bảo hiểm.Việc xác định đúng giá trịcủa xe tham gia bảo hiểm là rất quan trọng vì đây là cơ sở
để bồi thờng chính xác thiệt hại thực tế cho chủ xe tham giabảo hiểm Tuy nhiên giá xe trên thị trờng luôn luôn biến động
và có thêm nhiều chủng loại xe mới gây khó khăn cho việc xác
định giá trị xe Hiện nay ở Việt Nam rất nhiều xe đã qua sửdụng, sửa chữa tân trang lại nên việc xác định đúng giá trịthực tế của xe là vô cùng khó khăn và phức tạp
Về nguyên tắc để xác định giá trị xe một cách đầy đủchính xác nhất thì phải thành lập một hội đồng đánh giá giátrị hoặc tổ chức đấu giá Nhng trong thực tế thì các bênkhông đủ chi phí và thời gian để làm nh vậy với hàng trămchiếc xe ô tô tham gia bảo hiểm Do đó trớc khi tham gia bảohiểm các công ty bảo hiểm và các chủ xe sẽ tiến hành thoảthuận đánh giá giá trị thực tế của xe theo cách sau:
* Đánh giá giá trị thực tế của xe theo thị trờng: doanhnghiệp bảo hiểm sẽ cùng với chủ xe thảo luận xác định giá trịthực tế của xe trên thị trờng kết hợp với giám định tình trạngthực tế của xe trong quá trình sử dụng Việc xác định giá trịthực tế của xe trên thị trờng căn cứ vào các yếu tố sau:
- Giá mua ban đầu của xe
- Giá mới của xe cùng loại trên thị trờng vào thời điểm hiệntại có tham khảo bảng giá trị xe mới do doanh nghiệp bảo hiểmban hành hàng năm và giá xe tại các hãng xe ô tô trên cơ sở sựbiến động về giá cả xe mới trên thị trờng
Trang 16- Xu hớng tiêu dùng các loại xe của thị trờng, tình hình sảnxuất trong nớc hoặc nhập khẩu của các xe cùng loại hay các phụtùng thay thế.
- Tình trạng hao mòn thực tế của xe: Có thể dựa vào cáccăn cứ sau để đánh giá:
+ Số km đã khai thác trên thực tế+ Số năm đã sử dụng xe, mục đích sử dụng xe+ Tần suất sử dụng xe hay hệ số khai thác
+ Đặc điểm địa hình hoặc điều kiện đờng xácủa vùng hay tuyến mà xe thờng xuyên hoạt động
+ Tình trạng kỹ thuật và hình thức bên ngoài của xetrên thực tế
- Giá mua bán trên thị trờng của các xe tơng đơng cùngloại
Với các căn cứ và cách đánh giá trên, chủ xe và doanhnghiệp bảo hiểm có thể thoả thuận đi đến thống nhất mộtgiá trị xe tham gia bảo hiểm hợp lý Nói chung mọi quá trình
đánh giá xác định giá trị xe chỉ cho một kết quả tơng đối vàdoanh nghiệp bảo hiểm cũng khó tìm đợc một kết quả tuyệt
đối mà chỉ mong muốn một kết quả hợp lý để đảm bảoquyền lợi cho cả hai bên
Trang 17Đối với bảo hiểm bộ phận xe (thân vỏ xe), số tiền bảohiểm đợc xác định trên cơ sở giá trị bảo hiểm toàn bộ xe và
tỷ lệ (%) về phần giá của bộ phận đó trên giá trị toàn bộ xe (tỷ
lệ này nhà bảo hiểm đã quy định đối với từng loại xe)
* Đối với xe ô tô nhập khẩu miễn thuế, công thức tính giátrị thực tế của xe nh sau:
GTTT =CIF * (100% + TS.TNK) * (100% + TS.TTTĐB)
Trong đó:
GTTT: Giá trị thực tế của xe
CIF: Giá CIF (*)
TS.TNK: Thuế suất thuế nhập khẩu
TS.TTTĐB: Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt
(*): Giá CIF là giá xe ô tô về đến cảng gồm:
- C (Cost): Giá mua ô tô tại cửa khẩu nớc xuất khẩu
- I (Insurance): Phí bảo hiểm cho chiếc xe trong quá trìnhvận chuyển từ nớc xuất khẩu về Việt Nam
