Giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện thạch thất, thành phố hà nội

Thực hiện có hiệu lực và hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại hành chính là góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính nhà nước; bảo đảm trật tự, kỷ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

Xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, người thân và bạn bè vì đã luôn đồng hành, động viên, chia sẻ và tạo điều kiện thuận lợi giúp em vượt qua khó khăn để hoàn thành đề tài này

Với những điều kiện khách quan và chủ quan, chắc chắn kết quả nghiên cứu của đề tài vẫn còn những thiếu sót, vì vậy, em rất mong muốn nhận được những ý kiến đóng góp để đề tài được hoàn thiện hơn

HàNội, ngày tháng năm 2020

Sinhviênthựchiện

NguyễnVănNguyên

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU Hình 2.1 Bản đồ hành chính huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội… 26

Bảng 2.1: Hoạt động tiếp nhận và xử lý đơn trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội năm 2018 – 2019 28

Biểu đồ 2.1 Thống kê số đơn tiếp nhận trên địa bàn huyện Thạch Thất……….28 Bảng 2.2: Phân loại đơn khiếu nại trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội năm 2018 – 2019 ………29

Biểu đồ 2.2: Tỷlệ % đơn khiếu nại theo lĩnh vực tại Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội năm 2018 – 2019………… 30

Bảng 2.3: Kết quả tiếp công dân trên địa bàn huyện Thạch Thất từ 2018 – 2019……… ……… 34

Bảng 2.1.2 Kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND huyện Thạch Thất năm 2018 – 2019 ………….37

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 9

1 L Ý DO CHỌN ĐỀ TÀI 9

2 M ỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 11

2.1 Mục đích nghiên cứu 11

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 11

3 Đ ỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 11

3.1 Đối tượng nghiên cứu 11

3.2 Phạm vi nghiên cứu 11

4 P HƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 12

4.1 Phương pháp luận 12

4.2 Phương pháp nghiên cứu 12

5 K ẾT CẤU CỦA KHÓA LUẬN 12

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝLUẬN VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 13

1.1 K HÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 13

1.1.1 Khái niệm của giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện 13

1.1.2 Đặc điểm của giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện 17 1.1.3 Vai trò của giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện đối với hoạt động quản lý hành chính nhà nước 18

1.2 T HẨM QUYỀN VÀ TRÌNH TỰ, THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 20

1.2.1 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính cấp huyện 20

1.2.2 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện 21

1.3 N HỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH 27

1.3.1 Hệ thống quy định pháp luật 27

1.3.2 Tổ chức bộ máy 28

1.3.3 Năng lực, trình độ, đạo đức và trách nhiệm của đội ngũ công chức thực hiện hoạt động giải quyết khiếu nại 28

1.3.4 Công tác phối hợp giữa cơ quan được phân công tham mưu giải quyết khiếu nại với các cơ quan hữu quan 29

1.3.5 Mức độ nhận thức, hiểu biết chấp hành pháp luật của người dân 30 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 31

CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠCH THẤT, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 32

2.1 T HỰC TRẠNG VỀ KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN T HẠCH T HẤT, THÀNH PHỐ H À NỘI 32

2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Thạch Thất 32

2.1.2 Thực tiễn hoạt động khiếu nại hành chính trên huyện Thạch Thất 33

2.1.3 Nguyên nhân phát sinh khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Thạch Thất 37

2.2 T HỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN T HẠCH T HẤT 39

2.2.1 Công tác tiếp công dân, tiếp nhận đơn thư khiếu nại hành chính 39 2.2.2 Công tác tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại 42

2.2.3 Kết quả giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Thạch Thất 43

2.3 Đ ÁNH GIÁ CHUNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN T HẠCH T HẤT 45

2.3.1 Những mặt tích cực đạt được 45

2.3.2 Những hạn chế trong giải quyết khiếu nại hành chính 48

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 50

2.4 G IẢI PHÁP BẢO ĐẢM GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN T HẠCH T HẤT, THÀNH PHỐ H À N ỘI 52

2.4.1.Hoàn thiện hệ thống pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại 52

2.4.2 Tăng cường sự lãnh đạo của Huyện uỷ, Uỷ ban nhân dân huyện, sự giám sát của Hội đồng nhân dân huyện 53

2.4.3 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức thực hiện tham mưu, giải quyết khiếu nại 53

2.4.4 Chú trọng, đẩy mạnh, phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại hành chính 54

2.4.5 Đẩy mạnh công tác phối hợp giải quyết vụ việc giữa cơ quan được phân công tham mưu với các cơ quan hữu quan 55

2.4.6 Ứng dụng công nghệ thông tin 4.0 vào công việc giải quyết khiếu nại hành chính 56

2.4.7 Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật cần thiết hỗ trợ công tác giải quyết khiếu nại 57

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 58

KẾT LUẬN 59

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 61

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việc quy định quyền khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân đã góp phần củng cố thêm một bước địa vị pháp lý của công dân trong xã hội, khẳng định vai trò tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân Đồng thời là một sự bổ trợ quan trọng đối với các quyền tự do dân chủ khác Vì vậy, việc thực hiện quyền khiếu nại và giải quyết khiếu nại đóng vai trò to lớn trong việc mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân

Công tác giải quyết khiếu nại hành chính là một trong những nội dung cơ bản của hoạt động quản lý hành chính nhà nước Quản lý nhà nước về giải quyết khiếu nại hành chính là biện pháp bảo đảm cho hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính diễn ra đúng pháp luật và đạt hiệu quả cao Thực hiện có hiệu lực và hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại hành chính là góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính nhà nước; bảo đảm trật

tự, kỷ cương; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước; đồng thời là phương thức góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước; đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, ổn định tình hình chính trị - xã hội, thúc đẩy kinh tế phát triển

