Phương hướng đổi mới phương pháp dạy học trong các trường đại học quân sự hiện nay

Song, còn không ít biểu hiện bảo thủ hoặc tuyệt đối hoáphương pháp, tạo ra những xu hướng khác nhau, thậm chí cả những biểu hiệnlệch lạc, làm giảm hiệu quả của việc đổi mới phương pháp d

-*** -mở đầu

Phương pháp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với bất kỳ hoạt động nàocủa con người Cùng với các yếu tố khác, phương pháp có vai trò quyết định đếnchất lượng hiệu quả, thành công hay thất bại của từng hoạt động Thực tiễn đãchứng minh rằng nhiều hoạt động đạt hiệu quả cao, mấu chốt của sự thành công

là do chúng ta xác định đúng đắn các cách thức, biện pháp tiến hành, và ngượclại có những hoạt động đạt hiệu quả không cao, thậm chí có lúc thất bại mànguyên nhân chủ yếu là do thiếu phương pháp hoạt động đúng đắn, phù hợp

Quá trình dạy học trong nhà trường đại học quân sự là hoạt động mangtính chất khó khăn, phức tạp, với mục tiêu, yêu cầu ngày càng cao Do vậy, việclựa chọn, sử dụng phương pháp dạy học một các đúng đắn đồng thời khôngngừng nghiên cứu, sáng tạo, đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề rất quantrọng và tối cần thiết Khi các yếu tố mục tiêu, nội dung dạy học đã được xácđịnh thì phương pháp dạy học trở thành yếu tố then chốt Cái tạo nên nét khácbiệt giữa giảng viên này với giảng viên kia, nhà trường này với nhà trường kia làchất lượng dạy học, mà suy cho cùng là do phương pháp, là ở sự quan tâm đúngđắn tới phương pháp và đổi mới phương pháp dạy học

Các môn khoa học xã hội và nhân văn có vị trí, ý nghĩa đặc biệt quantrọng đối với nhiệm vụ xây dựng quân đội về chính trị Quá trình nghiên cứu,giảng dạy các môn khoa học xã hội và nhân văn còn bị chi phối bởi những nétđặc thù về nội dung, tính chất, nên nó luôn luôn đặt ra những đòi hỏi cao đối vớicác giảng viên về phương pháp và không ngừng đổi mới phương pháp dạy học

Việc đổi mới phương pháp trong giáo dục đã được Đảng ta rất quan tâm

Hệ thống giáo dục, đào tạo nói chung và từng nhà trường, từng giảng viên trong

hệ thống đào tạo dân sự, quân sự nói riêng đã có nhiều cố gắng trong đổi mới

phương pháp dạy học Song, còn không ít biểu hiện bảo thủ hoặc tuyệt đối hoáphương pháp, tạo ra những xu hướng khác nhau, thậm chí cả những biểu hiệnlệch lạc, làm giảm hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học, ảnh hưởngđến chất lượng dạy và chất lượng học.

Vì vậy, nghiên cứu làm rõ tính cấp thiết phải xác định đúng đắn phươnghướng và đề xuất phương hướng đổi mới phương pháp dạy học trong các trườngđại học quân sự hiện nay có ý nghĩa rất quan trọng cả trên phương diện lý luận,

cả trên phương diện thực tiễn

1 Tính cấp thiết phải xác định đúng đắn phương hướng đổi mới phương pháp dạy học trong các nhà trường đại học quân sự

1.1 Cơ sở lý luận:

* Những quan điểm về phương pháp dạy học trên thế giới và Việt Nam:

Giáo dục nói chung và dạy học trong các trường đại học quân sự nói riêng

là hoạt động xã hội đặc biệt, mang tính chuyên biệt cao, do đó phương pháp càng

có tầm quan trọng đặc biệt Nhiên cứu lý luận về phương pháp và đổi mớiphương pháp dạy học luôn luôn là trung tâm chú ý của các nhà giáo dục