- F (Freight): Cớc phí vận chuyển
Do việc xác định giá trị của những xe nhập khẩu là khó khănnên thông thờng các công ty bảo hiểm luôn phải tính toán kỹ l-ỡng trớc khi chấp nhận bảo hiểm
+ sửa chữaChi phí
lớn, đại tu(nếu có)
Trang 18Phí bảo hiểm là một khoản tiền mà chủ xe phải trả chonhà bảo hiểm khi tham gia bảo hiểm vật chất xe ô tô Biểu phí
mà nhà bảo hiểm thu trên cơ sở biểu phí do bộ tài chính quy
định Phí bảo hiểm phải đóng cho mỗi đầu xe đối với mỗi loại
xe đợc tính theo công thức sau:
P = f + dTrong đó: P - Phí thu mỗi đầu xe
R: Tỷ lệ phí bảo hiểm
Tỷ lệ phí bảo hiểm phụ thuộc vào các yếu tố sau:
- Xác suất thống kê các vụ tai nạn xảy ra nói chung
- Thiệt hại bình quân mỗi vụ tai nạn nói chung
- Địa hình và phạm vi hoạt động của chiếc xe
- Tình hình sửa chữa lớn và hiện đại hoá xe
- Thời hạn bảo hiểm: Thông thờng thời hạn bảo hiểm làmột năm tuy nhiên nếu chủ xe có yêu cầu thì nhà bảo hiểmvẫn nhận bảo hiểm ngắn hạn và chủ xe sẽ đợc giảm phí theo
tỷ lệ giảm phí do bộ tài chính quy định
Bảng 2: Biểu phí ngắn hạn theo quy định của Bộ
Tài chính
Trang 19Thêi h¹n b¶o
hiÓm
Møc phÝ ¸p dông (% phÝ b¶o hiÓm n¨m)
Trang 20Bảng 4a: Biểu phí bảo hiểm vật chất xe ô tô của Tổng công ty bảo hiểm Việt Nam (cha tính thuế VAT)
Bảo hiểm toàn bộ xe 1,36% số tiền bảo hiểm
Bảo hiểm thân vỏ xe 2,27% số tiền bảo hiểm
(Nguồn: Công ty Bảo Việt Hà Nội)
Hiện nay Bảo Việt đang áp dụng tỷ lệ khấu hao nh sau:+ Xe mới, xe sử dụng dới 3 năm, xe còn 70% giá trị trở lênkhông tính khấu hao
+ Xe sử dụng từ 3 đến 6 năm hoặc giá trị còn lại từ 50%
đồng bảo hiểm và đợc cấp cùng với giấy chứng nhận bảo hiểm
- Bảo hiểm không trừ khấu hao thay mới: Nếu chủ xe cónhu cầu tham gia loại hình bảo hiểm này, công ty phải đánhgiá giá trị còn lại thực tế của xe hoặc xác định thời gian đã sử
Trang 21dụng để áp dụng tỷ lệ phí chính xác Khi xảy ra tai nạn thuộctrách nhiệm bảo hiểm, các công ty xét giải quyết bồi thờngkhông áp dụng tỷ lệ khấu hao đối với các vật t phải thay mới.
Bảng 4b: Biểu phí bảo hiểm vật chất xe ô tô không tính
khấu hao thay mới (cha tính thuế VAT)
bản trên số tiền bảo hiểm
BH toàn bộ
BH bộ phận
Xe mới đã sử dụng dới 03 năm
hoặc giá trị còn lại từ 70%
trở lên so với giá trị xe mới
Trang 22Xe đã sử dụng trên 06 năm
hoặc giá trị còn lại dới 50%
với giá trị xe mới
Phí bảo hiểm = STBH * Tỷ lệ phí cơ bản * (100% +
*80%)
- Bảo hiểm có áp dụng mức miễn bồi thờng:
Chủ xe có thể lựa chọn mức miễn bồi thờng có khấu trừtuỳ ý từ 1.000.000đ hoặc từ 100USD đến 1.000USD Khi xảy
ra tai nạn chủ xe tự chịu phần thiệt hại trong phạm vi mức miễnbồi thờng đã chọn Bảo Việt chỉ chịu trách nhiệm đối với phầnthiệt hại vợt quá mức miễn bồi thờng
Ví dụ: Chủ xe tham gia bảo hiểm có áp dụng mức miễn bồi ờng 3.000.000đ, nếu thiệt hại từ 3.000.000đ trở xuống thìchủ xe tự chịu Trờng hợp thiệt hại từ 3.000.000đ trở lên chẳng
Giá trị thực tế - STBH
Giá trị thực tế của xe
Trang 23hạn 5.000.000đ thì chủ xe sẽ đợc bảo hiểm bồi thờng phầnthiệt hại vợt quá 3.000.000đ tức là 5.000.000 - 3.000.000 =2.000.000đ.