Ở nước ta hiện nay, khiếu nại đang là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu trong công tác quản lý nhà nước Việt Nam là một quốc gia đang phát triển nhanh chóng, song hành với sự phát triển này là việc phát sinh ra những mâu thuẫn trong mối quan hệ quản lý giữa chủ thể quản lý với đối tượng

bị quản lý – cụ thể hơn là Nhà nước với công dân Do đótình hình khiếu nại ở nước ta những năm gần đây diễn biến đa dạng và phức tạp về cả nội dung, tính chất cũng như là mức độ

Trên thực tiễn, đơn thư khiếu nại của công dân đến với cơ quan nhà nước

có thẩm quyền có nội dung hết sức đa dạng, phong phú và phức tạp Giải quyết tốt đơn thư khiếu nại của công dân là khâu hết sức cần thiết và quan trọng

Cũng như một số quận, huyện khác của thành phố Hà Nội, huyện Thạch Thất luôn quan tâm, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; huyện đã giải quyết, xử lý kịp thời những đơn thư khiếu kiện của công dân, không để xảy ra “điểm nóng”, góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện Tuy nhiên, có một thực tế là những năm gần đây số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh liên tục tăng, khiếu nại vượt cấp, đông người vẫn còn nhiều; công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các xã, thị trấn còn nhiều bất cập, chưa đúng theo quy định của Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện vẫn còn tồn đọng, kéo dài; một số vụ việc khiếu nại, tố cáo

đã được thủ trưởng các cấp, các ngành giải quyết và quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng vẫn chưa được thực hiện dứt điểm gây bức xúc trong cộng đồng

xã hội, nhân dân

Việc giải quyết khiếu nại trên địa bàn huyện Thạch Thất có thể được nhiều

cơ quan, người có thẩm quyền tại các cấp hành chính khác nhau tiến hành giải quyết Tuy nhiên gắn với mục đích, nội dung, phạm vi nghiên cứu, cũng như yêu cầu của một đề tài khoá luận tốt nghiệp, tác giả nghiên cứu chuyên sâu về thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính của Chủ tịch UBND huyện tiến hành trên địa bàn huyện

Là một sinh viên chuyên ngành Thanh tra của Học viện Hành chính Quốc gia, nhận thức được tầm quan trọng của những kiến thức chuyên ngành đã học cũng như thực tiễn rút ra sau quá trình thực tập tại Thanh tra huyện Thạch Thất,

em nhận thấy hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Do vậy, em xin chọn đề tài “Giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Thạch Thất – Hà Nội”

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận vàđánh giá thực trạng hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính của Chủ tịch UBND huyện trên địa bànhuyện, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm bảo đảm giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, khóa luận tập trung vào giải quyết các nhiệm vụ sau:

Nghiên cứu cơ sở lý thuyết, làm rõ khái niệm, đặc điểm, nhữngyếu tố tác động của khiếu nại hành chính; thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính của Chủ tịch UBND huyện

Đánh giá thực trạng giải quyết khiếu nại hành chính của Chủ tịch UBND huyện trên địa bàn huyện,từ đó đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là giải quyết khiếu nại hành chínhcủa Chủ tịch UBND huyệntrên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về không gian: huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

Phạm vi về thời gian: hai năm 2018 và 2019

Phạm vi về nội dung: nghiên cứu công tác giải quyết khiếu nại hành chính của UBND huyện trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

Phạm vi thẩm quyền: Thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính của Chủ tịch UBND huyện

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận

Phương pháp luận chủ yếu của đề tài là phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử chủ nghĩa Mác – Lênin, kết hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng Nhà nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận sử dụng một số phương pháp cơ bản:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Chọn lọc, thu thập, tổng hợp, hệ thống

và phân tích các tài liệu, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các văn bản pháp luật của huyện Thạch Thất có liên quan tới hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Ngoài ra, tác giả cũng tham khảo một số khóa luận, luận văn, luận án, bài báo, công trình khoa học làm

cơ sở để bổ sung hệ thống lý luận cho đề tài

- Phương pháp thống kê: Tác giả thu thập, tổng hợp, xử lý các số liệu từ các báo cáo của UBND huyện Thạch Thất

5 Kết cấu của khóa luận

Ngoài các phần như lời cảm ơn, lời mở đầu, danh mục bảng biểu, khóa luận có kết cấu gồm hai chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bàn Huyện

Chương 2: Thực tiễn và giải pháp bảo đảm giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH

CHÍNHTRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của giải quyết khiếu nại hành

chínhtrên địa bàn huyện

1.1.1 Khái niệm của giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện

Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng, khiếu nại là “đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét một việc mà mình không đồng ý, cho là trái phép hay không hợp lý”[8; tr428]

Khiếu nại là quyền hiến định của công dân trong lĩnh vực chính trị Các quyền hiến định của công dân là những khả năng mà Luật cơ bản trao cho công dân được hưởng gì, được làm gì và được yêu cầu, đòi hỏi gì ở nhà nước và xã hội để thỏa mãn nhu cầu, lợi ích chính đáng của mình

Theo Khoản 1, Điều 2 Luật Khiếu nại 2011: “Khiếu nại là việc công dân,

cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”[3]

Trong lĩnh vực quản lý nhà nước, những khiếu nại được pháp luật điều chỉnh là những khiếu nại phát sinh trong các quan hệ pháp luật giữa Nhà nước

và công dân, các tổ chức Loại khiếu nại này thường phát sinh bởi các quyết định hoặc hành vi của cơ quan nhà nước, của cán bộ công chức nhà nước Do

đó, khiếu nại sẽ trở thành sự kiện pháp lý và làm phát sinh quan hệ pháp luật về giải quyết khiếu nại giữa công dân, tổ chức với cơ quan nhà nước.Trong đó, các

bên tham gia thủ tục pháp lý giải quyết khiếu nại có các quyền và nghĩa vụ pháp

lý nhất định Việc giải quyết khiếu nại nhằm mục đích bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị xâm phạm

Tóm lại, khiếu nại là “một hình thức công dân hướng đến các cơ quan nhà nước hay tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang khi thấy quyết định hay hành vi của những cơ quan này xâm phạm tới quyền, lợi ích hợp pháp của mình Mặt khác, khiếu nại là phương tiện mà nhờ đó cơ quan nhà nước, tổ chức hay những người có chức vụ kiểm tra được tính hợp pháp, hợp lý trong các quyết định, hành vi của mình.”

