HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA BÙI TRỌNG LÂN THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH Ở TỈNH PHÚ YÊN Chuyên ngành: Quản lý công Mã số:
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ……./…… ……./……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
BÙI TRỌNG LÂN
THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH
Ở TỈNH PHÚ YÊN
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
ĐẮK LẮK - NĂM 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hải
Phản biện 1: TS Nguyễn Minh Sản
Phản biện 2: TS Ngô Sỹ Trung
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn Thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia, Phân viện Tây nguyên
Địa điểm: Phòng 2, Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia, Phân viện Tây nguyên
Số: 51- Đường Phạm Văn Đồng, TP Buôn Mê Thuộc, Tỉnh Đắk Lắk
Thời gian: 15 giờ 00 phút ngày 26 tháng 5 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính
Trang 31
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Lịch sử phát triển của thế giới nói chung, kinh tế nói riêng đã chỉ ra một chân lý: nguồn lực con người mới là yếu tố quan trọng nhất, quyết định nhất cho sự phát triển Ngày nay, đứng trước xu thế hội nhập, toàn cầu hóa, nền kinh tế thị trường phát triển chuyển nhanh thành nền kinh tế tri thức, việc chăm lo phát triển nguồn nhân lực, biết khai thác và sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn lực này thì công cuộc xây dựng và phát triển nền kinh tế tất sẽ thành công
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng
đã đề ra nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, có năng lực, nhất là “Có cơ chế, chính sách phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài ” [22] Như vậy, từ tư tưởng chỉ đạo “con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển” đến việc xác định vai trò đột phá chiến lược của phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao (NNLCLC), tư duy về phát triển của Đảng ta đã nhìn nhận rõ vai trò hạt nhân của NNLCLC
Trong những năm qua, tỉnh Phú Yên đã thực hiện chính sách
“trải thảm đỏ” nhằm thu hút NNLCLC, nhưng kết quả đạt được vẫn chưa như mong muốn, trong khi đó phải cạnh tranh nguồn nhân lực với các tổ chức thuộc khu vực ngoài nhà nước cũng như các địa phương khác Tỉnh Phú Yên cần phải tiếp tục hoàn thiện
cơ chế, cách thức thực hiện, tìm kiếm các điểm mới mang tính đột phá để thu hút NNLCLC Vấn đề này chưa được điều tra, khảo sát
và đánh giá một cách toàn diện, cần tiếp tục nghiên cứu có hệ thống, từ lý luận đến thực tiễn
Xuất phát từ những vấn đề trên, tác giả chọn đề tài “Thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn
Trang 4thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh ở tỉnh Phú Yên” cho Luận văn
thạc sĩ của mình, với mong muốn góp phần đề xuất giải pháp hiệu quả để thu hút NNLCLC, phục vụ cho sự phát triển của tỉnh
2 Tình hình nghiên cứu của đề tài
Hiện nay, ở nước ta có khá nhiều công trình, bài viết, tạp chí, nghiên cứu khoa học đề cập dưới nhiều góc độ khác nhau về thu hút nguồn nhân lực và sử dụng NNLCLC Có thể kể đến một số bài viết, công trình tiêu biểu như:
- Bài viết: Một số vấn đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở nước ta hiện nay, của Tô Huy Rứa đã nêu lên tầm
quan trọng của chiến lược phát triển con người nói chung, phát triển nguồn nhân lực nói riêng, trong đó phát triển NNLCLC là một trong 3 đột phá chiến lược [12]
- Bài viết: Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam giai đoạn
2015 - 2020, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, của Đặng Xuân Hoan, khẳng định
quan điểm coi con người là trung tâm của sự phát triển, của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [9]
- Bài viết: Nguồn nhân lực chất lượng cao thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, của Nguyễn Long Giao, khẳng định
phát triển NNLCLC là chìa khóa để tăng trưởng, phát triển và cạnh tranh hiệu quả [16]
- Đề tài khoa học: Nguồn nhân lực và nhân tài cho phát triển
xã hội và quản lý phát triển xã hội ở Việt Nam trong tiến trình đổi mới, của Nguyễn Ngọc Phú, khẳng định nhân tài là bộ phận tinh