Bảng 5: Mức miễn bồi thờng và tỷ lệ giảm phí đợc Bảo
Trang 24(Nguồn: Bảo Việt Hà Nội)
- Bảo hiểm mất cắp bộ phận: Bảo Việt chấp nhận bảohiểm mất cắp bộ phận xe ô tô với mức miễn bồi thờng khôngkhấu trừ là 1.500.000đ/vụ (đối với xe tham gia bảo hiểm bằng
đồng Việt Nam) hoặc 150USD/vụ (đối với xe tham gia bảohiểm bằng đồng USD) Phí bảo hiểm bằng 115% phí cơ bản
* Các nhân tố ảnh hởng đến việc xác định tỷ lệ phí bảohiểm cho từng loại xe:
- Loại xe: Xác định bởi mác, năm sản xuất…
Do mỗi loại xe có những đặc điểm kỹ thuật khác nhau,
có mức độ rủi ro khác nhau nên phí bảo hiểm vật chất xe đợctính riêng cho từng loại xe Thông thờng các công ty bảo hiểm
đa ra những biểu phí xác định phí bảo hiểm phù hợp cho hầuhết các xe thông dụng thông qua việc phân loại xe thành cácnhóm Việc phân loại này dựa trên cơ sở tốc độ tối đa của xe,
tỷ lệ gia tốc, chi phí và mức độ khó khăn khi sửa chữa và sựkhan hiếm của phụ tùng Đối với các xe hoạt động không thôngdụng nh xe kéo rơmooc, xe chở hàng nặng…do có mức độ rủi
ro cao nên phí bảo hiểm thờng đợc cộng thêm một tỷ lệ nhất
định dựa trên mức phí cơ bản Nhiều công ty bảo hiểm giảmphí cho những xe cũ tuy nhiên tuổi xe và số phí đợc giảmthay đổi tuỳ theo từng công ty Kinh nghiệm cho thấy chủ xe
cũ ít khiếu nại hơn và chi phí cho loại xe này cũng thấp hơn sovới những xe mới
- Phạm vi, địa bàn hoạt động:
- Khu vực giữ xe và để xe: Đây cũng là một nhân tốquan trọng cần đợc xem xét khi tính phí bảo hiểm bởi nó liên
Trang 25quan đến xác suất rủi ro xảy ra đối với xe ô tô Trong thực tếkhông phải công ty bảo hiểm nào cũng quan tâm đến vấn đềnày trong quá trình tính phí tuy nhiên cũng có một số công tybảo hiểm tính phí dựa theo khu vực giữ xe, để xe rất chặtchẽ Đối với những xe có chỗ để xe an toàn cao, một số công tybảo hiểm có thể giảm cho họ một phần phí từ đó kích thích
họ tham gia bảo hiểm
- Mục đích sử dụng xe: Nhân tố này vô cùng quan trọngkhi xác định phí bảo hiểm vì nó giúp công ty bảo hiểm biết
đợc mức độ rủi ro có thể xảy ra đối với chiếc xe ô tô đợc bảohiểm Những xe chỉ dùng cho mục đích đi lại đơn thuần nh
đi chơi, đi du lịch…chắc chắn sẽ có mức độ rủi ro thấp hơnnhững chiếc xe dùng cho mục đích kinh doanh sử dụng thờngxuyên trên những khu vực rộng lớn (gồm chở hàng hoá, chởkhách…)
- Tuổi tác kinh nghiệm lái xe của ngời yêu cầu bảo hiểm
và những ngời thờng xuyên sử dụng chiếc xe đợc bảo hiểm: Sốliệu thống kê cho thấy rằng các lái xe trẻ tuổi bị tai nạn nhiềuhơn so với các lái xe lớn tuổi Chính vì vậy trong thực tế cáccông ty bảo hiểm thờng áp dụng giảm phí bảo hiểm cho các lái
xe trên 50 hoặc 55 tuổi Tuy nhiên với những lái xe quá lớn tuổi(thờng từ 65 tuổi trở lên) thờng phải xuất trình giấy chứngnhận sức khoẻ phù hợp đủ điều kiện lái xe thì công ty mới nhậnbảo hiểm Ngoài ra để khuyến khích hạn chế tai nạn, các công
ty bảo hiểm thờng yêu cầu chủ xe tự chịu một phần tổn thấtxảy ra với xe (hay còn gọi là mức miễn thờng) Đối với những lái
xe trẻ tuổi mức miễn thờng này thờng cao hơn so với những lái
xe lớn tuổi hơn
Trang 26- Giảm phí bảo hiểm: Trong thực tế để khuyến khíchcác chủ xe có số lợng lớn tham gia bảo hiểm tại công ty mình,các công ty bảo hiểm thờng áp dụng mức giảm phí so với mứcphí chung theo số lợng xe tham gia bảo hiểm Ngoài ra hầu hếtcác công ty bảo hiểm còn áp dụng cơ chế giảm giá cho nhữngngời tham gia bảo hiểm không có khiếu nại và tăng tỷ lệ giảmgiá này cho một số năm không có khiếu nại gia tăng Đây làbiện pháp phổ biến trong bảo hiểm xe ô tô.
