Nghiên cứu xu thế mốt thời trang hè thu của giới trẻ hà nội, vận dụng trong hoạt động marketing của công ty dệt may hà nội

Trong số các trang phục đó, quan trọng nhất là quần áo.Quần áo là thuật ngữ để chỉ các sản phẩm dệt được cắt và may thành những kiểu dáng khác nhau khoáclên cơ thể con người.. - Quần áo

LƠÌ MỞ ĐẦU

Trang phục là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống con người Nó quan hệđến nhiều lĩnh vực trong xã hội, như địa lý, lịch sử, kinh tế, lễ giáo, đẳng cấp,phong tục, tập quán v.v…nhất là ở lĩnh vực văn hoá tư tưởng Nó thể hiện cụ thể,

rõ nét về trình độ và thị hiếu thẩm mỹ của mỗi con người, mỗi dân tộc, mỗi thờiđại

Thời trang là trang phục đương thời, tức là mỗi thời đại đều có kiểu trangphục riêng Nó thể hiện văn hoá, thị hiếu thẩm mỹ của con người trong thời đại đó.Nhưng điều đó không có nghĩa là mọi người trong một thời đại đều mặc nhữngtrang phục giống hệt nhau Con người vốn dĩ đã khác nhau về tính cách, thị hiếu,

sở thích…do đó trong thời trang luôn tồn tại những kiểu cách khác nhau và biếnđổi trong thời gian ngắn nhằm đáp ứng nhu cầu mặc đa dạng của con người, đóchính là mốt thời trang Đời sống kinh tế, tinh thần ngày càng phát triển thì nhucầu này càng được nâng cao và phong phú hơn, theo đó mốt thời trang cũng biếnđổi nhanh hơn với chu kì sống ngày càng rút ngắn Chính điều này đã thúc đẩyngành công nghiệp thời trang ngày càng phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ Đếnnay, nó đã giữ một vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế

Mốt thời trang đã trở thành một yếu tố kinh doanh quan trọng trong ngànhcông nghiệp thời trang, đặc biệt là trong lĩnh vực may mặc quần áo Quần áo nếuhợp mốt sẽ dễ dàng được tiêu thụ, nâng cao doanh số bán, không những thế nhãnhiệu của nó cũng sẽ được người tiêu dùng ưa thích và tạo được một vị thế nhấtđịnh trong tâm trí khách hàng Dó đó, mốt thời trang có tác động tích cực đến kếtquả sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp may mặc Nó là một yếu tố cạnhtranh lâu dài trong kinh doanh và là cũng là đặc trưng của sản phẩm may mặc

Đối với sản phẩm may thời trang của công ty Dệt May Hà Nội( Hanosimex) , hiện nay mẫu mốt vẫn chưa đáp ứng tốt thị hiếu của người tiêudùng nội địa, đặc biệt là giới trẻ Do đó, Hanosimex vẫn chưa phải là nhãn hiệuđược các bạn trẻ ưa chuộng trên thị trường thời trang Việt Nam

Chính vì tầm quan trọng của mốt thời trang trong kinh doanh hàng maymặc và từ sự hạn chế về mẫu mốt của sản phẩm Hanosimex, tôi đã chọn đề tài :

“Nghiên cứu xu thế mốt thời trang hè thu của giới trẻ Hà Nội, vận dụng trong hoạtđộng marketing của công ty Dệt May Hà Nội”

Để giải quyết vấn đề này, kết cấu đề tài nghiên cứu bao gồm 3 chương nhưsau:

Chương 1: Mốt thời trang trong sản xuất kinh doanh hàng may mặc

Chương 2: Xu thế mốt thời trang hè thu của giới trẻ Hà Nội

Chương 3: Vận dụng xu thế mốt thời trang trong hoạt động marketing của công ty dệt may Hà Nội

Chương I – Mốt thời trang trong sản xuất kinh doanh hàng

Nhu cầu mặc vừa mang tính chủ quan vừa mang tính khách quan Chủ quan

vì nó phản ánh nhận thức của con người về trạng thái thiếu hụt vật dụng để chechở cơ thể trong sinh hoạt, đòi hỏi cần được đáp ứng.Khách quan vì nó bị chi phốibởi hoàn cảnh xã hội và điều kiện sống của con người

Có thể phân loại nhu cầu theo theo năm cách sau :

Thứ nhất,theo trình độ phát triển :theo Abraham Maslow, nhu cầu của conngười được chia thành năm thứ bậc theo tầm quan trọng khác nhau

Tự hoàn thiện

Nhu cầu được tôn trọng ( tự tôn trọng, được công nhận, có địa vị xã hội )

Nhu cầu xã hội ( cảm giác thân mật, tình yêu , giao lưu)

Nhu cầu an toàn ( muốn được bảo vệ, được yên ổn)

Nhu cầu sinh lý ( đói, khát…)

A.Maslow cho rằng con người sẽ thoả mãn nhu cầu quan trọng nhất trướctiên Khi thoả mãn được nhu cầu quan trọng ban đầu, nhu cầu đó sẽ không còn làđộng lực thúc đẩy nữa và nhu cầu quan trọng kế tiếp lại trở thành động lực củahành động Tuy nhiên, nếu nhìn ở khía cạnh khác, mô hình này cũng cho thấytrình độ phát triển nhận thức của con người từ nhu cầu cấp thấp như nhu cầu sinh

lý, an toàn đến nhu cầu bậc cao như nhu cầu giao tiếp xã hội, nhu cầu được tôntrọng và tự hoàn thiện

Nhu cầu mặc liên quan đến cả năm thứ bậc nhu cầu trên của A.Maslow.Nóicách khác, nhu cầu mặc của con người đòi hỏi được đáp ứng cao hơn theo từngthứ bậc đó Để thoả mãn nhu cầu mặc, con người khoác trên cơ thể vô số vật dụnggọi là trang phục Chức năng của các loại trang phục không chỉ dừng lại ở yêu cầuche chở cơ thể, chống lại tác động bất lợi của môi trường, bảo vệ an toàn trong laođộng, mà con người đòi hỏi nó phải đáp ứng nhu cầu xã hội là biểu lộ tình cảmtrong giao tiếp và cả thể hiện địa vị xã hội của họ qua bộ trang phục đó, họ muốnđược kính nể và tôn trọng Ngoài ra cách ăn mặc cũng thể hiện tính cách riêng củamỗi người, và mỗi người đều muốn tạo cho mình một phong cách riêng, muốn tựkhẳng định mình Vậy nhu cầu mặc đạt đến thứ bậc cao nhất khi các nhu cầu thứbậc khác đã được thoả mãn hoặc thoả mãn đồng thời

Thứ hai, theo tính chất : nhu cầu chung của con người được chia thành nhucầu vật chất và nhu cầu tinh thần Theo đó, mặc vừa là nhu cầu vật chất vừa là nhucầu tinh thần ,vì nó không chỉ đơn giản là cần đến các loại trang phục cụ thể đểthoả mãn nhu cầu mặc mà còn là mong muốn được làm đẹp, biểu lộ tình cảm, tínhcách cá nhân qua cách chọn mặc các loại trang phục, qua đó tạo cho con ngườicảm giác tự tin, thoải mái trong giao tiếp xã hội

Thứ ba, theo chủ thể của động cơ hành động : nhu cầu được phân chia lànhu cầu cá nhân hay nhu cầu của nhóm dân cư, của vùng dân cư theo lãnh thổ hay

Sơ đồ 1- Thứ bậc nhu cầu của A Maslow

( Quản trị marketing- Philip Kotler)

của toàn xã hội Theo cách này, thì nhu cầu mặc vừa là nhu cầu cá nhân vừa là nhucầu chung của toàn xã hội.

Thứ tư, theo cách thức thoả mãn : nhu cầu được phân loại thành nhu cầuthoả mãn một lần hay nhu cầu thoả mãn nhiều lần.Con người không thể chỉ mặcmột bộ quần áo duy nhất từ ngày này qua ngày khác,từ mùa này sang mùa khác,vậy mặc là nhu cầu được thoả mãn nhiều lần

Thứ năm, theo mức độ quan trọng : có nhu cầu tối thiểu cần thiết và nhu cầunâng cao Mặc vừa là nhu cầu tối thiểu, cần thiết cho mọi người, vừa là nhu cầunâng cao vì con người không chỉ cần “mặc ấm” mà còn muốn “mặc đẹp” theothẩm mỹ và sở thích cá nhân

Như vậy, nhu cầu mặc vừa là nhu cầu vật chất, vừa là nhu cầu tinh thần; vừa

là nhu cầu cá nhân và của cả xã hội; là nhu cầu được thoả mãn nhiều lần; vừa lànhu cầu tối thiểu vừa là nhu cầu nâng cao Để đáp ứng các mặt của nhu cầu đó,con người chọn mua cho mình vô số các loại trang phục khác nhau

Với một nước đang phát triển như Việt Nam, đời sống kinh tế hiện nayđược nâng cao hơn trước, theo đó đời sống văn hoá tinh thần cũng ngày càng khởisắc Mức sống được nâng cao, có của ăn của để, được sinh hoạt, lao động trongmôi trường thuận lợi và phát triển, nhận thức cũng thay đổi ở trình độ cao hơn,người dân Việt Nam hiện nay có đủ điều kiện hướng tới các nhu cầu cấp cao : nhucầu xã hội, nhu cầu được tôn trọng, nhu cầu tự hoàn thiện Dễ dàng thấy trangphục người dân Việt Nam ngày nay đa dạng, phong phú, muôn màu muôn vẻ hơntrước rất nhiều Người ta chọn trang phục không đơn thuần là để bảo vệ cơ thể, antoàn trong sinh hoạt, lao động nữa mà để đáp ứng sở thích và mục đích cá nhânhơn Môi trường kinh tế- xã hội phát triển, đời sống văn minh, hiện đại đặt người

ta trong những mối quan hệ đa dạng, phức tạp giữa người với người Nhu cầu giaotiếp xã hội đã trở thành nhu cầu không thể thiếu và giao lưu giữa người với người

đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia Người Việt Nam hiện nay đã tìm đến những bộ

trang phục tạo cho họ cảm giác tự tin, gần gũi trong giao tiếp Không những thế,trang phục được lựa chọn và sử dụng như phương tiện biểu lộ cá tính, tình cảm,thái độ của người đang mặc với đối phương Với những mục đích xã hội khácnhau, người Việt Nam cũng chọn cho mình những trang phục riêng phù hợp Ví dụtrang phục đi chơi phải khác với đi làm hay đi học và khác với các trang phục thểthao, lễ hội, dạ tiệc…Ngoài ra, đối với bộ phận người dân Việt Nam có thu nhậpcao hơn hoặc có địa vị cao trong xã hội, việc lựa chọn trang phục này hay trangphục kia của họ cũng đã bắt nguồn từ nhu cầu cao hơn : được mọi người xungquanh kính nể và tự khẳng định mình Chẳng hạn, mua được một bộ quần áo mốt,khác lạ với mọi người và khá đắt Giá trị của một bộ quần áo như thế được mongmuốn sẽ thể hiện địa vị cá nhân của người mặc.Như vậy, nhu cầu mặc của ngườidân Việt Nam nói chung có đầy đủ tính chất của một nhu cầu bậc cao

2) Đáp ứng nhu cầu mặc.