túy của nguồn nhân lực nói chung, NNLCLC cao nói riêng [11] Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Phú Yên đến năm 2020, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2008 đã xác định nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, có chính sách thu hút NNLCLC đáp ứng nhu cầu phát triển KT-XH của tỉnh [27]
Trang 53
Đề án chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 cũng xác định xây dựng và thu hút nguồn nhân lực
để thực hiện chiến lược chuyển dịch cơ cấu kinh tế [27] Thực hiện tốt công tác nguồn nhân lực sẽ làm tăng “sức mạnh mềm”, tạo ra sức mạnh tổng hợp có ảnh hưởng và quyết định đến sự phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh
Những năm gần đây, tỉnh Phú Yên đã có nhiều chủ trương, chính sách phát triển nguồn nhân lực Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế khiến chính sách thu hút chưa thật sự tạo được bước đột phá như mong đợi [28]
Thu hút NNLCLC nhằm xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, có đủ năng lực xây dựng và vận hành hệ thống chính trị hiệu quả, xây dựng và thực hiện nền công vụ hiện đại
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận về thu hút NNLCLC cho các cơ quan chuyên môn (CQCM) thuộc Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh và thực trạng thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh Phú Yên, luận văn đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh trong thời gian tới đạt hiệu quả cao hơn
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hoá và làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về NNLCLC và thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh Phú Yên
- Nghiên cứu kinh nghiệm thu hút NNLCLC vào làm việc trong các CQCM cấp tỉnh ở một số địa phương
- Phân tích thực trạng thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh Phú Yên, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong thực hiện thu hút NNLCLC
Trang 6- Đề xuất giải pháp thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh nhằm tạo sự chuyển biến tích cực về chất lượng đội ngũ công chức của tỉnh
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là thực hiện thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh Phú Yên
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Các CQCM thuộc UBND tỉnh Phú Yên
+ Về thời gian: từ năm 2011 đến 2016
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Luận văn được thực hiện trên cơ sở thế giới quan, sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam để làm sáng tỏ vấn đề nguồn nhân lực, NNLCLC, đặc điểm, vai trò của NNLCLC cao trong các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả vận dụng một số phương pháp liên ngành như sau:
- Phương pháp khảo cứu tài liệu tại Sở Nội vụ
- Phương pháp điều tra xã hội học: xây dựng mẫu phiếu và trực tiếp điều tra 70 công chức đang tại nghiệp 06 sở, ngành và 30 đối tượng được thu hút
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề lý luận về NNLCLC, qua đó bổ sung và làm phong phú thêm cho khoa học quản lý công, quản lý nguồn nhân lực
Trang 75
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Đánh giá đúng thực chất thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh; xác định cụ thể đối tượng gắn với chuyên ngành cần thu hút, từ đó xây dựng chế độ đãi ngộ phù hợp Đây là
cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền tham khảo đề ra những chính sách thu hút, trọng dụng NNLCLC với tình hình thực tế của địa phương
Luận văn là tài liệu tham khảo cho giảng dạy và học tập, nghiên cứu về thu hút NNLCLC cho các cơ quan ở tỉnh Phú Yên
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung luận văn kết cấu theo 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh
Chương 2 Thực trạng thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh Phú Yên
Chương 3 Quan điểm và giải pháp thực hiện thu hút NNLCLC cho các CQCM thuộc UBND tỉnh Phú Yên
[[ Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN
THUỘC UỶ BAN NHÂN DÂN CẤP TỈNH 1.1 Nguồn nhân lực chất lượng cao
1.1.1 Khái niệm nguồn nhân lực
Nguồn nhân lực là tổng thể số lượng và chất lượng con người với tổng hoà các tiêu chí về trí lực, thể lực và những phẩm chất đạo đức, tinh thần tạo nên năng lực mà bản thân con người và xã hội đã, đang và sẽ huy động vào quá trình lao động sáng tạo vì sự phát triển và tiến bộ xã hội
Trang 81.1.2 Khái niệm nguồn nhân lực chất lượng cao