Đối với những xe hoạt động mang tính chất mùa vụ tức làchỉ hoạt động một số ngày trong năm, thì chủ xe chỉ phải
đóng phí cho những ngày hoạt động đó theo công thức sau:
- Biểu phí đặc biệt: Khi khách hàng có số lợng xe thamgia bảo hiểm nhiều, các công ty bảo hiểm có thể áp dụng biểuphí riêng cho khách hàng đó Việc tính toán biểu phí riêngcũng tơng tự nh cách tính phí đợc đề cập ở trên, chỉ khác làchỉ dựa trên các số liệu về bản thân khách hàng đó:
+ Số lợng xe của công ty tham gia bảo hiểm+ Tình hình bồi thờng tổn thất của công ty bảohiểm cho khách hàng ở những năm trớc đó
+ Tỷ lệ phụ phí theo quy định của công ty
Trờng hợp mức phí đặc biệt thấp hơn mức phí quy địnhchung, công ty bảo hiểm sẽ áp dụng theo mức phí đặc biệt.Nừu mức phí đặc biệt tính đợc là cao hơn (hoặc bằng) mứcphí chung, tức là tình hình tổn thất của khách hàng cao hơn
Phí
bảo
hiểm =
Mức phícả năm *
Số tháng xe hoạt động
trong năm
12 tháng
Trang 27động cho chủ xe Số phí hoàn lại đợc tính theo công thức sau:
Mỗi công ty bảo hiểm có tỷ lệ hoàn phí là khác nhau nhngthông thờng tỷ lệ này là 80% Nếu chủ xe có yêu cầu huỷ bỏhợp đồng bảo hiểm thì thông thờng công ty bảo hiểm cũnghoàn lại phí bảo hiểm cho thời gian còn lại đó theo công thứctrên nhng với điều kiện chủ xe cha có lần nào đợc công ty bảohiểm trả tiền bảo hiểm
4 Giám định và bồi thờng tổn thất
4.1 Tai nạn và giám định tổn thất
Thông thờng sau khi xảy ra tai nạn, chủ xe và doanhnghiệp bảo hiểm cần tiến hành ngay các công việc sau:
* Thông báo tai nạn: Ngay sau khi xảy ra tai nạn, chủ xehoặc đại diện chủ xe cần thông báo ngay cho cơ quan công
an, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc đơn vị đại diện của doanh
Trang 28nghiệp bảo hiểm ở nơi gần nhất về tình hình tai nạn, thựchiện các biện pháp để hạn chế thiệt hại gia tăng Chủ xe không
đợc di chuyển, tháo dỡ hoặc sửa chữa xe khi cha có ý kiến củadoanh nghiệp bảo hiểm trừ trờng hợp phải thi hành chỉ thị củacơ quan có thẩm quyền
* Giám định tổn thất: gồm giám định sơ bộ và giám
định chi tiết
- Giám định sơ bộ: Ngay sau khi nhận đợc thông báo tainạn, đại diện doanh nghiệp bảo hiểm sẽ cùng với chủ xe tiếnhành giám định ban đầu, xác định thiệt hại sơ bộ Giám
định viên bảo hiểm cần phải làm rõ các vấn đề sau: địa
điểm, thời gian xảy ra tai nạn, xác định xem xe bị tai nạn cóthuộc đối tợng đợc bảo hiểm không, những thông tin về ngờichứng kiến vụ tai nạn (nếu có)
- Giám định chi tiết: Việc giám định chi tiết thiệt hại của
xe sẽ dợc doanh nghiệp bảo hiểm và chủ xe thực hiện trớc khitiến hành sửa chữa xe Trên cơ sở các thông tin khách hàngcung cấp kết hợp với báo cáo sơ bộ về tổn thất do các bên liênquan cung cấp, giám định viên bảo hiểm cần thực hiện cáccông việc sau:
+ Kiểm tra và đối chiếu về mặt giấy tờ bảo hiểmliên quan với đối tợng đợc bảo hiểm để xác định đúng đối t-ợng đang giám định và đối tợng đợc ghi trên giấy tờ là trùnghợp
+ Ghi nhận chính xác trung thực mức độ thiệt hại vànguyên nhân gây nên tổn thất Nếu cần có thể tham khảo ýkiến của các chuyên gia liên quan đến đối tợng đợc giám địnhhoặc các cơ quan kiểm nghiệm, xét nghiệm…
Trang 29+ Thông tin liên lạc với doanh nghiệp bảo hiểm vềtình hình hiện tại, xin ý kiến chỉ đạo về các bớc xử lý tiếptheo nếu vụ tổn thất không bình thờng.
