rất bức thiết về chất lượng toàn diện của đội ngũ cán bộ quân đội nói chung vàđội ngũ cán bộ chính trị nói riêng, nhất là đội ngũ chính uỷ, chính trị viên.Chính uỷ, chính trị viên trong
Trang 1uỷ, chính trị viên Giá trị của tư tưởng đối với việc thực hiện nghị quyết
51/NQ-TW Của Bộ Chính trị
Mở đầu
Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch
Hồ Chí Minh sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Sự lãnh đạo của Đảng đối vớiquân đội là một nguyên tắc căn bản, một quy luật trong sự nghiệp xây dựngquân đội kiểu mới của giai cấp vô sản, là nguồn gốc chủ yếu quyết định mọithắng lợi và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam là sựtác động toàn diện của Đảng đối với quân đội trên các lĩnh vực chính trị, tưtưởng, tổ chức, thông qua phương thức cơ chế lãnh đạo đặc thù, nhằm làm choquân đội giữ vững bản chất giai cấp công nhân, không ngừng nâng cao sứcmạnh chiến đấu, xứng đáng là lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành, lựclượng vũ trang sắc bén, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhànước và nhân dân giao phó Trong quá trình xây dựng quân đội vững mạnh vềchính trị, một nội dung hết sức quan trọng có ý nghĩa quyết định là phảithường xuyên chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị, nhất là đội ngũchính uỷ, chính trị viên
Đội ngũ chính uỷ, chính trị viên là một bộ phận rất quan trọng trong độingũ cán bộ chính trị của Quân đội nhân dân Việt Nam Thực tiễn xây dựngtrưởng thành và chiến thắng của Quân đội ta hơn nửa thế kỷ qua đã khẳngđịnh và chứng minh ý nghĩa to lớn và giá trị bền vững của tư tưởng Hồ ChíMinh về xây dựng đội ngũ chính uỷ, chính trị viên
Hiện nay, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc có bước phát triển mới, phươnghướng xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiệnđại trên cơ sở vững mạnh về chính trị đã và đang đặt ra những yêu cầu rất cao,
Trang 2rất bức thiết về chất lượng toàn diện của đội ngũ cán bộ quân đội nói chung vàđội ngũ cán bộ chính trị nói riêng, nhất là đội ngũ chính uỷ, chính trị viên.
Chính uỷ, chính trị viên trong suốt thời kỳ kháng chiến đã để lại trong
tư tưởng, tình cảm tốt đẹp của bộ đội và nhân dân ta và trở thành những biểutượng cao đẹp về lòng nhân ái, tinh thần chiến đấu hy sinh, tinh thần khắcphục mọi khó khăn gian khổ vì sự nghiệp cách mạng
Trước yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp cách mạng, sựnghiệp xây dựng và chiến đấu của Quân đội, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ ChíMinh về xây dựng đội ngũ chính uỷ, chính trị viên, vận dụng sáng tạo tưtưởng của Người làm cơ sở khoa học cho xây dựng đội ngũ chính uỷ, chính trị
viên cũng như để thực hiện tốt Nghị quyết 51/NQ-TW của Bộ Chính trị “về
việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn vớii thực hiện chế độ chính uỷ, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam” là một vấn đề bức thiết, có ý nghĩ thiết thực cả về lý
là công việc gốc của Đảng
Trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị của quân đội, Chủtịch Hồ Chí Minh không những chú trọng đến việc xác định vai trò, nhiệm vụcủa đội ngũ này mà còn đặc biệt quan tâm đến việc xác định những yêu cầucần phải có của người chính uỷ, chính trị viên, đó là những chuẩn mực định
Trang 3hướng cho công tác đào tạo, bồi dưỡng; là căn cứ để xem xét, đánh giá, bố trí,
sử dụng cán bộ, đồng thời là tiêu chí để mỗi người rèn luyện, phấn đấu
Theo Hồ Chí Minh, những chuẩn mực đó là:
Thứ nhất, chính uỷ, chính trị viên phải là người thật sự tiêu biểu về đạo đức cách mạng.