Trong giải quyết khiếu nại ở nước ta hiện nay, khiếu nại có tính pháp lý chủ yếu trên hai lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước và hoạt động tư pháp Trong hệ thống pháp luật ở nước ta, không có quy định cho phép cá nhân, tổ chức khiếu nại đối với các văn bản quy phạm pháp luật Trên thực tế, các khiếu nại được thực hiện đa phần là trong lĩnh vực hành chính nhà nước (khiếu nại hành chính)

Từ khái niệm khiếu nại được quy định trong Luật Khiếu nại năm 2011, có thể hiểu khái niệm về khiếu nại hành chính như sau: “Khiếu nại hành chính là việc mà cá nhân hay tổ chức khiếu nại đối với các quyết định hay hành vi của cơ quan nhà nước, người có chức vụ thực hiện trong lĩnh vực hành chính nhà nước nhằm bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của chính bản thân hoặc tổ chức mình.” [3]

Khiếu nại hành chính là một loại khiếu nại nói chung, vì thế ngoài các đặc điểm chung thì nó còn có các đặc điểm sau đây:

Thứ nhất, khiếu nại hành chính là khiếu nại diễn ra trong lĩnh vực quản lý

hành chính nhà nước Đây là lĩnh vực hoạt động chấp hành – điều hành nhằm thực thi pháp luật Khiếu nại hành chính phát sinh trong lĩnh vực hành pháp

Thứ hai, khiếu nại hành chính chủ yếu do các cơ quan và những người có

chức vụ thuộc hệ thống hành chính nhà nước giải quyết

Thứ ba, đối tượng của khiếu nại hành chính bao gồm: quyết định hành

chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật cán bộ, công chức, người có thẩm quyền trong cơ quan tổ chức

Thứ tư, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính là thủ tục hành chính hoặc

có tính chất hành pháp, được thực hiện đơn giản hơn thủ tục tố tụng do các cơ quan tư pháp thực hiện

Thứ năm, các khiếu nại hành chính được thực hiện bởi phạm vi rộng lớn

các cơ quan trong bộ máy nhà nước, bao gồm: Cơ quan quyền lực nhà nước, cơ quan hành chính, cơ quan tòa án, cơ quan kiểm sát

Thứ sáu, mục đích của khiếu nại hành chính là bảo vệ và khôi phục những

quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại bị xâm phạm bởi quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật

Thứ bảy, các khiếu nại hành chính thường phát sinh trong hai trường hợp sau:

- Khiếu nại trong các hoạt động liên quan đến việc tổ chức thực hiện pháp luật như: đăng ký kinh doanh, đăng ký quyền sử dụng đất, trưng dụng đất… Đây

là các hoạt động thuộc lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước

- Khiếu nại trong các hoạt động liên quan đến các hoạt động bảo vệ pháp luật trong lĩnh vực hành chính như: khiếu nại với các hoạt động xử lý vi phạm hành chính, hoạt động xử lý vi phạm kỷ luật…

Trên đây là những đặc điểm nổi bật của khiếu nại hành chính, và một nội dung quan trọng mà ta cần phải đề cập đến tiếp theo là hoạt động “giải quyết khiếu nại hành chính”

Việc giải quyết các khiếu nại quyết định hành chính hay hành vi hành chính là việc mà các cơ quan hành chính nhà nước hay cụ thể hơn là việc mà thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước tiến hành giải quyết, làm giảm mâu thuẫn phát sinh trong quá trình quản lý hành chính nhà nước trên địa bàn quản lý Dựa

trên nguyên tắc hai cấp: giải quyết khiếu nại lần đầu và giải quyết khiếu nại lần

hai

Công tác giải quyết khiếu nại hành chính diễn ra ở nhiều cấp chính quyền,

từ cấp chính quyền trung ương đến cấp chính quyền địa phương, trong đó có

công tác giải quyết khiếu nại hành chính tại cấp huyện

Luật Khiếu nại 2011 quy định “Giải quyết khiếu nại là việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại” (Khoản 11, Điều 2) [3]

Ta có thể hiểu rằng: Giải quyết khiếu nại là việc cơ quan hành chính nhà nước; người có thẩm quyền thụ lý, kiểm tra, xác minh, đánh giá, kết luận về tính hợp pháp và hợp lý của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật

Giải quyết khiếu nại hành chính là một hoạt động diễn ra ở nhiều cấp với thẩm quyền giải quyết khác nhau nhưng lại có mối quan hệ chặt chẽ, nếu việc giải quyết khiếu nại hành chính ở cấp cơ sở được thực hiện tốt thì sẽ tránh được những tình trạng như khiếu nại vượt cấp, khiếu nại đông người, kéo dài phức tạp Ngược lại nếu không tiến hành giải quyết tốt ngay từ cấp cơ sở thì sẽ gây nhiều sức ép lên cấp trên do vụ việc bị tồn đọng, không được giải quyết dứt điểm, triệt để Điển hình là trường hợp vụ việc ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức,

Hà Nội bắt nguồn từ tranh chấp đất đai kéo dài nhiều năm và trở thành điểm nóng khi người dân xã Đồng Tâm cho rằng, hàng chục ha đất đồng Sênh là đất nông nghiệp của xã chứ không phải đất quốc phòng Qua nhiều năm người dân ở

xã này đã rất nhiều lần gửi đơn thư khiếu nại, kiến nghị phản ánh lên cấp chính quyền địa phương là UBND xã Đồng Tâm, UBND huyện Mỹ Đức nhưng không được giải quyết một cách triệt để gây những bức xúc cho người dân