Về đại thể, trang phục gồm có : quần áo; nón, mũ, khăn…; giầy, dép,guốc…; găng, tất; thắt lưng, túi xách, ví tay…; đồ trang sức, mỹ phẩm

Trong số các trang phục đó, quan trọng nhất là quần áo.Quần áo là thuật ngữ

để chỉ các sản phẩm dệt được cắt và may thành những kiểu dáng khác nhau khoáclên cơ thể con người Sản phẩm may được làm từ tấm dệt hoặc da,cắt thành cácmảnh kết cấu, sau đó lắp ráp cho phù hợp với cấu trúc cơ thể người bằng phươngpháp may( liên kết bằng chỉ ) hoặc phương pháp dán ( liên kết bằng keo).Tất cảcác sản phẩm may đều là sản phẩm của ba ngành dệt, da, và may mặc Trong đó,quần áo mang tính đại diện cho nhóm sản phẩm may và nó cũng mang tính phổcập.Do đó, đề tài này chỉ đề cập đến sản phẩm may là quần áo trong quá trìnhnghiên cứu

Có thể phân biệt quần áo theo bốn tiêu thức sau:

Thứ nhất, theo giới tính và lứa tuổi:

- Quần áo nữ;

- Quần áo trẻ em

Quần áo nam nữ lại được chia thành quần áo cho thanh niên, quần áo chongười đứng tuổi và quần áo cho người già

Quần áo trẻ em cũng chia theo từng đối tượng như: tuổi nhà trẻ, tuổi mẫugiáo, tuổi học sinh phổ thông cơ sở, tuổi học sinh phổ thông trung học

Sở dĩ quần áo được phân loại theo các đối tượng như trên vì mỗi nhómngười có những đặc điểm về tỷ lệ cơ thể và tâm sinh lý khác nhau

Thứ hai, theo mùa khí hậu:

Do mỗi mùa có đặc điểm riêng về khí hậu, thời tiết nên quần áo mặc phảiphù hợp với mỗi mùa khí hậu trong năm.Có thể chia ra:

- Quần áo mùa hè;

- Quần áo mùa đông;

- Quần áo xuân, thu;

Việc chọn quần áo phù hợp với khí hậu, thời tiết không những tạo cảm giác

dễ chịu, thoải mái mà còn chứng tỏ người mặc biết bảo vệ sức khoẻ, có văn hoá,lịch sự

Thứ ba, theo ý nghĩa sử dụng:

- Quần áo mặc lót : những thứ mặc sát cơ thể.Chúng thường được may

từ các loại vải mềm mại, có độ co dãn cao để luôn luôn bó sát cơ thể trong khi vẫnđảm bảo thoáng, vệ sinh

- Quần áo mặc thường : những thứ mặc ngoài quần áo lót trong sinhhoạt hàng ngày, như áo sơ mi, áo phông, quần âu, quần soóc, v.v…

- Quần áo mặc ngoài : những thứ khoác ngoài quần áo mặc thường,như áo vét, áo budông, áo măngtô, v.v…

Thứ tư, theo chức năng xã hội :

- Quần áo mặc thường ngày : bao gồm phần lớn tủ quần áo của mỗingười Chúng được dùng thường xuyên trong sinh hoạt, lao động, và học tập hàngngày Kiểu cách, vật liệu và màu sắc của quần áo mặc thường ngày phụ thuộc vàođiều kiện sống của từng vùng (thành thị, nông thôn…), đặc điểm nghềnghiệp( giáo viên, học sinh, công nhân, viên chức…), lứa tuổi và mức thu nhậpcủa mỗi người

- Quần áo mặc trong các dịp lễ hội, tiệc tùng…So với quần áo mặcthường ngày, loại quần áo này thường được may từ loại vật liệu đẹp hơn, màu sắctươi sáng hơn hoặc trang trọng hơn, kiểu cách cầu kỳ phức tạp hơn Kết hợp vớicác kiểu quần áo lễ hội thường có các trang phục phụ kèm theo như găng tay, túi,

ví, đồ trang sức.Nam giới thường thắt cà vạt hoặc đính nơ đen trên cổ v.v…

- Quần áo lao động sản xuất, thường là quần áo bảo hộ lao động chocông nhân hoặc các quần áo riêng cho từng ngành Ví dụ : áo bờ-lu trắng dành chocác nhân viên y tế; áo bờ-lu trắng hoặc xanh cho nhân viên phòng thí nghiệm; hay

áo dài cho nhân viên ngân hàng hoặc cho tiếp viên ngành hàng không, du lịch ởViệt Nam, v.v…

- Quần áo đồng phục : kiểu mặc thống nhất, bắt buộc cho mọi thànhviên của một tập thể nhất định không trực tiếp lao động sản xuất, như đồng phụccủa quân nhân, đồng phục của học sinh, v.v…

- Quần áo thể dục thể thao: tuỳ thuộc vào đặc điểm của từng môn thểthao mà chọn kiểu quần áo thích hợp.Quần áo mặc chơi thể thao phải thoáng mát,gọn gàng, thoải mái trong vận động.Chẳng hạn, khi chơi quần vợt quần áo thườngrộng rãi, mát mẻ, áo thường không cổ, có tay hoặc không tay; nam thường mặcquần soóc, nữ thường mặc váy xếp ly để dễ cử động.Quần áo bơi, quần áo chơi thểdục dụng cụ và thể dục nhịp điệu nên may bó sát người bằng chất liệu mềmmại,thoáng mát,độ co dãn cao,v.v…

- Quần áo trong biểu diễn nghệ thuật: là các quần áo đặc biệt dành chocác nghệ sĩ sân khấu, ca sĩ, diễn viên xiếc…và các kiểu quần áo đặc biệt dùngtrong các hội hoá trang, vũ hội, v.v…

Vì sản phẩm may thoả mãn trực tiếp nhu cầu mặc của con người nên đòi hỏichúng phải thoả mãn các yêu cầu sau đây khi cắt may, thiết kế cũng như khi lựachọn chất liệu may:

- Bảo vệ cơ thể tránh khỏi gió, mưa, bụi, hoá chất, phóng xạ…

- Vệ sinh: quần áo phải được may bằng chất liệu có tính thẩm thấu cao,giải nhiệt vào mùa hè và giữ ấm vào mùa đông.Quần áo phải hình thành quanh cơthể một môi trường thông thoáng(trừ các loại quần áo đặc biệt: áo mưa, phòngcháy, chống độc…)

- Thuận tiện : yêu cầu này đòi hỏi quần áo phải thuận tiện trong sửdụng, tạo ra cảm giác thoải mái, vận động dễ dàng…giúp con người dễ chịu trongsinh hoạt và lao động

- Nhân trắc: Quần áo bao gồm nhiều chi tiết, nhiều mảnh vải may ráplại với nhau Số lượng chi tiết và hình dáng của mảnh vải phải phù hợp với cấutrúc của cơ thể, giúp tôn lên các đường nét cơ thể vốn là “cái đẹp hoàn chỉnh” củatạo hoá

- Độ bền lâu trong sử dụng: phải bền, ổn định về hình dáng trong suốtthời gian sử dụng, không nhầu, chịu kéo, chịu mài mòn, có khả năng tự đàn hồi

- Hình thức mỹ quan : kiểu dáng quần áo khi thiết kế phải đáp ứng sởthích của từng nhóm, từng vùng, từng dân tộc, phù hợp với thị hiếu, thẩm mỹ củatừng thời kỳ, giai đoạn lịch sử

- Kinh tế: giá cả phải hợp lý, phù hợp với túi tiền của người tiêu dùng

1 0

Qua cách phân loại và phân tích yêu cầu đối với quần áo như trên cho thấyquần áo có hai chức năng chủ yếu là mang giá trị sử dụng và giá trị thẩm mỹ.Giátrị sử dụng thể hiện qua chức năng bảo vệ cơ thể vốn là chức năng nguyên thuỷcủa quần áo, còn giá trị thẩm mỹ của nó thể hiện qua chức năng làm đẹp cho conngười tiềm tàng trong các bộ trang phục khoác trên cơ thể

Với hai chức năng đó, quần áo cũng tồn tại hai hình thức hao mòn trong quátrình sử dụng là hao mòn vật lý và hao mòn kinh tế

- Hao mòn vật lý: là sự giảm giá trị sử dụng của quần áo do sờn, bợt,rách, cháy…

- Hao mòn kinh tế: là sự giảm giá vô hình, được nhận biết khi có sựxuất hiện của các kiểu quần áo mới trên thị trường.So với kiểu mới, kiểu cũ bịgiảm giá trị cho dù giá trị sử dụng vẫn còn, nghĩa là vẫn còn sử dụng tốt, hoặcthậm chí giá trị sử dụng của kiểu cũ vẫn còn nguyên( chưa kịp mặc đã hết mốt)

Ta có thể thể hiện điều này qua sơ đồ sau:

Như vậy ta thấy: đối với quần áo mốt, tốc độ hao mòn kinh tế diễn ra nhanhhơn tốc độ hao mòn vật lý của nó Thực tế là quần áo vẫn còn giá trị sử dụngnhưng người ta không mặc vì hết mốt, như thế vô tình quần áo lỗi mốt trở nên lãngphí

Giá

trị

Thời gian

a b

Sơ đồ 2 – Mô hình biểu diễn tốc độ hao mòn vật lý và hao mòn kinh tế

của quần áo theo thời gian.

- Đường (a) : biểu diễn tốc độ hao mòn vật lý

- Đường (b) : biểu diễn tốc độ hao mòn kinh tế

Để tránh lãng phí kinh tế, người tiêu dùng sẽ quan tâm kiểu cách mới nhấtkhi mua sản phẩm may, hiện đại hoá quần áo hiện có theo mốt mới nhất và khi cầnmua sẽ có xu hướng chọn kiểu mới nhất, mốt nhất.

Đối với nhà sản xuất, ảnh hưởng của hao mòn kinh tế thời trang là đáng kể,liên quan đến cả quá trình sản xuất Đa số những người sản xuất phải bán hạ giásản phẩm hết mốt.Trong trường hợp may mắn, sản phẩm tồn kho có thể bán đượcnhưng quay vòng vốn chậm và ứ đọng vốn lớn

Vậy có thể tránh khỏi hao mòn kinh tế thời trang hay không Thực tế là cóthể, có thời kỳ công nghiệp dệt tìm kiếm vật liệu mới, sản xuất những sản phẩm cóthời gian sử dụng ngắn hơn, để hao mòn kinh tế và hao mòn vật lý có thể xích lạigần nhau.Cách khác là nhà sản xuất phải thích nghi với hiện tượng mốt, điều khiểnmốt, làm chủ công việc kinh doanh

II/ Hiện tượng mốt thời trang.

1) Khái niệm về mốt thời trang.

