- Cơ cấu thành phần kinh tế: theo chế độ sở hữuChuyển dịch cơ cấu kinh tế được hiểu là sự thay đổi tỷ trọng của các bộ phận cấu thành nền kinh tế.. Đầu tư góp phần làm chuyển dịch cơ cấu
Trang 1Câu 6: Tác động của đầu tư đến việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam.
Cơ cấu kinh tế là cơ cấu của tổng thể các yếu tố cấu thành nền kinh tế, có
quan hệ chặt chẽ với nhau, được biểu hi
ện cả về mặt chất và lượng, tuỳ thuộc mục tiêu của nền kinh tế, trong những điều kiện về không gian, thời gian và kinh tế xã hội nhất định
- Cơ cấu ngành: xuất phát từ phân công lao động xã hội và chuyên môn
hoá sản xuất theo ngành
- Cơ cấu vùng lãnh thổ: bố trí sản xuất theo không gian địa lý
Trang 2- Cơ cấu thành phần kinh tế: theo chế độ sở hữu
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế được hiểu là sự thay đổi tỷ trọng của các bộ
phận cấu thành nền kinh tế Sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế xảy ra khi có sự phát triển không đồng đều về quy mô, tốc độ giữa các ngành, vùng
Một số chỉ tiêu đánh giá mức độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Nếu:
Tỷ trọng của ngành nông nghiệp là:
NN
NN
GDP (t)
(t)
GDP(t)
Tỷ trọng của ngành công nghiệp và xây dựng là:
Trang 3CN
GDP (t)
(t)
GDP(t)
Tỷ trọng của ngành dịch vụ là:
DV
DV
GDP (t)
(t)
GDP(t)
Tỷ trọng của ngành phi nông nghiệp là:
NN (t) CN (t) DV (t)
Tỷ trọng của ngành sản xuất vật chất là:
Thì:
Trang 4Hệ số chuyển dịch k của hai ngành nông nghiệp và phi nông nghiệp là:
(t)x (t) (t)x (t ) cos
arccos
θ =
Góc này bằng 00 khi không có sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế và 900 khi sự chuyển đổi cơ cấu là lớn nhất k 0
90
θ
=
Và độ lệch tỷ trọng nông nghiệp là:
d = β (t1) −β (t)
Hệ số chuyển dịch k của hai ngành dịch vụ và sản xuất vật chất là
và độ lệch tỷ trọng dịch vụ và sản xuất vật chất là:
Trang 50 DV DV PhiDV PhiDV
0
(t)x (t1) (t)x (t1)
cos
( (t) (t))x( (t1) (t1))
arccos
k
90
θ =
θ
=
và độ lệch tỷ trọng dịch vụ và sản xuất vật chất là:
dDV =β DV (t1) − β DV (t)
Đầu tư có tác động quan trọng đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế Đầu tư góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với quy luật và chiến lược phát triển kinh tế xã hội của quốc gia trong từng thời kỳ, tạo ra sự cân đối trên phạm vi nền kinh tế quốc dân và giữa các ngành, vùng, phát huy nội lực của nền kinh tế, trong khi vẫn coi trọng yếu tố ngoại lực
Trang 6Đối với cơ cấu ngành.
Đầu tư vốn vào ngành nào, quy mô vốn đầu tư vào từng ngành nhiều hay
ít, việc sử dụng vốn có hiệu quả cao hay thấp… đều ảnh hướng đến tốc độ phát triển, đến khả năng tăng cường cơ sở vật chất của từng ngành, tạo điều kiện tiền đề vật chất cho sự phát triển các ngành mới…do đó làm dịch chuyển cơ cấu kinh tế ngành
Đầu tư gây nên sự chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ nhất là trong ngành công nghiệp và dịch vụ Chuyển dịch cơ cấu của khu vực công nghiệp được thực hiện gắn liền với sự phát triển các ngành theo hướng da dạng hóa, từng bước hình thành một số ngành trọng điểm và mũi nhọn, có tốc độ phát triển cao,
Trang 7thuận lợi về thị trường, có khả năng xuất khẩu Tỷ trọng của khu vực công nghiệp trong GDP tăng dần thực sự trở thành động lực cho phát triển kinh tế quốc dân Chuyển dịch của khu vực công nghiệp theo hướng hình thành, phát triển một số ngành và sản phẩm mới thay thế nhập khẩu cung cấp cho thị trường nội địa, nhiều mặt hàng có chất lượng cao đã chiếm lĩnh thị trường trong nước
Đối với ngành dịch vụ, đầu tư giúp phát triển các ngành thương mại, dịch
vụ vận tải hàng hóa, mở rộng thị trường trong nước và hội nhập quốc tế Đầu
tư còn tạo nhiều thuận lợi trong việc phát triển nhanh các ngành dịch vụ bưu chính viễn thông, phát triển du lịch, mở rộng các dịch vụ tài chính tiền tệ
Trang 8Đối với các ngành nông lâm nghiệp, đầu tư tác động nhằm đẩy nhanh công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông
nghiệp nông thôn bằng cách xây dựng
kết cấu kinh tế xã hội nông nghiệp
nông thôn, tăng cường khoa học công
nghệ…
Đối với cơ cấu vùng lãnh thổ.