- Trên cơ sở đã giám định trên, giám định viên lập biênbản giám định Biên bản này phải thể hiện tính trung thực,chính xác, rõ ràng và cụ thể sự việc xảy ra gây nên tổn thất,các số liệu phải phù hợp với các tài liệu dẫn chứng Biên bản giám
định cần chú ý liên hệ tới các điểm sau:
+ Các tài liệu sử dụng để tham khảo hoặc đốichiếu dẫn chứng cần đợc kèm vào bộ hồ sơ giám định
+ Những phát hiện riêng của giám định viên tại hiệntrờng hoặc hiện vật liên quan tới kết luận về mức độ vànguyên nhân tổn thất
+ ý kiến của các chuyên gia kỹ thuật (nếu có)
+ Các tài liệu chứng nhận phân tích của các cơquan xét nghiệm, phân tích
+ Bộ ảnh chụp đối tợng đợc bảo hiểm tại hiện trờng
Đối với những vụ tổn thất quan trọng và phức tạp, phải có
ý kiến của tập thể và chỉ đạo của lãnh đạo trớc khi lập biên bảngiám định
Sau khi lập biên bản giám định, giám định viên cần gửi biênbản cho ngời yêu cầu giám định hoặc nhận biên bản giám
định từ đơn vị giám định khác; thu phí giám định hoặcthanh toán phí giám định cho đơn vị khác
* Xác định phơng án sửa chữa và chi phí sửa chữa
- Trên cơ sở kết quả giám định chi tiết, doanh nghiệpbảo hiểm sẽ cùng với chủ xe xây dựng phơng án sửa chữa, xác
Trang 30định rõ từng hạng mục thay thế hoặc sửa chữa tuỳ theo mức
độ h hỏng và khả năng phục hồi của từng hạng mục
- Căn cứ các báo giá chi phí sửa chữa và năng lực thực tếcủa các đơn vị sửa chữa, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ cùng vớichủ xe cùng thống nhất lựa chọn nơi sửa chữa với chi phí hợp lý
và chất lợng tốt Trên cơ sở đó, chủ xe tiến hành ký kết hợp
đồng sửa chữa
* Giám sát sửa chữa phơng tiện:
- Chủ xe phối hợp cùng với doanh nghiệp bảo hiểm theo dõigiám sát quá trình sửa chữa theo phơng án đã thống nhất.Trong quá trình này, nếu có phát hiện thêm bất cứ thiệt hạinào hoặc có thay đổi gì về phơng án sửa chữa thì chủ xe,
đơn vị sửa chữa cần thông báo ngay cho doanh nghiệp bảohiểm biết để giám định bổ sung và giải quyết tiếp
- Nghiệm thu, bàn giao xe và thanh toán tiền
Sau khi hoàn tất quá trình sửa chữa, doanh nghiệp bảo hiểm
sẽ cùng với chủ xe tiến hành nghiệm thu, bàn giao xe Căn cứvào hồ sơ và các điều kiện bảo hiểm doanh nghiệp bảo hiểm
sẽ tính toán số tiền bồi thờng cho chủ xe và thanh toán tiền bồithờng cho họ
- Nếu chủ xe đã thanh toán chi phí sửa chữa cho nơi sửachữa thì doanh nghiệp bảo hiểm sẽ thanh toán tiền bồi thờngcho chủ xe
- Chủ xe có thể uỷ quyền cho doanh nghiệp bảo hiểmthanh toán trực tiếp chi phí sửa chữa thuộc trách nhiệm bảohiểm cho nơi sửa chữa
Trang 31- Trớc khi yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm thanh toán bồithờng, chủ xe làm thủ tục chuyển quyền đòi ngời thứ ba có lỗitrong tai nạn cho doanh nghiệp bảo hiểm (nếu có).
Việc chủ xe không thực hiện đúng quy trình trên sẽ trựctiếp làm ảnh hởng đến quyền lợi bảo hiểm của mình trongviệc đòi doanh nghiệp bảo hiểm bồi thờng
Nếu chủ xe không thông báo kịp thời để giám định thiệthại, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ không xác định đợc chính xácmức độ thiệt hại Do vậy doanh nghiệp bảo hiểm có thể chếtài bồi thờng một phần do lỗi này
Nếu chủ xe không thực hiện việc thoả thuận với doanhnghiệp bảo hiểm về phơng án sửa chữa và chi phí mà tự ý đa
xe đi sửa chữa, doanh nghiệp bảo hiểm có thể sẽ không chấpnhận phơng án sửa chữa này hoặc không chấp nhận mức chiphí này doanh nghiệp bảo hiểm sẽ tính toán theo phơng ánphù hợp và chi phí hợp lý theo giá cả thị trờng và có thể phátsinh phần chênh lệch về chi phí sửa chữa mà chủ xe tự chịu
4.2 Hồ sơ bồi thờng
Công tác bồi thờng là khâu quan trọng nhất quyết địnhtới chất lợng dịch vụ bảo hiểm, làm tốt công tác này sẽ nângcao đợc uy tín của doanh nghiệp bảo hiểm và nâng cao khảnăng cạnh tranh trên thị trờng bảo hiểm
Khi yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm bồi thờng thiệt hại vật chất
xe, chủ xe phải cung cấp những tài liệu, chứng từ sau:
* Thông báo tai nạn của chủ xe;
