Tư tưởng hồ chí minh về phương pháp, tác phong công tác đảng, công tác chính trị và sự cần thiết phải bồi dưỡng phương pháp tác phong công tác đảng, công tác chính trị cho cán bộ chính trị ở phân độ

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp, tác phong công tác đảng, công tác chính trị và sự cần thiết phải bồi dưỡng phương pháp tác phong công tác đảng, công tác chính trị cho cán bộ chính t

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp, tác phong công tác đảng, công tác chính trị và sự cần thiết phải bồi dưỡng phương pháp tác phong công tác đảng, công tác chính trị cho cán bộ chính trị ở phân đội hiện nay

Phương pháp, tác phong công tác là một trong nhữngyếu tố quan trọng tạo nên chất lượng người cán bộ Trong bất

kỳ hoạt động nào, để đạt được kết quả cao nhất theo mụcđích đã xác định, đòi hỏi con người phải có phương pháp, tácphong công tác phù hợp

Theo quan niệm phổ biến hiện nay: Phương pháp, tácphong công tác là biện pháp, cách thức, lề lối, cung cách đểchủ thể tiến hành một công việc nào đó nhằm đạt được kếtquả cao nhất theo mục đích đã xác định Phương pháp, tácphong công tác bao giờ cũng gắn liền với chủ thể hoạt động,gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của xã hội loàingười, là công cụ, phương tiện để con người nhận thức và cảitạo thế giới Trước khi hành động con người đều phải xác địnhcách thức, biện pháp, lề lối và cung cách tác động đến đốitượng nhằm đạt được kết quả mong muốn Mỗi con người,nhóm người hay tập đoàn người đều có những mục đích hoạtđộng không giống nhau Mặt khác, phạm vi, tính chất hoạtđộng của con người vô cùng rộng lớn và đa dạng nên khôngthể có phương pháp, tác phong công tác chung cho mọi lĩnhvực hoạt động, cho mọi chủ thể hoạt động ở mỗi lĩnh vựchoạt động đều có phương pháp, tác phong đặc trưng, trongmỗi hình thức, mỗi lĩnh vực hoạt động lại có phương pháp, tác

phong riêng như: phương pháp, tác phong ngành, chuyênngành, chuyên biệt, đặc thù, vv …

Để xác định phương pháp, tác phong cho một hoạt động

cụ thể bao giờ cũng dựa theo những cơ sở phương pháp luậnnhất định, dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn về lĩnh vực hoạtđộng được thể hiện ra bằng những quy trình, quy phạm,những thao tác theo một trình tự nhất định, phải đảm bảo tínhlôgíc, khoa học và được đo bằng hiệu quả hoạt động thực tế

Công tác đảng, công tác chính trị là một bộ phận củacông tác xây dựng Đảng và công tác vận động quần chúngcủa Đảng, là sự vận dụng những nội dung của công tác xâydựng Đảng và công tác vận động quần chúng của Đảng vàomột tổ chức cách mạng đặc thù - tổ chức quân đội và vào một

bộ phận quần chúng đặc thù - bộ phận quần chúng cáchmạng cầm súng tiến hành đấu tranh vũ trang Thực chất đó làhoạt động đi sâu vào đời sống bộ đội nhằm giữ vững đường lốichính trị của Đảng, không ngừng phát huy bản chất, truyềnthống quân đội cách mạng của giai cấp vô sản Nó là hoạtđộng đối với con người, là công tác xây dựng và phát huy sứcmạnh của những con người và sức mạnh của những tập thểtrong lực lượng vũ trang Do vậy, phương pháp, tác phongcông tác đảng, công tác chính trị phải hết sức cách mạng vàkhoa học

Từ quan niệm chung về phương pháp, tác phong côngtác, từ bản chất hoạt động công tác đảng, công tác chính trị

có thể quan niệm: Phương pháp, tác phong công tác đảng,công tác chính trị là một hệ thống những cách thức, biện

pháp, lề lối làm việc với tính cách là một hệ thống các quanđiểm, nguyên tắc xuất phát từ bản chất sự lãnh đạo củaĐảng, bản chất của hoạt động công tác đảng, công tác chínhtrị và những đặc điểm tác động để xác định và chỉ đạo hànhđộng, nhận thức của cán bộ, đảng viên, để xây dựng tổ chức

và con người trong quân đội vững mạnh

Phương pháp, tác phong công tác đảng, công tác chínhtrị có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, liên quan trực tiếp đếnchất lượng, hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị Nó gắn

bó chặt chẽ với phẩm chất, năng lực của người cán bộ chínhtrị, bao gồm những yếu tố cơ bản như: phẩm chất chính trị,đạo đức, kiến thức, kỹ xảo, kỹ năng công tác đảng, công tácchính trị