Trên thực tế, tại một địa bàn nhất định có thể có nhiều cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành giải quyết khiếu nại hành chính Tuy nhiên, gắn với mục đích, nội dung và phạm vi nghiên cứu của khoá luận, tác giả chỉ nghiên cứu về

thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính của Chủ tịch UBND huyện trên địa bàn huyện

Như vậy, từ những khái niệm trên có thể hiểu “Giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện là việc Chủ tịch UBND huyện tiến hành các hoạt động thụ lý, kiểm tra, xác minh, đánh giá, kết luận về tính đúng đắn, hợp pháp của quyết định hành chính hay hành vi hành chính bị khiếu nại, nhằm bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức đúng theo các quy định của pháp luật.”

1.1.2 Đặc điểm của giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bàn huyện

Trên cơ sở khái niệm giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bàn huyện có thể rút ra một số đặc điểm sau:

Thứ nhất, giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện là hoạt động

mang tính quyền lực nhà nước Đây là hoạt động do các cơ quan nhà nước ở cấp huyện, người có chức vụ cụ thể là chủ tịch UBND huyện thực hiện Trên phương diện pháp luật, các chức năng của nhà nước có thể chia thành ba nội dung chính: lập pháp, hành pháp, tư pháp Khiếu nại hành chínhtrên địa bàn huyện phát sinh trong lĩnh vực hành pháp, chủ yếu do cơ quan và những người

có chức vụ thuộc hệ thống hành chính nhà nướctrên địa bànhuyện giải quyết Mặt khác, hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính ở cấp huyện không xuất phát từ ý chí đơn phương của nhà nướcnhư các trường hợp xử phạt vi phạm hành chính hay các trường hợp khác mà chỉ được thực hiện khi có yêu cầu của người khiếu nại Việc giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bànhuyện không chỉ thể hiện quyền hạn mà còn là trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước đối với người khiếu nại trong việc đảm bảo quyền và lợi ích của họ trong quản

lý hành chính nhà nước

Thứ hai, giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện là hoạt động

tuân theo hình thức, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định Bởi đây là hoạt động đặc thù mang tính quyền lực nhà nước, do đó rất dễ xảy ra tình trạng lạm quyền

Vì vậy người có thẩm quyền – chủ tịch UBND huyện thực hiện phải tuân thủ

chặt chẽ những hình thức, thủ tục do pháp luật quy định và phải mang tính công khai, dân chủ Việc làm đó sẽ góp phần tạo sự minh bạch trong hoạt động quản

lý hành chính nhà nước Đồng thời, nó là căn cứ để công dân thực hiện quyền giám sát quá trình thực thi pháp luật của các cơ quan nhà nước Thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính là thủ tục hành chính hoặc có tính chất hành pháp, được thực hiện đơn giản hơn thủ tục tố tụng do các cơ quan tư pháp thực hiện

Thứ ba, giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bàn huyện là hoạt động

mang tính cá biệt, cụ thể Việc giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bàn huyện được thực hiện và có hiệu lực với từng chủ thể, từng tình huống cụ thể và chỉ có giá trị pháp lý đối với chủ thể xác định được nêu trong văn bản áp dụng, đối với các chủ thể khác nó không làm nảy sinh các quyền và nghĩa vụ pháp lý

1.1.3 Vai trò của giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bàn huyện đối với hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Nhà nước được coi là nơi đảm bảo cho công bằng, an toàn xã hội của công dân Ý nghĩa chính trị - xã hội đó trên thực tế ở từng chế độ xã hội khác nhau không phải luôn đạt được Nhưng ở bất kỳ xã hội nào, công dân luôn hướng vào

sự tin tưởng về khả năng giải quyết kịp thời, công minh của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức chính quyền các cấp về vấn đề bức xúc Họ coi đó là nơi bảo vệ, nơi đảm bảo cho công bằng, an toàn và ổn định xã hội Cấp huyện là cấp gần với nhân dân, trực tiếp lắng nghe, giải quyết các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống thường nhật của người dân Chính vì lẽ đó, hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính ở cấp huyệncó một vai trò, ý nghĩa hết sức to lớn không chỉ trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ của cơ quan hành chính nhà nước mà còn đối với việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân địa phương Cụ thể vai trò đó thể hiện qua các mặt sau:

Thứ nhất, việc giải quyết khiếu nại của công dân được tiến hành kịp thời,

đúng đắn ngay từ cấp cơ sở thể hiện bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa, thể hiện quan điểm dân là gốc của Đảng và Nhà nước ta Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân

Bảo đảm công bằng xã hội là mục tiêu của chế độ, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa là một phương tiện thực hiện quyền làm chủ của công dân, vừa là con đường bảo đảm cho sự công bằng xã hội

Thứ hai, khiếu nại hành chính và giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa

bànhuyện cũng là một hoạt động mang tính tích cực trong quản lý nhà nước, quản lý xã hội Quyền khiếu nại được pháp luật quy định là một trong những quyền cơ bản của công dân Trước hết, họ có quyền bảo vệ quyền, lợi ích của mình được pháp luật thừa nhận, thứ hai, họ có điều kiện thực hiện quyền làm chủ và giám sát các hoạt động của các cơ quan nhà nước một cách chủ động, tích cực, góp phần hoàn thiện cơ chế, làm trong sạch bộ máy nhà nước Vì vậy, việc giải quyết tốt khiếu nại của công dân trước hết thể hiện trách nhiệm của nhà nước đối với công dân Hơn thế, Nhà nước điều chỉnh lại các hoạt động để tổ chức bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị ngày càng hoàn thiện hơn