Trang 32* Giấy yêu cầu hoặc công văn yêu cầu bồi thờng của chủxe;
* Bản sao các giấy tờ sau:
- Giấy chứng nhận bảo hiểm (chứng minh xe đã tham giabảo hiểm);
- Giấy đăng ký xe (chứng minh quyền sở hữu của chủ xe,
- Sơ đồ hiện trờng tai nạn giao thông;
- Biên bản khám nghiệm hiện trờng tai nạn;
- Biên bản khám nghiệm các xe liên quan đến tai nạn giaothông;
- Biên bản giải quyết tai nạn giao thông;
- Thông báo tai nạn giao thông (nếu có)
* Quyết định của toà án (nếu có)
* Các giấy tờ liên quan đến trách nhiệm của ngời thứ ba(nếu có)
* Các chứng từ chứng minh thiệt hại vật chất của phơngtiện:
Trang 33- Biên bản giám định thiệt hại đối tịch giữa chủ xe và
đại diện doanh nghiệp bảo hiểm;
- Các giấy tờ liên quan đến việc sửa chữa phơng tiện:
+ Phơng án sửa chữa + báo giá sửa chữa: căn cứ vào:
Hợp đồng sửa chữa xe Biên bản nghiệm thu công việc sửa chữa Hoá đơn thanh toán chi phí sửa chữa Biên bản thu hồi vật t thay thế (nếu có)+ Hoá đơn thanh toán các chi phí khác thuộc phạm
vi trách nhiệm bảo hiểm nh: chi phí cẩu kéo phơng tiện, chiphí đề phòng và hạn chế tổn thất (nếu có)
+ Giấy uỷ quyền thanh toán chi phí sửa chữa nếuchủ xe uỷ quyền cho doanh nghiệp bảo hiểm thanh toán Nếu
là chủ xe t nhân phải có chứng nhận địa chỉ của UBND phờngxã nơi chủ xe đang c trú, nếu cơ quan hay tổ chức thì phải
đợc thể hiện dới hình thức công văn (nếu cần)
4.3 Số tiền bồi thờng
* Cơ sở để tính toán bồi thờng thiệt hại vật chất xe ô tôbao gồm:
- Thiệt hại thực tế và chi phí sửa chữa hợp lý đã thoảthuận
- Các khoản chi phí khác đợc chấp nhận bồi thờng nh chiphí cẩu kéo phơng tiện, chi phí đề phòng và hạn chế tổnthất
- Nguyên nhân gây ra thiệt hại có thuộc phạm vi bảohiểm hay không
Trang 34- Loại hình bảo hiểm vật chất mà chủ xe tham gia:
+ Bảo hiểm toàn bộ xe hay chỉ tham gia bảo hiểm
bộ phận xe
+ Xe tham gia bảo hiểm có đúng giá trị thực tế haykhông? Có tham gia bảo hiểm theo hình thức giới hạn tráchnhiệm hay không?
+ Xe có tham gia điều khoản không trừ khấu haothay mới hay không?
+ Xe có tham gia điều khoản áp dụng mức khấu trừbồi thờng hay không?
- Các khoản bị chế tài (nếu có)
- Các khoản đòi bồi thờng của ngời thứ ba gây tai nạn(nếu có)
* Trình tự và cách tính toán bồi thờng vật chất xe ô tô:
Bớc 1: Xác định giá trị thiệt hại thực tế thuộc trách nhiệm
bảo hiểm Trên cơ sở thiệt hại thực tế, nguyên nhân gây rathiệt hại, loại hình bảo hiểm, chi phí sửa chữa hợp lý đã đợcthoả thuận giữa hai bên và các khoản chi phí đợc chấp nhậnbồi thờng khác, doanh nghiệp bảo hiểm xác định số tiền thiệthại thực tế thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm và đợc thểhiện qua công thức dới đây:
đã
+
Cáckhoảnchi phí
đợcchấpnhận
-Chi phísửa chữathiệt hạikhôngthuộcphạm vi
Trang 35Trong đó:
Chi phí sửa chữa những thiệt hại hoặc do những nguyênnhân không thuộc phạm vi bảo hiểm ví dụ: xe tham gia bảohiểm thân vỏ nhng lại bị thiệt hại liên quan đến các tổngthành khác nh tổng thành động cơ, tổng thành lốp…thìnhững thiệt hại liên quan đến các tổng thành đó không thuộctrách nhiệm bảo hiểm Những thiệt hại do nguyên nhân khôngthuộc phạm vi bảo hiểm nh: sau khi xảy ra tai nạn chủ xe khôngtiến hành bảo quản xe để kẻ gian lấy cắp xe phụ tùng hay do
xe bị hao mòn tự nhiên…
Bớc 2: Tính toán số tiền bồi thờng theo loại hình tham gia
bảo hiểm vật chất của chủ xe:
Trên cơ sở giá trị thiệt hại thực tế thuộc phạm vi bảo hiểm làkết quả của bớc 1, số tiền bồi thờng sẽ đợc tính nh sau:
- Trờng hợp xe tham gia bảo hiểm bằng hoặc dới giá trịthực tế:
+ Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm có trừ khấu haothay mới vật t thì số tiền bồi thờng sẽ bị trừ đi phần khấu hao
đối với các vật t thay mới trong quá trình sửa chữa phơng tiện
Sốtiềnbồi th-
ờng
Thiệt hạithực tếthuộc tráchnhiệm bảohiểm (trừkhấu hao
Số tiền bảo hiểmGiá trị thực tếcủa xe
Trang 36+ Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm theo giới hạn tráchnhiệm thì số tiền bồi thờng sẽ bị hạn chế tối đa không vợt quámức giới hạn đã tham gia.
+ Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm có điều khoản ápdụng khấu trừ thì số tiền bồi thờng sẽ bị trừ đi mức khấu trừ
có ghi trong giấy chứng nhận bảo hiểm
+ Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm ngang giá trị thực
tế mà không tham gia bảo hiểm theo hình thức giới hạn tráchnhiệm, tham gia điều khoản không trừ khấu hao thay mới vật t,không tham gia điều khoản áp dụng mức miễn bồi thờng theoloại hình tham gia bảo hiểm của chủ xe bằng với giá trị thiệthại thực tế thuộc trách nhiệm bảo hiểm
- Trờng hợp xe tham gia bảo hiểm trên giá trị thực tế:
Theo nguyên tắc hoạt động của bảo hiểm, để tránh việc trụclợi bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chấp nhận số tiềnbảo hiểm nhỏ hơn hoặc bằng giá trị bảo hiểm Tuy nhiên nếuchủ xe tham gia bảo hiểm hoặc vô tình tham gia với số tiềnbảo hiểm lớn hơn giá trị bảo hiểm, trong trờng hợp này số tiềnbồi thờng cũng chỉ bằng thiệt hại thực tế và luôn luôn nhỏ hơnhoặc bằng giá trị thực tế của xe
Trờng hợp doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận bảo hiểmtrên giá trị thực tế nh theo “Giá trị thay mới” chẳng hạn Khi cótổn thất toàn bộ xảy ra chủ xe sẽ nhận đợc số tiền bồi thờng
đúng bằng số tiền bảo hiểm mà họ đã tham gia để họ có thểmua một chiếc xe mới với giá thị trờng đúng bằng số tiền bảohiểm đó nhng họ phải chấp nhận mức phí bảo hiểm khá caotheo các điều kiện bảo hiểm rất nghiêm ngặt
- Trờng hợp tổn thất bộ phận:
Trang 37Khi tổn thất bộ phận xảy ra, chủ xe sẽ đợc giải quyết bồi thờngtheo một trong hai nguyên tắc trên Tuy nhiên các doanhnghiệp bảo hiểm thờng giới hạn mức bồi thờng đối với tổn thất
bộ phận theo bảng tỷ lệ giá trị tổng thành xe
- Trờng hợp tổn thất toàn bộ:
Xe đợc coi là tổn thất toàn bộ khi:
+ Xe bị mất cắp, mất tích, bị cớp sau 60 ngàykhông tìm lại đợc
+ Xe bị thiệt hại trên 75%, tỷ lệ thiệt hại đợc tínhtheo bảng tỷ lệ tổng thành xe (theo thông lệ mà các doanhnghiệp bảo hiểm đang áp dụng)
+ Xe bị thiệt hại đến mức không thể phục hồi sửachữa để đảm bảo an toàn lu hành xe
+ Chi phí phục hồi sửa chữa bằng hoặc lớn hơn giátrị thực tế của xe
Số tiền bồi thờng trong trờng hợp tổn thất toàn bộ bằng:
Số tiền bảo hiểm ghi trên giấy chứng nhận bảohiểm nếu số tiền bảo hiểm bằng hoặc thấp hơn giá trị thực
Trang 38Sau khi bồi thờng tổn thất toàn bộ, doanh nghiệp bảohiểm sẽ thu hồi lại xác xe.
Trờng hợp thiệt hại xảy ra có liên quan đến trách nhiệmcủa ngời thứ ba, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thờng cho chủ
xe và yêu cầu chủ xe bảo lu quyền khiếu nại và chuyển quyền
đòi bồi thờng cho doanh nghiệp bảo hiểm theo toàn bộ hồ sơ,chứng từ có liên quan Cụ thể nếu xe tham gia bảo hiểm vậtchất tại doanh nghiệp bảo hiểm bị một xe khác có tham giabảo hiểm TNDS cũng tại doanh nghiệp đâm va gây thiệt hạithì doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thờng thiệt hại vật chất trớc,
đối với TNDS chỉ bồi thờng phần chênh lệch giữa số tiền bồithờng TNDS và số tiền thiệt hại vật chất
Bớc 3: Tính toán số tiền bồi thờng cuối cùng
Trên cơ sở số tiền bồi thờng theo loại hình tham gia bảo hiểmvật chất của chủ xe đã tính ở bớc 2, doanh nghiệp bảo hiểm sẽtrừ đi những khoản bị chế tài (nếu có) do chủ xe vi phạmnhững quy định của hợp đồng bảo hiểm hay quy tắc bảohiểm Đồng thời doanh nghiệp bảo hiểm cũng trừ đi nhữngkhoản mà chủ xe đã đợc ngời thứ ba bồi thờng trong vụ tai nạn.Trong mọi trờng hợp, số tiền bồi thờng của doanh nghiệp bảohiểm trong mỗi vụ tai nạn không vợt quá số tiền bảo hiểm đợcghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm
Bảo hiểm trùng: Trong trờng hợp chủ xe tham gia bảo hiểm vật
chất xe theo một hay nhiều đơn bảo hiểm thì tổng số tiền
mà chủ xe nhận đợc từ tất cả các đơn bảo hiểm chỉ đúngbằng thiệt hại thực tế của xe Thông thờng các doanh nghiệpbảo hiểm giới hạn trách nhiệm bồi thờng của mình theo tỷ lệgiữa số tiền bảo hiểm ghi trong giấy chứng nhận bảo hiểm của
Trang 39doanh nghiệp mình so với tổng của những số tiền bảo hiểmghi trong tất cả các đơn bảo hiểm.