Mốt và thời trang là hai khái niệm rất gần nhau nhưng không đồng nhất vớinhau

Thời trang là trang phục đương thời, là tập hợp những thói quen và thị hiếuphổ biến trong cách mặc, thịnh hành trong một môi trường xã hội nhất định, vàokhoảng thời gian nhất định.Có nhà nghiên cứu đã nói: “ Một cái nhìn thoáng qua

áp quần cũng có thể giúp ta khám phá ra được cái mà các nhà sử học gọi là niênđại tương đối” Bản chất sâu xa của hiện tượng là ở chỗ trang phục luôn gắn liềnvới một thời đại nào đó Trang phục là tấm gương phản ánh đời sống xã hội

Mốt, từ mốt bắt nguồn từ tiếng Latinh “ modus” có nghĩa là cách thức,phương pháp, qui tắc, mức độ…Đó là phương pháp tồn tại cái mới trong mọi lĩnhvực hoạt động của con người, trước hết là trong trang phục.Theo nghĩa rộng, Mốt

1 2

là thị hiếu thẩm mỹ mới đang được số đông ưa chuộng Theo nghĩa hẹp, Mốt là sựthay đổi thường xuyên các hình thức, các kiểu quần áo cụ thể

Như vậy, thời trang là cách mặc thịnh hành, gắn liền với một thời kì lịch sửdài; còn mốt thống trị nhất thời, thịnh hành trong khoảng thời gian ngắn.Sự giaothoa của hai khái niệm này khi chúng cùng chỉ cái mới trong lĩnh vực thời tranglàm nên khái niệm “mốt thời trang”

Tóm lại, Mốt thời trang chính là sự đột biến các kiểu dáng quần áo trongkhoảng thời gian nhất định, nó phản ánh thói quen, thị hiếu thẩm mỹ trong cáchmặc đã được xã hội chấp nhận

2)Tính chất của mốt thời trang.

Mốt thời trang có hai tính chất đặc trưng là tính văn hoá- xã hội và tínhnghệ thuật

- Tính văn hoá-xã hội:

Tính xã hội của mốt- thời trang thể hiện ở chỗ mọi người đều có xu hướngtiến tới một hình thức quần áo chung, song cái chung ở đây là một khái niệmtương đối Chẳng hạn, trong trang phục thế giới, trang phục châu Âu khác vớitrang phục châu Á.Trong trang phục châu Á có trang phục đặc thù ViệtNam.Trong trang phục Việt Nam tồn tại trang phục các dân tộc ít người bên cạnhtrang phục của người Việt (dân tộc Kinh) Xưa, quần áo của vua quan khác vớiquần áo của thứ dân.Quần áo của cung tần mỹ nữ khác với quần áo của con gáinhà nghèo.Sự khác nhau đó trong trang phục phản ánh đẳng cấp của các nhómngười, cho biết vị trí xã hội, giá trị của cải mà một người chiếm hữu

Như vậy, quần áo là một chuẩn mực, một thước đo tính lệ thuộc của mỗicon người vào những giá trị vật chất và tinh thần nào đó trong xã hội

Theo thời gian, ranh giới giữa các giai cấp, các đẳng cấp xã hội bị xoá nhoà

đi cùng với quá trình dân chủ hoá Nhưng đặc trưng xã hội của quần áo thì vẫn còn

và ngày càng thể hiện sinh động

Ngày nay, đường phố Hà Nội mọc đầy các shop, cửa hàng bán đủ các loạiquần áo đa dạng về kiểu cách, màu sắc…xem ra thật muôn màu muôn vẻ Thoángnhìn qua cách ăn mặc của người đi đường có thể thấy mỗi người đều mặc theocách riêng của mình, không ai giống ai Tuy nhiên vẫn có cái chung trong trangphục của họ, chẳng hạn như với nam nữ thanh niên, hầu hết quần áo ra phố của họđều là quần jeans, áo phông… Có một phong cách chung như vậy bởi vì mọingười đều hướng tới một thị hiếu thẩm mỹ chung, một “tâm hồn” chung của xãhội.Kiểu này hay kiểu kia chỉ là những biểu hiện cụ thể khác nhau của tâm hồnchung đó

Như vậy, chính tính chất xã hội của mốt thời trang đã thúc đẩy cho sự pháttriển của ngành công nghiệp thời trang.Các nhà sản xuất có thể sản xuất hàng loạtnhững kiểu quần áo giống nhau với số lượng lớn để đáp ứng nhu cầu chung đó

Cái chung trong trang phục luôn phản ánh đặc tính của dân tộc Chẳng hạn,trang phục Pháp có đặc điểm là rất chú ý dến các chi tiết trang trí Trang phục Anhđơn giản cả về đường nét, hình dáng, thể hiện quan điểm thẩm mỹ của người Anh

là tính thực tế, tiện lợi trong sử dụng.Trang phục Việt Nam thì đơn giản, lịch sựthể hiện một lối sống giản dị, gần gũi của con người Việt

Mỗi dân tộc có một nền văn hoá riêng, phản ánh nội dung bên trong của cảmột cộng đồng xã hội nào đó Văn hoá dân tộc được lưu lại trong các di sản vănhoá, có thể là công trình kiến trúc, nhà cửa, quần áo, sách vở, quan điểm, lối sống,thị hiếu, v.v…Các di sản văn hoá đó được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác,thể hiện các khía cạnh khác nhau của đặc tính dân tộc, đồng thời có chức năng như

“sợi dây bí hiểm” liên kết tất cả các giá trị văn hoá mà dân tộc đó đã sáng tạo raqua các thế kỷ, “cầu nối” giữa quá khứ, hiện tại và tương lai

1 4

Như thế, mặc dù có tính thực dụng, phổ cập lại dễ thay đổi theo thời gian,quần áo vẫn mang trong mình giá trị văn hoá của mỗi thời đại, mỗi dân tộc Khinghiên cứu đặc tính văn hoá các dân tộc, người ta thường chú ý đến các kiểu quần

áo dân tộc truyền thống Qua các quần áo dân tộc truyền thống ta thấy nguyên tắctạo dáng, cách trang trí, cách dùng màu tuân theo một nguyên tắc thẩm mỹ riêngcủa dân tộc, có sự kế thừa , được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.Song, đặctính văn hoá dân tộc bắt nguồn từ đâu?

Con người và thiên nhiên là một khối thống nhất Mỗi tộc người sống trongmột môi trường tự nhiên nhất định Điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng lớn đến trình

độ phát triển xã hội: sự phát triển về khoa học, kỹ thuật, kinh tế Nó cũng ảnhhưởng đến xu hướng chính trị…Tất cả được hoà quyện vào nhau làm nên bản sắcriêng cho mỗi dân tộc Đến lượt mình, bản sắc dân tộc lại để dấu ấn lên cách trangphục của dân tộc đó

Chính vì thế, dù con người có xu hướng tiến tới một hình thức quần áochung thì mỗi cộng đồng, mỗi dân tộc đều để dấu ấn bản sắc văn hoá riêng lêntrang phục của mình Do đó, trong thiết kế quần áo, các nhà tạo mẫu cũng phải chú

ý đến bản sắc văn hoá của mỗi dân tộc Nó phải được thể hiện qua đường nét, màusắc, hoạ tiết trang trí…trong mẫu thiết kế, tất cả phải tuân theo một nguyên tắcthẩm mỹ riêng của dân tộc Không phải vô cớ mà các nhà thiết kế trẻ của ViệtNam gần đây đang quay trở về với tính bản sắc truyền thống trong sáng tác cácmẫu quần áo thời trang Việt Nam sau nhiều năm mở cửa, hội nhập với thế giới;hàng hoá thời trang của các nước bắt đầu du nhập vào nước ta Thời trang nội địatheo đó cũng phát triển muôn màu muôn vẻ, người dân được tiếp cận với những xuhướng thời trang mới lạ Nhưng bên cạnh đó cũng bắt đầu xuất hiện hiện tượng “loạn mốt, sùng hàng ngoại, lai căng mất gốc”, mọi người ăn mặc tự do, dần xa rờicác trang phục truyền thống, xa rời những thuần phong mỹ tục của người ViệtNam Định hướng thị hiếu thẩm mỹ cho công chúng trong giai đoạn này là rất

quan trọng Nhận thức được điều đó, các tổ chức trong ngành thời trang nhữngnăm gần đây đã nổ lực vực dậy bản sắc văn hoá truyền thống trong thiết kế trangphục Việt Những cuộc thi thiết kế thời trang liên tục được tổ chức cũng thể hiện

xu hướng này Các mẫu quần áo dự thi được thiết kế đa dạng có kết hợp giữa tínhhiện đại và truyền thống, tạo nên các trang phục mang đậm bản sắc văn hóa, thẩm

mỹ của đất nước, con người Việt

Nói về cái chung của mốt- thời trang không có nghĩa là để mất đi cái riêngtrong cách trang phục của từng người Mâu thuẫn giữa cái chung và cái riêng, giữa

cá nhân và xã hội luôn là động lực cho sự phát triển của mốt- thời trang.Quá trình

đó diễn ra như sau:

Một kiểu quần, áo mới ra đời Ban đầu nó xuất hiện rất ít và tồn tại như mộthiện tượng cá biệt Song dù cá biệt, nó vẫn luôn xảy ra vì trong đám đông bao giờcũng có những người mốt hơn trong số những người mốt nhất Họ luôn săn lùngkiểu mới.Quần áo của họ được số đông quan sát và đánh giá.Phản ứng tâm lý của

số đông sau khi phê phán là phỏng theo, bắt chước hoặc phủ định hoàn toàn Nếukiểu mặc đó phù hợp với thị hiếu của số đông, nó sẽ lây lan rất nhanh để trở thànhmốt Nếu không phù hợp nó sẽ “ chết yểu” hoặc phải tự đổi mới cho phù hợp vớithị hiếu của số đông Một kiểu quần áo nếu vừa phù hợp vối thị hiếu của số đônglại vừa đạt tiêu chuẩn của cái đẹp, sự hài hoà thì sẽ trở thành kinh điển, trở thànhkiểu mặc truyền thống sống mãi với thời gian

Song, kể cả những người đi sau, những người phỏng theo cách mặc củangười đi trước cũng chẳng bao giờ làm mất đi cái riêng vốn có của mình: Trên cáinền chung của trang phục đương thời, họ luôn tự khẳng định mình bằng nhữngkiểu cách trang phục riêng, thường thể hiện ra bên ngoài bởi màu sắc, hoạ tiếttrang trí, trang phục phụ kèm theo Mặc để cho mình và cho mọi người! Chọn cáchmặc chính là giải quyết mẫu thuẫn giữa cá nhân và xã hội Trong một khuôn khổcủa một cộng đồng xã hội, một lối sống chung bao gồm tư tưởng, đạo đức, thói

1 6

quen, tập quán, v.v…người nào cũng muốn khẳng định cái riêng Mỗi con người,trong quá trình giao tiếp, bằng ngôn ngữ, cử chỉ, cách mặc sẽ hoà mình vào xã hội

mà vẫn giữ nguyên bản ngã

Nắm bắt cái tôi của mỗi người, thị trường thời trang luôn sôi động các kiểuquần áo khác nhau, đáp ứng nhu cầu, sở thích đa dạng của người tiêu dùng Ngànhthời trang phải luôn nổ lực tự đổi mới, phát triển kỹ thuật thiết kế trang phục đểluôn sáng tạo ra những kiểu quần áo phong phú, mới lạ

Như thế, ở mức độ nào đó, cách mặc thể hiện mối quan hệ giữa con ngườivới con người trong cộng đồng xã hội: con người không thể thoát ly thị hiếu củathời đại mình Vì lẽ đó, có thể nói mốt- thời trang là phương tiện văn hoá liên kếtmọi người trong xã hội lại với nhau

- Tính nghệ thuật:

Nhiệm vụ chung của mọi ngành nghệ thuật là sáng tạo ra cái đẹp Cái đẹp làmột phạm trù thẩm mỹ thuộc tính nhân sinh.Trước cái đẹp, con người thấy thêmtin yêu cuộc sống vì cái đẹp gợi lên những tình cảm tươi sáng, làm tăng thêm sứcmạnh, khát vọng sống, gợi niềm cảm phục, tạo nên tâm trạng phấn khởi trong laođộng sản xuất…Cho nên từ cổ chí kim các triết gia của mọi thời đại đều quan tâm

lý giải cái đẹp.Nhà tư tưởng cổ Hy Lạp, Pitago đã nói “ Cái gì hoàn thiện thì cái

đó hài hoà, cài gì hài hoà thì cái đó đẹp” Hiraclit, một triết gia cổ Hy Lạp khác lạicho rằng cái đẹp có tính chất tương đối : Cùng một vật thể đặt trong mối quan hệnày là đẹp nhưng trong mối quan hệ khác, với vật thể khác lại có thể là xấu, ôngnói : “ Con khỉ đẹp nhất so với con người là xấu nhất”

Mốt- thời trang là một nghệ thuật bởi nó gắn với cái đẹp và quan niệm thẩm

mỹ của con người Nó thể hiện cái đẹp không chỉ trong ý nghĩa trừu tượng mà ởnhững đường nét, hình khối, màu sắc cụ thể Phần trên đã nói về cái riêng, rằngtrang phục châu Âu khác trang phục châu Á Trong trang phục châu Á, người Ấn

Độ mặc khác người Trung Quốc, người Việt Nam mặc khác người Triều Tiên…

Nhưng cái chung của trang phục các dân tộc châu Á là đều nâng đường ngang eolên cao hơn so với đường hạ eo thực tế của cơ thể Phải chăng vì phụ nữ châu Áchân ngắn, mình dài, vì thế mà thiết kế trang phục truyền thống của các dân tộcchâu Á đều có đặc điểm chung là nâng đường hạ eo lên cao hơn, kéo dài nửangười dưới so với tỉ lệ thực dể tạo dáng thanh tao cho người mặc Cái chung chotrang phục nữ Âu và nữ Á (dù là kiểu cách rất khác nhau) là đều hướng tới mộtmục đích chung là cái đẹp.

Lao động của các nhà tạo mốt- thời trang không phải lúc nào cũng đạt kếtquả Những kiểu quần áo sáng tạo ra có thể đẹp và có thể không đẹp Kiểu này dùkhông đẹp nhưng phù hợp với thị hiếu của số đông, vẫn trở thành mốt Kiểu kia dùđẹp vẫn phải chờ thời gian vì nhận thức về cái đẹp cũng cần qua một quá trình.Như vậy, khái niệm mốt và khái niệm đẹp có khi không trùng nhau

Dù cho mốt có thể không đẹp, mốt vẫn là phương tiện để cho mọi người tìmđến với cái đẹp trong trang phục Suy cho cùng, con người ta dù có trình độ hiểubiết và cách sống khác nhau đến đâu thì vẫn giống nhau ở cùng một mong muốn làvươn đến cái đẹp, cái phổ dụng Chính vì thế, mốt- thời trang mãi mãi thu hút sựchú ý của con người Trên con đường vươn tới cái đẹp, đưa cái đẹp vào thực tếcuộc sống, những mốt thực sự có giá trị thẩm mỹ sẽ được hoàn thiện và tồn tại lâudài Những mốt chưa đẹp sẽ mất dần đi

Do đó, trong thiết kế thời trang, cần thiết nắm vững thị hiếu thẩm mỹ củakhách hàng nói chung và quan niệm về cái đẹp trong trang phục nói riêng để đảmbảo mẫu thiết kế không xa rời nhu cầu thực tế Bên cạnh đó, quần áo thời trangcũng phải được thiết kế phù hợp với vóc dáng điển hình của dân tộc

Ngày nay, người ta đánh giá cao cái đẹp trong trang phục Tuy nhiên, cáiđẹp luôn tự hoàn thiện mình vì con người luôn vươn tới trình độ cao hơn Bởi lẽ

đó, nghệ thuật trang phục sẽ tồn tại mãi và hiện tượng mốt- thời trang sẽ luôn ảnhhưởng đến thị trường hàng may mặc

1 8

3) Đặc điểm riêng của hiện tượng Mốt.

- Tính thời sự, mới, lạ:

Cái “mới” và cái “lạ” là đặc tính cơ bản nhất của hiện tượng mốt Một kiểuquần, kiểu áo nào đó muốn trở thành mốt thì nó phải có tính “thời sự”, nghĩa là nóphải mới hơn các kiểu đang được sử dụng, phải lạ hơn đủ để thu hút sự chú ý củamọi người Nói cách khác, nó phải khác thường Có chuyên gia nghiên cứu mốt đãnhận xét : “ Con người bị mốt thu hút không phải bởi vẻ đẹp, tính tiện lợi củaquần áo mà đôi khi chỉ bởi ý muốn làm cho mình khác những người xung quanh”

Có thể do đó mà từng có quan niệm: “ Mốt là hiện tượng một số người này làmngạc nhiên những người khác”

Có những mốt tồn tại lâu, dần dần trở thành cổ điển Có những Mốt tồn tạikhông lâu nhưng lại rất dữ dội Các mốt thuộc loại sau xuất hiện rất nhanh, thu hút

sự chú ý của nhiều người, rồi đột ngột biến mất, nhưng trên thực tế đã kịp nhậpvào thời trang cổ điển, trở thành một bộ phận của tổ hợp trang phục đó Và khi nàokiểu cổ điển đã “no”, mốt mới lại xuất hiện dưới dạng đã biến cách, chứng tỏ sựphong phú của kỹ thuật trang phục

Như vậy, với bất cứ nhà may hay doanh nghiệp may thời trang nào muốnsản phẩm mới của mình trở thành hiện tượng mốt trên thị trường thì kiểu sảnphẩm đó tất yếu phải đảm bảo mới lạ, độc đáo hơn các kiểu hiện có Xét vềphương diện này thì trời trang may đo có nhiều ưu thế hơn do tính chất thủ công

và khả năng sáng tạo trong thiết kế không bị phụ thuộc vào thiết bị kĩ thuật cắtmay, do đó sẽ dễ tạo nên sự độc đáo, khác lạ trong trang phục Ngành côngnghiệp thời trang phải không ngừng đầu tư, phát triển các trang thiết bị kỹ thuật để

có thể cắt may các chi tiết phức tạp của mẫu thiết kế

Ngày nay, mặc theo mốt là một nhu cầu rất lớn có tính tất yếu khách quan.Nhờ có sự biến đổi của mốt mà người ta có thể cảm nhận được “ dòng chảy thời

gian”, và đây cũng chính là khía cạnh đặc biệt nữa của mốt thu hút sự chú ý củangười tiêu dùng.

- Tính tâm lý- xã hội:

Mốt nảy nở và lan truyền khi được hàng loạt người sử dụng Đó là khíacạnh tâm lý xã hội của mốt.Không có kiểu quần áo nào trở thành mốt khi chỉ làkiểu cách của một người Ngược lại, dù kiểu mặc chỉ do một người tạo ra, nhưngkhi được nhiều người khác sử dụng sẽ trở thành mốt Nói cách khác, mốt chỉ thực

sự trở thành mốt khi nó được số đông chấp nhận Về thực tế, mốt được xã hội hoátheo cơ chế tác động dựa trên cơ sở tâm lý là người ta không ai muốn kém hơnngười khác Con người vốn có khuynh hướng tự nhiên là luôn luôn so sánh mìnhvới người khác Trong quá trình so sánh đó, có những người thích mặc mốt chỉ vì

nó trội hơn, thích mình trở thành mốt hơn trong số những người mốt nhất Đa sốnhững người khác mặc theo mốt chỉ vì không muốn trở nên lạc lõng Họ muốnthuộc về số đông, trở thành thành viên trong cộng đồng xã hội Những người theomốt sau cùng là những người thuộc trường phái “bảo thủ” Họ có một quan niệmriêng về giá trị thẩm mỹ và khăng khăng giữ định kiến về mốt Nhưng đến một lúcnào đó, họ sẽ tự thấy mình trở nên lập dị do cách mặc lỗi thời của mình Như thế,sớm hay muộn, người ta cũng mặc theo mốt

Chính tâm lý con người “không ai muốn thua kém người khác và khuynhhướng tự nhiên là so sánh với người khác, ai cũng muốn nổi bật” là một yếu tố rất

có ý nghĩa trong thiết kế cũng như trong hoạt động marketing chinh phục kháchhàng Các doanh nghiệp may mặc có thể khai thác tính chất này để tác động vàotâm lý tiêu dùng của người mua, nhanh chóng chuyển từ hiện tượng mốt cá biệtsang mốt phổ cập để tối đa hoá thị phần

Tựu chung, quá trình xã hội hoá của mốt xảy ra như sau: Đầu tiên mốtthường do các nhà tạo mẫu sáng tác ra, và thể hiện cụ thể qua đường cắt may trênchất liệu đã chọn, thế là một kiểu quần áo mới ra đời Thường cái mới lúc ban đầu

2 0

chỉ được một số ít chấp nhận dưới dạng nguyên sơ nhất Sau đó nó được hoànthiện dần Một quá trình lựa chọn trên cơ sở sàng lọc vô số những thay đổi nhỏcuối cùng tạo ra một mốt được nhiều người chấp nhận, có tính xã hội cao Nhưng

đó cũng chính là lúc mốt đó bắt đầu tự “ giải thể” để một mốt mới hơn xuấthiện.Khi mốt được xã hội chấp nhận thì nó được nhìn nhận như một biểu hiện củavăn minh lịch sự, tức là nó trở thành chuẩn mực Vì thế, dù người ta thờ ơ với mốtđến đâu, trải qua thời gian, cuối cùng vẫn bị mốt chinh phục Như thế, bằng conđường tâm lý xã hội, mốt đã tác động tới mọi người

- Tính chu kỳ:

Các nhà khoa học nhận thấy rằng, thời kỳ phồn vinh hay suy tàn của các vấn

đề tự nhiên và xã hội thường xen kẽ và tuân theo một chu kỳ khá xác định Đối vớimốt cũng vậy, tính chu kỳ của mốt thể hiện tính gia tăng nhanh dần đến sự ổn địnhtrông thấy và suy thoái đột ngột, nhường chỗ cho mốt mới xuất hiện

Giai đoạn 1:Mốt vừa xuất hiện, còn đang rất ít người mặc Một số người

mua mốt mới vì muốn khác biệt với người tiêu dùng khác Số đông quan sát, bìnhphẩm, đánh giá.Có thể gọi giai đoạn này là giai đoạn khác biệt

Giai đoạn 2: Mốt được cải tiến, hoàn thiện trên cơ sở những mô phỏng, bắt

chước và bắt đầu được nhiều người quan tâm đến Có thể gọi đây là giai đoạn đuamốt

Giai đoạn 3: Mốt phù hợp với thị hiếu của số đông, đột biến lan tràn rộng

khắp Thị trường đầy ấp những sản phẩm mốt, bày bán ở khắp nơi Có thể gọi đây

là giai đoạn mốt đại chúng

ẩ m m ố t th ờ i trang

Giai đoạn 4: Hết mốt, người ta ít mặc dần Bắt đầu xuất hiện mốt mới thay

thế Đây gọi là giai đoạn suy thoái của mốt

Như vậy, mốt thời trang có xu hướng phát triển chậm, trở nên phổ biếntrong một thời gian, rồi suy thoái dần dần Khó có thể dự đoán được chiều dài củachu kỳ sống của mốt Tuy nhiên, mốt nào rồi cũng sẽ đến ngày kết thúc, vì ngườitiêu dùng luôn muốn vươn đến cái mới mẻ hơn