Ngay từ thời cổ đại, người ta đã quan tâm và đề xuất nhiều phương pháp dạyhọc đặc sắc Tiêu biểu như Xô-cơ-rát (469-399 Tr.CN) với quan niệm rằng tri thức,chân lý không phải do người khác mang lại, không phải do thầy cho trò mà tự tròphải tìm thấy chân lý; tri thức của mỗi người có được nhờ quá trình tìm kiếm, thấuhiểu, nên ông chủ trương dạy học bằng tranh luận, đặt ra vấn đề để học trò tự giải đápdưới sự giúp đỡ của thầy; người học tự thai nghén, sản sinh ra tri thức, thầy giáo chỉnhư “người hộ sinh”, “bà đỡ” cho quá trình thai nghén đó Khổng Tử (551-479 Tr.CN) đã đúc rút những cách thức dạy học đặc sắc, mang tính tích cực Ông đòi hỏingười thày trong giảng dạy phải biết so sánh, chỉ dẫn, gợi ý, giúp đỡ, kích thích phátđộng người học; đòi hỏi người học phải biết “kết hợp học tập với suy nghĩ” (học tư

kết hợp), biết phát huy năng động chủ quan của mình mà nghe một biết mười, ngheđiều đã qua, biết điều sắp đến, “ôn cũ để biết mới”.

J.A.Kô-men-xki (1592-1670) đã thâu tóm được những kinh nghiệm giáodục quý báu của loài người và đạt tới đỉnh cao của những tư tưởng giáo dục từthời cổ đại đến thế kỷ XVII Ông phản đối phương pháp giáo điều, kinh viện chỉdựa vào sách vở mà nhồi sọ học sinh, bắt học sinh phải thuộc lòng và ông đặcbiệt chú ý đến việc phát huy tính tích cực của học sinh, đòi hỏi người thày phải

có những bài giảng lý thú, bổ ích và hấp dẫn, phải luôn khêu gợi cho học sinhchú ý đến bài giảng

Trước đây, để thoát khỏi sự ngự trị trì trệ của phương pháp dạy học cổtruyền, các nhà giáo dục phương Tây đều mong muốn tìm con đường cách tânphương pháp Tiêu biểu có J.Dewey Với quan điểm: “Học sinh là mặt trời xungquanh nó quy tụ mọi phương tiện giáo dục”, đã cho rằng dạy học không chỉ làcông việc truyền thụ một khối kiến thức mà còn là sự phát triển một số kỹ năngcho người học Vào những năm 50 của thế kỷ XX, ở Mỹ đã xuất hiện thuật ngữ

“Công nghệ dạy học” (Educational Technology), quan niệm cho rằng công ghệdạy học là sử dụng các phương tiện kỹ thuật vào mục đích dạy học Năm 1984,UNESCO đã đưa ra quan niệm: Công nghệ giáo dục là một tập hợp gắn bó chặtchẽ những phương pháp, phương tiện kỹ thuật học tập và đánh giá được nhậnthức và sử dụng tuỳ theo những mục tiêu đang theo đuổi, có liên hệ với nội dunggiảng dạy và những lợi ích của người học, đối với người sử dụng một công nghệgiáo dục thích hợp có nghĩa là biết tổ chức quá trình học tập và đảm bảo sự thànhcông của quá trình đó Tuy nhiên, chúng ta cần có thái độ khách quan và vậndụng phụ hợp các quan điểm này

Thời gian gần đây, Tiến sĩ Raja Roy Singh (ấn Độ) đã đưa ra quan niệm:

“Quá trình nhận biết - học - dạy” Ông cho rằng: người học phải là người thamgia tích cực vào “quá trình nhận biết - học - dạy”, trung tâm của phức hệ này là

cá nhân người học theo phẩm chất cá nhân của người đó; cá nhân người học vừa

là chủ thể vừa là mục đích cuối cùng của quá trình đó Vị trí của người học ởtrung tâm hay ngoại biên là nét đặc trưng phân biệt hệ thống giáo dục này với hệ

thống giáo dục khác Ông viết: “Bằng cách nào cá thể hoá quá trình nhận biết

-học để cho tiềm năng của mỗi cá nhân được phát triển đầy đủ chính là cốt lõi củacách thức giáo dục”1

Trước đây, vấn đề phương pháp dạy học ở các trường đại học nước tathường bị xem nhẹ Người ta thường chỉ dựa vào sự uyên bác nội dung, dựa vàonhững kinh nghiệm giảng dạy của một số giáo sư, cán bộ giảng dạy lão thànhhoặc biến hoá các phương pháp dạy học ở cấp học dưới cho phù hợp với đốitượng gảng dạy ở bậc đại học Từ những năm 70 (Thế kỷ XX) trở đi, đã xuấthiện nhiều công trình nghiên cứu về phương pháp dạy và phương pháp học Từsau 1975, có sự ra đời của bộ môn lý luận dạy học đại học và giáo trình lý luậndạy học đầu tiên ở nước ta và đến nay đã có nhiều giáo trình, công trình nghiêncứu về lý luận dạy học đại học của các tác giả: PGS Lê Khánh Bằng, GS Đặng

Vũ Hoạt, TS Hà Thị Đức, PGS, TS Nguyễn Thế Hữu

Qua nghiên cứu các đề tài, các tác giả đã rút ra những kết luận khá quantrọng về thực trạng cải tiến phương pháp dạy học ở đại học và đã nêu lên một sốphương hướng cải tiến phương pháp dạy học đại học như: tăng cường rèn luyệntay nghề cho sinh viên; chuyển dần phương pháp học tập sang phương phápnghiên cứu, gắn các đề tài nghiên cứu của sinh viên với các yêu cầu của xã hội,của sản xuất, của chiến đấu, của thị trường; phát huy cao độ tính tích cực, độclập sáng tạo của sinh viên; điều khiển quá trình dạy học và công khai hoá, kháchquan hoá quá trình kiểm tra đánh giá; ra sức xây dựng và sử dụng một cách tối

ưu các điều kiện, phương tiện dạy học2

1 R.Roy Singh, Nền giáo dục cho Thế kỷ XXI: Những triển vọng cho Châu á Thái Bình

Dương, Bản Tiếng Việt, in tại Hà Nội, tháng 4/1994 Tr 114.

2 Tổng cục Chính trị, Đổi mới phương pháp dạy học trong các trường đại học quân sự, Nxb

Qân Đội Nhân Dân, Hà Nội, 1999 tr 24, 25.

* Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng

ta về phương pháp và đổi mới phương pháp dạy học:

Vào giữa thế kỷ XIX, Học thuyết Mác ra đời đã vạch ra cơ sở phươngpháp luận khoa học cho việc nhận thức và tác động vào mọi hiện tượng xã hội.Cùng với việc luận giải khoa học về vai trò của giáo dục đối với sự phát triển của

xã hội và sự hình thành, phát triển nhân cách con người, các nhà kinh điển củachủ nghĩa Mác - Lênin đã giải đáp về con đường, cách thức để đào tạo ra nhữngcon người hoàn thiện trong xã hội tương lai C.Mác đã dự báo: “ nền giáo dục

sẽ kết hợp lao động sản xuất với giáo dục và thể dục làm như vậy không nhữngchỉ là phương pháp tăng thêm sản xuất xã hội, mà còn là phương pháp độc nhất

và duy nhất để đào tạo ra những con người toàn diện” Lênin thì nhấn mạnh:

“Người ta không thể hình dung được một xã hội lý tưởng tương lai, mà trong đónền giáo dục lại sẽ không kết hợp với lao động sản xuất của thế hệ trẻ”3