Là người sáng lập, giáo dục và rèn luyện Quân đội nhândân Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt chăm lo xâydựng quân đội về mọi mặt, trong đó Người rất chú trọng bồidưỡng, rèn luyện phương pháp, tác phong công tác cho cán

bộ quân đội nói chung, phương pháp, tác phong công tácđảng, công tác chính trị cho cán bộ chính trị nói riêng để đápứng yêu cầu, nhiệm vụ Theo Hồ Chí Minh, đối với một đảngmácxít thì bản chất cách mạng, khoa học không chỉ thể hiện ởđường lối, mà còn thể hiện ở phương pháp, tác phong côngtác Người chỉ rõ: “Cán bộ, đảng viên làm việc không đúng,không khéo thì còn nhiều khuyết điểm, khuyết điểm nhiều thìthành tích ít, khuyết điểm ít thì thành tích nhiều Đó là lẽ tấtnhiên”1 Người nhấn mạnh: nếu cán bộ không có phương pháp,

1 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H, 2002 tr 233.

tác phong công tác tốt thì chẳng những công việc không hoànthành mà còn làm nảy sinh khuyết điểm Tư tưởng của Chủtịch Hồ Chí Minh về phương pháp, tác phong công tác đảng,công tác chính trị đến nay vẫn còn nguyên giá trị, là chuẩnmực để chúng ta học tập, rèn luyện, phấn đấu.

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp, tác phong công tác đảng, công tác chính trị.

1 1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp công tác đảng, công tác chính trị.

Công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội là một

bộ phận rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của ĐảngCộng sản Việt Nam đối với Quân đội nhân dân Việt Nam Vớibản chất là hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với quân đội,phương pháp công tác đảng, công tác chính trị là phươngpháp công tác của Đảng Đội ngũ cán bộ chính trị phải lấyphương pháp công tác của Đảng làm phương công tác củamình Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, phương pháp là cái ngoài ta,tác phong là cái bên trong ta Xuất phát từ nguyên tắc Đảnglãnh đạo quân đội, từ nội dung, nhiệm vụ công tác đảng, côngtác chính trị mà phương pháp công tác đảng, công tác chínhtrị theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện trên những nội dungchủ yếu sau:

Phương pháp giáo dục, thuyết phục bằng chân lý,

lẽ phải.

Đây là phương pháp được Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụngnhiều nhất Người chỉ rõ: Đây là phương pháp lấy lẽ phải đểthuyết phục, lấy tấm lòng để cảm hoá con người, phải giải

quyết thấu tình, đạt lý sẽ mang lại hiệu quả trong giáo dục,thuyết phục.

Sức mạnh của công tác đảng, công tác chính trị, theoChủ tịch Hồ Chí Minh là sức mạnh của chính nghĩa cách mạng,của chân lý khoa học được truyền bá bởi chính những conngười tiêu biểu cho chính nghĩa và chân lý đó Quần chúngnhân dân có vai trò to lớn Dưới sự lãnh đạo của Đảng quầnchúng nhân dân được thức tỉnh, được giác ngộ Tính tích cực,chủ động, tự giác, sáng tạo của con người sẽ được phát huykhi nhận thức được quy luật, nhận thức được chân lý sẽ tạo rađược sức mạnh vô địch Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đảngtuyên truyền đường lối thông qua những cán bộ của mình Khituyên truyền chính sách của Đảng, cán bộ phải dùng cáchthuyết phục, chứ không được dùng mệnh lệnh”2… “Mỗi ngườichỉ huy về quân sự cũng như về chính trị, phải làm kiểumẫu”3 Sức mạnh giáo dục, cảm hoá của Chủ tịch Hồ Chí Minh

ở chỗ bản thân Người là sự kết tinh và gặp gỡ giữa tinh thầntriệt để cách mạng của giai cấp công nhân với những tinhhoa, truyền thống tốt đẹp của nhân loại và của dân tộc ta trảiqua mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước Chính niềm tincách mạng, ý chí quyết chiến, quyết thắng, tinh thần thắngkhông kiêu, bại không nản của Người đã giáo dục và nâng cao