Tuy nhiên, vào bất cứ thời điểm nào mốt mới và mốt cũ luôn đan cài vàonhau Có thể biểu diễn hình ảnh này dưới dạng đồ thị sau:

Chu kỳ của mốt dài hay ngắn còn tuỳ theo từng loại, nhưng khuynh hướng chung

là ngày càng rút ngắn

Trước đây chu kỳ mốt khoảng 40, 30 hoặc 20 năm Sang thế kỉ XX, mốt bắtđầu biến đổi nhanh.Chu kỳ của mốt từ giữa thế kỷ này giảm dần, tính trung bìnhkhoảng 7 đến 9 năm lại xuất hiện một mốt

Ngày nay chu kỳ của mốt rút ngắn hơn rất nhiều Trung bình một chu kỳcủa mốt quần áo, giày dép là 3, 5 năm

Sự thay đổi của mốt luôn gắn liền với sự thay đổi của chi tiết đặc trưng.Đó

là chi tiết chủ yếu nhất.Một sản phẩm may có thể được tạo thành từ 50 chi tiếtriêng biệt, làm từ các loại vật liệu khác nhau được liên kết bằng phương pháp công

Mức tiêu thụ

Thời gian

Thời điểm đang xét

Sơ đồ 4 – Sự giao thoa giữa mốt cũ và mốt mới

1 Mốt mới nhất; 3 Mốt cũ;

2 Mốt đang thịnh hành; 4 Hết mốt.

2 1

2 2

nghệ khác nhau Trong số các chi tiết đó sẽ có những chi tiết nổi lên với vai tròchủ yếu, quyết định hình thức của sản phẩm như: gót giầy, thân áo, ống quần,v.v…Sự thay đổi của các chi tiết điển hình làm mốt thay đổi

Cần phải lưu ý rằng sự biến đổi của mốt liên quan đến sự phát triển đột biếnchung của toàn bộ dáng vẻ quần áo Sự thay đổi của các chi tiết nhỏ phụ thuộc vàothị hiếu, trình độ thẩm mỹ cũng như cá tính khác nhau của mỗi người Vì thế,những biến đổi của các chi tiết nhỏ mang tính chủ quan, không làm nên mốt Chỉnhững thay đổi toàn diện kiểu cách trang phục, liên quan tới lối sống chung mớigiải thích được tính khách quan trong hiện tượng mốt

Trong quá trình tiến hoá chung của toàn xã hội, trước đòi hỏi của các hìnhthức thể hiện mới, xu hướng mốt không ngừng biến đổi và hoàn thiện dần theo sựbiến đổi của lối sống và thị hiếu xã hội Tuy nhiên, sự thay đổi của lối sống diễn ra

từ từ Sự thay đổi của mốt diễn ra nhanh hơn và có tính đột biến

Các tổ chức liên quan đến mốt thời trang như Viện nghiên cứu mốt, trungtâm nghiên cứu công nghệ may…và ngành công nghiệp may mặc nói chung cầnnghiên cứu, xác định kiểu quần áo nào còn mốt, kiểu quần áo nào hết mốt Nhiệm

vụ của các tổ chức này là nghiên cứu vấn đề này một cách toàn diện, nhất là khíacạnh thẩm mỹ và khía cạnh kinh tế của mốt thời trang Thế có nghĩa là phải xemxét mức độ phổ cập của kiểu quần áo tới mức nào để có thể chuyển sang phạm trù

“ mốt cũ” hoặc “ hết mốt” hoặc tác động đến chúng một cách cơ học nhằm kéo dài

sự sống cho mốt sau cùng Các doanh nghiệp may mặc cũng cần phải theo dõi diễnbiến chu kì sống của mốt để đề ra chiến lược thích hợp cho từng giai đoạn

 Nghiên cứu toàn diện các khía cạnh khác nhau của hiện tượng mốt chothấy:

- Mốt là sự thống trị nhất thời của thị hiếu nào đó trong một môi trường xã hộinhất định

- Mốt là các gì đó chỉ có trong khoảng thời gian nhất định nhưng trong một phạm

vi không gian rộng lớn, khá phổ biến và được số đông người biết đến, chấpnhận

4) Các yếu tố tác động làm biến đổi mốt thời trang

Mốt thời trang biến đổi nhanh hay chậm phụ thuộc vào nhiều yếu tố tác

động khác nhau.Bao gồm yếu tố tác động trực tiếp làm xuất hiện mốt mới trên thị

trường may mặc thay thế cho mốt cũ đang suy thoái, đó chính đó là sự sáng tác

các kiểu quần áo mới của các nhà tạo mẫu và các yếu tố tác động gián tiếp có tác

dụng thúc đẩy sự phát triển của mốt thời trang hay ảnh hưởng đến tốc độ hìnhthành một mốt mới trên thị trường nhanh hoặc chậm, bao gồm các yếu tố như sựphát triển của đời sống kinh tế-văn hoá- xã hội, thị hiếu thẩm mỹ của con người,

và cả những hoạt động marketing của các doanh nghiệp may mặc can thiệp vào thịtrường thời trang

2 4

các nhà tạo mẫu thời trang kinh doanh, đây cũng chính là điểm khác biệt với hoạtđộng thiết kế thời trang nghệ thuật

Có thể có nhiều kiểu trang phục mới xuất hiện cùng lúc trên thị trường,nhưng kiểu nào sẽ trở thành mốt thời trang không phải do người thiết kế quyếtđịnh mà là do sự lựa chọn của xã hội.Hoạt động sáng tác mốt của các nhà thiết kế

là hoạt động tạo tiền đề cơ bản cho sự chuyển biến từ mốt cũ sang một mốt mới

- Môi trường kinh tế:

Khi nền kinh tế ngày càng ổn định và phát triển Các tầng lớp từ trung lưu trởlên chiếm một tỷ lệ khá Mức sinh hoạt nâng cao, người ta chú ý lựa chọn y phục

và vật dụng không hoàn toàn để cần nữa mà để hợp với sở thích cá nhân hơn Đâychính là động lực thúc đẩy các nhà thiết kế liên tục sáng tạo để đưa ra các loại mốtmới đáp ứng tốt hơn nhu cầu mặc của các nhóm người khác nhau theo lứa tuổi,giới tính, nghề nghiệp, thu nhập và sở thích trên thị trường may mặc

Hoạt động hợp tác kinh tế, giao thương với thế giới ngày càng được mởrộng, tạo điều kiện cho sự du nhập các kiểu mốt thời trang mới từ các nước khác,góp phần làm sôi động thị trường thời trang trong nước Sự xâm nhập mạnh mẽcủa các hàng may mặc ngoại nhập thúc đẩy cho thời trang trong nước phát triểnhơn Người tiêu dùng có nhiều cơ hội lựa chọn nhiều loại sản phẩm khác nhau, sảnphẩm nào thoả mãn nhu cầu của số đông người hơn sẽ thành mốt thống trị trongthời gian đó, không kể sản phẩm đó xuất xứ từ đâu Như vậy, hàng ngoại nhậpcũng góp phần làm biến đổi mốt thời trang trong một xã hội nhất định, trong mộtthời kỳ nhất định

Kinh tế phát triển thúc đẩy kỹ thuật phát triển, tạo điều kiện cho con người

có nhiều cơ hội tiếp cận với thời trang mới ở bất kỳ đâu qua nhiều phương tiệnkhác nhau, như truyền hình, báo, tạp chí, internet, trung tâm mua sắm Các nhàthiết kế có khả năng tiếp cận dễ dàng với thời trang thế giới, họ nhận biết, đánh

giá, dò dẫm, góp sức đưa thời trang trong nước phát triển, hoà nhập vào dòng thờitrang chung của thế giới.

Như vậy, một nền kinh tế phát triển sẽ thúc đẩy mốt thời trang trong mộtthời kỳ biến đổi nhanh hơn

Để thấy rõ hơn ảnh hưởng của sự phát triển kinh tế đến sự biến đổi mốt thờitrang, ta có thể liên hệ với sự biến đổi các loại trang phục của người dân Việt Namtheo đời sống kinh tế của từng thời kì :

Dưới thời phong kiến, điều kiện sinh hoạt, đời sống còn thấp kém, ngườidân xưa thường ăn mặc đơn giản, màu sắc chủ yếu là các màu sẫm tối, như màuđen, vàng đất, nâu sồng, v.v…Đàn ông thường mặc quần dài rộng, áo cánh; phụ

nữ ở nhà mặc áo yếm, váy rộng dài đến ống chân, khi đi ra ngoài thì khoác thêm

áo cánh không cài nút mà thắt ngang eo bằng dây vải Thời kì này, nông nghiệpphát triển nen nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải được hình thành và càng về saucàng phát triển hơn Người dân Việt Nam thời đó đã dệt được các loại vải gia, the,lanh, lụa, gấm vóc, và một số loại vải mang đặc tính địa phương như “nái”, “sồi”,

“ đoạn”, “lĩnh”, “ sa”… chất liệu may đa dạng nên trang phục cũng bắt đầu phongphú hơn Chiếc áo tứ thân cũng đã xuất hiện trong thời kì này, nó thường đượcmặc trong các dịp lễ hội, và trở thành trang phục điển hình của phụ nữ miền Nam

Cuối thời kì phong kiến, để thuận tiện hơn trong sinh hoạt và lao động, phụ

nữ đã thay chiếc váy bằng chiếc quần đen rộng Chiếc áo tứ thân thời kì này đãđược cải biên thành chiếc áo dài với dáng vẻ nguyên sơ ban đầu Chiếc áo dàiđược thiết kế đơn giản nhẹ nhàng hơn, nhưng không kém phần duyên dáng so vớichiếc áo tứ thân

Thời Pháp thuộc, kinh tế cũng phần nào phát triển hiện đại hơn trước, lốisống bắt đầu được tây hoá Ở thành thị, nam giới mặc áo sơ mi, quần âu; còn nữgiới mặc quần đen, áo dài hoặc áo sơ mi Ở nông thôn, trang phục không có nhiềuthay đổi, nam nữ đều mặc quần đen hoặc nâu với áo cánh

2 6

Sau cách mạng tháng 8, một cuộc sống mới vô cùng phong phú, đòi hỏitrang phục phải thay đổi, thích nghi với điều kiện xây dựng đất nước công nghiệphoá Ở nông thôn, đàn ông, đàn bà đều mặc quần áo ma theo kiểu bà ba ( ngườimiền Bắc và miền Trung thường hay mặc màu nâu, người miền Nam hay mặc màuđen) Ở thành thị, nam giới vẫn mặc quần âu, áo sơ mi sang trọng, nữ giới mặcquần lụa đen hoặc phíp đen, áo sơ mi may kiểu Hồng Kông( thẳng, không eo, cổhai ve)

Đến những năm 60, nền kinh tế phát triển, nâng cao đời sống chung trong cảnước, ranh giới giữa trang phục thành thị và nông thôn đã không còn

Từ sau 1975, cả nước thống nhất, kinh tế bắt đầu ổn định và phát triển.Trang phục Việt Nam cũng bắt đầu thay đổi nhanh chóng Mốt thế giới xâm nhậpvào thị trường may mặc Việt Nam Trên các đường phố mọc đầy các cửa hàng,shop thời trang với các kiểu quần áo phong phú, đa dạng Phương tiện truyềnthông cũng bắt đầu phát triển Những người may mặc Việt Nam nắm bắt cái mớinhanh, chắt lọc cái đẹp trong trang phục thế giới, kết hợp với tinh hoa văn hoá dântộc, đã tạo ra những kiểu quần áo mới vừa hợp thời trang Việt Nam vừa theo sátđược những biến đổi của mốt thế giới

- Môi trường văn hoá:

Mỗi dân tộc có một nền văn hoá riêng, bản sắc riêng.Bản sắc dân tộc để dấu

ấn lên cách trang phục của dân tộc đó Qua quần áo dân tộc truyền thống ta thấynguyên tắc tạo dáng, cách trang trí, cách dùng màu tuân theo một nguyên tắc thẩm

mỹ riêng của dân tộc, có sự kế thừa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.Do

đó, văn hoá như là một yếu tố kìm giữ sự biến đổi quá nhanh của mốt thời trang,không cho mốt thời trang đi quá xa tập quán ăn mặc của dân tộc

Sự giao lưu văn hoá giữa các nứơc sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến cách ăn mặctrong sinh hoạt của một cộng đồng dân tộc, hướng họ đến một xu hướng trang

phục chung.Tuy nhiên, bản sắc văn hoá của mỗi dân tộc sẽ sàng lọc, chọn lựanhững loại trang phục phù hợp nhất.