NNLCLC là một bộ phận nhân lực có sức khoẻ đáp ứng yêu cầu, được đào tạo dài hạn, có chuyên môn kỹ thuật cao, có phẩm chất đạo đức tiêu biểu, có khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi của công nghệ, biết vận dụng sáng tạo những trí thức, những kỹ năng đã được đào tạo vào quá trình lao động, sản xuất, đóng góp cho sự phát triển kinh tế, xã hội một cách hiệu quả nhất
1.2 Tiêu chí nhận diện nguồn nhân lực chất lượng cao
1.2.1 Tiêu chí chung
Thể hiện hai nội dung có mối quan hệ mật thiết với nhau là đức và tài của người công chức
1.2.2 Tiêu chí cụ thể
NNLCLC thể hiện năng lực con người ở trình độ đào tạo, tính phục vụ, khả năng đổi mới, kỹ năng trong công việc, năng suất làm việc Đây là những yếu tố then chốt mang lại sự thành công trong thực hiện nhiệm vụ của tổ chức
- Về thể lực
- Về trí lực của nguồn nhân lực: biểu hiện ở năng lực sáng tạo, khả năng thích nghi và kỹ năng lao động nghề nghiệp
- Về nhân cách của NNLCLC: biểu hiện ở tính tích cực, có ý thức tự giác cao, trung thực, có niềm say mê nghề nghiệp, năng động sáng tạo, đạo đức, tác phong công nghiệp, lối sống đúng mực, hòa đồng trong mỗi người lao động
- Về năng động xã hội: tính linh hoạt và khả năng vận dụng kiến thức vào công việc, làm việc độc lập, làm việc nhóm tốt, khả năng lập kế hoạch, có kỹ năng giao tiếp và giải quyết vấn đề, thích ứng với môi trường làm việc thay đổi
1.3 Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn
Trang 97
1.3.1 Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
1.3.1.1 Khái niệm
Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh (gồm các sở và
cơ quan tương đương) là cơ quan tham mưu, giúp UBND thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương và thực hiện một
số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự uỷ quyền của UBND và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý ngành hoặc lĩnh vực công tác từ trung ương đến cơ sở Các cơ quan chuyên môn chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND cấp tỉnh, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan quản lý nhà nước
về ngành
1.3.1.2 Đặc điểm cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
CQCM thuộc UBND cấp tỉnh là một loại cơ quan nhà nước,
là một bộ phận cấu thành bộ máy nhà nước Do vậy, CQCM thuộc UBND cấp tỉnh cũng mang đầy đủ các đặc điểm chung của các cơ quan nhà nước
1.3.2 Thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
1.3.2.1 Khái niệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Thu hút NNLCLC cho các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh là các biện pháp, cách thức cần thiết của nhà quản
lý nhằm lôi cuốn nguồn nhân lực chất lượng cao vào làm việc trong các sở, ban, ngành cấp tỉnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương
1.3.2.2 Sự cần thiết thu hút nguồn nhân lực chất lượng cho
cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Trang 10- Thứ nhất, NNLCLC có ý nghĩa quan trọng trong chính sách
phát triển của các địa phương nói chung và CQCM thuộc UBND cấp tỉnh nói riêng
- Thứ hai, NNLCLC đối với yêu cầu quản lý hành chính nhà
nước trong thời kỳ hội nhập là rất quan trọng và không thể thiếu hiện nay
- Thứ ba, với xu hướng hội nhập và phát triển hiện nay, các
CQCM thuộc UBND cấp tỉnh cần phải có NNLCLC với đầy đủ phẩm chất đạo đức, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực chuyên môn, năng lực thực tiễn, có tư duy tốt
1.3.2.3 Vị trí và vai trò của việc thu hút nguồn nhân lực chất
lượng cao cho các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
cấp tỉnh
Thứ nhất, giúp các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh chuẩn bị
nguồn nhân lực tiềm năng với số lượng ổn định để sẵn sàng tham gia vào đội ngũ công chức
Thứ hai, hoạt động thu hút có vai trò cung cấp NNLCLC cho
các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh
Thứ ba, hoạt động thu hút giúp CQCM thuộc UBND cấp tỉnh
có cơ hội đánh giá lại nguồn lực con người trong đơn vị mình một cách toàn diện
Thứ tư, thu hút tạo sự đột phá về hiệu quả công việc và nâng
cao năng lực cho đội ngũ công chức
Thứ năm, hoạt động thu hút NNLCLC có vai trò trong việc
tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình tuyển dụng
và bố trí sử dụng công chức
Thứ sáu, thu hút NNLCLC là chuẩn bị nền tảng cho các khâu
tiếp theo trong tiến trình tuyển mộ và tuyển dụng nguồn nhân lực