Bài giảng Nghiên cứu biến đổi một số chỉ số sóng động mạch ở phi công quân sự trong điều kiện thiếu oxy mô phỏng độ cao 5000m - ThS Nguyễn Hải Đăng

NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI MỘT SỐ CHỈ SỐ SÓNG ĐỘNG MẠCH Ở PHI CÔNG QUÂN SỰ TRONG ĐIỀU KIỆN THIẾU OXY HỘI NGHỊ KHOA HỌC NỘI KHOA TOÀN QUỐC NĂM 2020 BÁO CÁO KHOA HỌC HÀ N I – 2020 Ộ... ĐẶT VẤN Đ

NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI MỘT SỐ CHỈ SỐ SÓNG ĐỘNG MẠCH

Ở PHI CÔNG QUÂN SỰ TRONG ĐIỀU KIỆN THIẾU OXY

HỘI NGHỊ KHOA HỌC NỘI KHOA TOÀN QUỐC NĂM 2020

BÁO CÁO KHOA HỌC

HÀ N I – 2020 Ộ

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Sóng động mạch (Arterial wave):

 Hình thành do nhát bóp tim tống máu

 Thành phần: Sóng thứ nhất thì tâm thu, sóng phản xạ ở thời kỳ tâm thu muộn, điểm uốn và sóng tâm trương

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Phi công quân sự (PCQS):

 Các yếu tố bất lợi trong lao động bay: Thiếu oxy, giảm áp, quá tải, stress, tiếng ồn,…

 Phơi nhiễm YTNC tim mạch: hút thuốc, THA, béo phì,…

 Yêu cầu về sức khỏe, sức khỏe hệ tim mạch trong hoạt động bay: khả năng hoàn thành nhiệm vụ, đảm bảo an toàn bay

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Thiếu oxy trong hoạt động bay:

 Thiếu oxy do giảm áp

 Thay đổi chức năng sinh lý tim mạch

 Giảm tư duy, chú ý, trí nhớ, khả năng vận hành máy móc Nặng nề hơn: Ngất, tử vong

 Nghiệm pháp chịu đựng thiếu oxy trong khám tuyển và giám định sức khỏe PCQS

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Mục tiêu:

 Đánh giá biến đổi một số chỉ số độ cứng động mạch, chỉ số thời gian sóng động mạch đo bằng máy AngioScan-01 ở đối tượng PCQS trong điều kiện thiếu oxy mô phỏng độ cao 5000m.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Đối tượng nghiên cứu:

 Số lượng: 97 nam PCQS; số giờ bay 85 đến 4500 giờ; thực hiện nhiệm vụ bay thường xuyên

 Giám định sức khỏe bay tại Viện Y học PK-KQ

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Phương pháp nghiên cứu:

 Thiết kế nghiên cứu: Can thiệp, so sánh trước-sau

 Hình thức chọn mẫu: Chọn mẫu thuận tiện

Thử nghiệm thiếu oxy độ cao mô phỏng 5000m

Thử nghiệm thiếu oxy độ cao mô phỏng 5000m

 Chuẩn bị đối tượng:

 Chuẩn bị trước thử nghiệm

Đo các chỉ số của sóng động mạch

 Phương tiện đo:

 Máy đo đánh giá chức năng động

Đo các chỉ số của sóng động mạch

 Chuẩn bị đối tượng:

 Tư thế ngồi, đầu đo

kẹp ở ngón trỏ bàn

tay phải Hạn chế cử

động trong khi đo

PHƯƠNG PHÁP ĐO DVP (Digital Volume Pulse)

 Đo biến thiên thể tích mạch đầu ngón tay (Digital Volume Pulse - DVP) hoặc phương pháp đo quang thể tích (Photoelectric Plethysmoghraphy – PPG)

 Nguyên lý: Định luật Lambert Beer về hấp phụ ánh sáng làm thay đổi mật độ quang

 Alrick Hertzman năm 1937; Robert Goertz (1940) phát triển các giải sóng đo đặc hiệu

 Thiết bị AngioScan - 01: Thực hiện phương pháp đo DVP, xác định chỉ số cứng mạch do nhà sinh lý học Parfenov AS (Lb Nga) phát triển Bước sóng ánh sáng: 960nm

Thiết bị AngioScan-01

Mô hình nguyên lý đo DVP

Chỉ số cứng động mạch (Stiffness Index – SI)

• SI = L(m)/t(s)

• L: Chiều dài đoạn ĐMC (tính theo chiều cao đối tượng)

• T: Thời gian giữa biên độ cực đại sóng xung trực tiếp và sóng phản xạ

Chỉ số phản xạ (Reflection index – RI)

• RI (%) = B/A*100%

• A: Biên độ cực đại của sóng trực tiếp

• B: Biên độ cực đại của sóng phản xạ

Chỉ số gia tăng AIp và AIp75

• Chỉ số gia tăng AIp và AIp75:

• AIp = 100%*(D [T2] - D [T1])/D [T1] (%)

• T2 là đỉnh sóng thứ 2 thì tâm thu

• T1 là đỉnh sóng thứ nhất thì tâm thu

• Bình thường: giá trị âm ở tuổi trẻ, tăng theo tuổi

• AIp75: Chỉ số gia tăng ở mức nhịp tim 75 Ck/phút

Kết quả đo cứng động mạch trên thiết bị AngioScan-01

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Thăm khám lâm sàng và xét nghiệm:

 Lâm sàng: Theo quy trình giám định

 Chỉ số BMI: Tiêu chuẩn WHO, cho người châu Á (2002)

 Huyết áp: Đo theo phương pháp Korotkoff, đánh giá theo Hội Tim mạch Việt Nam (2015)

 Rối loạn lipid máu: Khuyến cáo Hội TM Việt Nam (2008)

 Xử lý số liệu: SPSS 22.0

Phân bố theo giờ bay

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

 Biến đổi Mạch và SpO2 trong điều kiện thiếu oxy:

Tần số mạch (CK/p) SpO2 (%)

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

 Biến đổi các chỉ số HA trong điều kiện thiếu oxy:

HATĐ (mmHg) HATB (mmHg) HATT (mmHg)

Melnikov, V.N., et al., Baseline values of cardiovascular and respiratory parameters

predict response to acute hypoxia in young healthy men Physiol Res, 2017 66(3): p

467-479.

KẾT LUẬN

Nghiên cứu can thiệp, so sánh trước-sau ở 97 nam phi công quân sự,

có tuổi trung bình 36,06 ± 7,15 (năm), số giờ bay tích lũy trung bình

712,09 ± 408,37 (giờ) Kết quả:

* Biến đổi một số chỉ số độ cứng động mạch ở độ cao 5000m:

- Chỉ số độ cứng – SI tăng ở độ cao 5000m so với điều kiện mặt đất (so sánh trung vị: 7,9 m/s so với 7,4 m/s; p<0,001)

Chỉ số gia tăng AIp và AIp75: Giảm so với điều kiện mặt đất (AIp:

cao 5000 m có 72,1% tăng SI, 92.8% giảm AIp, 92,8% giảm AIp75,

98,97% giảm RI; có ý nghĩa thống kê với p<0,001

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!