Người Việt Nam với một nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc, có một đờisống văn hoá nghệ thuật phong phú.Con người sống gần gũi với thiên nhiên, luôn

ca ngợi vẻ đẹp tự nhiên đằm thắm, hiền hoà Trang phục truyền thống Việt Namnhư cái yếm lụa, chiếc áo tứ thân, chiếc áo dài, chiếc áo bà ba… với màu sắcthiên nhiên, may trên chất liệu truyền thống như lanh , lụa, gấm vóc… đã tôn vinh

vẻ đẹp của con người Việt Chúng phản ánh nét thuần phong mỹ tục của đất nước

Cùng với sự phát triển của kinh tế, đời sống văn hoá tinh thần của người dâncũng khởi sắc nhanh chóng Sự giao lưu văn hoá nghệ thuật với các nước trên thếgiới đã kéo theo sự xâm nhập các xu hướng thời trang mới vào Việt Nam Côngchúng được tiếp cận với thời trang thế giới, nhanh chóng tiếp nhận chúng và dần

xa rời với các trang phục truyền thống Quần áo hiện nay nhấn mạnh sự tiện dụng

và tính thời trang, hiện đại như quần âu, áo sơ mi từ thời Pháp thuộc, đến các kiểu

áo Hồng Kông từ sau 1945, rồi dần dần tiếp nhận đủ các loại mốt trên thế giới từkhi đất nước mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế, đến nay là các mốt quần áo HànQuốc, Trung Quốc, Thái Lan, Châu âu…thời trang phổ biến nhất hiện nay là quần

âu, áo sơ mi và quần jeans, áo phông đa dạng về kiểu dáng, màu sắc và hoạ tiếttrang trí

- Thị hiếu thẩm mỹ của người tiêu dùng:

Thị hiếu thẩm mỹ của khách hàng- đó là lối sống, là hệ thống suy nghĩ vàhành động vươn tới cái đẹp, có tính thống nhất cao, diễn đi diễn lại nhiều lần Hiểumột cách nôm na, thị hiếu thẩm mỹ chính là cách quan niệm về cái đẹp và cáchành vi thể hiện quan niệm đó, hoặc hành vi vươn tới cái đẹp trong cuộc sống theoquan niệm đó

Thị hiếu thẩm mỹ của người Việt Nam là tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên, hài hoà, thanhtao; ca ngợi vẻ đẹp giản dị, thuần khiết của con người Một đời sống thẩm mỹ lành

2 8

mạnh, trong sáng thể ngay trong cách ăn mặc: nghiêm túc, lịch sự, kín đáo nhưngvẫn gợi cảm, đẹp đẽ; hiện đại nhưng vẫn phảng phất vẻ truyền thống Á Đông Bêncạnh đó, vẫn tồn tại những thị hiếu nhất thời, chạy theo trào lưu, cái mới lạ từ bênngoài nhưng lại không phù hợp với con người Việt Dĩ nhiên những thị hiếu nàytồn tại không lâu và nhanh chóng bị xã hội đào thải Đến nay, người Việt Nam đãchú ý hơn đến văn hoá mặc, dần tìm về với vẻ đẹp truyền thống, những trang phụcphù hợp với thuần phong mỹ tục của đất nước

Như vậy, một cơ sở kinh doanh hàng may mặc muốn tìm ra thị trường chomình phải phát hiện được nhóm khách hàng cùng với thị hiếu thẩm mỹ của họ.Thịhiếu thẩm mỹ quan hệ mật thiết với xu hướng phát triển văn hoá xã hội Nhưngnghiên cứu tìm kiếm thị trường không có nghĩa chỉ phân tích xu hướng văn hoá xãhội của mốt mà điều quan trọng là phân tích, xác định hệ thống tư duy và hànhđộng chủ yếu, có khả năng thương mại hoá, được số lượng khá đông người quantâm thường xuyên và đủ nghiêm túc để tạo thành nhu cầu lớn mang lại khả năngthu lợi nhuận cao cho sản phẩm mốt.Trên cơ sở thị hiếu thẩm mỹ chung, ngườithiết kế thời trang sẽ sáng tạo ra những mẫu trang phục mới thoả mãn tốt hơn nhucầu của khách hàng Khi thị hiếu thay đổi, các kiểu mốt thời trang cũng được thiết

kế thay đổi theo.Khi kiểu quần áo mới không được số đông chấp nhận theo thịhiếu thẩm mỹ riêng của họ, kiểu quần áo đó sẽ được thay đổi, hoàn thiện hơn haybiến mất trên thị trường

- Hoạt động marketing của các doanh nghiệp may mặc:

Theo dõi và dự đoán sự phát triển của mốt là một việc rất khó vì nó phụ thuộcvào điều kiện phát triển kinh tế- kỹ thuật và tâm lý- xã hội.Tuy nhiên các doanhnghiệp may mặc vẫn có thể làm chủ mốt bằng cách vừa điều khiển quá trình biếnđổi của mốt vừa tìm cách thích nghi với sự biến đổi thất thường của nó

Trong hoạt động kinh doanh thời trang, marketing không những có tác dụngthúc đẩy nhanh quá trình tiêu thụ mà còn có tác dụng khơi gợi, thúc đẩy những

nhu cầu mới Hoạt động marketing tác động vào thị trường thời trang trên nhiềukhía cạnh khác nhau, trong đó có thúc đẩy sự chuyển đổi của mốt Với nhiều hoạtđộng như quảng cáo, xúc tiến bán, tuyên truyền, phân phối…marketing có thể làmcho quá trình thay thế mốt cũ bằng mốt mới diễn ra một cách nhanh chóng hơn.

Người tiêu dùng không thể mặc mãi một kiểu mốt thời trang trong khi cácphương tiện truyền thông như truyền hình, phim ảnh, báo, tạp chí đang giới thiệurầm rộ những mốt mới, lạ hơn Tại các cửa hàng, shop thời trang đã trưng bàynhững kiểu quần áo mới, hấp dẫn hơn Các cuộc biểu diễn thời trang mang đếncông chúng những mẫu thiết kế phong phú, theo một phong cách mới mẻ hơn…Tất cả những nổ lực tiếp thị đó từ phía các doanh nghiệp may mặc như muốn nhắcnhở người tiêu dùng đã đến lúc cất những mốt đang mặc vào đáy tủ và tìm đếnnhững kiểu mốt mới nhất Những nhóm người “khai phá”, “tiên phong” luôn tìmkiếm cái mới sẽ mua trước tiên, sau đó số còn lại quan sát và tâm lý không muốnmình là người “lỗi thời” sẽ tìm kiếm đến các cửa hàng thời trang mua những kiểuquần áo đó Như thế, mốt mới bắt đầu được phổ cập và mốt cũ cũng dần dần biếnmất Cứ như thế, khi mốt mới xuất hiện được các nhà marketing liên tục giới thiệu

ra thị trường, kích thích mạnh mẽ nhu cầu thời trang của khách hàng, đã thúc đẩy

sự chuyển đổi từ mốt cũ sang mốt mới

III/ Mốt thời trang trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hàng may mặc

1) Đặc điểm sản xuất kinh doanh hàng hoá may mặc:

Vì sản phẩm may cũng trải qua chu kì sống tất yếu của một sản phẩm hànghoá, sớm muộn nó cũng đi vào giai đoạn suy thoái, do đó doanh nghiệp không thểchỉ kinh doanh mãi một kiểu quần áo.Chiến lược chung là phải đa dạng hoá sảnphẩm, khai thác triệt để năng lực của thiết bị, khai thác hết tiềm năng nguyên vật

3 0

liệu, phế liệu và sức lao động để tối đa hoá lợi nhuận Đáp ứng nhu cầu thị trườngcàng cao thì thu được lợi nhuận càng cao Một trở ngại là thị trường thời trangngày càng cạnh tranh gay gắt, giải pháp là mỗi doanh nghiệp nên tìm kiếm thịtrường ngách phù hợp với năng lực sản xuất của mình

Chu kỳ của mốt thời trang ngày càng rút ngắn và trong tương lai vòng quaycủa mốt sẽ nhanh hơn, phức tạp hơn Trong môi trường cạnh tranh gay gắt, sốlượng đơn đặt hàng cho mỗi doanh nghiệp giảm xuống, thời gian giao hàng bị rútngắn, yêu cầu về chất lượng cao, buộc các doanh nghiệp phải sản xuất linh hoạthơn, tức là phải phản ứng nhanh với thị trường

Phản ứng nhanh nghĩa là các khâu nghiên cứu thị trường, thiết kế, sản xuất,phân phối, giao hàng…phải được phối hợp nhịp nhàng để đạt được chu kỳ ngắnnhất, ít biến động nhất, ít sai sót nhất và giao hàng nhanh nhất

Để đạt được mục tiêu đó, doanh nghiệp cần hoạt động đạt 5 yếu tố cơ bảnsau:

- Phải có mối quan hệ bạn hàng tốt, phối hợp nhanh theo một chươngtrình kế hoạch đã định sẵn

- Tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất

- Sản phẩm phải hợp thời trang, hàng đưa ra thị trường trong thời kỳmốt đang được lưu hành, khâu sản xuất và giao hàng không được chậm trễ, hàngmùa hè không bán trong mùa đông

- Phân phối liên tục, cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà sản xuất, nhàphân phối,công ty vận chuyển, bến cảng, kho tàng…Điều đó có nghĩa là khi kháchhàng cần thì sản phẩm phải được đưa đến ngay

- Báo giá phải thống nhất theo qui chuẩn để dễ dàng quản lý, theo dõi

Như vậy, khách hàng may mặc thời trang bỏ tiền để mua kết quả của sự kếthợp nhiều yếu tố: sản phẩm có chất lượng cao, thiết kế hài hoà, hợp thời trang, giá

cả phải chăng và phân phối đúng chỗ, đúng lúc

Tính loạt rất quan trọng,sản lượng của loạt càng lớn thì chi phí sản xuất chomột đơn vị sản phẩm sẽ giảm.Thiết kế mẫu trong sản xuất hàng loạt phải cùng lúcthoả mãn nhièu người thuộc giới tính và độ tuổi khác nhau, đồng thời cũng phảithoả mãn được những nhóm người có vóc dáng khác nhau.Khác với thiết kế mẫuđơn chiếc, cắt may công nghiệp không đáp ứng được mọi yêu cầu của khách hàngriêng rẽ về phương diện mỹ thuật trang phục do giới hạn về thiết bị, kỹ thuật cắtmay và chất liệu.Chính vì thế, mẫu cắt may công nghiệp dễ gây cảm giác nhàmchán, đơn điệu.Do đó, doanh nghiệp cần xác định số lượng của từng kiểu mốt saocho không gặp quá nhiều người mặc cùng những kiểu giống nhau ở những hoàncảnh không mong đợi

2) Ảnh hưởng của mốt thời trang đến kết quả kinh doanh hàng may mặc.