ý chí và nghị lực cách mạng cho mỗi chúng ta

Hồ Chí Minh luôn tin vào phẩm chất tốt đẹp, và sức mạnhcủa nhân dân, là cơ sở để tạo ra sức mạnh cho cách mạng.Người dạy: chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lý này, “dân

2 Sđd, tập 3, tr 566.

3 Sđd, tập 5, tr 204.

rất tốt, lúc họ đã hiểu thì việc gì khó khăn mấy họ cũng làmđược”4 Đối với cán bộ quân đội, Hồ Chí Minh chí minh chỉ rõ:

“Các chú là tiểu đoàn trưởng, trung đoàn trưởng, đại độitrưởng, các chú chỉ là người lập kế hoạch, lúc ra trận giật mìn,đặt bộc phá đều do tay anh em đội viên làm Nếu anh em tưtưởng vững, chính trị vững, kỹ thuật khá, thân thể khoẻ mạnhthì nhất định đánh thắng kẻ thù”5 Do đó, phải giáo dục, thuyếtphục họ

Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu giáo dục phải theo phươngpháp tự nguyện, tự giác, giải thích, thuyết phục, bàn bạc, chứkhông gò bó Bài nói, bài tuyên truyền phải ngắn gọn, giản dị,

dễ hiểu đối với quần chúng Nội dung phải đảm bảo tính thiếtthực, tính cấp bách của vấn đề đặt ra Nói và viết như thế nào

để những chân lý cách mạng đến với quần chúng dễ dàngnhất, nâng cao ý thức giác ngộ của họ và cổ vũ họ mạnh mẽđấu tranh thực hiện cái chân lý đó Hồ Chí Minh đòi hỏi, bài nói,bài viết phải xuất phát từ đối tượng quần chúng để quyết địnhnội dung và hình thức, ngôn từ phải làm cho bài nói, bài viếtsát với đối tượng, đáp ứng những nguyện vọng sâu xa và cấpbách của họ, sát với trình độ chính trị, văn hoá, sát với nhữngthị hiếu thẩm mỹ của họ, tức là làm cho cả nội dung và hìnhthức đi được vào lòng người, thức tỉnh lương tri, trí tuệ và tâmhồn của con người Chỉ khi đó, bài nói, bài viết mới có sứcthuyết phục họ, họ mới nghe, mới làm theo Trước mọi yêucầu, nhiệm vụ đặt ra phải phân tích, giải thích cho quần chúnghiểu tại sao phải làm, làm thế nào cho đúng, làm đúng sẽ đem

4 Sđd, tập 5, tr 246.

5 Sđd, tập 6 tr 320.

lại lợi ích gì cho cách mạng, cho nhân dân, cho đơn vị mình ,làm cho quần chúng, cán bộ, chiến sỹ ý thức giác ngộ đượcviệc phải làm, từ đó tự nguyện, tự giác và quyết tâm chiến đấutrực diện với kẻ thù, trực tiếp đối mặt với cái sống, cái chết;phải giáo dục cho họ hiểu chiến đấu vì ai, vì cái gì, chiến đấuchống ai, ta mạnh yếu thế nào, địch mạnh yếu ra sao, vv…Xây dựng niềm tin chiến thắng cho họ Có như vậy, họ mới cóđộng cơ, quyết tâm chiến đấu, sẵn sàng hy sinh vì mục tiêucao cả của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Người đituyên truyền bao giờ cũng phải tự hỏi Viết cho ai xem? Nóicho ai nghe? Nếu không vậy thì cũng như cố ý không muốncho người ta nghe, không muốn cho người ta xem”6 Ngườidùng ví dụ: “Tục ngữ nói “gẩy đàn tai trâu” là có ý chê ngườinghe không hiểu Song những người tuyên truyền mà nói vàviết khó hiểu, thì chính người đó là “trâu””7.

Giáo dục, thuyết phục bằng chân lý, lẽ phải theo tưtưởng Hồ Chí Minh là phải kết hợp chặt chẽ giữa “lý” và “tình”

để giáo dục thuyết phục quần chúng, xem xét giải quyết mọivấn đề phải “có lý, có tình”, người cán bộ, đảng viên phảigương mẫu, làm gương cho quần chúng Trong giáo dụckhông chỉ dùng lời lẽ, dùng đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng để giáo dục, mà còn phải biết vận dụng quy luậtcủa tình cảm, quy luật của nhận thức để giáo dục, thuyếtphục, phải thực sự là mẫu mực, là tấm gương sáng để quầnchúng học tập