Đầu tư có tác dụng giải quyết những
mất cân đối về phát triển giữa các
vùng lãnh thổ, đưa vùng kém phát
Hệ số co dãn giữa việc thay đổi cơ cấu đầu tư ngành với thay đổi GDP
=
% thay đổi tỷ trọng đầu tư của ngành nào đó/ tổng vốn đầu tư xã hội
kỳ nghiên cứu
so với kỳ trước
% thay đổi tốc
độ tăng trưởng GDP giữa kỳ nghiên cứu so với kỳ trước
Trang 9triển thoát khỏi tình trạng đói nghèo, phát huy tối đa lợi thế so sánh về tài nguyên, địa thế, kinh tế, chính trị…của những vùng có khả năng phát triển nhanh hơn, làm bàn đạp thúc đẩy những vùng khác cùng phát triển Đầu tư vào những vùng kinh tế trọng điểm nhằm phát huy đươc thế mạnh và tiềm năng của vùng, bên cạnh đó chính phủ còn có những hoạt động hỗ trợ đầu tư cho những vùng kém phát triển nhằm cải thiện đời sống nhân dân và giảm chênh lệch kinh tế giữa các vùng Thống nhất quy hoạch phát triển trong cả nước, giữa các vùng, tỉnh, thành phố, tạo sự liên kết trực tiếp về sản xuất, thương mại, đầu tư, giúp đỡ kỹ thuật và nguồn nhân lực Nâng cao trình độ dân trí và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của vùng và khu vực
Trang 10Đối với cơ cấu thành phần kinh tế.
Đầu tư tác động nhằm tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong cơ cấu thành phần kinh tế Trong những năm qua, cơ cấu thành phần kinh tế của nước ta
đã có sự chuyển biến mạnh mẽ, đa dạng về hình thức sở hữu Đặc biệt là sự đổi mới thành phần kinh tế nhà nước, giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế Bên cạnh đó còn có sự phát triển của các thành phần kinh tế khác, sự liên doanh liên kết giữa các thành phần kinh tế, nhất là kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng được chú trọng
Phát triển kinh tế nhiều thành phần có tác động về nhiều mặt: giải phóng sức sản xuất, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực; tạo ra cạnh
Trang 11tranh - động lực của tăng trưởng; thực hiện dân chủ hóa đời sống kinh tế, thực hiện đại đoàn kết dân tộc, huy động sức mạnh tổng hợp để phát triển kinh tế - xã hội; là con đường xây dựng, hoàn thiện quan hệ sản xuất cho phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Có thể sử dụng các chỉ tiêu dưới đây để đánh giá vai trò của đầu tư tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Hệ số co dãn giữa việc thay đổi cơ cấu ngành với thay đổi DGP:
Chỉ tiêu này cho biết, để tăng 1% tỷ trọng GDP của ngành trong tổng GDP (thay đổi cơ cấu kinh tế) thì phải đầu tư cho ngành thêm bao nhiêu
Hệ số co dãn giữa việc thay đổi cơ cấu đầu tư với thay đổi cơ cấu kinh tế
Trang 12của ngành:
Hệ số co dãn giữa
việc thay đổi cơ cấu
đầu tư với thay đổi cơ
cấu kinh tế của ngành
=
% thay đổi tỷ trọng đầu tư của ngành nào đó/ tổng vốn đầu tư xã hội kỳ nghiên cứu so với kỳ trước
% thay đổi tỷ trong GDP của ngành trong tổng GDP giữa kỳ nghiên cứu so với kỳ trước
Chỉ tiêu này cho biết: để góp phần đưa tăng trưởng kinh tế (GDP) lên 1% thì tỷ trọng đầu tư vào một ngành nào đó tăng bao nhiêu
Trang 13Thực tế để phát huy vai trò tích cực của đầu tư đến việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cần phải thực hiện tốt một số giải pháp sau:
- Các ngành, địa phương cần có qui hoạch tổng thể phát triển KTXH, trên
cơ sở đó xây dựng quy hoạch đầu tư
- Đầu tư và cơ cấu đầu tư phải phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế xã hội của quốc gia
- Cần điều chỉnh cơ cấu đầu tư theo hướng: căn cứ vào thị trường chung cả nước và phát huy lợi thế so sánh của từng vùng
- Các ngành, địa phương phải có kế hoạch đầu tư phù hợp khả năng tài chính, tránh đầu tư phân tán, dàn trải