Yếu tố mốt thời trang rất quan trọng đối với sản phẩm may mặc.Sự sống củasản phẩm may mặc trên thị trường dài hay ngắn phụ thuộc rất lớn vào tính thờitrang của sản phẩm đó

Mốt thời trang tác động đến lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp maymặc thông qua ảnh hưởng của nó tới chu kỳ sống của sản phẩm, mức tiêu thụ vàgiá cả

Mốt có xu hướng phát triển chậm, trở nên phổ biến trong một thời gian, rồisuy thoái Khó có thể dự đoán được chiều dài của chu kỳ sống của mốt, nhưngchắc chắn mốt nào cũng sẽ có ngày kết thúc, vì con người luôn muốn tìm kiếm cáimới mẻ hơn.Yếu tố mốt thời trang không thể thay đổi chu kỳ sống của sản phẩm,

3 2

nhưng lại có thể kéo dài hay rút ngắn các giai đoạn trong chu kỳ đó Nếu sản phẩm

có tính thời trang cao, đáp ứng tốt thị hiếu tiêu dùng sẽ dễ dàng xâm nhập vào thịtrường, giai đoạn tăng trưởng có thể được rút ngắn,để nhanh chóng đạt đến giaiđoạn mốt phổ cập, và với sản phẩm mốt đang được ưa chuộng có thể khai thác cácđoạn thị trường khác nhau để kéo dài giai đoạn này, điều này cũng có nghĩa làdoanh nghiệp có thể sản xuất hàng loạt với số lượng lớn, giảm được chi phí, tối ưuhoá mức lợi nhuận.Như vậy, nhờ yếu tố hợp mốt- thời trang, sản phẩm có thể khaithác tối đa tiềm năng của thị trường, đạt mức tiêu thụ cao nhất

Bên cạnh đó, mức giá cả cũng có thể được điều chỉnh theo mốt để tối đa hoálợi nhuận cho doanh nghiệp.Doanh nghiệp có thể đặt giá cao nhất cho sản phẩmmốt nhất để tận dụng lợi thế trong giai đoạn mốt mới xuất hiện, tức là sản phẩmphải mới, đẹp và có nhiều khả năng được số đông ưa thích

Tuy nhiên, cũng như nhiều vấn đề văn hoá xã hội khác, mốt chính là “condao hai lưỡi” Lợi nhuận nó mang lại cho các nhà kinh doanh có thể rất lớn, nhưngtổn thất mà nó gây ra nhiều khi cũng không kém Đối với các doanh nghiệp, hàngnghìn hàng vạn sản phẩm phải bán hạ giá hoặc không bán được vì hết mốt.Thực

tế, cuộc cạnh tranh trên thị trường thời trang có thể nhìn thấy được là hình ảnh cáccửa hàng treo biển giảm giá mà mức độ cứ ngày càng leo thang: giảm giá10%,20%,30%, thậm chí có cửa hàng giảm giá 70% Sở dĩ có tình trạng đó là vìcác doanh nghiệp chưa nghiêm túc nghiên cứu vấn đề kinh tế của thời trang mànội dung chủ yếu là nghiên cứu thị hiếu khách hàng, dự đoán chu kỳ mốt, xác địnhkhối lượng sản phẩm tối ưu,v.v…Do đó các nhà sản xuất và kinh doanh thời trangcần làm chủ và điều khiển được hiện tượng mốt, để vừa tạo ra các sản phẩm đạt tớicái đẹp đích thực vừa tránh khỏi những lãng phí do mốt gây ra

3) Mốt thời trang và hoạt động marketing của các doanh nghiệp may mặc.

Trong lĩnh vực may mặc, mốt thời trang có thể được sử dụng như một yếu

tố để tạo điểm khác biệt có sức cạnh trạnh cho sản phẩm Có thể dựa vào tính mốtthời trang để đưa ra những chiến lược marketing khuếch trương sản phẩm

Ngành may mặc có thể được xếp vào nhóm ngành “vụn vặt”, là ngành trong

đó các doanh nghiệp có rất nhiều cơ hội để tạo điểm khác biệt, nhưng mỗi cơ hộiđều nhỏ Sản phẩm may mặc của hãng này khác hãng kia ở kiểu dáng, chất liệuthiết kế, nhưng sự khác biệt này không được duy trì lâu vì các đối thủ khác dễdàng copy kiểu dáng rất nhanh, do đó thị phần sẽ bị chia thành nhiều phần nhỏhơn.Chính vì vậy các doanh nghiệp may mặc cần sáng tạo liên tục kiểu dáng, đadạng hoá mặt hàng của mình, có thể khai thác ở nhiều đoạn thị trường khác nhau

Chiến lược marketing có thể sử dụng mốt thời trang như một công cụ thuhút khách hàng Nhưng trước hết, nhiệm vụ của các nhà làm marketing là phảinghiên cứu tìm kiếm thị trường thích hợp với năng lực sản xuất của công ty, cùngvới thị hiếu thẩm mỹ về trang phục của thị trường đó Từ đó dự đoán xu thế mốtthời trang trên thị trường đang kinh doanh, phối hợp với bộ phận thiết kế, tạo mẫu

để đưa ra những sản phẩm vừa mang tính sáng tạo, mới lạ, vừa phù hợp với thịhiếu tiêu dùng của khách hàng

Khi sản phẩm mới được tung ra thị trường, những người làm marketing cónhiệm vụ đưa sản phẩm tiếp cận với khách hàng Hình ảnh của sản phẩm mới sẽđược tuyên truyền, quảng cáo qua nhiều phương tiện khác nhau, mà yếu tố mốtthời trang sẽ là điểm khuếch trương hữu hiệu Bên cạnh đó, các hoạt độngmarketing khác cũng cần được tiến hành để hỗ trợ cho chiến lược định hướng thịhiếu công chúng theo sản phẩm của công ty, trong đó quan trọng nhất là hoạt độngquan hệ công chúng(PR), một phương pháp đưa sản phẩm tiếp cận với số đôngkhách hàng một cách hiệu quả nhất

3 4

Ngoài ra chiến lược marketing cũng cần đưa ra chiến lược giá theo chu kỳsống của mốt thời trang để tối đa hoá lợi nhuận và thị phần: có thể đặt giá cao chosản phẩm mốt nhất, giá trung bình cho mốt phổ câp, hạ giá cho sản phẩm mốt cũ

- Để thoả mãn nhu cầu mặc người ta cần một tổ hợp các loại sản phẩmkhác nhau, gọi là trang phục

- Trong các loại trang phục, quần áo nói riêng và các sản phẩm may nóichung chiếm một tỷ lệ lớn và chịu ảnh hưởng rất lớn của hiện tượng mốt thờitrang

- Thời trang và mốt là hai khái niệm độc lập nhau, nhưng khi giao thoavới nhau để cùng chỉ hiện tượng cái mới trong trang phục được nhiều người ưathích đã hình thành nên khái niệm mốt thời trang

- Mốt thời trang là người bạn đồng hành của sản phẩm may, do đómuốn sản xuất kinh doanh sản phẩm may đạt hiệu quả cao cần thiết phải nghiêncứu thị hiếu thẩm mỹ trong trang phục của người tiêu dùng và dự đoán xu hướngmốt thời trang sẽ “thống trị” trong tương lai để sản phẩm làm ra có khả năng manglại lợi nhuận cao

- Sự biến đổi của mốt thời trang chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố Trực tiếp tác động là hoạt động sáng tác, tạo mẫu trang phục mới của các nhà thiết

kế Gián tiếp là đặc điểm, điều kiện môi trường trong đó mốt tồn tại như môitrường kinh tế- xã hội, môi trường văn hóa, thị hiếu thẩm mỹ của công chúng vàcác hoạt động marketing giới thiệu, kích thích tiêu thụ sản phẩm, tạo nên một xuhướng thời trang mới của các doanh nghiệp may mặc

Chương II - Xu thế mốt thời trang hè thu của giới trẻ Hà Nội.

I/ Thực trạng xu hướng mốt của giới trẻ Hà Nội qua điều tra.

1) Thị trường Mốt thời trang của giới trẻ Hà Nội thời gian qua.

Ngành thời trang còn khá non trẻ ở Việt Nam, mới phát triển được gần mộtthập kỷ nay, đó là một ngành nghệ thuật mang tính nhân sinh cao và có khả năngphát triển thành một ngành công nghiệp thu nhiều lợi nhuận Trong quá trình pháttriển thời trang đó, sau TP Hồ Chí Minh, Hà Nội đã trở thành một trung tâm thờitrang lớn của cả nước.Nơi đây đã có những đóng góp đáng kể hình thành nên diệnmạo mới cho ngành thời trang ở Việt Nam nói chung

Cùng với giới trẻ cả nước, giới trẻ Hà Nội tiếp cận khá nhanh với các kiểumốt mới nhất trên thị trường thời trang nội địa.Đây là một thị trường tiêu thụ đầytiềm năng cho các doanh nghiệp may mặc muốn kinh doanh ở thị trường trongnước.Trong những năm qua thị trường thời trang Hà Nội khá sôi động với sự gópmặt của các hãng thời trang trong và ngoài nước và cả của những nhà tạo mốt tưnhân Họ đã bắt nhịp với thời trang thế giới, tung ra thị trường các kiểu quần áo đadạng về màu sắc, chất liệu, đáp ứng nhu cầu tìm kiếm cái mới trong trang phụccủa giới trẻ

Thị trường thời trang ở bất kì đâu cũng không tránh khỏi hiện tượng đanxen, đan cài nhiều loại mốt khác nhau.Sự phong phú, đa dạng là đặc trưng của thịtrường thời trang, sự tồn tại cùng lúc của các kiểu mốt, của mặt hàng may đo, maysẵn, hàng second-hand, của hàng ngoại, hàng nội, thị trường mở cửa càng tạo điềukiện cho mốt thế giới du nhập vào tràn lan gây nên hiện tượng dường như “loạnmốt”.Mốt xuất hiện rất nhanh, rồi qua đi rất mau tới mức xã hội chưa kịp nhậnbiết Rồi mỗi người chọn mốt theo kiểu riêng của mình thành ra kiểu cũ, kiểu mớichồng chéo lên nhau, thậm chí trái ngược nhau nên rất khó nhận biết, thống kê đầy

3 6

đủ được các loại mốt đã và đang tồn tại Chỉ có thể nhận biết loại mốt nào thànhcông nhất qua tính nổi trội, phổ cập và thời gian tồn tại của nó