Như vậy, tư tưởng giáo dục kết hợp với lao động là nhằm gắn giáo dụcvới đời sống xã hội, hướng vào chuẩn bị con người cho các lĩnh vực hoạtđộng khác nhau của đời sống xã hội; thông qua các hoạt động xã hội, thôngqua lao động sản xuất, công tác, chiến đấu mà giáo dục con người chính làquá trình lĩnh hội độc đáo tri thức, là con đường phát triển nhân cách conngười Tư tưởng giáo dục cơ bản đó không chỉ có ý nghĩa chỉ đạo giáo dục ởtầm vĩ mô, mà còn là cơ sở phương pháp luận trực tiếp cho việc đề raphương pháp đổi mới giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học ở các trườngđại học nói chung và ở đại học quân sự nói riêng

Kế thừa những tư tưởng đó, Hồ Chí Minh đã xem lý luận và thực tiễn làhai mặt không thể tách rời,trong đó lý luận chỉ đạo thực tiễn, thực tiễn vừa là tiêuchuẩn, vừa là mục đích của lý luận Sự thông nhất giữa lý luận và thực tiễn, học

đi đôi với hành, nhà trường gắn liền với xã hội là tư tưởng nổi bật của Hồ ChíMinh về giáo dục Từ nguyên lý thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, Hồ Chí

3 Mác-Ăngghen-Lênin-Stalin, Bàn về giáo dục, Nxb ST, H 1976, tr 111.

Minh rất coi trọng việc vận dụng những phương pháp, hình thức huấn luyện giáo dục đa dạng, có hiệu quả Trong đó, người nhấn mạnh phải “lấy tự học làmcốt, kết hợp với thảo luận”, “phải biết tự động học tập” Đó là phong cách họctập tự giác, tích cực, chủ động, đề cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tưtưởng Người nhắc nhở: đọc tài liệu thì phải đào sâu suy nghĩ, không tin mộtcách mù quáng từng câu một trong sách, biết vận dụng sáng tạo những điều đãhọc vào thực tế, không được máy móc, giáo điều Sáng tạo nhưng phải thiết thực,

-đó là một trong những vấn đề có tính nguyên tắc trong huấn luyện của quân độita: dạy và học mọi cái chiến tranh, chiến trường đòi hỏi

Đảng ta luôn đặc biệt quan tâm đến việc xác định đường lối, chủ trương,chính sách phát triển giáo dục của đất nước Với quan điểm: “Cùng với khoa học

và công nghệ, giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu, nhằm nâng cao dân trí,đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, nghị quyết TW2 (khoá VIII) của BanChấp hành Trung ương và các kỳ đại hội đã tập trung đánh giá thực tiễn, chỉ raphương hướng, biện pháp phát triển giáo dục, đào tạo Trong đó, rất coi trọngvấn đề phương pháp trong giáo dục, đào tạo Đại hội IX đã chỉ rõ: “Tiếp tục pháttriển giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thốngtrường lớp và hệ thống quản lý giáo dục; thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xãhội hoá ”4

Tư tưởng hiện đại hoá giáo dục, đào tạo của Đảng ta chỉ rõ: ngày nay,

trước sự phát triển “bùng nổ” của khoa học, đòi hỏi các thành tố của quá trìnhgiáo dục và đào tạo từ chương trình - nội dung, đến phương pháp, phươngtiện phải phản ánh được, cập nhật được và ứng dụng được những thành tựu củakhoa học, công nghệ hiện đại Đặc biệt, người dạy (với hoạt động dạy) và ngườihọc (với hoạt động học) phải mang tinh thần hiện đại hoá, dạy và học theo xu thếdạy học hiện đại như xu thế tích cực hoá hoạt động nhận thức của người học, xu

4 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, H

2001, tr 109

thế công nghệ hoá và tối ưu hoá quá trình dạy học nhằm: “Phát huy tinh thầnđộc lập suy nghĩ và sáng tạo của học sinh, sinh viên, đề cao năng lực tự học, tựhoàn thiện, học vấn và tay nghề ”5.

