Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Khoa công nghệ thực phẩm Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Khoa công nghệ thực phẩm TỒN DƯ KIM LOẠI NẶNG TRÊN RAU NHIỄM ĐỘC THẠCH TÍN I • ĐẶT VẤN ĐỀ II • NỘI DUNG III • KẾT L[.]
Trang 1Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Khoa công nghệ thực phẩm
TỒN DƯ KIM LOẠI NẶNG TRÊN RAU
NHIỄM ĐỘC THẠCH TÍN
Trang 2I • ĐẶT VẤN ĐỀ
1 • Khái quát về tồn dư kim
loại nặng trên rau
2 • Nhiễm độc thạch tín
Trang 3I ĐẶT VẤN ĐỀ
Rau là nguồn thức ăn có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống con người,
rau cung cấp vitamin, khoáng xơ… cần thiết cho con người
Hiện nay vấn đề rau an toàn vẫn chưa đảm bảo phục vụ nhu cầu con
người, một phần do nông dân chưa hiểu biết về tác hại của phân bón, hóa chất sử dụng trên rau khiến tình trạng rau nhiễm kim loại nặng đang trở nên phổ biến ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tính mạng người dân
Trang 4II.Nội Dung
1 Khái quát về tồn dư kim loại nặng trên rau
a, Khái niệm
ở nhiệt độ phòng
(7,1), Cu (8,96), Fe, Cr, Mn
Cu, Zn, Pb, Cd, Hg, Cr, Co, Fe, As,
Trang 5b, Phân loại
Nhiễm
độc kim
loại
Nhiễm độc thạch tín ( As): trên thế giới quy định hằng ngày hấp thụ vào cơ thể từ 0,007 – 0,6 mg Asen/ kg thể tronhj thì bị nhiễm độc Liều Asen gây chết người sau 24h là 2mg/kg thể trọng
Nhiễm độc thủy ngân ( Hg ): khi nồng độ thủy ngân vượt quá 20 phần triệu trong 100ml máu và trong nước tiểu vượt quá 60 phần triệu trong
một lít
Nhiễm độc cadimi ( Cd ): khi nồng độ cadimi vượt quá 10 phần triệu gam trong một lít nước tiểu hoặc vượt quá 5 phần triệu trong 100ml
máu
Nhiễm độc do các nguyên tố vi lượng: đồng ( Cu), kẽm ( Zn), thiếc (Sn), sắt ( Fe), mangan (Mn),…Theo TCVN nồng độ cho phép trong rau cải là: Cu 30ppm,Zn 40ppm, As 1ppm
Nhiễm độc chì ( Pb) : trung bình trong khẩu phần ăn có lẫn từ 0,003 – 0,005mg Chì/kg Chì bắt đầu gây độc khi hàm lượng trong máu > 0,3
ppm
Trang 6c, Nguyên nhân
Bị nhiễm từ đất : hàm lượng chì, đồng , kẽm trong đất cao
Bị nhiễm từ nước : nước thải từ khu công nghiệp, bệnh viện …
Bị nhiễm từ không khí : khí thải công nghiệp
Bị nhiễm từ sản xuất nông nghiệp :chủ yếu là phân chuồng chưa xử
lí ngoài kim loại nặng còn có nguy cơ nhiễm giun, sán; thuốc trừ sâu chứa hàm lướng lớn kim loại nặng
Trang 7d, Cơ chế tác động chung
Enzyme : kìm hãm hoạt động enzyme ( tạo phức hợp EI)
Kìm hãm tổng hợp enzyme
Bào quan dưới tế bào: phá hỏng cấu trúc
Kim loại liên kết
với protein
Trang 82.Nhiễm độc thạch tín
a Cơ chế tác động
Asen thường tồn tại dưới dạng As+5 và As+3
trong đó dạng As+3 là dạng gây độc cho cơ
thể.
Ức chế hoạt động của enzyme
As+3 tác động vào nhóm SH của enzyme
Vì As giống P về mặt hóa học, As can thiệp vào các quá trình sinh hóa có sự tham gia của nguyên tố lân.
(AsO3) -3 chiếm chỗ của (PO 4) -3
glyxeraldehyd 3 phosphat
(PO 4) -3 (AsO3) -3
1,3 diphosphoglyxerate 1 Aseno 3 phosphoglyxerat (Enzyme pyruvate (Tự phân hủy)
dehydrogenaz) ATP Asenic
=> Ngăn cản tạo ATP
SH O S
Enzyme + As-O - Enzyme +
As-O - +3OH
SH O O
Trang 9b, Thực trạng về nhiễm độc
trắng, khi tan trong nước thì không màu ,
không mùi vị nên rất khó phát hiện bằng
trực giác
chuyển Asen từ dạng khó tan thành
dạng tan
nhà máy công nghiệp vải vóc, thức ăn chăn nuôi, dược phẩm…ngấm dần vào lòng đất xuống mạch nước ngầm và được bơm lên để sử dụng
có nguy cơ nhiễm kim loại nặng cao hơn các vùng khác
Trang 10Theo công bố của Viện Y học lao động và Vệ sinh môi trường, trong số
11500 mẫu nước ở 11 huyện thì thấy 40% trong đó bị nhiễm asen, có nơi với nồng độ cao gấp hàng chục lần
Việt Nam được đánh dấu trên bản đồ ô nhiễm Asen của thế
giới
Trang 11C, Tác động và hậu quả đối với con người
Khi con người sử dụng nước nhiễm Asen và ăn rau
nhiễm Asen sẽ có những ảnh hưởng xấu
Độc tính của Asen:
+ Nồng độ Asen trong máu là 1-4 mcrg/l, nêu vượt quá
50 mcrg/l sẽ gây độc cho cơ thể
+Biểu hiện khi nhiễm độc:
Khi ngộ độc là rối loạn tiêu hóa: đau bụng dữ dội,
nôn và tiêu chảy dễn đến mất nước nghiêm trọng Hậu quả là cái chết đột ngột sau 12-48h, nếu sống sót để lại
di chứng là tổn thương da và thần kinh
Khi nhiễm độc cục bộ gây nên bệnh về da là ăn da,
chai sừng da ở long bàn tay, bàn chân, loét da, hỏng
viêm mạc mũi
Trang 12- Tác động tới con người
thương, bệnh rối loạn nhịp tim, đau mắt, đau tai, bệnh viêm dạ dày và ruột làm kiệt sức, gây mụn lóet, bệnh ung thư, bệnh gây cảm giác về sự di động bị rối loạn, bệnh tiểu
đường
thân thể hay đầu các chi, niêm mạc lưỡi hoặc sừng hóa da, gây sạm và mất sắc tố
có nồng độ asen lớn hơn 0,01 mg/lít nước
Trang 13d Giải pháp
Sự methyl hóa asenic bởi tế bào động vật có vú trong cơ thế giảm độc Asenic của tế bào, trong quá trình này có sự tham gia tích cực của các chất nhường gốc methyl.
2GSH GSSG 2GSH GSSG
Methyltransferase Methyltransferase As(V) As(III) CH3As(V) CH3As(III) (CH3)2As(V)
SAM S-adenosylhomo-cysteine SAM S-adenosylhomo-cysteine
Trang 14o Phòng chống ô nhiễm và ngộ độc kim loại nặng gắn liền với xử lý chất
thải, bảo vệ môi trường, đất, nước và không khí khỏi nguy cơ ô nhiễm.
oxi hóa
khỏi nguồn nước
Vật liệu lọc nước
Nhà nước có chương trình “ Nước sạch nông thôn’’ hiện là một đề án quốc gia để giảm
thiểu tác hại của Asen và các nguy cơ ô nhiễm nước
Vấn đề kỹ thuật và đầu
tư chưa giải quyết triệt
để lọc nhiễm Asen xuống dưới mức cho phép
Trang 15 Giảm nguồn gây nhiễm Asen : xử lí chất thải công nghiệp, hạn chế việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật…
Thận trọng với những loại rau: rau muống, xà lách, rau cải
xoong, tần ô, cải bẹ xanh, cải ngọt, rau má, đậu đũa…
Không mua rau đã héo úa, dập nát hay có mùi lạ, có dấu
hiệu bất thường như quá mập, quá phồng hoặc dính các hạt
bụi nhỏ
Trang 16III Kết Luận
cơ thể với hàm lượng nhất định chúng đồng vai trò hết sức quan trọng với cơ thể, tuy nhiên nếu sử dụng với hàm lượng vượt mức giới hạn cho phép chúng gây ngộ độc với
cơ thể
thức đẩy quá trình làm hư hỏng rau củ, làm giảm giá trị cảm quan thực phẩm
xuất cũng như sự thông thái về phía người tiêu dùng, để người dân không phải lo lắng khi lựa chọn rau sạch đảm bảo chất lượng để không ảnh hưởng đến sức khỏe của gia đình mình
Tài liệu tham khảo
http://
doctorhouses.com/asen-la-gi-asen-doc-nhu-the-nao-tac-hai-cua-asen-voi-con-nguoi.html
Giáo trình Hóa phân tích thực phẩm ( Nguyễn Trường Sơn )
Trang 17CÁM ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN
ĐÃ LẮNG NGHE!