Tại thị trường Hà Nội, năm 2002,2003,2004 là những năm hàng may sẵnphát triển khá mạnh mẽ, với nhiều kiểu mẫu mới lạ, được thiết kế chủ yếu trên nềnvải nội địa như silk, sô, thun…với giá khá hấp dẫn.Điểm chung trong khuynhhướng chọn trang phục cho mùa nóng những năm này là đơn giản, không cầu kỳ,nhưng có sự chăm chút từ hoa văn đến màu sắc

Bên cạnh những mặt hàng có xuất xứ từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan,Đài Loan… là hàng “Made in VietNam” với nhiều mẫu thiết kế đẹp ngang ngửavới hàng “hiệu” Hầu hết các sản phẩm sử dụng chất liệu chủ yếu là cotton, sônhúm vì đặc tính mềm mại, mát lạnh.Những tông màu “độc”( thường là màusáng, nhẹ) không “đụng hàng” của riêng mỗi nhà sản xuất được nhiều khách hàngchọn mua, dù giá bán khá cao, trung bình trên 300 nghìn đồng cho mỗi sản phẩmloại này Nhiều thương hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao như Việt Thy,HoàngTấn, Nino-max, B-blue, Foci, PT 2000, Việt Tiến… được các bạn trẻ tín nhiệmbởi phần lớn các mẫu trang phục được khai thác trên hai khía cạnh: chất liệu vàmàu sắc phù hợp với tiết trời hè thu Những gam màu thịnh hành như hồng phấn,xanh nhạt, tím lam, vàng , kết hợp với các chất liệu vải bố, vải sô, thun co giãnbốn chiều, kate silk, kate nhung có đặc tính hút mồ hôi và mềm mại

Về kiểu dáng, không có sự khác biệt, đột phá lớn giữa các năm này Cáckiểu trang phục được giới trẻ thường mặc trong trời nóng là các loại áo sơ mi, áophông,quần ngố, quần sooc, và các loại váy ngắn tươi trẻ, mặc thoải mái Các loại

áo được ưa thích là áo không tay, cổ không chân có viền bèo với nhiều cách điệubằng những điểm xuyến như nơ, kết hoa, đính cườm, rút dây ở tà…ôm sát thânnhưng không bó chặt hay các loại áo phông kiểu “suông trên, bo dưới” tạo vócdáng trẻ trung, khoẻ mạnh.Riêng đối với quần, chất liệu jeans, kaki, ticket nhung

là sự lựa chọn của phần lớn các bạn trẻ, với muôn vàn kiểu dáng khác nhau, như

dáng quần dài, quần ngố, quần soóc nam nữ, với các chi tiết như ống loe, ốngsuôn, ống túm, ống thụng ống cắt ngang, từ đáy cực ngắn, cạp trễ đến đáy thật dàimang chất hip-hop, thêu hoa, túi hộp, khóa kéo to nhỏ hay đủ các loại hoạ tiếtkhác, hay kết hợp nhiều chất liệu với nhau, v.v…đáp ứng sở thích đa dạng của giớitrẻ Đối với phái nữ, các nhà thiết kế cũng đầu tư tạo mốt cho các loại váy trẻtrung, năng động, duyên dáng cho các bạn gái Nếu các loại váy đa dạng từ kiểu

ôm sát người, dáng vẩy, hay dáng chữ A có độ dài trên gối, dưới gối, hay vừa đếngối trên nền vài trơn, nhẹ nhàng với gàm màu tối trầm thịnh hành từ những năm

2000, thì đến nay phải nhường chỗ cho sự lên ngôi của chiếc váy chân bồng, xếp lidọc hoặc ngang, cao trên đầu gối, được may bằng vải xốp mềm mại.Chiếc váy này

sẽ cho các cô gái khoa đôi chân dài và thon thả, thoải mái trong di chuyển và rấttrẻ, khoẻ, năng động

Bên cạnh các loại mốt phổ cập dành cho đa số bạn trẻ, thì mốt chơi hànghiệu của một bộ phận giới trẻ ngày nay đã thu hút các hãng thời trang nước ngoàiđầu tư vào thị trường Việt Nam Hàng hiệu không chỉ đơn thuần là sản phẩm củacác hãng danh tiếng lẫy lừng như Louis Vuitton, Tommy, Gucci, Versace, Levi’s,Guess… mà hàng hiệu còn phải là loại hàng khi khoác lên người sẽ thể hiện đượcđẳng cấp ăn chơi của chủ nhân Hàng hiệu càng không chỉ sang trọng, đắt tiền màhàng hiệu còn phải là những sản phẩm khiến người dùng “sành điệu” Những sảnphẩm của nhãn hiệu nổi tiếng dĩ nhiên là đẹp, chất lượng cao nhưng cái giá đắt đỏcủa nó cũng không sao kể xiết Giá của các sản phẩm thuộc loại này phải tính đếntiền triệu, nhưng “dân chơi trẻ” sành mặc vẫn thừa sức “tậu” cho mình nhữngthương hiệu đắt giá nhất

Giới trẻ ngày nay đã bị quần áo may sẵn chinh phục vì chúng tiện dụng lại

đủ kiểu dáng, màu sắc, có mặt ở khắp nơi Để cạnh tranh, các hãng thời trang cósẵn những chuyên viên thiết kế và đội ngũ thợ may lành nghề sẵn sàng tạo ranhững những kiểu dáng mang tính độc quyền với nhiều mẫu mã tùy theo “gu” của

3 8

khách hàng, đồng thời giá cả cũng rất linh hoạt, sao cho giá phải “mềm” hơn khimua vải về may

2) Thị hiếu thẩm mỹ trong trang phục của giới trẻ Hà Nội qua điều tra.

Một cuộc nghiên cứu được thực hiện dành cho đối tượng từ 16 đến 30 tuổi,

và kích thước mẫu là 100 người về tiêu chí chọn mua hàng may sẵn, sở thích tronglựa chọn trang phục, khả năng mua sắm, và đánh giá của giới trẻ về sản phẩmHanosimex

Phương pháp thu thập dữ liệu là phương pháp phỏng vấn trực tiếp cá nhân

và phương pháp quan sát tại nơi mua sắm, như trung tâm thương mại và các shop,cửa hàng thời trang

Cơ cấu độ tuổi và giới tính của mẫu nghiên cứu sẽ được thể hiện qua bảngthống kê sau:

Bảng 5- Cơ cấu độ tuổi và giới tính của mẫu nghiên cứu.

Bảng thống kê trên cho thấy thành phần của mẫu nghiên cứu gồm 54 phần

tử là nữ giới và 46 phần tử là nam giới và chia thành ba nhóm tuổi: từ 16 đến 18gồm 20 phần tử , từ 19 đến 24 gồm 42 phần tử và từ 25 đến 30 gồm 38 phần tử Sở

dĩ, phân chia phần tử nghiên cứu thành ba nhóm tuổi như trên vì mỗi nhóm tuổiđều có đặc điểm riêng về tâm lý, sinh lý, và xã hội khác nhau; nhóm 16-18 đạidiện cho đối tượng học sinh, nhóm 19-24 đại diện đối tượng sinh viên và nhóm

25- 30 đại diện cho đối tượng đi làm Như vậy đối tượng nghiên cứu là giới trẻđược mở rộng từ 16 đến 30 tuổi.

Sau đây ta sẽ đi vào phân tích cụ thể qua số liệu thống kê từ 100 phiếu điềutra đại diện cho giới trẻ Hà Nội :

Đối tượng được phỏng vấn là những người có mua quần áo may sẵn

Vấn đề thứ nhất: Khi quyết định mua quần áo, giới trẻ sẽ quan tâm đến các yếu

tố như sản phẩm( kiểu dáng, chất liệu, màu sắc…), giá cả, màu sắc theo thứ tựquan trọng như thế nào Có sự khác nhau nào giữa các nhóm tuổi, khả năng thanhtoán và giới tính không

Xem xét tầm quan trọng của các yếu tố sản phẩm, giá cả, nhãn hiệu trong quyếtđịnh mua sắm quần áo thời trang của giới trẻ và sự ảnh hưởng của tuổi, giới tính

và khả năng thanh toán tới quyết định đó ta được kết quả như sau:

Bảng 6- Tần suất và tỉ lệ phần trăm các câu trả lời về thứ tự tầm quan trọng của các yếu tố khi quyết định mua một bộ quần áo.

Trật tự tầm quan trọng của các yếu tố Tần suất Tỉ lệ phần trăm

San pham - Gia ca - Nhan hieu 77 77 Gia ca - San pham - Nhan hieu 15 15Nhan hieu - San pham - Gia ca 8 8

Tổng cộng 100 100

Qua bảng trên ta thấy trong 100 người được phỏng vấn có 77 người chọnsản phẩm là yếu tố quan trọng nhất, 15 người cho giá cả là quan trọng nhất, 8người chọn nhãn hiệu là yếu tố quan trọng nhất đối với họ khi quyết định mua một

bộ quần áo Nhìn chung qua ta có thể thấy, phần lớn giới trẻ ngày nay đã đặt yếu

tố sản phẩm lên trên hết khi mua quần áo, hay nói cách khác sản phẩm phải đẹp,phải phù hợp với sở thích họ mới mua, sau đó mới cân nhắc đến yếu tố giá cả vànhãn hiệu có thể được coi là không quan trọng Bên cạnh đó, 15% có thể do vấn đề

4 0

kinh tế nên quyết định mua một bộ trang phục của họ vẫn bị giới hạn nhiều nhấtbởi yếu tố giá cả, họ có thể chọn được sản phẩm ưa thích nhưng nếu giá cao quá

họ sẵn sàng “ gửi lại cửa hàng” và như nhóm trên, nhãn hiệu đối với họ là kémquan trọng nhất Còn lại một bộ phận nhỏ chiếm 8% trong số người được phỏngvấn, nhưng có sức mua lớn, đã chọn mua quần áo theo nhãn hiệu ưa thích và giá

cả có vẻ như “ không thành vấn đề”.Với tỷ lệ cao nhất là 77%, yếu tố phẩm chấtsản phẩm được đặt lên hàng đầu, có thể kết luận sản phẩm muốn bán được cầnphải có kiểu dáng đẹp, hợp thời trang, bên cạnh đó chất liệu và màu sắc cũng phảiđược đầu tư kỹ lưỡng; giá cả hợp lý- tương xứng với chất lượng quần áo; nhãnhiệu có thể là các nhãn hiệu phổ cập, quen thuộc

Để phân tích sâu hơn vấn đề này, ta sẽ xem xét liệu có sự khác biệt nào giữacác nhóm tuổi ,giới tính và khả năng thanh toán trong sự sắp xếp này không

Kết hợp với biến số giới tính:

Bảng 7 – Tần suất các câu trả lời theo giới tính.

Giới tính Tổng cộng Thứ tự tầm quan trọng của các yếu tố Nữ Nam

San pham - Gia ca - Nhan hieu 45 32 77

Nhìn qua có thể thấy không có sự khác biệt lớn giữa nam và nữ trong sự sắpxếp trật tự của các yếu tố Sẽ khập khiễng nếu ta so sánh giữa số người chọn mỗiloại trật tự trên giữa nam và nữ, vì tổng số người giữa nam và nữ là không bằngnhau.Ta có thể so sánh phần trăm trong từng giới tính nam và nữ Ta có thể kiểmđịnh sự độc lập giữa nhóm “giới tính” và nhóm “trật tự giữa các yếu tố khi quyếtđịnh mua quần áo” của giới trẻ bằng tiêu chuẩn “khi bình phương" thu được từ