Nghiên cứu sự phát triển của tư tưởng, lý luận về phương pháp dạy họctrên thế giới, lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quanđiểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục và phương pháp giáo dục, có thểrút ra những vấn đề sau đây góp phần làm cơ sở cho việc đề xuất phương hướngđổi mới phương pháp dạy học trong các đại học quân sự:

Một là, sự phát triển của mục tiêu, nội dung đào tạo luôn luôn đặt ra yêu

cầu phải không ngừng đổi mới phương pháp dạy học Vấn đề phương pháp dạyhọc đã được đặt ra như một mối quan tâm lớn từ xa xưa trong lịch sử giáo dục.Trong mối quan tâm đó, các nhà giáo dục luôn hướng tới tìm kiếm các phươngpháp nhằm phát huy cao độ tính năng động, tích cực, sáng tạo của người học

Hai là, đổi mới phương pháp dạy học trên thế giới nhìn chung trong cả quá

trình lịch sử là sự phát triển đi lên, song không hoàn toàn tuần tự và không trùng địnhhướng giữa các hệ thống giáo dục, giữa các quốc gia Quá trình tìm kiếm phươngpháp dạy học mới thay thế các phương pháp dạy học lỗi thời đã xuất hiện những xuthế mới: quan điểm lấy người học làm trung tâm, công nghệ hoá quá trình dạy học.Cần có thái độ khách quan trong nghiên cứu, vận dụng các xu thế đó, tránh khuynhhướng phủ nhận cực đoan hoặc “tôn vinh”, vận dụng vội vã, thiếu nghiên cứu kỹlưỡng

Ba là, Lý thuyết về phương pháp dạy học đại học đã trở thành bộ phận hữu cơ của lý luận dạy học đại học và ngày càng phát triển Tuy nhiên lý luận dạy học đại học quân sự và lý thuyết về phương pháp dạy học đại học quân sự chưa thực sự phát

triển Trước yêu cầu của xã hội, của quân đội, sự phát triển của nhà trường quân đội,việc nghiên cứu, đổi mới phương pháp dạy học đại học quân sự đã trở nên cấp thiết

5 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, H

2001, tr 109

Bốn là, trong quá trình nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học đại học quân

sự cần dựa chắc vào phương pháp luận Mác xít, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về giáo dục, dựa vào những thành tựu mới của các khoa học giáo

dục, khoa học quân sự và các khoa học khác có liên quan, căn cứ vào đặc điểmnhiệm vụ của quân đội, tính đặc thù của quá trình đào tạo ở các nhà trường quân sự

để đề xuất những phương hướng đổi mới thích hợp, mang tính khả thi

* Lý luận về phương pháp dạy học đại học quân sự:

Trong giáo dục học quân sự và giáo dục học các trường cao đẳng, đại họcquân sự Xô - viết trước đây, cũng rất được coi trọng Các nhà sư phạm quân sự

Xô - viết cho rằng, các phương pháp dạy học là các phương thức cộng tác giữagiáo viên và học viên, nhờ đó người học lĩnh hội được các kiến thức, kỹ xảo và

kỹ năng, phát triển năng lực nhận thức, hình thành các phẩm chất nhân cách vàphẩm chất tinh thần chiến đấu Các phương pháp dạy học cơ bản được xác địnhtrong các trường cao đẳng, đại học quân sự Liên Xô là: phương pháp giảng bài,phương pháp công tác độc lập, thảo luận tài liệu học tập, trình bày trực quan,luyện tập, phương pháp nghiên cứu, phương pháp công tác thực hành

Như vậy, các nhà sư phạm quân sự Xô - viết đã quan tâm và nghiên cứu sửdụng khá toàn diện các loại phương pháp dạy học nhằm thực hiện các nội dung củamục tiêu đào tạo Đó là những đóng góp quan trọng vào phát triển lý luận dạy họcđại học quân sự, chúng ta cần quan tâm, nghiên cứu và vận dụng phù hợp