Thông qua giải quyết khiếu nại hành chính của công dân tại địa phương,

cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn huyện đã kịp thời uốn nắn, chấn chỉnh những sơ hở trong quản lý kinh tế, yếu kém trong quản lý nhà nước; nhiều văn bản, chính sách, chế độ đã được sửa đổi, bổ sung, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội trong thời kỳ mới, nhiều vụ việc đã được chuyển sang cơ quan điều tra để xem xét khởi tố, xử lý theo quy định của pháp luật; nhiều cán

bộ địa phương vi phạm pháp luật đã bị xử lý nghiêm

Thứ ba,giải quyết khiếu nại đúng đắn có tác dụng tích cực đối với sự ổn

định, phát triển xã hội tại địa phương Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của

cơ quan nhà nước đã thu được nhiều kết quả quan trọng trong việc khôi phục, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho công dân, cơ quan, tổ chức Tài sản được trả lại cho công dân với giá trị lớn Thu về ngân sách nhà nước một số lượng đáng

kể tiền và bất động sản…

Ngược lại, nếu giải quyết sai lệch sẽ dẫn tới những hậu quả khó lường Trước tiên là sự suy giảm niềm tin của nhân dân vào chính quyền, chế độ Cùng

với đó là sự coi thường kỷ cương phép nước, công bằng xã hội không được đảm bảo Đó cũng là các nhân tố chính dẫn tới sự rối loạn xã hội

Tóm lại, hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính ở cấp huyện mang một

ý nghĩa rất lớn Trên cơ sở đó, Luật Khiếu nại và các văn bản pháp luật có liên quan đã đáp ứng kịp thời những đòi hỏi bức bách về công tác giải quyết khiếu nại cũng như bảo đảm phát huy quyền dân chủ ở nước ta hiện nay

1.2 Thẩm quyền và trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành

chínhtrên địa bàn huyện

1.2.1 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính cấp huyện

Theo Điều 17, Điều 18 Luật Khiếu nại năm 2011 thì Việc giải quyết khiếu nại hành chính ở cấp huyện được phân ra theo 2 nhóm chủ thể có thẩm quyền như sau:

Nhóm thứ nhất, thẩm quyền giải quyết khiếu nại của Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện:

Thủ trưởng cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân huyệncó thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình, của người có trách nhiệm do mình quản lý trực tiếp

Theo quy định của pháp luật hiện hành, khiếu nại đối với quyết định kỷ luật của cơ quan nào thì thủ trưởng cơ quan đó có trách nhiệm giải quyết và đây

là giải quyết khiếu nại lần đầu

Đây là nhóm chủ thể có vai trò rất lớn trong việc giải quyết khiếu nại Đồng thời có chức năng tham mưu giúp đỡ Chủ tịch UBND cấp huyện tiến hành giải quyết khiếu nại lần hai

Nhóm thứ hai, thẩm quyền giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND huyện

Gắn với mục đích, nội dung và phạm vi nghiên cứu của khoá luận, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu về thẩm quyền của nhóm chủ thể này Đây là chủ thể chủ yếu trong hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính, cụ thể như sau:

- Giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình bị khiếu nại

- Giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính mà Chủ tịch UBND cấp xã, Thủ trưởng cơ quan chuyện môn thuộc UBND cấp huyện đã giải quyết nhưng còn khiếu nại

Chủ tịch UBND huyện căn cứ nội dung, tính chất vụ việc khiếu nại để giao cho Chánh Thanh tra huyện hoặc Thủ trưởng cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp tiến hành xác minh, kết luận và kiến nghị tham mưu giải quyết vụ việc

Căn cứ theo quy định pháp luật, kết quả xác minh, kết luận và kiến nghị tham mưu giải quyết khiếu nại để Chủ tịch UBND huyện ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại trong thời gian quy định

Chủ tịch UBND huyện có trách nhiệm thi hành, tổ chức thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại cho người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền, lợi ích liên quan, nếu là quyết định giải quyết lần đầu thì báo cáo UBND cấp tỉnh (thành phố)

Chủ tịch UBND huyện có trách nhiệm thi hành, tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật trong phạm vi trách nhiệm của mình, kiểm tra đôn đốc các cơ quan đơn vị cấp dưới trong việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật

Như vậy,“giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện là việc mà Chủ tịch UBND huyệntiến hành giải quyết khiếu nại hành chính theo đúng trình

tự thủ tục giải quyết các khiếu nại thuộc thẩm quyền quy định diễn ra trên địa bàn huyện.”

1.2.2 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chínhtrên địa bàn huyện

Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính là thứ tự công việc phải làm để giải quyết vụ việc trên cơ sở tuân theo các nguyên tắc cơ bản và vận dụng các phương châm chủ yếu

Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính là việc các cơ quan có thẩm quyền được pháp luật quy định về nguyên tắc giải quyết, về quy trình, thời gian, thủ tục để giải quyết một vụ việc khiếu nại hành chính nhằm đảm bảo tính khách quan, công khai, dân chủ, và công bằng

Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng, thủ tục là “những việc cụ thể phải làm

theo một trật tự quy định, để tiến hành một công việc có tính chất chính

thức”.[tr689]

Thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính là cách thức tiến hành một chuỗi các hoạt động xác minh, kết luận và ra quyết định của người giải quyết khiếu nại, được thực hiện theo trình tự nhất định do các quy phạm pháp luật về khiếu nại quy định nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại và người bị khiếu nại

Khái niệm trên đã cho thấy các yếu tố cốt lõi của thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính là:

Một là, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính do người có thẩm quyền

giải quyết khiếu nại thực hiện, là chủ thể quản lý hành chính nhà nước, được nhà nước trao quyền.Chỉ cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền mới có quyền thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính trong phạm vi thẩm quyền do pháp luật quy định

Hai là, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính mang tính pháp lý, được các

quy phạm pháp luật về khiếu nại hành chính quy định, do vậy các trình tự, thủ tục, thời hạn, thời hiệu giải quyết khiếu nại hành chính phải được thực hiện đúng như pháp luật quy định

Ba là, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính bao gồm một chuỗi các hoạt

động mà các chủ thể phải tiến hành để giải quyết khiếu nại, chuỗi các hoạt động này có thể chia thành các giai đoạn giải quyết khác nhau như:

- Tiếp nhận đơn, xử lý đơn và thụ lý đơn khiếu nại;

- Xác minh, kết luận và lập hồ sơ giải quyết khiếu nại;

- Ra quyết định giải quyết khiếu nại;

- Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại

Từ đó có thể hiểu: “Thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính ở cấp huyệnlàcách thức tiến hành một chuỗi các hoạt động xác minh, kết luận và ra quyết định của người giải quyết khiếu nại – chủ tịch UBND huyện, được thực hiện theo trình tự thủ tục nhất định do các quy phạm pháp luật về khiếu nại quy định nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại và người

bị khiếu nại”

Thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc giải quyết khiếu nại các quyết định hành chính, hành vi hành chính và quyết định kỷ luật cán bộ, công chức trên địa bàn huyện Bằng việc quy định trình tự, thủ tục, thời hạn, thời hiệu, phạm vi thẩm quyền, trách nhiệm của người

có thẩm quyền trong việc giải quyết khiếu nại hành chính một cách đầy đủ, rõ ràng, chính xác là cơ sở để các chủ thể tiến hành thủ tục phải thực hiện việc giải quyết khiếu nại hành chính theo đúng pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích của người dân, đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước

Căn cứ Luật Khiếu nại năm 2011, Thông tư số 07/2013/TT-TTCP ngày 31 tháng 10 năm 2013 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình giải quyết khiếu nại hành chính trong đó có giải quyết khiếu nại hành chính cấp huyện (Thông tư 02/2016/TT-TTCP ngày 20 tháng 10 năm 2016 về việc sửa đổi, bổ sung)thì quy trình giải quyết khiếu nại hành chính cấp huyện bao gồm các bước cơ bản sau:

Bước 1: Thụ lý, giải quyết khiếu nại

Thụ lý đơn giải quyết khiếu nại là việc cơ quan hành chính nhà nước tiếp nhận và xử lý đơn yêu cầu của người khiếu nại để xem xét, giải quyết một vụ việc nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức

Trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật cán bộ, công chức thuộc thẩm quyền giải quyết mà không thuộc một trong các trường hợp được quy định tại Điều 11 của Luật Khiếu nại [3], người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc lần hai phải thụ lý giải quyết Đối với trường hợp nhiều người khiếu nại về cùng một nội dung và cử người đại diện để thực hiện việc khiếu nại thì thụ lý khi trong đơn khiếu nại có đầy đủ chữ ký của những người khiếu nại và

có văn bản cử người đại diện trình bày nội dung khiếu nại Trường hợp không thụ lý giải quyết thì phải nêu rõ lý do trong văn bản thông báo cho người khiếu nại

Sau khi thụ lý khiếu nại, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu phải kiểm tra lại quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại Đối với khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại phải trực tiếp kiểm tra lại hoặc phân công người có trách nhiệm kiểm tra lại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức bị khiếu nại Nội dung kiểm tra lại bao gồm: căn cứ pháp lý ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính, ban hành quyết định kỷ luật cán bộ, công chức; thẩm quyền ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính, ban hành quyết định

kỷ luật cán bộ, công chức; nội dung của quyết định hành chính, việc thực hiện hành vi hành chính, quyết định kỷ luật cán bộ, công chức; trình tự, thủ tục ban hành, thể thức và kỹ thuật trình bày quyết định hành chính, quyết định kỷ luật cán bộ, công chức; các nội dung khác (nếu có)

Sau khi kiểm tra lại, nếu thấy khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính là đúng thì người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu ra quyết định giải quyết khiếu nại ngay Đối với khiếu nại quyết định kỷ luật cán

bộ, công chức, nếu xét thấy nội dung khiếu nại đã rõ thì người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại yêu cầu Hội đồng kỷ luật cán bộ, công chức xem xét để đề nghị người có thẩm quyền giải quyết

Để phục vụ cho hoạt động giải quyết khiếu nại đạt hiệu quả người giải quyết khiếu nại sẽ tự mình xác minh hoặc ra quyết định giao cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp xác minh hoặc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân thuộc quyền quản lý của mình tiến hành xác minh nội dung khiếu nại Khi cần thiết người giải quyết khiếu nại, cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân được giao xác minh có thể thành lập Tổ xác minh và Tổ xác minh này phải có trách nhiệm lập kế hoạch xác minh nội dung khiếu nại, trình người ra quyết định thành lập Tổ xác minh phê duyệt và tổ chức thực hiện

Bước 2: Tiến hành xác minh nội dung khiếu nại

Xác minh nội dung khiếu nại là một biện pháp nghiệp vụ nhằm mục đích thu thập các thông tin, tài liệu có liên quan đến nội dung khiếu nại; làm cơ sở cho việc phân tích, đánh giá và đưa ra kết luận giải quyết khiếu nại

Đối với giải quyết khiếu nại lần đầu thời hạn giải quyết không quá 30 ngày,

kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết có thể kéo dài hơn nhưng không quá 45 ngày, kể từ ngày thụ lý

Ở vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn thì thời hạn giải quyết khiếu nại không quá 45 ngày, kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết

có thể kéo dài hơn nhưng không quá 60 ngày, kể từ ngày thụ lý

Còn đối với giải quyết khiếu nại lần hai không quá 45 ngày, kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết khiếu nại có thể kéo dài hơn nhưng không quá 60 ngày, kể từ ngày thụ lý

Ở vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn thì thời hạn giải quyết khiếu nại không quá 60 ngày, kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết khiếu nại có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 70 ngày, kể từ ngày thụ lý

Thủ tục có thể thực hiện trong hoạt động xác minh nội dung khiếu nại của người giải quyết khiếu nại, cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân được giao bao gồm: công bố quyết định xác minh nội dung khiếu nại tại cơ quan, tổ chức, đơn

vị của người bị khiếu nại hoặc tại trụ sở cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi phát sinh

khiếu nại (khi cần thiết); làm việc trực tiếp với người khiếu nại, người đại diện, người được ủy quyền, luật sư, trợ giúp viên pháp lý của người khiếu nại; làm việc trực tiếp với người bị khiếu nại; yêu cầu cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân

có liên quan cung cấp thông tin, tài liệu, bằng chứng; tiếp nhận, xử lý thông tin, tài liệu, bằng chứng; tiến hành xác minh thực tế để thu thập, kiểm tra, xác định tính chính xác, hợp pháp, đầy đủ của các thông tin, tài liệu, bằng chứng liên quan đến nội dung vụ việc khiếu nại (khi cần thiết); trưng cầu cơ quan, tổ chức

có thẩm quyền giám định (khi cần thiết); tổ chức làm việc với người khiếu nại, người bị khiếu nại và những đối tượng có liên quan; tạm đình chỉ việc thi hành quyết định hành chính bị khiếu nại; báo cáo kết quả xác minh nội dung khiếu nại; đình chỉ việc giải quyết khiếu nại trong trường hợp người khiếu nại rút khiếu nại; tham khảo ý kiến tư vấn trong việc giải quyết khiếu nại; tổ chức đối thoại trong các trường hợp quy định

Như vậy, khi tiến hành xác minh phải đảm bảo tính khách quan, chính xác, kịp thời thông qua các hình thức như: kiểm tra, xác minh trực tiếp tại địa điểm phát sinh khiếu nại; xác minh thông qua các tài liệu, chứng cứ mà người khiếu nại cung cấp và các hình thức khác theo quy định của pháp luật

Bước 3: Ban hành, gửi, công khai quyết định giải quyết khiếu nại và lập, quản lý hồ sơ giải quyết khiếu nại

Đối với khiếu nại lần đầu, người giải quyết khiếu nại lần đầu phải ra quyết định giải quyết khiếu nại; khiếu nại lần hai, người giải quyết khiếu nại lần hai phải ra quyết định giải quyết khiếu nại

Đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu thì trong thời hạn 03 ngày làm việc, khiếu nại lần 2 là 07 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định giải quyết khiếu nại, người giải quyết khiếu nại có trách nhiệm gửi quyết định giải quyết khiếu nại cho người khiếu nại và những người có thẩm quyền, và các đối tượng

có liên quan

Trong thời hạn 15 ngày, kể từ khi có quyết định giải quyết khiếu nại, người

có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai có trách nhiệm công khai quyết định giải quyết khiếu nại theo một trong các hình thức sau: công bố tại cuộc họp cơ quan, tổ chức nơi người bị khiếu nại công tác; niêm yết tại trụ sở làm việc hoặc nơi tiếp công dân của cơ quan, tổ chức đã giải quyết khiếu nại; thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng

Bước 4: Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật

Thi hành giải quyết khiếu nại là giai đoạn cuối cùng của hoạt động giải quyết khiếu nại, là bước đưa quyết định giải quyết khiếu nại của công dân vào thực tiễn

Quyết định giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày, kể từ ngày ban hành; đối với vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn thì thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 45 ngày

Đối với quyết định kỷ luật cán bộ công chức thì quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày, kể từ ngày ban hành

Thi hành giải quyết khiếu nại là giai đoạn có ý nghĩa quan trọng nó đảm bảo giá trị của toàn bộ quá trình giải quyết khiếu nại

1.3 Những yếu tố tác động đến giải quyết khiếu nại hành chính

1.3.1 Hệ thống quy định pháp luật

Bất cứ hoạt động nào của nhà nước đều phải được dựa trên cơ sở quy định của pháp luật Đây là căn cứ để đánh giá hoạt động của cơ quan nhà nước, người

có thẩm quyền có hợp pháp hay không

Đó là những điều kiện chặt chẽ và những phương thức hữu hiệu nhất để đảm bảo thực hiện được quyền khiếu nại của công dân trong đời sống xã hội Tất cả các quy định pháp luật và phương thức pháp lý gọi là những bảo đảm pháp lý cho quyền khiếu nại, nếu thiếu chúng thì tất cả hệ thống bảo đảm các quyền không thể có và sẽ không được thừa nhận một cách đầy đủ và hoàn thiện

Thực tiễn cho thấy pháp luật không bao giờ đủ để điều chỉnh các quan hệ

xã hội do các quan hệ xã hội rất nhiều, đa dạng và phong phú Các quan hệ xã hội luôn luôn vận động, thay đổi và phát triển làm cho các quy định pháp luật có thể bị lạc hậu và không còn phù hợp, nên không đáp ứng được sự phát triển của

xã hội

1.3.2 Tổ chức bộ máy

Cơ cấu tổ chức bộ máy là một yếu tố có vai trò vô cùng lớn ảnh hưởng không nhỏ tới mọi hoạt động của cơ quan, do vậy mà cơ cấu tổ chức bộ máy của các cơ quan hành chính nhà nước luôn cần được đổi mới về tổ chức và hoạt động để áp ứng yêu cầu phát triển của xã hội Khi được tổ chức và có phương thức hoạt động hợp lý sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động Ngược lại, nếu cơ quan, tổ chức được tổ chức và hoạt động không hợp lý

sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả và tiến độ thực hiện công vụ

