Tiểu Luận - Bảo Hiểm - Đề Tài - Thực Trạng Và Giải Pháp Của Bảo Hiểm An Sinh Xã Hội Ở Việt Nam Hiện Nay

Slide 1 TIỂU LUẬN BẢO HIỂM ĐỀ TÀI THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA BẢO HIỂM AN SINH XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY CẤU TRÚC CẤU TRÚC PHẦN I TÌM HIỂU CHUNG VỀ AN SINH XÃ HỘI PHẦN II THỰC TRẠNG VỀ BẢO HIỂM AN SI[.]

TIỂU LUẬN BẢO HIỂM

ĐỀ TÀI THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA BẢO HIỂM AN SINH XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

PHẦN III: GIẢI PHÁP CHO BẢO HIỂM AN SINH XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

I, TÌM HIỂU CHUNG VỀ AN SINH XÃ HỘI

1.Khái niệm

ASXH là sự bù đắp một phần thu nhập cho người lao động

và gia đinh khi họ bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất hoặc có những sự kiện pháp lý khác, cho người có công với cách mạng; những người già cô đơn không nơi nương tựa, trẻ em mồ côi, người tàn tật, những người gặp hoàn cảnh khó khăn, gặp thiên tai, dịch bệnh và những người nghèo đói trong xã hội.

I, TÌM HIỂU CHUNG VỀ AN SINH XÃ HỘI

2 Tầm quan trọng của BHXH tới ASXH

Ảnh hưởng của các chế

độ BHXH đối với đời sống của bộ phận lớn dân cư

an sinh xã hội

Đối tượng của BHXH rất rộng, nên những tác động của hệ thống BHXH sẽ tác động đến hệ thống ASXH, thậm chí đến toàn bộ xã hội

Quỹ BHXH góp phần ổn định tài chính vĩ mô và là một trong các nguồn lực để thực hiện chính sách ASXH của Chính phủ

II, CÁC LOẠI BẢO HIỂM ASXH

CÁC LOẠI BẢO HIỂM

BẢO HIỂM Y TẾ

Khái niệm

BHXH là biện pháp Nhà

nước sử dụng để đảm bảo thay thế

hoặc bù đắp một phần thu nhập

cho người tham gia bảo hiểm, khi

họ gặp phải những biến cố rủi ro,

sự kiện bảo hiểm làm suy giảm sức

khỏe, mất khả năng lao động, mất

việc làm, hết tuổi lao động, chết,

gắn liền với quá trình tạo lập và sử

dụng quỹ bảo hiểm xã hội

1 Bảo hiểm xã hội

a Bản chất của BHXH

b Chức năng Đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu

nhập của người lao động

Là một nhu cầu khách quan, đa dạng và phức tạp của xã hội

Là một chế độ pháp định bảo vệ người lao động, người sử dụng lao động

Là quá trình phân phối lại một phần thu nhập quốc dân

Là một chính sách bảo đảm đời sống cho các thành viên trong xã hội

Thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho

người lao động tham gia bảo hiểm khi họ bị giảm

hoặc mất thu nhập do mất khả năng lao động

hoặc mất việc làm

Phân phối và phân phối lại thu nhập giữa những

người tham gia

Nâng cao năng suất lao động cá nhân và năng suất

lao động xã hội

Gắn bó lợi ích giữa người lao động với người sử

dụng lao động, giữa người lao động với xã hội

Chính sách BHXH gắn liền với một thể chế chính trị nhất định và phải dựa trên nền tảng kinh tế cụ thể Một đất nước muốn có hệ thống BHXH hoạt động hiệu quả thì phải có một nền kinh tế đủ mạnh

và một nền chính trị ổn định, tiến bộ Vì vậy việc tổ chức và vận hành hệ thống BHXH phải dựa trên quan điểm toàn diện, tổng thể.

Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội

Là công dân Việt

Nam thuộc đối tượng bắt buộc

Người sử dụng lao động bao gồm các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam

Cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến bảo hiểm xã

hội

1 Bảo hiểm xã hội

Người lao động là công

dân nước ngoài làm

việc tại Việt Nam

và đầy đủ quyền lợi của người tham gia BH

Quỹ bảo hiểm xã hội được quản

lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch

Người lao động có thời gian đóng BHXH bắt buộc + BHXH

tự nguyện được hưởng chế độ hưu trí

và chế độ tử tuất trên cơ

sở thời gian

đã đóng BHXH

Mức đóng BHXH bắt buộc tính trên cơ sở tiền lương tháng, Mức đóng BHXH

tự nguyện tính trên cơ

sở mức thu nhập thángcủa người lao động

1 Bảo hiểm xã hội

Khái niệm

Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm tham gia theo quy định của Luật BHYT

2 Bảo hiểm y tế

2 Bảo hiểm y tế

Chức năng

 Góp phần chi trả khám chữa bệnh cho người tham gia

 Tăng cường công tác phòng bệnh

 Tạo tâm lý tốt cho NLĐ

 Phân phối lại thu nhập xã hội

2 Bảo hiểm y tế

Mức hưởng theo mức độ bệnh tật, nhóm đối tượng trong phạm vi quyền lợi của người tham gia BHYT.

Mức đóng bằng tỉ lệ % x tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, tiền trợ cấp hoặc mức lương tối thiểu của khu vực hành chính

2 Bảo hiểm y tế

Đối tượng bảo hiểm

- Đối tượng bảo hiểm: là sức khỏe của người được bảo hiểm

- Đối tượng tham gia: là mọi người dân có nhu cầu về bảo hiểm

y tế cho mình hay đại diện cho tập thể

- Có 2 nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế chính:

+ Nhóm đối tượng bắt buộc

+ Nhóm đối tượng tự nguyện

2 Bảo hiểm y tế

Khái niệm:

BHTN là quá trình hình thành và sử dụng quỹ tài chính thông qua việc đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động và sự hỗ trợ của nhà nước, nhằm hỗ trợ về mặt thu nhập cho người lao động trong thời kỳ họ bị mất việc làm, tạo điều kiện cho họ tìm kiếm việc làm mới trong thị trường lao động

3 Bảo hiểm thất nghiệp

BHTN là một bộ phận của BHXH, khi người lao động bị rủi ro mất việc làm, nghĩa là khả năng lao động của họ không được sử dụng, thì họ được trợ cấp BHXH

3 Bảo hiểm thất nghiệp

Với chức năng khuyến khích: bảo hiểm thất nghiệp hạn chế sự ỷ lại của người lao động, kích thích người thất nghiệp tích cực tìm việc làm và sẵn sàng đi làm việc

3 Bảo hiểm thất nghiệp

Nguyên

tắc

Trước hết, BHTN kết hợp chế độ trợ cấp tạm thời với chế độ giải quyết việc làm cho người thất nghiệp

Quỹ BHTN phải được hình thành theo nguyên tắc ba bên cùng có trách nhiệm

BHTN phải vừa bù đắp thu nhập, vừa tạo động lực tích cực cho người thất nghiệp chủ động tìm cơ hội trở lại làm việc

3 Bảo hiểm thất nghiệp

Kinh nghiệm xây dựng hệ thống an sinh xã

hội của Singapore

 Với nền kinh tế thương mại tự do, lực lượng lao động chất lượng cao và hệ thống An sinh xã hội tiên tiến, Singapore đã thực sự có được một vị thế rất vững chắc trên thế giới

 Chương trình ASXH của Singapore tập trung vào khái niệm trung tâm là một quỹ phòng xa, do người lao động đóng góp trong suốt cuộc đời và cung cấp sự đảm bảo về tài chính khi họ nghỉ hưu hay không thể tiếp tục làm việc, quản lý tất cả các hình thức BHXH tại Singapore, ngoài ra còn chăm lo đến sức khỏe, quyền sở hữu nhà ở, bảo trợ gia đình và tăng giá trị tài sản cho người tham gia