Lý luận dạy học đại học quân sự Việt Nam trong đó có lý thuyết phương phápdạy học đại học quân sự đã có lịch sử trên 30 năm, và thực sự khẳng định vai trò, kếtquả giảng dạy, nghiên cứu từ khi thành lập Bộ môn giáo dục học quân sự - tiền thâncủa Khoa Giáo dục học quân sự hiện nay Những năm gần đây đã có các giáo trình

và công trình nghiên cứu: “Giáo dục học quân sự” (2003, TS Đặng Đức Thắng chủbiên), “Lý luận dạy học đại học quân sự” (2003, TS Đặng Đức Thắng chủ biên, TS

Trần Đình Tuấn thư ký), “Nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo đại học ở Học việnChính trị Quân sự hiện nay” (2000, TS Trương Thành Trung chủ biên)

Lý luận thuyết về phương pháp dạy học đại học quân sự đã chỉ rõ: Quá trìnhdạy học đại học quân sự bao gồm hoạt động dạy (hoạt động tổ chức, điều khiển củagiảng viên) và hoạt động học (hoạt động tự tổ chức, tự điều khiển của học viên);trong đó, giảng viên phải có cách thức dạy và học viên phải có cách thức học tươngứng Hai cách thức đó hợp thành phương pháp dạy học nhằm thực hiện có hiệu quảmục đích, nhiệm vụ dạy học đã được xác định

Như vậy, phương pháp dạy học đại học quân sự là: Tổng hợp cách thức hoạt động của giảng viên và học viên nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ dạy học, góp phần đào tạo đội ngũ sĩ quan các chuyên ngành khác nhau có trình độ đại học

Từ nghiên cứu khái niệm trên đã chỉ rõ cho chúng ta những vấn đề sau:

Thứ nhất, phương pháp dạy học đại học quân sự là cách thức, con đường,

phương pháp giúp người dạy và người học đạt tới mục tiêu, hoàn thành nhiệm vụdạy học đại học quân sự Để đạt tới mục tiêu, hoàn thành nhiệm vụ đó một cáchnhanh nhất, hiệu quả nhất đòi hỏi phải có phương pháp tốt nhất, phù hợp nhất.Như vậy nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học xuất phát ngay từ vai trò củaphương pháp trong quá trình dạy học đại học quân sự

Thứ hai, cấu trúc của phương pháp dạy học đại học quân sự bao gồm:

phương pháp dạy (của giảng viên) và phương pháp học (của học viên); đây làphương pháp của hai chủ thể, chúng vừa có tính độc lập tương đối, vừa có tínhthống nhất và sự tương tác với nhau Phương pháp dạy là phương pháp tổ chứccác hoạt động học tập, phương pháp điều khiển quá trình nhận thức, nghiên cứu vàrèn luyện kỹ năng thực hành nghệ nghiệp cho học viên Phương pháp học làphương pháp tự tổ chức, tự điều khiển một cách tự giác, tích cực, tự lực và sángtạo của học viên trong quá trình nhận thức, chiếm lĩnh tri thức khoa học trong tự

học, nghiên cứu khoa học và luyện tập kỹ năng thực hành nghề nghiệp để tự pháttriển.