5 Hợp đồng bảo hiểm
Hợp đồng bảo hiểm là sự thoả thuận giữa bên mua bảohiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, theo đó bên mua bảo hiểmphải đóng phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiềnbồi thờng cho ngời đợc bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.Hợp đồng bảo hiểm vật chất xe ô tô là loại hợp đồng đợc ký kếtgiữa doanh nghiệp bảo hiểm với chủ xe
Cũng nh các hợp đồng bảo hiểm khác, hợp đồng bảo hiểm vậtchất xe ô tô thực chất là các đơn bảo hiểm hay giấy chứngnhận bảo hiểm Thực tế trong một đơn bảo hiểm xe ô tôkhông chỉ có một phần bảo hiểm vật chất xe mà còn bao gồmcả phần bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với hànhkhách trên xe hoặc bảo hiểm tai nạn lái phụ xe và ngời ngồi trên
xe và trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với ngời thứ ba Sở dĩ
nh vậy là do khi mua bảo hiểm vật chất xe ô tô chủ xe thôngthờng muốn mua kết hợp luôn các loại hình bảo hiểm trên, hơnnữa loại hình bảo hiểm trách nhiệm dân sự lại là loại hìnhbắt buộc hiện nay nên các chủ xe không thể chỉ mua một loạihình bảo hiểm vật chất xe đợc
Một hợp đồng bảo hiểm xe ô tô bao gồm các phần cơ bảnsau:
- Thông tin về bên tham gia bảo hiểm và về công ty bảohiểm nh: Tên, địa chỉ, điện thoại, số tài khoản (nếu có), tênngời đại diện (nếu bên tham gia bảo hiểm là một tổ chức)…
Trang 40- Điều khoản quy định về phạm vi bảo hiểm, mức tráchnhiệm và phí bảo hiểm gồm: bảo hiểm TNDS của chủ xe đốivới ngời thứ ba, bảo hiểm tai nạn lái phụ xe, bảo hiểm vật chấtxe.
- Điều khoản quy định phơng thức thanh toán phí: có thểthanh toán ngay 1 lần hoặc thanh toán làm 2 lần, lần nộp phí
đầu tiên không dới 1/2 tổng phí
- Điều khoản quy định thời hạn hiệu lực hợp đồng bảohiểm: bắt đầu từ ngày ký kết hợp đồng
- Điều khoản quy định về việc sửa đổi bổ sung hay huỷ
bỏ hợp đồng: Khi có yêu cầu huỷ bỏ hợp đồng, chủ xe phải cóthông báo bằng văn bản cho doanh nghiệp bảo hiểm trớc 15ngày kể từ ngày ký kết hợp đồng bảo hiểm Bảo Việt sẽ hoànlại 80% phí bảo hiểm của thời gian còn lại của hợp đồng với
điều kiện chủ xe cha đợc Bảo Việt trả tiền bồi thờng
- Điều khoản về việc cam kết thực hiện hợp đồng giữa haibên
- Chữ ký của đại diện hai bên
Các văn bản kèm theo hợp đồng bảo hiểm gồm:
- Giấy yêu cầu bảo hiểm:Trớc khi cấp giấy chứng nhận bảohiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải yêu cầu chủ xe kê khai đầy
đủ các nội dung trên giấy yêu cầu bảo hiểm theo mẫu in sẵncủa doanh nghiệp bảo hiểm
- Giấy chứng nhận bảo hiểm: Đợc cấp theo mẫu của Tổngcông ty, nội dung phải đợc ghi đầy đủ, phần nào không bảohiểm phải đợc gạch chéo không đợc tẩy xoá Giấy chứng nhậnbảo hiểm đợc in trên 2 liên: liên 1 in 2 mặt trên giấy dày đểcấp cho khách hàng, liên 2 in 1 mặt trên giấy mỏng hơn để lu