Thứ hai, người chính uỷ, chính trị viên phải có năng lực toàn diện, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ huy mọi mặt của đơn vị.
Thứ ba, người chính uỷ, chính trị viên phải thật sự mẫu mực về phong
cách, tác phong công tác, lời nói đi đôi với việc làm.
Là người lãnh đạo, quản lý, chỉ huy, chính uỷ, chính trị viên phải làngười có bản lĩnh và trí tuệ ngang tầm nhiệm vụ, thực sự tiền phong về tưtưởng và hành động; luôn nắm vững quan điểm giai cấp, quan điểm quầnchúng của Đảng, có tác phong phương pháp khoa học, dân chủ , sâu sát, tỉmỷ; thực sự thấu hiểu tâm tư nguyện vọng, hoàn cảnh của mỗi người, hết lònghết sức quan tâm chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần của mỗi người;không độc đoán , chuyên quyền, không thiên tư, thiên vị, giàu lòng yêuthương đồng chí, đồng đội Là người anh, người chị, người bạn của đội viên,chính uỷ, chính trị viên phải là người có đạo đức trong sáng, có phóng cáchứng xử tinh tế, sống hết mực thuỷ trung, xứng đáng là tấm gương mẫu mực vềlòng nhân ái và đức hy sinh để mọi người noi gương học tập
Phương pháp, tác phong công tác là toàn bộ những cách thức, biệnpháp, lề lối làm việc phản ánh một hệ thống các quan điểm, các nguyên tắc đãđược xác định, các quy luật tồn tại và vận động xuất phát từ đối tượng, từkhách thể mà con người nhận thức được để định hướng cho nhận thức vàhoạt động của con người một cách có hiệu quả
Trong đó, hai yếu tố khách quan và chủ quan luôn tác động biện chứngvới nhau Mỗi một lĩnh vực, hoạt động đều có phương pháp, tác phong cụ thể,
do đối tượng, khách thể quy định Người chính uỷ, chính trị viên là người chủtrì về công tác đảng, công tác chính trị ở các đơn vị trong quân đội, với hoạt
Trang 4động chủ yếu là hoạt động lãnh đạo, phương pháp công tác chủ yếu là giáodục, thuyết phục thông qua hoạt động trực tiếp hàng ngày tác động và xâydựng nhân cách đến cá nhân và tập thể quân nhân, cho nên phương pháp, tácphong của chính uỷ, chính trị viên cũng có nét đặc thù Phương pháp, tácphong của chính uỷ, chính trị viên có ảnh hưởng rất quan trọng đến bộ đội vàkết quả hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, phương pháp, tác phong công tác là một
bộ phận, một yếu tố cấu thành nhân cách của con người; của người cán bộđảng viên và sức mạnh của tổ chức Hồ Chí Minh chỉ rõ phương pháp, tácphong là điều kiện, là phương tiện để đạt được mục đích đặt ra, nó bảo đảmcho cán bộ, đảng viên và tổ chức hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của
mình Bác dạy: “Nếu mỗi cán bộ, mỗi đảng viên làm việc đúng hơn, khéo hơn
thì thành tích của Đảng còn to tát hơn nữa Cán bộ, đảng viên làm việc không đúng, không khéo, thì còn nhiều khuyết điểm” 1
Theo Bác, phương pháp là cái ngoài ta, tác phong là cái trong ta, nhưngchính tác phong đã được phương pháp cá thể hoá, cá nhân hoá Đối vớiphương pháp, theo Hồ Chí Minh, người chính uỷ, chính trị viên phương phápchủ yếu là giáo dục, thuyết phục Người cho rằng, chính uỷ, chính trị viênphải làm kiểu mẫu trong mọi việc Làm kiểu mẫu với tư cách là người đạidiện cho tinh thần, trí tuệ của Đảng, do vậy, người chính uỷ, chính trị viêntrong mọi hoàn cảnh đều phải nắm vững nguyên tắc, giữ nghiêm kỷ luật, dânchủ bàn bạc trong tập thể, xây dựng bầu không khí dân chủ, tin tưởng và đoàn
kết trong đơn vị Người căn dặn: người cán bộ chủ trì về chính trị “ phải biết
rõ và báo cáo cấp trên rõ số lượng và chất lượng của bộ đội mình”; kịp thời “ khen thưởng người tốt, trừng phạt người xấu”; “luôn luôn săn sóc đến sinh hoạt vật chất” và chăm lo đến đời sống tinh thần của bộ đội; tỉ mỉ, thận trọng
trong công việc; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, thực hiện chođược sự thống nhất giữ lý luận và thực tiễn
1 Hồ Chí Minh, toàn tập, tâp5, Nxb CTQG, H, 1995, tr232-233
Trang 5Giáo dục, thuyết phục là phương pháp có sự kết hợp chặt chẽ giữa haiyếu tố lý và tình, phương pháp này cũng được Người sử dụng nhiều nhấtmang lại hiệu quả cao Phương pháp cũng đặt ra yêu cầu rèn luyện cán bộ,đảng viên, rèn luyện chính uỷ, chính trị viên Đây là điểm nổi bật trong tưtưởng Hồ Chí Minh về phương pháp giáo dục Tư tưởng đó chính là sự vậndụng sáng tạo những quan điểm cơ bản về giáo dục cộng sản của V.I.Lênin,của nền giáo dục hiện đại vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Bác luôn căndặn người cán bộ, đặc biệt là cán bộ chính trị khi làm công tác quản lý giáo
dục phải có lòng thương yêu bộ đội : “Đối với bộ đội, chính trị viên phải thân
thiết như một người chị, công bình như một người anh, hiểu biết như một người bạn” 2
Giáo dục, thuyết phục phải bằng chân lý và lẽ phải Phương pháp giáodục bằng chân lý, lẽ phải xuất phát từ quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác -Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộngsản và vai trò tích cực, chủ động, tự giác, sáng tạo của con người khi đã nhậnthức được quy luật và nhận thức được chân lý Đối với quân đội, Người
khẳng định: “Quân đội mạnh là nhờ giáo dục khéo, nhờ chính sách đúng và
nhờ kỷ luật nghiêm”3 Người dạy cán bộ: “Các chú là đại đoàn trưởng, trung
đoàn trưởng, cũng chỉ là những người đặt kế hoạch và điều khiển đánh trận Lúc ra trận, việc đặt mìn, phá lô cốt đều do tay anh em đội viên làm”4 Ngườimuốn nhắc nhở đội ngũ cán bộ luôn quan tâm trực tiếp đến người chiến sỹthực hiện nhiệm vụ chiến đấu làm nên chiến thắng; nhưng muốn chiến thắng,người chiến sỹ cần có những yếu tố cần thiết đó là: tư tưởng phải vững, chínhtrị phải vững, kỹ thuật phải khá, thân thể phải khoẻ mạnh
Để thực hiện phương pháp giáo dục bằng chân lý, bằng lẽ phải, yêu cầungười chính uỷ, chính trị viên phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện, tự giác giải
thích, thuyết phục, bàn bạc chứ không gò bó Người dạy: “Giáo dục theo
2 Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H, tr392
3 Hồ Chí Minh, với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, H, 1975, tr221
4 Sdd,tr1984
Trang 6nguyên tắc tự nguyện, tự giác, giải thích, thuyết phục, bàn bạc chứ không gò bó” 5 Phải kết hợp chặt chẽ và nhuần nhuyễn giữa tình và lý trong giáo dục;
Biết vận dụng quy luật tình cảm, quy luật nhận thức vào trong giáo dục, phảigiáo dục theo tinh thần hướng thiện, phát huy cái thiện, khắc phục cái ác.Người cho rằng phải kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục thuyết phục với xử phạt:
“Hoàn toàn không dùng xử phạt là không đúng Mà chút gì cũng dùng đến
xử phạt cũng không đúng” 6
Người cũng yêu cầu trong phong cách, tác phong của chính uỷ, chính
trị viên phải có sự thống nhất giữa lời nói và việc làm: “ chính trị viên lãnh
đạo đội vũ trang hay đội du kích bằng lời nói chưa đủ, phải lãnh đạo bằng hành động nữa Mình chủ trương cho đội làm việc gì thì mình phải làm trước, làm đúng, hết sức làm hơn ai hết từ công việc nhỏ đến công việc to đều như thế, gặp lúc gay go, nguy hiểm chừng nào thì người lãnh đạo càng xông pha bước trước chừng ấy mới kéo được người khác theo mình” 7
Người chính uỷ, chính trị viên phải biết nêu gương điển hình và khen
thưởng.
Theo Bác, đây là phương pháp lấy những gương người thực, nhữngngười tốt ở bản thân quần chúng, những hiện thực đã có để giáo dục, cảm hoá,
hướng dẫn người khác làm theo Người rất coi trọng nêu gương “người tốt,
việc tốt”, “người thực, việc thực” trong đời sống hàng ngày của nhân dân ta,
quân đội ta Người cho rằng: “Lấy gương tốt trong quần chúng nhân dân và
cán bộ đảng viên để giáo dục lẫn nhau còn là một phương pháp lấy quần chúng giáo dục quần chúng rất sinh động và có sức thuyết phục rất lớn”8
“Đó chính là một cách giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin thiết thực nhất” 9 “Là một trong những cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới” 10 Hồ Chí Minh đã giải thích:
5 Hồ Chí Minh, Phát huy tinh thần cầu học, cầu tiến bộ, Nxb Sự thật, H, 1960, tr60
Trang 7“Khen thưởng cũng là một cách giáo dục, cổ động vì : bộ đội, đồng bào có
thành tích mà trung ương, chính phủ khen thưởng thì mới hăng hái hơn Những người chưa có thành tích thì sẽ thi đua tích cực”11
Theo Bác ở trong mỗi con người, mỗi nhân cách, ai cũng có những đứctính tốt như : tích cực, sự vươn tới cái tốt, cái đẹp, tinh thần cầu tiến bộ…Nếubiết khéo động viên, biểu dương thì sẽ kích thích và phát huy được những mặttốt ấy lên và hạn chế được những thói hư, tật xấu ở mỗi con người, mới xâydựng được lòng nhiệt tình, say mê công tác cho họ, do đó kết quả hoàn thành
nhiệm vụ sẽ tốt hơn Người dạy: “Mỗi con người đều có cái thiện, cái ác ở
trong lòng Ta phải làm cho phần tốt ở trong lòng nảy nở như hoa mùa xuân
và phần xấu mất đi, đó là thái độ của người cách mạng Đối với những người
có thói hư tật xấu, trừ hạng người phản lại Tổ quốc và nhân dân ta cũng phải giúp họ tiến bộ bằng cách làm cho cái phần thiện trong con người họ nẩy nở
để đẩy lùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời”12
Để thực hiện phương pháp này Người yêu cầu: Nêu gương, khenthưởng phải chính xác, kịp thời, gương người tốt, việc tốt phải được áp dụngsâu rộng bằng những sự việc và con người phong phú, sinh động; gươngngười tốt, việc tốt phải trung thực, phải khách quan, phải đúng đắn, có nhưvậy mới có tác dụng trong giáo dục; phải kiên quyết đấu tranh phê phánnhững mặt xấu, yếu kém, tiêu cực, tạo điều kiện cho cái tốt phát triển; Mỗichính uỷ, chính trị viên phải kịp thời làm tốt việc sơ, tổng kết phong trào thiđua, làm tốt công tác biểu dương, khen thưởng, phải tổ chức cho tốt phongtrào thi đua để tích cực tạo ra những kinh nghiệm tiên tiến và gương điểnhình, nêu gương phong trào thi đua, phải có lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, gương
đó để phổ cập, dễ làm theo để đông đảo quần chúng trong nhân dân, trongđơn vị phổ biến rộng rãi học tập, tổ chức thực hiện làm theo tấm gương tiêubiểu đạt hiệu quả cao nhất, thúc đẩy đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ đượcgiao
11 Hồ Chí Minh về vấn đề quân sự, Nxb sựthật, H, 1975, tr23
12 Hồ Chí Minh, tuyển tập, Nxb Sự thật, H, 1980, tập 2, tr491, 492
Trang 8Phương pháp giáo dục bằng việc phát huy vai trò tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên trước quần chúng, cấp trên và cấp dưới.
Theo Bác, phương pháp này của người chính uỷ, chính trị viên là lấycái tốt của cấp trên làm gương cho cấp dưới và quần chúng noi theo Bác dạy:
“Tư cách của chính trị viên có ảnh hưởng rất quan trọng đến bộ đội Người
chính trị viên ấy tốt, thì bộ đội ấy tốt Người chính trị viên không làm tròn nhiệm vụ, thì bộ đội ấy không tốt”13 Đồng thời Người yêu cầu: “Mỗi người
chỉ huy về quân sự cũng như về chính trị, phải làm kiểu mẫu, phải giữ đúng đạo đức của quân nhân cách mạng Người còn chỉ bảo những điều rất cụ thể : Bộ đội chưa ăn cơm, cán bộ không được kêu mình đói, Bộ đội chưa đủ
áo mặc, cán bộ không được kêu mình rét Bộ đội chưa đủ chỗ ở cán bộ không được kêu mình mệt” 14
Theo Hồ Chí Minh : Trách nhiệm của người chỉ huy quân sự và người
chính trị viên phải định rõ ràng Chính trị viên phải làm người kiểu mẫu trong mọi việc Là thành viên trong tổ chức chỉ huy, nhưng là cán bộ đảng,
được Đảng lựa chọn và giao nhiệm vụ chuyên trách công tác tư tưởng, côngtác tổ chức của đảng trong các đơn vị vũ trang cách mạng, cho nên người cán
bộ chủ trì về chính trị phải là người mẫu mực về mọi mặt, luôn dành nhiềuthời gian và tâm huyết để xây dựng mối quan hệ đoàn kết thống nhất trong tổchức chỉ huy Người cán bộ chủ trì về chính trị phải điềm đạm, chân tình , cởi
mở trong ứng xử, biết phát huy ưu điểm và thế mạnh của mỗi người, đồngthời biết hạn chế và khắc phục những nhược điểm của mỗi thành viên Người
khuyên nhủ chính trị viên: “Khó hơn nữa là không may gặp người đội trưởng
khó tính hoặc có tính ương ngạnh, hoặc có tính hay làm bừa, mình phải hết sức ăn ở khéo léo làm cho người ta tín nhiệm và do đó sửa chữa dần cho người ta”15.
13 Hồ Chí Minh,toàn tập, tập5, Nxb CTQG, H, 1995, tr392
14 Hồ Chí Minh với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, H, 1975, tr 157.
15 Hồ chí Minh, Về xây dựng LLVTND, Sđd, tr 56.
Trang 9Chính bằng việc tự nêu gương, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cảm hoá,thuyết phục, giáo dục mọi cán bộ, chiến sĩ, dìu dắt họ rèn luyện từng bướchoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng Với Người, việc tự nêugương đã trở thành một phương pháp giáo dục có hiệu quả cao Hành độngnêu gương của Người rất tự nhiên, trong sáng, trung thực, không hề có chútđộng cơ cá nhân hoặc đề cao mình.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tác phong công tác đảng, công tác chính trị của người chính uỷ, chính trị viên.
Tác phong công tác đảng, công tác chính trị của người chính uỷ, chínhtrị viên trong tư tưởng Hồ Chí Minh là sự tổng hợp những phong cách tư duy,phong cách ứng xử, phong cách làm việc, phong cách sống và sinh hoạt, nó
đã trở thành tài sản vô cùng quý giá mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại chochúng ta
Tác phong công tác đảng, công tác chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh
là tác phong của cán bộ, đảng viên, tác phong của người cán bộ trong tiếnhành hoạt động công tác đảng, công tác chính trị, nhất là của người chính uỷ,chính trị viên Tác phong đó đã được Hồ Chí Minh nêu lên để giáo dục độingũ cán bộ Đó là tác phong quần chúng, tác phong làm việc dân chủ tập thể
và tác phong khoa học Chính uỷ, chính trị viên là cán bộ Đảng hoạt độngtrong quân đội, trong bất cứ hoàn cảnh nào, chính uỷ, chính trị viên cũng phảichú trọng giữ vững nguyên tắc, chế độ sinh hoạt nội bộ Đảng, thực hiện tựphê bình và phê bình, tăng cường công tác kiểm tra, củng cố kỷ luật và đoànkết nội bộ, làm tốt công tác giáo dục, rèn luyện đảng viên, chăm lo phát triểnđảng viên mới để chi bộ, đảng bộ luôn trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêucầu công tác lãnh đạo
Chính uỷ, chính trị viên phải có tác phong quần chúng.
Tác phong quần chúnug đòi hỏi người chính uỷ, chính trị viên phải sâusát, nắm vững tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, lắng nghe ý kiến của
Trang 10quần chúng, phải có thái độ hoà nhã, chân tình, cởi mở để quần chúng tintưởng, thổ lộ, tâm sự với mình về bản thân họ, dám chia sẽ niềm vui, nỗi buồnvới tình cảm thân thiết như người thân, người bạn Chính uỷ, chính trị viênphải thực sự tin yêu cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền, giúp đỡ họ tháo gỡ nhữngkhó khăn, vướng mắc, phải ân cần chỉ bảo, phải phân tích rõ phải, trái, đúng,sai…giúp cho quần chúng có nhận thức đúng, để xác định quyết tâm phấn
đấu Hồ Chí Minh luôn dạy: Con người bao giờ cũng có mặt hay, mặt dở, mặt
tốt, mặt xấu, do đó chính uỷ uỷ, chính trị viên phải giữ vững tình yêu thương
và lòng tin cậy để dìu dắt, giúp đỡ mọi người, lấy biểu dương mặt tốt để khắc phục mặt xấu, lấy phát triển phần thiện để đẩy lùi phần ác, để làm cho phần tốt của con người “nẩy nở như hoa mùa xuân” trên cơ sở đó để giúp nhau cùng tiến bộ.
Bác cho rằng, người chính uỷ, chính trị viên phải có đức khiêm tốn vàtinh thần học hỏi quần chúng Người cán bộ chính uỷ, chính trị viên khôngnâng cao trình độ năng lực, phẩm chất, thì không thể hoàn thành được nhiệm
vụ, nếu thiếu đức tính khiêm tốn, không biết học hỏi quần chúng, không tôntrọng và phát huy quyền làm chủ tập thể của quần chúng Hồ Chí Minh đặcbiệt quan tâm hướng dẫn cho đội ngũ chính uỷ, chính trị viên Người căn dặn:
“Thành tâm học hỏi quần chúng, kiên quyết dựa vào quần chúng, giáo dục và
phát động quần chúng tiến hành mọi chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước Phải thật thà ngay thẳng; không được dấu dốt, dấu khuyết điểm, sai lầm Phải khiêm tốn, gần gũi quần chúng, không được kiêu ngạo; phải thực
sự cầu thị, không được chủ quan Phải luôn luôn chăm lo đến đời sống của quần chúng” 16
Người thường xuyên giáo dục cho đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũchính uỷ, chính trị viên trong quân đội nói riêng, muốn không ngừng nâng caotrình độ, năng lực công tác và phẩm chất, muốn tiến bộ và lập nhiều thành
16 Hồ Chí Minh, tuyển tập, tập 2, Nxb Sư thật, H, 1980, tr210
Trang 11tích, thì phải nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình, kiên quyết đấu tranhchống bệnh quan liêu, mệnh lệnh, đầu óc thủ cựu, xa rời quần chúng
Chính uỷ, chính trị viên phải có tác phong tập thể dân chủ.
Tác phong dân chủ tập thể là tác phong làm việc dựa trên cơ sở nguyêntắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, con người và tổ
chức Đối với chính uỷ, chính trị viên, Người cho rằng: “Chẳng những phải
lãnh đạo quần chúng, mà phải học hỏi quần chúng Câu nói đó nghĩa là gì? Nghĩa là: Người lãnh đạo không nên kiêu ngạo, mà nên thấu hiểu Sự hiểu biết và kinh nghiệm của mình, cũng chưa đủ cho sự lãnh đạo đúng đắn Vì vậy, ngoài kinh nghiệm của mình, người lãnh đạo còn phải dùng kinh nghiệm của đảng viên, của dân chúng, để cho thêm kinh nghiệm của mình Nghĩa là một giây, một phút cũng không thể giảm bớt mối liên hệ giữa ta và dân chúng Nghĩa là phải lắng nghe ý kiến của đảng viên, của nhân dân, của những người không quan trọng”17 Chính vì vậy, Người đòi hỏi chính uỷ,chính trị viên, phải nhạy cảm trước những yêu cầu, nguyện vọng của quầnchúng, dự kiến được những khó khăn để hướng dẫn quần chúng khắc phục
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Từ tiểu đội trưởng trở lên, từ tổng tư lệnh trở
xuống, phải săn sóc đời sống vật chất và tinh thần của đội viên, phải xem đội viên ăn uống như thế nào, phải hiểu nguyện vọng và thắc mắc của đội viên…
lo toan đến đời sống của quần chúng, là trách nhiệm của người lãnh đạo, người chỉ huy, làm tốt điều đó sẽ làm cho cán bộ, chiến sĩ gắn bó với tập thể, coi đó như gia đình của mình.
Tác phong khoa học của chính uỷ, chính trị viên.
Đối với chính uỷ, chính trị viên, tác phong khoa học thể hiện ở tính kế
hoạch, tác phong điều tra, nghiên cứu, đi sâu, đi sát cơ sở, xác định rõ mục tiêuhoạt động công tác đảng, công tác chính trị Bác xem tác phong, phương phápcông tác khoa học không chỉ là biểu hiện phẩm chất đạo đức cách mạng, mà còn
17 Hồ Chí Minh “Sửa đổi lối làm việc”, Nxb Sự thật, H, 1984, tr506
Trang 12gắn với năng lực công tác và điều kiện hoàn thành nhiệm vụ của người chính uỷ,chính trị viên.
Người đặt ra yêu cầu đối với chính uỷ, chính trị viên: Khi làm bất cứviệc gì cũng phải điều tra, nghiên cứu rõ ràng để xác định chủ trương, biệnpháp tiến hành cho đúng Người chỉ rõ: Phải xây dựng tác phong điều tra,nghiên cứu để nắm vững tình hình, trong mọi công việc cũng như trong khiđịnh ra mọi chính sách của Đảng và Nhà nước Đảng có hiểu rõ tình hình thìđặt chính sách mới đúng Mà muốn hiểu rõ tình thì phải điều tra và báo cáo rõ
ràng… không biết rõ tình hình mà đặt chính sách thì kết quả là “nồi vuông úp
vung tròn, không ăn khớp” Người luôn phê phán tác phong quan liêu, lối làm
việc bàn giấy chỉ ngồi một chỗ mà nắm tình hình, ra chỉ thị; Người vạch rõ:
“Cái lối làm việc như vậy rất có hại Nó làm cho chúng ta không đi sát phong
trào, không hiểu rõ được tình hình bên dưới, cho nên phần nhiều chủ trương của chúng ta không thi hành được đến nơi, đến chốn”18 Do đó, Người đòi hỏichính uỷ, chính trị viên phải xây dựng tác phong thực sự, thực tế, đi sâu, đi sát
cơ sở, đi sâu đi sát quần chúng
2 Gía trị của tư tưởng đối với việc thực hiện nghị quyết 51/NQ-TW của Bộ Chính trị
Thực hiện Nghị quyết số 27/NQ-TW, ngày 4 tháng 7 năm 1985 của Bộ
Chính trị (khóa V) về : “ Tiếp tục kiện toàn cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với
Quân đội nhân dân Việt Nam và sự nghiệp quốc phòng”, các hệ thống tổ chức
đảng, tổ chức chỉ huy, cơ quan chính trị và cán bộ chính trị các cấp trong quânđội đã được củng cố, kiện toàn, hoạt động đúng chức năng nhiệm vụ theo điều
lệ Đảng và các quy định của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, góp phần xây dựngquân đội không ngừng lớn mạnh, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao Tuynhiên, quá trình thực hiện cũng cho thấy một số vấn đề về chất lượng và hiệuquả công tác đảng, công tác chính trị còn hạn chế, chưa đáp ứng được sự pháttriển của tình hình
18 Hồ Chí Minh,toàn tập, tập 4, Nxb Sự thật, H, 1984,tr329
Trang 13Nghị quyết Trung ương Tám ( khoá IX) ngày 12 tháng 7 năm 2003 về
“Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới” xác định : “Phải tiếp tục
hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp quốc phòng an ninh
và lực lượng vũ trang nhân dân ở mọi cấp, mọi ngành” 19
Thực hiện chủ trương trên, ngày 20 tháng 7 năm 2005, Bộ Chính trị
ban hành Nghị quyết 51/NQ-TW “Về tiếp tục hoàn cơ chế lãnh đạo của
Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính uỷ, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam”
Đây là những vấn đề rất quan trọng, là một chủ trương lớn có ý nghĩachiến lược trong sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ
Tổ quốc của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta Nghị quyết 51/NQ-TW của BộChính trị khẳng định những vấn đề cơ bản nhất về bản chất cách mạng, truyềnthống tốt đẹp của Quân đội ta, nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp vềmọi mặt đối với quân đội và nội dung tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo củaĐảng, nhằm tăng cường sức mạnh lãnh đạo của tổ chức đảng, hiệu lực côngtác đảng, công tác chính trị và hiệu lực của chế độ một người chỉ huy gắn vớichế độ chính uỷ, chính trị viên đảm bảo cho quân đội luôn là lực lượng chínhtrị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xãhội chủ nghĩa, bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nhân dân, hoàn thành thắng lợi mọinhiệm vụ được giao trong mọi tình huống
Xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, làm cơ sở để nâng caochất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu toàn diện của quân đội là một đòihỏi khách quan và hết sức cấp bách, là vấn đế sống còn của quân đội, liênquan trực tiếp đến sự mất còn của độc lập dân tộc và chế độ xã hội chủ nghĩa
ở nước ta; nhiệm vụ đó được tiến hành trong bối cảnh cuộc đấu tranh giai cấp
và đấu tranh dân tộc diễn ra gay go, phức tạp
Đảng ta nhận định, trên thế giới, hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là
xu thế lớn Kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục phục hồi và phát triển nhưng
19 ĐCSVN, Nghị quyết Trung ương Tám(khoá I X), Nxb CTQG, H, 2003