6 Sđd, tập 3, tr 300.

7 Sđd, tập 5, tr 300.

Là người theo chủ nghĩa Mác - Lênin, Chủ tịch Hồ ChíMinh hiểu rất rõ phải dùng lý trí, phải có nguyên tắc đúng đắnthì mới xây dựng được một Đảng chiến đấu trong điều kiệnkhắc nghiệt của đấu tranh giai cấp và dân tộc, mới xây dựngđược kỷ cương của một xã hội mới đi lên từ sản xuất nhỏ Đốivới quân đội, để chiến thắng kẻ thù, quân đội cần phải được tổchức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm ngặt “Lý” ở đây là nhữngnguyên tắc cách mạng, là Điều lệnh, Điều lệ của quân đội Tuynhiên, là một chiến sỹ cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh khôngchỉ có trí tuệ, mà còn có trái tim của người cộng sản Là ngườicon của một dân tộc quen xử sự theo nhân, nghĩa, Người hiểuhơn ai hết rằng, cần phải kết hợp lý và tình trong quan hệđồng chí và giữa những người cộng sản với nhau Bời vì, nhờcái “lý” mà hành động của hàng triệu con người mới thốngnhất như một người, tạo nên sức mạnh to lớn Thế nhưngnhững con người phải tuân theo cái chung đó lại là những conngười không hoàn toàn giống nhau về hoàn cảnh xã hội và quátrình giáo dục, về trình độ phát triển nhân cách, về khả năngnhận thức, và tính cách cá nhân, … Do đó, khi xem xét, đánhgiá con người và trong cách giáo dục, xử sự, bên cạnh nhữngcái lý chung còn phải tính đến những yếu tố riêng biệt của cán

bộ, chiến sỹ Quá trình thực hiện phương châm “có lý, có tình”,đòi hỏi người cán bộ phải nắm vững nguyên tắc tổ chức, giữnghiêm kỷ luật đồng thời phải sâu sát, biết xử sự với đồng chímột cách dân chủ, thân ái, thấu tình, đạt lý, xây dựng tập thểquân nhân đoàn kết gắn bó không chỉ bằng lý trí, bằng những

nguyên tắc cách mạng mà còn bằng tình đồng chí, đồng đội,chân thành, thuỷ chung.

Với phương pháp giáo dục, thuyết phục bằng chân lý, lẽphải, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn yêu cầu giáo dục theo tinhthần hướng thiện, phát huy mặt tốt, mặt tích cực trong mỗicon người Mặc dù luôn tỉnh táo, cảnh giác và không dung thứvới những thói hư, tật xấu trong mỗi con người cán bộ, đảngviên, Chủ tịch Hồ Chí Minh bao giờ cũng có tình thương yêuvào những cái tốt đẹp trong mỗi con người Theo Hồ Chí Minh,công tác đảng, công tác chính trị chủ yếu phải hướng tới chỗthức tỉnh, phát huy mặt tích cực trong mỗi con người, làm chonhững mặt đó ngày càng mở rộng ra, lấn át những mặt tiêucực xấu xa, làm cho mỗi con người ngày càng tốt đẹp hơn, tựtin, hăng hái hơn, chứ không phải ngược lại, chỉ thấy phầntiêu cực, xấu xa trong con người, thiên về phê phán, truychụp, đao to búa lớn làm cho con người mất lòng tự tin, tựtrọng vào chính bản thân mình Đối với cán bộ, đảng viên,Chủ tịch Hồ Chí Minh bao giờ cũng đòi hỏi phải có tinh thầnphụ trách trước Đảng, trước nhân dân, hoàn thành nhiệm vụvới cố gắng cao nhất Người không bao giờ bỏ qua các khuyếtđiểm, trong những trường hợp cần thiết, Người dùng nhữnghình thức kỷ luật nghiêm khắc với những người làm bậy đểgiáo dục chung Thế nhưng Hồ Chí Minh không bao giờ có thái

độ định kiến, trì triết, mạt sát đối với những đồng chí bị viphạm khuyết điểm làm cho họ đi đến bi quan, chán nản Baogiờ Người cũng có lòng thương, cũng thấy mặt tốt đẹp dù ít ỏitrong mỗi con người và ra sức vun trồng lên, bao giờ cũng có

một thái độ chân tình, khuyên răn, chỉ bảo hướng phấn đấucho từng người và quan trọng hơn là thực sự tin vào khả năngtiến bộ và sửa chữa của họ.

Để nâng cao hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức coi trọng phương pháp giáo dục thuyết phục bằng cách nêu gương người tốt, việc tốt.

Đây là phương pháp được Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng cóhiệu quả trong việc giáo dục nhân dân, giáo dục cán bộ, đảngviên, chiến sỹ Phương pháp này chính là cách lấy người thực,việc thực, những cái tốt ở bản thân quần chúng và ở thực tiễn

đã có để giáo dục, cảm hoá và hướng dẫn người khác làm theo.Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, những gương “người tốt, việc tốt” cóvai trò to lớn trong việc hướng dẫn suy nghĩ và hành động củađông đảo quần chúng, bổ sung đắc lực cho những lời kêu gọicủa Đảng và Nhà nước Lấy cái từ trong quần chúng tổ chức choquần chúng làm theo, sẽ phù hợp khả năng, trình độ giác ngộcủa quần chúng, vừa dễ làm, vừa có sức thuyết phục cao Chính

vì vậy, Người yêu cầu: Nêu gương “người tốt, việc tốt” cần phảiđược áp dụng rộng rãi, bằng nhiều con người, nhiều sự việc, cầnchú ý đến tính phổ cập, dễ noi gương của những con người,những sự việc được biểu dương, phải theo nguyên tắc vàphương pháp là vun trồng con người từ thấp đến cao, từ đơngiản đến phức tạp, từ bộ phận đến toàn thể, làm cho nhữngngười tốt và việc tốt riêng lẻ sẽ trở thành những tập thể conngười tốt, những tập thể xã hội tốt Song, Chủ tịch Hồ Chí Minhcũng đòi hỏi gương “người tốt, việc tốt” phải trung thực, khách

quan, đúng đắn, “đúng người, đúng việc” mới có tác dụng vànhân điển hình, tức là “gương điển hình” phải giúp cho quầnchúng học được cái gì qua việc học tập, chứ không được quanliêu, vì động cơ vụ lợi, mọi sự biểu dương sai dẽ dẫn đến tác hạikhôn lường, mà tác hại lớn nhất là mất lòng tin trong quầnchúng Theo Hồ Chí Minh, cùng với việc biểu dương người tốt,việc tốt, qua đó để giáo dục và nhân điển hình, phê phán nhữngmặt xấu, mặt yếu kém, khuyết điểm, tiêu cực, lạc hậu, tạo điềukiện cho cái tốt, cái tích cực phát triển Phải giành thời gian đểtâm nhiều hơn cho người tốt, việc tốt, tạo điều kiện cho mặt tốtlấn át mặt xấu Đó cũng chính là tư tưởng tiến công trong chiếnlược con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh Người thường nhắcnhở trong mỗi con người đều có cái thiện và cái ác ở trong lòng,phải làm sao cho cái thiện nảy nở như hoa mùa xuân, cái xấu,cái ác ngày càng mất dần đi.

Để có nhiều “người tốt, việc tốt”, Chủ tịch Hồ Chí Minhhết sức coi trọng phong trào thi đua để phát hiện gương

“người tốt, việc tốt”, phổ biến gương đó để cổ vũ phong trào.Người yêu cầu tổ chức phong trào thi đua thường xuyên vàphong trào thi đua đột kích, phải làm tốt từ lễ phát động, ralời kêu gọi, kiểm tra, theo dõi, chỉ đạo sát sao đến việc pháthiện điển hình, bồi dưỡng điển hình và nhân điển hình tiêntiến Người đòi hỏi mỗi cán bộ phải kịp thời làm tốt công tác

sơ kết, tổng kết sau mỗi đợt, mỗi giai đoạn, mỗi phong tràothi đua, biểu dương, khen thưởng kịp thời để khuyến khích,động viên những tập thể, cá nhân có thành tích tốt, tổ chứccho mọi người học tập, đồng thời uốn nắn những động cơ lệch

lạc, thiếu tích cực trong phong trào thi đua Theo Hồ Chí Minh:khen thưởng là một cách giáo dục làm cho con người ta hănghái hơn và người chưa có thành tích thì hăng hái phấn đấuvươn lên.

Trong phương pháp công tác đảng, công tác chính trị, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng giáo dục, thuyết phục bằng sự gương mẫu của cán bộ, của người đi giáo dục.

Đây là biểu hiện điển hình của người cán bộ lãnh đạocủa Đảng và cũng là đặc trưng cơ bản về mặt phương phápcủa công tác đảng, công tác chính trị của quân đội kiểu mớicủa giai cấp công nhân là hoạt động thuyết phục, giác ngộquần chúng Đảng đòi hỏi mọi người cán bộ lãnh đạo muốnlãnh đạo, giáo dục, thuyết phục, giác ngộ quần chúng thìphải bằng mệnh lệnh, bằng cưỡng chế, bắt buộc mà phảibằng sự kiên trì tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục để cảmhoá quần chúng, thế nhưng dù cho ngôn từ có đạt đến trình

độ nào về sự sâu sắc của nội dung cũng như sự hoàn hảo vềhình thức thì vẫn không thể thay thế được vai trò của hoạtđộng gương mẫu của cán bộ, đảng viên trước quần chúng,của cấp trên với cấp dưới trong việc thuyết phục, giác ngộcán bộ, chiến sỹ Hồ Chí Minh viết: “Nói chung thì các dân tộcphương Đông đều giàu tình cảm, và đối với họ một tấmgương sáng còn giá trị hơn một trăm bài tuyên truyền” 8 vàNgười chỉ rõ: “Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không cótình nghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin được”9

8 Sđd, tập 1, tr 263.

9 Sđd, tập 12, tr 554.

Sức mạnh thuyết phục của công tác đảng, công tác chínhtrị theo tư tưởng đạo đức và tác phong của Chủ tịch Hồ ChíMinh là một sức mạnh nhân lên gấp bội do đã kết hợp nghệthuật nói chuyện với quần chúng và hành động gương mẫu củabản thân người nói chuyện, là sức mạnh thống nhất giữa lời nói

và việc làm của người làm công tác đảng, công tác chính trị.Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc nhở: “Mỗi người chỉhuy về quân sự cũng như về chính trị phải kiểu mẫu”10 Lời nóibao giờ cũng phải đi đôi với việc làm Có thể chỉ làm mà khôngnói, vì trong một số tình huống công tác đảng, công tác chínhtrị không nói tốt hơn là nói Thế nhưng nhất thiết không bao giờchỉ nói mà không làm hoặc nói một đằng, làm một nẻo Ngườiyêu cầu hành động gương mẫu đối với người lãnh đạo là toàndiện không chỉ về mặt đạo đức, tác phong, mà cả về mặt trình

độ năng lực chuyên môn nghiệp vụ Theo Hồ Chí Minh, cán bộ,đảng viên ở lĩnh vực nào phải hiểu biết và làm gương cho quầnchúng về sự thành thạo nghề nghiệp ở lĩnh vực đó Cán bộ,đảng viên trong quân đội phải giỏi kỹ thuật, chiến thuật, phảilàm gương cho quần chúng trong nghệ thuật đánh giặc Tuynhiên, Người đặc biệt nhấn mạnh đến yêu cầu đạo đức, đòi hỏingười cán bộ, đảng viên phải làm gương về mặt đạo đức cáchmạng cho quần chúng noi theo Người nói: “Trước mặt quầnchúng không phải ta cứ viết lên trán hai chữ “cộng sản” mà tađược họ yêu mến Muốn hướng dẫn nhân dân mình phải làmmực thước cho người ta bắt trước”11 Yêu cầu về tư cách đạođức với cán bộ, đảng viên của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là một

10 Sđd, tập 5, tr 204.

11 Sđd, tập 5, tr 552.

yêu cầu toàn diện, không phải chỉ về nội dung cơ bản của đạođức cách mạng như: Lòng trung thành với cách mạng, thái độđối với bạn và thù, biết xả thân hy sinh, dũng cảm, ngoancường trong chiến đấu…, mà còn cả về những mặt trong sinhhoạt cá nhân Hồ Chí Minh căn dặn: người cán bộ chủ trì vềchính trị “phải biết rõ và báo cáo cho cấp trên rõ số lượng vàchất lượng của bộ đội mình”, kịp thời “khen thưởng người tốt,trừng phạt người xấu”, “luôn luôn săn sóc đến sinh hoạt vậtchất” và chăm lo đến đời sống tinh thần của bộ đội; tỷ mỷ, thậntrọng trong công việc, dám nghĩ, dám làm, dám chịu tráchnhiệm, thực hiện cho được sự thống nhất giữa lý luận với thựctiễn.

Trong cách đánh giá của dư luận xã hội Việt Nam về uytín của một con người, không có sự tách rời giữa đời sốngcông tác với đời sống riêng của cá nhân Cho đến nay, xã hộiViệt Nam vẫn là một xã hội trọng hành vi đạo đức Tâm lý dântộc Việt Nam không thể chấp nhận những cán bộ, đảng viênthiếu đạo đức, dù là có tài năng Do đó, uy tín của người cán

bộ, đảng viên hiện nay đang phục thuộc một phần quan trọng

ở những hành vi đạo đức cá nhân của họ Do vậy, công tácđảng, công tác chính trị theo tư tưởng, đạo đức, tác phong HồChí Minh đòi hỏi người làm công tác đảng, công tác chính trịphải không ngừng tu dưỡng đạo đức cá nhân, phải làm mựcthước cho quần chúng noi theo Sự tu dưỡng phải nhằm đạttới sự biến đổi thực sự trong bản chất của mỗi con người, làmcho hành vi đạo đức cá nhân chỉ là cái biểu hiện bên ngoàicủa cái bản chất trong sáng đó, không phải là giả tạo Nó

hoàn toàn trái với những hành vi đạo đức giả, “đóng kịch”, sẽkhông có tác dụng thuyết phục, cảm hoá quần chúng Ngườichỉ rõ: “chính trị viên lãnh đạo đội vũ trang hay đội du kíchbằng lời nói chưa đủ, phải lãnh đạo bằng hành động nữa Mìnhchủ trương cho đội làm việc gì thì mình phải làm trước, làmđúng, hết sức làm hơn ai hết Từ công việc nhỏ đến công việc

to đều như thế, gặp lúc gay go, nguy hiểm chừng nào thìngười lãnh đạo càng xông pha bước trước chừng ấy mới kéođược người khác theo mình”12

1 2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về tác phong công tác.

Cùng với việc bồi dưỡng phương pháp công tác cho cán

bộ, đảng viên, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng bồi dưỡng, rènluyện tác phong công tác, nhất là đối với đội ngũ cán bộ chínhtrị trong quân đội Người cho rằng tác phong công tác đó làphương pháp đã được cá nhân hoá, cá thể hoá Người đòi hỏicán bộ lãnh đạo phải có tác phong quần chúng, tác phong dânchủ, tập thể, tác phong khoa học và tác phong nêu gương, nói

đi đôi với làm của cán bộ, đảng viên

Tác phong quần chúng.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tác phong quần chúng có ýnghĩa quan trọng tương đối trong hoạt động công tác đảng,công tác chính trị, kể cả trong công tác xây dựng Đảng, trongkiểm tra, giám sát, trong tham gia xây dựng đường lối, chínhsách của Đảng Người yêu cầu mọi hoạt động của đội ngũ cán

bộ, đảng viên phải trên cơ sở lấy dân làm gốc, trên cơ sở lýluận chủ nghĩa Mác - Lênin, phải dựa vào dân, vào tâm tư,

12 Hồ Chí Minh Về xây dựng LLVTND, Nxb QĐND 1995, tr 57.

nguyện vọng của nhân dân, vì lợi ích của dân mà đề ra đườnglối, chính sách, chủ trương, biện pháp cho phù hợp với lợi íchcủa dân, phù hợp với lợi ích của quần chúng ở đơn vị TheoChủ tịch Hồ Chí Minh, nước lấy dân làm gốc, nhân dân là nềntảng, là cha mẹ của bộ đội, cho nên bộ đội phải bảo vệ dân,phải giúp đỡ dân, phải làm cho dân tin, dân phục, dân yêu.Cũng như cán bộ phải quan tâm chăm sóc bộ đội, thương yêu,giúp đỡ bộ đội, với quan điểm:

“Gốc có vững, cây mới bềnXây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”13

Quan điểm lấy dân làm gốc cũng là quan điểm xuyênsuốt của Đảng ta, đã được Đại hội VI của Đảng tổng kết thànhbài học kinh nghiệm và đến Đại hội X xác định rất rõ: “pháthuy quyền là chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xâydựng Đảng”14 Vì vậy, chúng ta phải quán triệt sâu sắc nộidung này

Để có tác phong quần chúng tốt, Hồ Chí Minh yêu cầucán bộ, đảng viên phải sâu sát gần gũi bộ đội, hiểu tâm tư,nguyện vọng của cán bộ, chiến sỹ, chăm lo mọi mặt đến đờisống bộ đội, thực sự yêu thương và tôn trọng con người, chú ýlắng nghe và giải quyết thấu đáo những nhu cầu, kiến nghịchính đáng của bộ đội, nghiêm túc tiếp thu phê bình của quầnchúng và sửa chữa khuyết điểm của mình Cán bộ vừa làm tốtnhiệm vụ lãnh đạo, giáo dục, rèn luyện, vận động và tổ chứcquần chúng, vừa không ngừng học hỏi quần chúng, tôn trọng

13 Sđd, tập 5, tr 410.

14 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG,

h, 2006 tr 303.

quyền làm chủ tập thể của mọi cán bộ, chiến sỹ; thườngxuyên và nghiêm túc tu dưỡng, rèn luyện để được quần chúngmến phục, tin yêu Người đòi hỏi: “Muốn hiểu biết, học hỏidân chúng, thì ắt phải có nhiệt thành, có quyết tâm, phảikhiêm tốn, phải chịu khó Nếu không vậy, thì dân cũng khôngtin chúng ta Biết họ cũng không nói Nói họ cũng không nóihết lời”15.

Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nghiêm khắc phê phán nhữngcán bộ tự coi mình là “quan cách mạng”, “quan nhân dân”,

“bệnh quan liêu”, xa rời quần chúng, “ngồi một chỗ chỉ taynăm ngón”, mệnh lệnh, cửa quyền, không chú ý lắng nghe vàđáp ứng nguyện vọng chính đáng của quần chúng

Tác phong dân chủ tập thể.

Đây là tác phong dựa trên cơ sở nguyên tắc tập trungdân chủ, trên cơ sở kết hợp chặt chẽ cá nhân với tập thể, conngười với tổ chức, nhằm phát huy cao nhất trí tuệ của conngười Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: Công việc cách mạngrất phức tạp, không ai thấy hết, hiểu hết, làm hết được mọiviệc, ngay đến anh hùng, lãnh tụ cũng vậy Người khẳng định:

“Đem so với công việc của cả loài người trong thế giới, thìnhững đại anh hùng xưa nay cũng chẳng qua làm tròn bổnphận mà thôi”16 Cho nên, phải phát huy sức mạnh tập thể,cái thông minh của tập thể cần có sự thông minh của ngườidẫn đầu làm cho cái thông minh của tập thể tăng lên gấp bội.Người yêu cầu: Công việc dù to, dù nhỏ đều phải được đem rabàn bạc để tập thể quyết định Khi đã quyết định rồi thì phải

15 Sđd, tập 5, tr 293.

16 Sđd, tập 5, tr 256.

giao cho từng người và phát huy trách nhiệm của từng thànhviên trong tổ chức thực hiện Nếu có bàn bạc là bàn để thựchiện quyết định của tập thể, chứ không được bàn lùi, bànngang… Trong quá trình thực hiện phải lắng nghe ý kiến củacán bộ, chiến sỹ, phải tôn trọng ý kiến của cán bộ, chiến sỹ.Người chỉ rõ: “Chẳng những phải lãnh đạo quần chúng màphải học hỏi quần chúng Câu đó có ý nghĩa là gì? Nghĩa là:Người lãnh đạo không nên kiêu ngạo, mà nên hiểu thấu, sựhiểu biết và kinh nghiệm của mình cũng chưa đủ cho sự lãnhđạo đúng đắn Vì vậy, ngoài kinh nghiệm của mình, ngườilãnh đạo còn phải dùng kinh nghiệm của đảng viên, của dânchúng để thêm cho kinh nghiệm của mình Nghĩa là một giây,một phút cũng không thể giảm bớt mối quan hệ giữa ta vớidân chúng Nghĩa là phải lắng nghe ý kiến của đảng viên, củanhân dân”17 Nhờ đó mà phát huy được trí tuệ sáng tạo củatập thể, vừa phát huy được tính chủ động, sáng tạo, dámnghĩ, dám làm dám chịu trách nhiệm của từng cá nhân trongquá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch HồChí Minh luôn tôn trọng tập thể, luôn coi mình là một thànhviên của tập thể, gắn bó với tập thể, tôn trọng tập thể Ngườinói: “Bác muốn bàn luận dân chủ, các chú có ý kiến gì trái vớiBác thì cứ cãi, nhất trí rồi về làm mới tốt được Không nên, Bácnói gì, các chú cứ ghi vào sổ trong bụng thì chưa thật rõ, rồicác chú không làm, hay làm một cách qua loa”18 Người căndặn: “muốn biết rõ ưu điểm, khuyết điểm của mình, muốn biết

17 Sđd, tập 5, tr 506.

18 Hồ Chí Minh, Biên niên tiểu sử, tập 10, Nxb CTQG, H 1996, tr 199.