Kinh nghiệm xây dựng hệ thống an sinh xã

hội của Singapore

 Đối tượng tham gia: người lao động và người sử dụng lao động đều đóng hàng

tháng cho CPF

 Mức đóng: của người lao động được quy định trong luật là 5% đến 20% tiền

lương hàng tháng Người sử dụng lao động sẽ phải đóng từ 6,5% đến 16% tiền

lương

 Các loại hình tài khoản: Mỗi thành viên CPF sẽ có 03 tài khoản, với tỷ lệ phân bổ cho các tài khoản khác nhau phụ thuộc vào tuổi: Tài khoản thông thường - OA (với lãi suất 2,5% hiện nay); tài khoản đặc biệt - SA và tài khoản tiết kiệm y tế - MA đều với lãi suất 4

 Singapore áp dụng chương trình tiết kiệm y tế bắt buộc (Medisave) từ năm 1984, nhằm giúp cá nhân tiết kiệm tiền cho chi phí y tế

PHẦN II: Thực trạng về bảo hiểm An Sinh

Xã Hội ở Việt Nam

Bảo Hiểm Y Tế

Thực trạng về bảo hiểm An Sinh

Xã Hội ở Việt Nam

Bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm thất nghiệp

1 Bảo hiểm y tế

Luật BHYT sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ

họp thứ 7 Quốc hội khóa 13 có rất nhiều điểm quan trọng 1 Bắt buộc tham gia BHYT, có cơ chế khuyến khích nếu 100%

người trong gia đình tham gia, kèm theo đó quyền lợi của người tham gia sẽ được mở rộng.

 61 triệu người đang tham gia BHYT (~ 69% dân số)

 Trong đó, có14.3 triệu người nghèo và dân tộc thiểu số Gần 2 triệu người cận nghèo

 Tỷ lệ người tại các huyện đảo tham gia khoảng 60%, thấp hơn mức trung bình cả nước

1 Bảo hiểm y tế

2 Quyền lợi của người tham gia được

quan tâm.

 Người nghèo, dân tộc thiểu số không

phải đồng chi trả 5% khi khám chữa

cấp thẻ BHYT, cấp thẻ BHYT cho trẻ

em dưới 6 tuổi đồng thời với giấy khai

sinh.

4 Mở hệ thống khám chữa bệnh tuyến huyện Từ 1/1/2016 quỹ thanh toán 100% chi phí với đối tượng khám chữa bệnh trong cùng địa bàn tỉnh

1 Bảo hiểm y tế

 Mức đóng cao nhưng quỹ BHYT lại luôn thiếu hụt, năm 2015 vẫn có

10 tỉnh bội chi Quỹ BHYT, đặc biệt có tỉnh bội chi liên tục Quỹ BHYT

từ khi thực hiện đến nay và thường xuyên nhận hỗ trợ từ quỹ dự phòng Trung ương mà vẫn không đủ chi trả

 Từ ngày 27/6/2015, Bộ Y tế sẽ bắt đầu chương trình Chất lượng và sự hài lòng của người bệnh triển khai thí điểm tại 10 bệnh viện lớn: Chợ Rẫy, Thống Nhất (TPHCM), Bạch Mai, Việt Đức, K, Nhi TƯ, Mắt TƯ, Phụ sản TƯ, Hữu Nghị (Hà Nội) và Đa khoa TƯ Huế

• Trải qua 17 năm thực hiện chính sách bảo hiểm y tế với 3 lần thay đổi nghị định, BHYT đã tạo nên những thay đổi quan trọng không chỉ về cơ chế , chính sách tài chính y tế mà còn tác động đến nhiều mặt của hoạt đông khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân và đạt được những thành quả nhất định như:

 Hệ thống tổ chức bộ máy và chính sách BHYT từng bước được hoàn thiện Đối tượng tham gia BHYT ngày càng được mở rộng và tăng dần số lượng Quyền lợi của người tham gia BHYT ngày càng đầy đủ hơn v.v

 Bên cạnh đó vẫn còn có những điểm cần khác phục và có những giải pháp triệt để

 Với mục tiêu nhân đạo của BHYT, với những kết quả đạt được khẳng định, với đường lối đúng đắn của Đảng sự chỉ đạo điều hành tích cực của chính phủ , sự vào cuộc của toàn dân mục tiêu thực hiện BHYT toàn dân sẽ sớm thành hiện thực

1 Bảo hiểm y tế

 Số người tham gia bảo hiểm bắt buộc tăng nhanh, từ 4,8 triệu (năm 2001) lên 9,7 triệu (năm 2011) Sau gần 3 năm triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện, đến năm 2010 có khoảng 96,6 nghìn người tham gia

 Hệ thống chính sách ưu đãi đối với người có công không ngừng được

hoàn thiện Mức trợ cấp ưu đãi năm 2010 tăng 2,2 lần so với năm 2006 Thực hiện chính sách ưu đãi thường xuyên cho hơn 1,4 triệu người

 Qua nhiều năm hoạt động , BHXH VN đã giải quyết kịp thời, đúng chế độ, chính sách hơn 2 triệu người hửng chế độ BHXH thường xuyên và hàng triệu người hưởng chế độ trợ cấp 1 lần thực hiện chi trả đầy đủ, an toàn với trên 40.971 tỷ đồng , bao gồm cả phần chi trả từ ngân sách nhà nước

2 Bảo hiểm xã hội

Hạn chế

 Hiệu quả quản lý quỹ BHXH

chưa cao:

• Cơ cấu tổ chức theo chiều dọc =>

gia tăng chi phí hành chính

• Hợp tác giữa các ban ngành chưa

chặt chẽ => nợ bảo hiểm nhiều,

đặc biệt là khu vực tư nhân

 Mất cân đối Quỹ BHXH

• Dự báo trong tương lai quỹ BHXH

mất cân đối nghiêm trọng

2 Bảo hiểm xã hội

Luật BHTN ra đời và có hiệu lực từ ngày 1/1/2009, sau hơn 4 năm triển khai thực hiện đã đạt được những kết quả nhất định

 Số lượng người tham gia bảo hiểm thất nghiệp ngày càng tăng, Tổng thu BHXH, BHYT, BHTN trong tháng 10/2013 là gần 65 tỷ đồng, lũy kế là trên 743 tỷ đồng, trong đó riêng BHTN là 33,1 tỷ đồng, đạt 89,4% kế hoạch Theo đó, số tiền chi trả cho người hưởng trợ cấp thất nghiệp ngày càng tăng Chỉ tính năm 2012 số tiền chi trả là trên 5,8 tỷ, thì 10 tháng đầu năm 2013 số tiền chi trả đã gần 9, 4 tỷ đồng…

3 Bảo hiểm thất nghiệp

Ưu điểm:

 Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật

ở Việt Nam đã được xây dựng khá hoàn

thiện

 Bảo hiểm thất nghiệp đã thu hút được sự

tham gia đông đảo của người lao động

 Tỉ lệ cao người thất nghiệp được giới

 Chưa có sự kiểm soát chặt chẽ

3 Bảo hiểm thất nghiệp

Đánh giá chung về thực trạng tham gia

bảo hiểm ASXH ở Việt Nam

 Bảo hiểm xã hội, một trụ cột chính của hệ thống ASXH, tuy gần đây được

mở rộng về đối tượng tham gia song mức độ che phủ còn quá nhỏ trong toàn xã hội

 Các loại hình bảo hiểm xã hội còn hạn chế, chưa đa dạng hóa, thủ tục thanh toán còn nhiều trở ngại, và quy định tham gia chưa đủ hấp dẫn người dân nông thôn và mức bảo hiểm chưa góp phần giảm thiểu và bù đắp các thiệt hại khi xảy ra rủi ro

 Tình trạng các doanh nghiệp và chủ sử dụng lao động trốn tránh, nợ đọng

và chây ì đóng bảo hiểm xã hội còn lớn, kéo dài trong nhiều năm qua đã hạn chế phần lớn hiệu quả của chính sách bảo hiểm xã hộị

 Hoạt động của Quỹ bảo hiểm xã hội chưa bền vững, thiếu minh bạch với tình trạng báo động vỡ quỹ trong tương lai gần

Đánh giá chung về thực trạng tham gia bảo

hiểm ASXH ở Việt Nam

 Hiện nay, dưới tác động của khoa học kỹ thuật và toàn cầu hóa nên tình trạng thất nghiệp đang có xu hướng tăng trầm trọng

 Việc đưa BHYT vào hệ thống BHXH là một bước hoàn thiện mới trong vấn

đề xử lý tình trạng thất nghiệp và cũng đưa nước ta hòa nhập với các

nước trên thế giới, tiếp tục sự nghiệp toàn cầu hóa nền kinh tế

GIẢI PHÁP CHO BẢO HIỂM AN SINH XÃ

HỘI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

 Tăng cường quản lý nhà nước về an sinh xã hội, rà soát, đánh giá toàn diện các chính sách an sinh xã hội hiện hành

 Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp

 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và người dân

 Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền trong việc thực hiện an sinh xã hội

 Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an sinh xã hội, tranh thủ nguồn lực quốc tế, hợp tác chuyên gia, phát triển các dự án kỹ thuật để thí điểm các chính sách, chương trình mới và nâng cao năng lực nghiên cứu, tổ chức thực hiện, giám sát, đánh giá việc thực hiện đề án; xây dựng Báo cáo quốc gia về

an sinh xã hội

1.Đối với bảo hiểm xã hội

Nhanh chóng thống nhất các chế độ bảo hiểm xã hội khác nhau dành cho đối tượng khác nhau, nhằm xóa bỏ sự khác biệt giữa các khu vực, các đối tượng thụ hưởng bảo hiểm

Tiếp tục tăng nhanh đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội và bảo đảm tính bền vững của Quỹ bảo hiểm thông qua việc hoàn thiện tổ chức quản lý và chi trả bảo hiểm

xã hội

Thiết lập chế độ bảo hiểm xã hội cộng đồng nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu, bảo đảm đời sống cơ bản của người có thu nhập thấpĐể chủ động ứng phó với tình trạng già hóa dân số, cùng với biện pháp nêu trên,

có thể xem xét điều chỉnh tuổi nghỉ hưu và thời hạn đóng bảo hiểm

Khác với các loại hàng hóa

Thúc đẩy cải cách thể chế quản lý y tế, khôi phục tính công ích của các cơ sở khám, chữa bệnh, trọng điểm là cải cách mạng lưới cơ sở khám, chữa bệnh công.

Bảo đảm tính công ích của bệnh viện, coi trọng kiểm soát giá cả và nâng cao chất lượng dịch vụ Để khuyến khích bệnh viện

và bác sĩ, chỉ dựa vào đạo đức nghề nghiệp

là không đủ, mà còn phải xây dựng chế độ khuyến khích, bảo đảm bác sĩ có đãi ngộ tốt.

Minh bạch hóa thu nhập của bác sĩ, phản ánh đúng giá trị của bác sĩ, đồng thời tăng cường giám sát quản lý, xử lý nghiêm những hành vi trái quy định.

Nâng cao nhận thức của cấp ủy đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể và mọi người dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của BHYT và nghĩa vụ của mỗi người dân trong tham gia BHYT và thực hiện chính sách BHYT.

Tăng cường và đổi mới công tác thông tin, truyền thông về BHYT

Tăng cường đào tạo nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác BHYT Tăng cường năng lực quản lý nhà nước về BHYT, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm