Tư tưởng hồ chí minh về chính uỷ, chính trị viên giá trị hiện thực của tư tưởng đó đối với việc thực hiện nghị quyết 51nq tw hiện nay

Nghị quyết ra đời đó là sự pháttriển sáng tạo những giá trị cao cả trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quân đội nhân dân ViệtNam, là bài học kinh nghiệm quý b

nghị quyết 51/NQ-TW hiện nay

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, trước yêu cầu mới

về nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ xây dựngquân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đạitrên cơ sở vững mạnh về chính trị đã và đang đặt ra nhữngyêu cầu rất cao phải củng cố và tăng cường vai trò lãnh đạocủa Đảng đối với quân đội Đồng thời là đòi hỏi rất bức thiết

về nâng cao chất lượng toàn diện của đội ngũ cán bộ chính trị

- lực luợng nòng cốt trong xây dựng bản lĩnh chính trị, củng cốtrận địa tư tưởng, xây dựng tổ chức, xây dựng con người ở cácđơn vị trong quân đội Chính vì vậy, ngày 20/7/2005 Bộ chínhtrị đã ra Nghị quyết số 51/NQ- TW “về việc tiếp tục hoàn thiện

cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉhuy gắn với thực hiện chế độ chính uỷ, chính trị viên trongquân đội nhân dân Việt Nam” Nghị quyết ra đời đó là sự pháttriển sáng tạo những giá trị cao cả trong tư tưởng Hồ Chí Minh

về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quân đội nhân dân ViệtNam, là bài học kinh nghiệm quý báu trong quá trình xâydựng, chiến đấu và trưởng thành của quân đội, về vị trí vai tròcủa người cán bộ trong quá trình lãnh đạo cách mạng nóichung và vị trí vai trò của người cán bộ chính trị trong quânđội nói riêng

Trong tư tưởng Người cha thân yêu sáng lập, xây dựng,giáo dục và rèn luyện quân đội ta Chủ tịch Hồ Chí Minh rất

quan tâm chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộchính trị Do đó đội ngũ cán bộ chính trị trong quân đội đãhình thành, phát triển và phát huy vai trò to lớn của mìnhtrong xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, cơ sở xâydựng quân đội vững mạnh toàn diện hoàn thành thắng lợi mọinhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, nhân dân giao cho Trải qua 63năm xây dựng và trưởng thành của quân đội đã khẳng định vàchứng minh vị trí, vai trò nổi bật của những người chủ trì côngtác đảng, công tác chính trị Hình ảnh người chính uỷ, chính trịviên “Bộ đội Cụ Hồ” qua các cuộc kháng chiến đã khắc sâu, inđậm trong tư tưởng tình cảm của bộ đội và nhân dân ta, trởthành những giá trị tốt đẹp mà hôm nay và mãi mãi về sau sẽluôn được trân trọng và phát huy Vì vậy, nghiên cứu tư tưởng

Hồ Chí Minh về cán bộ chính trị, đặc biệt là những luận điểm

về chính trị viên, không những có ý nghĩa về mặt lý luận màcòn có ý nghĩa thực tiễn hết sức to lớn làm cơ sở cho việcquán triệt và thực hiện tốt Nghị quyết số 51/NQ- TW ngày20/7/2005 của Bộ chính trị Từ đó, vận dụng vào xây dựng độingũ chính uỷ, chính trị viên trong quân đội giai đoạn hiện nay

Nghiên cứu nguồn gốc, cơ sở lý luận - tư tưởng và quátrình hình thành phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có

ý nghĩa hết sức quan trọng giúp chúng ta nắm rõ bản chấtcách mạng, khoa học, sáng tạo của Người trong quá trình tiếpthu, kế thừa, phát triển nguyên lý chủ nghĩa Mác - Lênin vàcác học thuyết và tư tưởng khác Tư tưởng Hồ Chí Minh về xâydựng đội ngũ chính uỷ, chính trị viên có thể khái quát trênnhững điểm sau:

Thứ nhất, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ chính uỷ, chính trị viên là kết quả của quá trình nghiên cứu và vận dụng đúng đắn sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện Việt Nam.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về chính uỷ, chính trị viên đượcxuất phát từ lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin V.I.Lênin chỉ ranhững nguyên lý xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vôsản cần đặc biệt chăm lo xây dựng bản chất giai cấp côngnhân; giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối vớiquân đội; thiết lập mối quan hệ máu thịt với nhân dân, thấmnhuần chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa quốc tế vô sản chânchính; tiến hành tích cực, thường xuyên có hiệu quả hoạtđộng công tác đảng, công tác chính trị; chăm lo xây dựng vàphát huy tốt vai trò của hệ thống cán bộ chính trị trong quânđội V.I.Lênin đã khẳng định: “ở đâu mà công tác chính trịtrong quân đội, công tác của các chính uỷ làm được chu đáonhất, thì ở đó nói chung, trong đó chuyên gia quân sự ít thấy

có khuynh hướng phản bội hơn cả, ở đấy có rất ít cơ hội cho

họ thực hiện ý định của họ, ở đấy không thể có tình trạng lỏnglẻo trong quân đội, quân đội giữ gìn được trật tự tốt hơn vàtinh thần của họ cũng cao hơn, ở đấy thu được nhiều thắng lợihơn” 1

Trong xây dựng quân đội kiểu mới, V.I.Lênin nhấn mạnh:trong khi chăm lo xây dựng sức mạnh toàn diện cho quân đội

để quân đội thực sự trung thành và phục vụ lợi ích giai cấp vôsản, chúng ta cần hết sức chăm lo, củng cố và tăng cường

1 (V.I.Lênin toàn tập tập 39, Nxb Tiến bộ M, 1979, trang 66).

bản chất giai cấp công nhân cho quân đội, coi đó là vấn đềsống còn của quân đội cách mạng, là một trong nhữngnguyên tắc hết sức cơ bản trong xây dựng quân đội kiểu mới.Khi đề cập đến vai trò của nhân tố chính trị tinh thần,V.I.Lênin chỉ rõ: rốt cuộc mọi thắng bại trên chiến trường đềutuỳ thuộc vào tâm trạng của người lính đang đổ máu trênchiến trường

Tư tưởng về chính uỷ, chính trị viên của Chủ tịch Hồ ChíMinh còn bắt nguồn từ thực tế vai trò vị trí của chính uỷ củaHồng quân Liên Xô trong cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất vàthứ hai chống lại sự xâm lược của chủ nghĩa phát xít Cùng vớinắm vững tư tưởng V.I.Lênin vận dụng sáng tạo có phê phánnhững kinh nghiệm của Hồng quân Liên Xô và giải phóngquân Trung Quốc vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, Đảng ta

và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát huy cao độ, toàn diện sứcmạnh công tác đảng, công tác chính trị trong lực lượng vũtrang cách mạng Việt Nam, từ đó Người xây dựng nên hìnhảnh người chính uỷ, chính trị viên của quân đội nhân dân ViệtNam Người cán bộ chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh vừa cóphẩm chất chung của người đảng viên cộng sản trong thời đạimới, vừa có đức tính tốt đẹp thực sự tiêu biểu trong cốt cáchcủa con người phương Đông Hồ Chí Minh khẳng định: “Nóichung thì các dân tộc phương Đông đều có tình cảm, và đốivới họ một tấm gương sáng còn có giá trị hơn một trăm bàidiễn văn tuyên truyền”2 Trong mối quan hệ giữa cán bộ chínhtrị với chiến sĩ không chỉ có tình đoàn kết của những người

2 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 1, Nxb CTQG, H, 2002, tr.262

cùng giai cấp, mà còn có nghĩa tình sâu nặng như nhữngngười thân thiết trong một gia đình, người cán bộ chính trịđược coi như người chị, người anh, người bạn của đội viên Vềcách thức xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ chính trịcủa quân đội nói riêng, Người luôn nhắc nhở phải “khéo đánhgiá”, “khéo tuyển chọn”, “khéo huấn luyện”, “khéo cất nhắc”,

“khéo sắp xếp”, “khéo dùng tài năng” Tư tưởng về chính uỷ,chính trị viên của Chủ tịch Hồ Chí Minh còn bắt nguồn từ vị trí,vai trò của chính trị viên đối với sinh mệnh chính trị của quânđội, đối với việc xây dựng bản chất giai cấp công nhân, lậptrường chính trị, xây dựng ý chí quyết tâm chiến đấu của cán

bộ chiến sĩ trong quân đội Vị trí vai trò chính trị viên, Hồ ChíMinh khẳng định: “tư cách người chính trị viên có ảnh hưởngrất lớn đến bộ đội Người chính trị viên tốt thì bộ đội ở đấy tốt,người chính trị viên không làm tròn nhiệm vụ thì bộ đội ấykhông tốt”3

Thứ hai, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ chính

uỷ, chính trị viên còn là kết quả của quá rình nghiên cứu, tiếp thu và phát triển những giá trị tốt đẹp trong truyền thống văn hoá dân tộc, nổi bật là chủ nghĩa yêu nước, lòng nhân ái Việt Nam.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “cán bộ là cái gốccủa mọi công việc”, “muôn việc thành công hay thất bại, đều

do cán bộ tốt hay kém” Đồng thời Người xem đạo đức cáchmạng là cái gốc, là nền tảng của người cách mạng, không cóđạo đức dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân

3 Hồ Chí Minh với lực lượng vũ trang, Nxb QĐND, H, 1976, trang 60.

Người cán bộ cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh, khôngchỉ là hiện thân của chủ nghĩa yêu nước được kết tinh từtruyền thống mà còn là biểu tượng cho trí tuệ, lương tâm,danh dự của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới Chính uỷ,chính trị viên là nơi hội tụ những phẩm chất đức tính tiêu biểucho tâm hồn khí phách của dân tộc Việt Nam trong chiến đấu,lao động và học tập: “chính trị viên phải làm người kiểu mẫutrong mọi việc”4 Yêu nước, thương dân và “sẵn sàng chiếnđấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội”

là động lực tư tưởng, tình cảm chi phối mọi suy nghĩ và hànhđộng của người cán bộ chính trị trong quân đội cách mạng.Nền tảng của chủ nghĩa nhân văn, giá trị tinh thần truyềnthống của dân tộc ta là sự hoà đồng, hoà mục với lòng yêuthương và tinh thần đoàn kết rất cao Kế thừa những giá trị

đó, Hồ Chí Minh căn dặn chính uỷ, chính trị viên phải “là linhhồn” của đơn vị, là hạt nhân đoàn kết nội bộ, đoàn kết quândân Người nhắc nhở cán bộ chính trị phải sâu sát, gắn bó với

bộ đội, “đối với binh sĩ, thì từ lời ăn tiếng nói, niềm vui, nỗibuồn, quần áo, nhất nhất phải biết rõ và hết sức chăm nom”

Hồ Chí Minh luôn đề cao những tinh hoa văn hoá của dântộc đã được kết đọng trong tư tưởng lớn, nổi bật là tư tưởngcủa Nguyễn Trãi Nguyễn Trãi rất coi trọng xây dựng mốiquan hệ nội bộ trong quân đội “tướng sĩ một lòng phụ tử, hoànước sông chén rượu ngọt ngào” Trong “Thư gửi Hội nghịchính trị viên” Hồ Chí Minh ân cần chỉ bảo: “Đối với bộ đội,chính trị viên phải thân thiết như một người chị, công bình

4 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H, 2002, tr.393

như một người anh, hiểu biết như một người bạn” Kế thừa tưtưởng “Đẩy thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân” củaNguyễn Trãi, Hồ Chí Minh dành tình cảm cao quý và niềm tinyêu sâu sắc với nhân dân, Người viết: “Trong bầu trời không

gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lựclượng đoàn kết của nhân dân” và Người căn dặn chính trịviên: “Nhân dân là nền tảng, là cha mẹ của bộ đội Chính trịviên phải làm cho dân tin, dân yêu bộ đội Phải làm sao cho

bộ đội được dân tin, dân phục, dân yêu”5

Thứ ba, quá trình hình thành, phát triển những quan điểm về xây dựng đội ngũ cán bộ cách mạng nói chung, đội ngũ chính uỷ, chính trị viên của quân đội nói riêng, Hồ Chí Minh luôn có thái độ đúng đắn và phương pháp khoa học trong nghiên cứu các trào lưu tư tưởng từ nhiều ngọn nguồn khác nhau của nhân loại và tiếp thu những nhân tố giá trị ở các tư tưởng đó.

Khi nghiên cứu, đánh giá những mặt tích cực trong tưtưởng Khổng Tử, Hồ Chí Minh viết: “Khổng Tử sống ở thờiChiến quốc Đạo đức của ông, học vấn của ông và những kiếnthức của ông làm cho những người cùng thời và hậu thế phảicảm phục”6 Hồ Chí Minh tìm thấy trong mô hình lý tưởng theo

tư tưởng Khổng – Mạnh chứa đựng những nhân tố hợp lý, tiêubiểu cho cốt cánh phương đông, theo quan điểm Khổng –Mạnh có nhân, có trí, có dũng giúp cho người quân tử đạtđược phong thái ung dung tự tại, không ham tiền tài địa vị.Tiếp thu tinh thần trên, khi bàn về đạo đức người cán bộ cách

5 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H, 2002, tr.392 - 393.

6 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 2, Nxb CTQG, H, 2002, tr.452.

mạng, Hồ Chí Minh nói: người cách mạng phải khiêm tốn,khoan hoà, lượng thứ, can đảm khi sa cơ, bình tĩnh khi thắngthế, không ham giầu sang, không e cực khổ, không sợ oaiquyền Để thực hiện nhân, trí, dũng theo Khổng Tử ngườiquân tử phải nghiêm khắc với bản thân mình tuân theo điều

lễ Hồ Chí Minh khái quát nhân cách người cán bộ cách mạng

ở hai mặt “đức”, “tài” và cũng luôn đòi hỏi người cán bộ phảiluôn tu dưỡng rèn luyện đạo đức ở mọi lúc mọi nơi Khi nghiêncứu, tiếp thu tư tưởng của phật giáo Người yêu cầu ngườichính uỷ, chính trị viên cũng là người có lòng nhân ái cao cả.Tuy nhiên, những tư tưởng trong các tôn giáo chỉ khuyên conngười làm điều thiện nhưng chưa chỉ ra phương hướng đấutranh chống cái ác; hướng con người lên thiên đường nhưnglại lờ đi những lo toan, vất vả của con người trong thực tại;xem con người là trung tâm nhưng lại đề cao thần thánh,tuyệt đối hoá vai trò của cá nhân Theo Hồ Chí Minh Chính uỷ,chính trị viên là người giàu lòng nhân ái, bao dung, nhân từ,

độ lượng, nhưng đó là sự khoan dung có nguyên tắc theohướng tích cực, cùng với mọi người đấu tranh không mệt mỏi

vì tự do, bình đẳng thực sự và hạnh phúc trọn vẹn của nhândân, mà trước hết là của người lao động Không chỉ nghiêncứu, tiếp thu tinh hoa văn hoá phương Đông, Hồ Chí Minh cònnghiên cứu, tiếp thu những tư tưởng về nhân đạo, nhânquyền, dân chủ, tự do, bình đẳng, bác ái trong các trào lưutriết học và văn học nghệ thuật phương Tây, từ đó xây dựngmẫu người chính trị viên của quân đội nhân dân Việt Nam:phải biết quan tâm đến công việc thực tế hàng ngày, thẳng

thắn, trung thực trong đấu tranh tự phê bình và phê bình; có ýthức tổ chức kỷ luật cao, tôn trọng công bằng lẽ phải, thưởngphạt nghiêm minh Chủ tịch Hồ Chí Minh khuyên cán bộ chínhtrị: “Thấy việc phải thì làm, thấy việc phải thì nói Không sợngười ta phê bình mình, mà phê bình người khác cũng luônluôn đúng đắn”, “Khen thưởng người tốt, trừng phạt người xấucũng là trách nhiệm của chính trị viên”7

Từ những cơ sở trên chúng ta thấy: nguồn gốc tư tưởng

Hồ Chí Minh về chính uỷ, chính trị viên bắt nguồn từ lý luậnchủ nghĩa Mác - Lênin, kế thừa có chọn lọc những học thuyết

và tư tưởng khác nhau của phương Đông và phương Tây, từtinh hoa khí phách, tâm hồn, truyền thống dân tộc, từ kinhnghiệm hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trongquân đội và từ vai trò lãnh đạo của Đảng được thể hiện quanguyên tắc lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của Đảng đối vớiquân đội nhân dân Việt Nam, đây chính là nguồn gốc cơ bảnquyết định đến bản chất giai cấp nội dung tư tưởng Hồ ChíMinh Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác - Lênin, truyền thống văn hoádân tộc và tinh hoa nhân loại không tác động riêng rẽ mà tácđộng trong mối liên hệ biện chứng, thông qua sự thâu hoá,tiếp biến rất sáng tạo của Hồ Chí Minh trước đòi hỏi của thựctiễn đấu tranh cách mạng ở Việt Nam, nhằm xây dựng lựclượng vũ trang, quân đội nhân dân vững mạnh về chính trị, đủsức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước

và nhân dân giao cho

7 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H, 2002, tr.392

Thực tiễn trải qua hơn 63 năm xây dựng và trưởng thànhcủa quân đội ta, kể từ ngày đầu thành lập đội Việt Nam tuyêntruyền giải phóng quân, cũng như trong hai cuộc kháng chiếnchống Pháp, chống Mỹ và qua công cuộc xây dựng bảo vệ Tổquốc hiện nay đã chứng minh vị trí vai trò hết sức quan trọng

và to lớn của chính uỷ, chính trị viên, cùng với đội ngũ cán bộchính trị với nhiệm vụ tiến hành công tác đảng, công tácchính trị trong quân đội, đã xây dựng được sự đoàn kết thốngnhất bảo đảm nền tảng chính trị tinh thần vững chắc cho bộđội càng đánh càng thắng, càng đánh càng mạnh, động viênkích lệ tinh thần vượt qua khó khăn gian khổ, chiến đấu hysinh anh dũng góp phần làm nên thắng lợi của hai cuộc khángchiến thần kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược

Sự thắng lợi đó, không thể không nói đến vai trò người chính

uỷ, chính trị viên

Tư tưởng Hồ Chí Minh về chính uỷ, chính trị viên hàmchứa rất nhiều vấn đề sâu sắc, cô đọng Vì vậy, nghiên cứunhững vấn đề đó không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn

có ý nghĩa thực tiễn to lớn, nhất là trong bối cảnh quốc tế vàyêu cầu sự nghiệp xây dựng quân đội theo nghị quyết 51/ NQcủa Bộ chính trị trong giai đoạn cách mạng hiện nay:

a/ Đội ngũ chính uỷ, chính trị viên là một bộ phận cán

bộ chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam, đó là những cán bộ, đảng viên tiêu biểu được tổ chức lựa chọn làm đại biểu của Đảng bên cạnh người chỉ huy trong các đơn vị vũ trang cách mạng.

Ngay từ những năm 1930 - 1940 khi ra đời những đội dukích tự vệ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm đến xây dựngđội ngũ cán bộ chính trị trong những tổ chức mầm mống củalực lượng vũ trang cách mạng Trong “Nghị quyết đội tự vệ”,Đảng đã chủ trương “đem những đảng viên và đoàn viêncương quyết nhất vào tự vệ và các cấp bộ chỉ huy của tự vệ”

để luôn giữ vững “quyền chỉ huy nghiêm ngặt của Đảng trong

tự vệ thường trực” và mỗi trung đội, đại đội bên cạnh ngườichánh đội trưởng, phó đội trưởng có một đại biểu của Đảngchỉ huy Trong cuốn “Chiến thuật du kích”, Hồ Chí Minh viếtnăm 1947 dùng làm tài liệu huấn luyện cho các đội du kíchcách mạng, Người viết: “về mặt chính trị cấp nào cũng có mộtngười chính trị phái viên do đoàn thể cách mạng chọn trong

bộ đội ấy hoặc phái người ngoài đến làm”8 Trong cao tràocách mạng chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa từ các đội du kíchđến đội Việt nam tuyên truyền giải phóng quân Chủ tịch HồChí Minh đã chỉ thị trực tiếp, bên cạnh người đội trưởng baogiờ người chính trị uỷ viên cũng giữ một vị trí không thể thiếu,đảm nhiệm trọng trách giữ vững bản chất cách mạng củatoàn đội trước những thử thách gian khổ hy sinh quyết liệtđấu tranh sống mãi giành đất giành dân với kẻ thù Để gấprút chuẩn bị lực lượng vũ trang khởi nghĩa giành chính quyền,Nghị quyết TW 8 (5/1941) xác định trong các trung đội, đạiđội, liên tiểu tổ du kích đều có đội trưởng, phó đội trưởng vàchính trị chỉ đạo viên hoặc uỷ viên chính trị để lo “phươngdiện của đội”

8 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 3, Nxb CTQG, H, 2002, tr.472.

Từ đó đến nay, ở các đơn vị trong lực lượng vũ trangcách mạng bên cạnh người chỉ huy quân sự bao giờ cũng cóngười cán bộ chính trị – người tiêu biểu cho đường lối chínhtrị, quân sự của Đảng; được tổ chức đảng lựa chọn và giaonhiệm vụ chịu trách nhiệm chủ yếu trước Đảng về bản chấtcách mạng của phân đội vũ trang mà mình được phân côngđảm nhiệm Theo Hồ Chí Minh đội ngũ này là một bộ phận cán

bộ chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam, thực sự tiêu biểucho ngọn cờ chính trị, tư tưởng của Đảng, kiên định chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định với mục tiêu độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Là đại biểu của Đảng bêncạnh người chỉ huy, hơn ai hết, họ là người giữ nghiêm kỷ luậtcủa Đảng, nắm vững và thực hiện tốt các nguyên tắc củaĐảng, thực sự tiêu biểu cho sự đoàn kết thống nhất trong tổchức đảng và trong toàn đơn vị

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra đặc trưng cơ bản củachính trị viên, người cán bộ đảng trong các phân đội vũ trangcách mạng, người đại biểu trung thành của giai cấp côngnhân và toàn thể dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranhgiải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người.Đây là vấn đề cơ bản để phân biệt với những người lãnh đạo,chỉ huy của quân đội phong kiến, tư sản Sự ra đời phát triểnđội ngũ chính trị viên gắn liền với vai trò lãnh đạo của Đảngđối với lực lượng vũ trang nhằm bảo đảm cho các đơn vị thực

sự chiến đấu dưới lá cờ của Đảng, không ngừng giữ vững vàphát huy bản chất của giai cấp công nhân góp phần bảo đảmcho lực lượng vũ trang, Quân đội nhân dân xứng đáng là công

cụ vũ trang sắc bén của Đảng, Nhà nước, là lực lượng chính trịtin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân Sẵn sàng nhận vàhoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ khi Đảng, Nhà nước phâncông, đánh thắng mọi kẻ thù trong mọi tình huống

b/Đội ngũ chính uỷ, chính trị viên là những người chủ trì

về chính trị ở các đơn vị vũ trang cách mạng, đồng thời có chức năng nhiệm vụ quan trọng, giải quyết các mối quan hệ chính trị – xã hội trong nội bộ, với nhân dân và với quân địch

Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định chính uỷ, chính trị viênđược xác định là cán bộ lãnh đạo, là người chủ trì về chính trị,người chịu trách nhiệm chủ yếu chăm lo cơ sở chính trị, tinhthần, chăm lo xây dựng tổ chức đảng, quán triệt sự lãnh đạocủa Đảng trong mọi hoạt động của đơn vị, đồng thời là thànhviên của bộ máy chỉ huy, quản lý, điều hành duy trì kỷ luật,kiểm tra đôn đốc mọi hoạt động của đơn vị

Tuy nhiên, chính uỷ, chính trị viên phải tham gia côngtác chỉ huy, quản lý chủ yếu và trước hết với tư cách là cán bộcủa Đảng chủ trì về hoạt động công tác đảng, công tác chínhtrị ở các đơn vị trong quân đội Trên cương vị của mình chính

uỷ, chính trị viên phải hướng mọi hoạt động của đơn vị điđúng đường lối, quan điểm của Đảng, bảo đảm cho mọi người,mọi tổ chức trong đơn vị không ngừng trưởng thành vữngmạnh, đủ sức hoàn thành mọi nhiệm vụ cả trước mắt và lâudài Về phạm vi lãnh đạo, quản lý của đội ngũ chính uỷ, chínhtrị viên tuy được xác định ở các đơn vị trong quân đội, nhưngvai trò nhiệm vụ của họ không chỉ thu hẹp giải quyết trongmối quan hệ nội bộ mà có chức năng nhiệm vụ quan trọng

giải quyết mối quan hệ với nhân dân và với quân địch Trongthư gửi Hội nghị chính trị viên tháng 3/1948 Chủ tịch Hồ ChíMinh nêu rõ: “vô luận ở cấp bậc nào, chính trị viên cũng có banhiệm vụ chính: Đối với bộ đội, đối với nhân dân, đối với quânđịch”9 Đối với bộ đội: chính trị viên phải săn sóc luôn luônđến sinh hoạt vật chất của họ, ăn, mặc, ở, nghỉ, tập luyện,công tác, sức chiến đấu Về mặt tinh thần, phải săn sóc đếnnâng cao kỷ luật, bài trừ hủ hoá, phát triển văn hoá và đườnglối chính trị trong bộ đội, chính trị viên cần phải biết rõ và báocáo cho cấp trên biết rõ số lượng và chất lượng của bộ độimình Khen thưởng người tốt trừng phạt người xấu cũng làtrách nhiệm của chính trị viên Đối với nhân dân: nhân dân lànền tảng, là cha mẹ của bộ đội, chính trị viên phải làm chodân tin, dân phục, dân yêu bộ đội Muốn như thế phải đốcthúc bộ đội siêng giúp dân, hăng hái đánh giặc Đối với quânđịch, gồm cả binh lính Pháp cùng những người ngoại quốc vàngười Việt Nam trong quân đội Pháp, chính trị viên phải biếtcách tuyên truyền khôn khéo thiết thực để giác ngộ họ, lôikéo họ về phía ta.

Những tư tưởng của Người mang ý nghĩa sâu sắc về thái

độ công tác của chính trị viên đối với con người, đối với bộđội, đối với nhân dân và đối với binh lính địch Giải quyết đúngđắn chính xác mối quan hệ xã hội sẽ tạo nên sức mạnh to lớn

để chiến đấu và chiến thắng Sự khái quát đó không chỉ khẳngđịnh vị trí xã hội của đội ngũ chính uỷ, chính trị viên mà còn là

cơ sở khoa học đúng đắn để hiểu rõ và phân định đúng đắn

9 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H, 2002, tr.392

chức năng nhiệm vụ của họ trong sự nghiệp đấu tranh cáchmạng Hiện nay chúng ta đang triển khai thực hiện Nghị quyết

51 của Bộ Chính trị “về việc tiếp tục thực hiện cơ chế lãnhđạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn vớithực hiện chế độ chính uỷ, chính trị viên trong quân đội nhândân Việt Nam”

c/ Đội ngũ chính uỷ, chính trị viên không chỉ là người lãnh đạo, quản lý chỉ huy mà còn là người anh, người chị, người bạn của đội viên.

Đối với chính uỷ, chính trị viên Chủ tịch Hồ Chí Minh đòihỏi phải có năng lực công tác, có bản lĩnh chính trị vững vàng,đồng thời phải trong sáng về đạo đức, mẫu mực về phươngpháp tác phong công tác Đây là tiêu chuẩn hàng đầu củachính trị viên Bác chỉ rõ: chính trị viên là người có năng lựcđoàn kết cán bộ, đảng viên, chiến sĩ trong đơn vị thành mộtkhối thống nhất, có quan hệ gần gũi thân thiết dân chủ đối vớiquần chúng, dân chủ tập thể sâu sát Bác dạy: “trời sinh racon người ai cũng có ngũ quan để làm việc cho Đảng, chonhân dân, mắt phải siêng năng nhìn sát thực tế, quan sát kỹtình hình; Mũi phải siêng ngửi những vấn đề mới mẻ; tai phảisiêng nghe ý kiến anh em bạn bè, đồng chí cấp dưới, còn phảinghe cả địch nữa để dễ bề đối phó; chân phải đi sát quầnchúng, đi sát bộ đội”10 Người ví cán bộ như “đầu óc”, độiviên như “chân tay” trong một cơ thể thống nhất Hồ Chí Minhdạy rằng: “cán bộ không có đội viên, lãnh tụ không có quầnchúng thì không làm gì được”, cán bộ dù ở cương vị nào “cũng

10 Bài nói chuyên của Bác Hồ tại trường võ bị Trần Quốc Tuấn 5/1946

chỉ là người đặt kế hoạch và điều kiển đánh trận Lúc ra trậnviệc đặt mìn phá lô cốt đều do tay anh em đội viên làm” dovậy “cán bộ có thân đội viên như chân tay thì đội viên mớithân cán bộ như ruột thịt” 11

Như vậy, người chính trị viên không chỉ là người lãnhđạo, quản lý, chỉ huy mà còn là người anh, người chị, ngườibạn của đội viên Nói đến người anh, người chị, người bạn ởđây Hồ Chí Minh muốn nói đến phương pháp tác phong côngtác của chính trị viên Chính vì vậy mà Người đặc biệt quantâm xây dựng mối quan hệ đoàn kết gần gũi giữa cán bộ,chiến sĩ Bằng sự hiểu biết sâu sắc và trên cơ sở thực tiễnphong phú trong tổ chức chỉ đạo xây dựng quân đội Ngườiphát hiện ra rằng ở một đất nước vốn là thuộc địa, nửa phongkiến thói quen lạc hậu và tư tưởng gia trưởng còn ảnh hưởngnặng nề, nhất là trong môi trường quân sự, càng dễ nảy sinhbệnh quan liêu, chuyên quyền độc đoán, quân phiệt ở đội ngũcán bộ, đảng viên có chức có quyền Vì thế, Người thườngxuyên nhắc nhở cán bộ chính trị: đối với bộ đội, chính trị viênphải thân thiết như một người chị, công bình như một ngườianh, hiểu biết như một người bạn Phong cách ứng xử của cán

bộ chính trị với chiến sĩ không chỉ thể hiện tinh thần tráchnhiệm cao mà còn biểu lộ thái độ tình cảm chân tình cởi mởnhư những người thân thiết trong gia đình cách mạng Bácdùng hình ảnh rất dễ hiểu phù hợp với truyền thống, tập quáncủa dân tộc Việt Nam để giải quyết mối quan hệ cán bộ -

chiến sĩ, đó là mối quan hệ tình nghĩa “máu chảy ruột mềm”

11 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, Nxb CTQG, H, 2002, tr.109