1.3.3 Năng lực, trình độ, đạo đức và trách nhiệm của đội ngũ công chứcthực hiện hoạt động giải quyết khiếu nại

Yếu tố con người có vai trò quyết định đến sự thành công hay thất bại của hoạt động quản lý nhà nước Trong hoạt động thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính thì năng lực, phẩm chất của cán bộ, công chức đóng vai trò then chốt, quyết định nhiều đến chất lượng, hiệu quả, tính đúng đắn của hoạt động này Mặc dù thẩm quyền giải quyết khiếu nại chủ yếu thuộc về Thủ trưởng

cơ quan hành chính nhà nước – chủ tịch UBND nhưng để giải quyết khiếu nại đúng pháp luật và thi hành có hiệu quả thì Chủ tịch UBNDphải dựa vào đội ngũ công chức làm công tác tham mưu giải quyết khiếu nại

Trình độ và nghiệp vụ của cán bộ, công chức ảnh hướng lớn đến hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại Nếu trình độ, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức này cao thì góp phần quan trọng, có tính quyết định trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại Ngược lại, nếu đội ngũ công chức tham mưu với trình độ, năng lực chưa đáp ứng được yêu cầu thì có thể tham mưu ra kết luận, kiến nghị giải quyết thiếu tính khả thi Bên cạnh đó, năng lực

lãnh đạo, trình độ cán bộ, công chức trong các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền

và những cá nhân có trách nhiệm phối hợp cũng phải đảm bảo có đủ khả năng đảm nhiệm thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính có hiệu lực pháp luật

Bên cạnh trình độ và nghiệp vụ, cán bộ công chức thực hiện hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính cần phải có đạo đức và trách nhiệm công vụ để định hướng lương tâm, hành vi khi thực hiện nhiệm vụ Nếu cán bộ, công chức giải quyết khiếu nại hành chính không có đạo đức, tinh thần trách nhiệm thấp thì rất

dễ thực hiện những hành vi bị pháp luật ngăn cấm như: sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho người dân; bao che cho người có hành vi vi phạm pháp luật… Vì vậy, nâng cao đạo đức và trách nhiệm công vụ của cán bộ, công chức

là một giải pháp cơ bản để nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính

1.3.4 Công tác phối hợp giữa cơ quan được phân công tham mưu giải quyết khiếu nại với các cơ quan hữu quan

Việc phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan là một trong những yếu tố bảo đảm hiệu quả thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính Sự phối hợp phải trên cơ sở quy định về thẩm quyền, chức năng, nhiệm

vụ của từng cá nhân, bộ phận, cơ quan, đơn vị; về mối quan hệ giữa người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại với người tham mưu, quan hệ giữa các bộ phận tham mưu, cơ chế phối hợp, mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới

Để thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính có hiệu lực pháp luật, ngoài trách nhiệm chính thuộc về người giải quyết khiếu nại, người bị khiếu nại, người khiếu nại thì trong nhiều trường hợp cần có sự phối hợp với các

cơ quan, tổ chức, cá nhân khác như sự phối hợp hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính của cơ quan, tổ chức quản lý cán bộ, công chức có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại; hay sự cộng tác của người có quyền, lợi ích liên quan trong việc khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại, của chính bản thân mình khi bị

quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật xâm phạm Trên thực

tế, cơ chế phối hợp trong thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính có hiệu lực pháp luật chưa được rõ ràng; nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân chưa quan tâm đến việc thi hành các quyết định giải quyết khiếu nại hành chính có hiệu lực pháp luật vì với tâm lý các quyết định đó không liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của mình Vấn đề này cũng tác động không nhỏ đến hiệu quả thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính của các chủ thể có trách nhiệm Và hơn thế nữa còn có sự trì trệ trong việc thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại, cụ thể hơn là việc thực hiện của các cơ quan ở cấp xã

Theo đó, sự phân công trách nhiệm cụ thể trong các cơ quan, tổ chức, cá nhân phối hợp thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính phải trên cơ

sở vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi chủ thể đã được pháp luật quy định, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong việc thực hiện hoặc xem xét đề xuất giải quyết những vấn đề cụ thể phát sinh trong quá trình thi hành quyết định Cần phát huy thế mạnh chuyên môn của từng chủ thể và phát huy thế mạnh tổng hợp trong cơ chế phối hợp để thống nhất tham mưu đề xuất cơ quan

có thẩm quyền xem xét, quyết định những vấn đề cụ thể trong thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính

1.3.5 Mức độ nhận thức, hiểu biết chấp hành pháp luật của người dân

Việc người dân có những hiểu biết nhất định về pháp luật góp phần duy trì trật tự, kỷ cương xã hội, xây dựng một cộng đồng văn minh, phát triển văn hóa pháp lý, đồng thời làm cho người dân hiểu rõ và thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình Đây cũng là là bảo đảm về tư tưởng cho quyền khiếu nại của công dân được thực hiện

Khi người dân có kiến thức về pháp luật cũng sẽ giúp hạn chế các khiếu nại sai, tránh gây lãng phí, mất thì giờ cho cơ quan công quyền trong việc giải quyết các khiếu nại đó

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Trong chương 1, tác giả đã khái quát cơ sở lý luận liên quan đến đề tài khóa luận như khái niệm khiếu nại hành chính, giải quyết khiếu nại hành chính cũng như đặc điểm, thẩm quyền và trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện

Giải quyết kịp thời và đúng đắn khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện

là một nhân tố vô cùng quan trọng trong việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân cũng như thể hiện bản chất nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân

và vì Nhân dân Đó cũng là căn cứ để đánh giá xem hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước có thật sự hiệu quả và đúng pháp luật hay không

Những nghiên cứu về lý luận của chương 1 sẽ là căn cứ để đánh giá thực trạng giải quyết khiếu nại hành chính trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố

Hà Nội ở chương 2