Phương pháp dạy và học được thực hiện trong cùng một nội dung, cùngmục đích, nên chúng phối hợp thống nhất và tương tác với nhau Phương phápdạy chỉ dẫn phương pháp học; phương pháp học vừa chịu sự chi phối củaphương pháp dạy, vừa chủ động, tích cực và tác động trở lại phương pháp dạy

Phương pháp dạy học là cách thức làm việc của chủ thể, nên chứa đựngnhững yếu tố chủ quan Phương pháp dạy học có hiệu quả khi người dạy ý thứcđược quy luật nhận thức của người học, quy luật phát triển của khoa học chuyênngành để điều khiển trí tuệ người học theo nội dung nhận thức, tạo nên tính tíchcực, sáng tạo trong học tập, nghiên cứu môn học Trong mỗi môn học, bài học,người dạy phải sử dụng nhiều phương pháp, mỗi phương pháp bao gồm nhiềuthao tác; do đó việc sử dụng phối hợp, nhuần nhuyễn, hợp lý một hệ thốngphương pháp và thao tác sẽ đem lại hiệu quả cao trong dạy học

Các giáo trình và công trình nghiên cứu về lý thuyết phương pháp dạyhọc đại học quân sự đã chỉ rõ hệ thống các phương pháp dạy học, bao gồm

các phương pháp dạy học cơ bản, các phương pháp dạy học tích cực hoá hoạt động dạy học và phương hướng, biện pháp đổi mới phương pháp dạy

học ở đại học quân sự

1.2 Cơ sở thực tiễn của vấn đề:

* Sự phát triển của tình hình và nhiệm vụ giáo dục đào tạo:

Sự kỳ diệu của ý thức con người là ở chỗ luôn luôn hướng về tương lai vàkhông ngừng tìm tòi phương pháp để thực hiện những mục tiêu đã được xácđịnh Trong giáo dục, phương pháp có vai trò có vai trò đặc biệt quan trọng, là

“chìa khoá” cho con người khám phá những “miền đất lạ”, đi vào những tầngsâu của thế giới tri thức

Ngày nay, sự phát triển của thực tiễn xã hội và của giáo dục đang

đặt ra những vấn đề mới: thực hiện 4 trụ cột trong giáo dục và Thập kỷ giáo dục vì sự phát triển bền vững do UNESCO phát động, phát triển

ngành “Sáng tạo học”, xã hội học tập, xã hội tri thức, kinh tế trithức Đòi hỏi của chất lượng nguồn nhân lực trên nhiều lĩnh vực đangtạo những áp lực mạnh đối với việc nghiên cứu phương pháp và đổi mớiphương pháp dạy học Sự khảo sát, kiểm định của đời sống, của thực tiễn

về chất lượng dạy học đang đưa lại cho chúng ta những thông tin phảnhồi đáng quan tâm về phương pháp dạy học, ngày càng tạo ra những đòihỏi bức thiết phải không ngừng đổi mới phương pháp dạy học

Xu thế phát triển giáo dục của thời đại là tiến hành cải cách giáo dục khôngngừng, nhằm chuẩn bị ngày càng tốt hơn nguồn lực con người tham gia vào côngcuộc phát triển kinh tế - xã hội Tư tưởng cơ bản của các nước trong cải cách giáodục là làm cho hệ thống giáo dục đáp ứng được những thay đổi của thời đại, tích cực

chuyển giáo dục sang hệ thống học tập suốt đời, tăng cường phát triển các chương

trình giáo dục phù hợp với yêu cầu của kinh tế - xã hội và sự phát triển của cá nhân

Sự nghiệp xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam theo hướng cách mạng,chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, có chất lượng tổng hợp ngày càng cao,lấy xây dựng chính trị làm cơ sở đang đặt ra những đòi hỏi cao về chất lượng độingũ cán bộ, và do đó đặt ra đòi hỏi cao về chất lượng giáo dục, đào tạo của cáctrường đại học quân sự Một trong những nội dung trọng tâm nhằm nâng caochất lượng giáo dục đào tạo đại học quân sự là không ngừng đổi mới phươngpháp dạy học, nâng cao chất lượng “sản phẩm” đào tạo nhằm “dạy người, dạynghề, dạy phương pháp ”, làm cho đội ngũ cán bộ quân đội vững vàng trong hiệntại, có đủ khả năng phát triển thích ứng trong tương lai

* Những đặc trưng và xu hướng phát triển của dạy học đại học quân sự: