Vai trò của nguồn vốn vay đến hỗ trợ thanh niên làm kinh tế - Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của tổ chức Đoàn thanh niên giúp các đoàn viên được tiếp cận, thụ hưở
Trang 1Tôi
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
QUẢN LÝ NGUỒN VỐN VAY TỪ NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC HỖ TRỢ THANH NIÊN LÀM KINH TẾ TẠI
HUYỆN KIM BÔI - TỈNH HÒA BÌNH
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 8310110
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS BÙI THỊ MINH NGUYỆT
Hà Nội, 2021
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác
Nếu nội dung nghiên cứu của tôi trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứu nào đã công bố, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và tuân thủ kết luận đánh giá luận văn của Hội đồng khoa học
Hà Nội, ngày 15 tháng 10 năm 2021
Người cam đoan
Bùi Văn Hòa
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới các thầy, cô trong Trường Đại học Lâm nghiệp đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ, hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại trường
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Bùi Thị Minh Nguyệt, người đã tận tụy, giúp đỡ, hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn này
Xin gửi lời cảm ơn tới tập thể ban Lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp trong cơ quan Huyện đoàn, ngân hàng Chính sách xã hội huyện Kim Bôi, tỉnh Hoà Bình, bạn bè và người thân trong gia đình đã tạo điều kiện về tinh thần, vật chất, thời gian; động viên, chia sẻ, khích lệ tôi để tôi hoàn thành luận văn
Trong quá trình học tập và nghiên cứu, mặc dù bản thân đã rất cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế, kính mong các thầy giáo, cô giáo và các bạn quan tâm góp ý
Xin trân trọng cảm ơn !
Trang 4
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU vii
DANH MỤC CÁC HÌNH vii
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN VAY TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HỖ TRỢ THANH NIÊN LÀM KINH TẾ 5
1.1 Cơ sở lý luận về quản lý vốn vay tư NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế 5
1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 5
1.1.2 Các hoạt động làm kinh tế của thanh niên được hỗ trợ bằng nguồn vốn vay từ ngân sách Nhà nước 8
1.1.3 Vai trò của nguồn vốn vay đến hỗ trợ thanh niên làm kinh tế 9 1.1.4 Mục tiêu, đặc điểm vốn vay từ ngân sách Nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế 10
1.1.5 Nội dung quản lý vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên 10
1.1.6 Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý vốn vay từ ngân sách nhà nước (NSNN) cho thanh niên làm kinh tế qua tổ chức Đoàn 14
1.1.7 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nguồn vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế 15
1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý vốn vay tư NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế 22
1.2.1 Chính sách chung của Đảng và Nhà nước hỗ trợ thanh niên 22
Trang 51.2.2 Kinh nghiệm hỗ trợ thanh niên của một số huyện, thành đoàn30
1.2.3 Bài học kinh nghiệm 34
Chương 2 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU35 2.1 Đặc điểm cơ bản của huyện Kim Bôi và Ngân hàng CSXH huyện Kim Bôi 35
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Kim Bôi 35
2.1.2 Đặc điểm cơ bản của ngân hàng chính sách xã hội huyện Kim Bôi 43
2.1.3 Thuận lợi, khó khăn trong quản lý vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế của huyện 44
2.2 Phương pháp nghiên cứu 45
2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu 45
2.2.2 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 46
2.2.3 Chỉ tiêu nghiên cứu 47
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 49
3.1 Thực trạng quản lý hoạt động vay vốn từ Ngân hàng CSXH hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại Kim Bôi 49
3.1.1 Nguồn vốn hỗ trợ thanh niên vay vốn làm kinh tế tại huyện Kim Bôi 49
3.1.2 Điều kiện, tiêu chí vay vốn hỗ trợ thanh niên làm kinh tế 50
3.1.3 Thực trạng quản lý vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi 55
3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn vay hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi 73
3.2.1 Về cơ chế chính sách 73
3.2.2 Nhân tố lãi suất cho vay 74
3.2.3 Phương thức cho vay 75
3.2.4 Trình độ, ý thức của thanh niên vay vốn 76
3.2.5 Nhân tố khác 77
Trang 63.3 Đánh giá chung 78
3.3.1 Những thành công 78
3.3.2 Một số tồn tại, hạn chế 82
3.3.3 Nguyên nhân 87
3.4 Giải pháp tăng cường hiệu quả quản lý nguồn vốn vay từ ngân hàng nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế ở huyện Kim Bôi 90
3.4.1.Phương hướng tạo nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế ở huyện Kim Bôi 91
3.4.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế ở huyện Kim Bôi 91
3.4.3 Kiến nghị 97
KẾT LUẬN 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO 101
PHỤ LỤC
Trang 7DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Viết tắt Viết tắt đầy đủ
GDP Tổng sản phẩm quốc nội
HĐQT Hội đồng quản trị
HCCB Hội cựu chiến binh
KFW Cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ
LĐ-TB&XH Lao động - Thương binh và Xã hội
NHN&PTNT Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Trang 8DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Hiện trạng sử dụng đất huyện Kim Bôi năm 2020 38
Bảng 2.2 Dân số và lao động huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình 42
Bảng 3.1 Phân bổ chỉ tiêu kế hoạch cho thanh niên vay vốn ủy thác 58
theo chương trình cho vay của NH CSXH đến hết năm 2020 58
Bảng 3.2 Kết quả thực hiện chỉ tiêu vay vốn ủy thác theo chương trình cho vay của Ngân hàng chính sách xã hội 60
Bảng 3.3 Tình hình giải ngân vốn vay theo mục đích sử dụng vốn vay 61
ủy thác do Đoàn Thanh niên quản lý 61
Bảng 3.4 Kết quả cho vay hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại NH CSXH 63
Bảng 3.5 Số liệu vay vốn ủy thác qua Đoàn thanh niên 65
Bảng 3.6 Tổng hợp phiếu điều tra khảo sát các hộ gia đình thanh niên về nguồn vốn vay làm kinh tế tại huyện Kim Bôi 66
Bảng 3.7 Kết quả công tác kiểm tra, giám sát cấp huyện 70
Bảng 3.8 Dư nợ ủy thác cho vay thông qua 04 tổ chức chính trị - xã hội (tính đến hết 31/12/2020) 71
Bảng 3.9 Tổng hợp phiếu điều tra khảo sát cán bộ làm công tác triển khai, quản lý nguồn vốn vay cho thanh niên 84
DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 Bản đồ hành chính huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình 36
Hình 3.1: Quy trình của hộ vay vốn nguồn vốn Trung ương 62
Hình 3.2: Quy trình hộ vay vốn giải quyết việc làm 63
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn và tiên phong trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Đảng và Nhà nước ta luôn đề ra chủ trương, đường lối, chính sách tạo điều kiện, môi trường cho thanh niên được tham gia công việc một cách chủ động, sáng tạo, phát huy, cống hiến tài năng và sức trẻ trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là một bộ phận trong
hệ thống chính trị của Việt Nam và do đó hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế
là một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng đối với tổ chức Đoàn Các hoạt động hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế được các cấp bộ Đoàn chú trọng đẩy mạnh, đặc biệt là các hoạt động tăng cường hỗ trợ nguồn lực về vốn
và ứng dụng chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, tạo cơ hội cho thanh niên lập thân, lập nghiệp, vươn lên làm giàu chính đáng bằng sức lực và trí tuệ của mình, tham gia phát triển kinh tế gia đình và địa phương Qua thực tiễn hoạt động, xuất hiện ngày càng nhiều tấm gương thanh niên sản xuất kinh doanh giỏi với những mô hình kinh tế thanh niên có giá trị, đạt hiệu quả cao, góp phần giải quyết việc làm và tạo thu nhập thường xuyên, ổn định cho thanh niên
Huyện Kim Bôi hiện có 40 nghìn thanh niên chiếm gần 33% dân số toàn
huyện (tính đến 31/12/2020 dân số huyên Kim Bôi là 120.584 người), là lực
lượng có trình độ học vấn cao, bản lĩnh chính trị, năng động, sáng tạo Tuy nhiên, trước những biến động phức tạp của tình hình kinh tế thế giới, sự tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường, trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa huyện và đất nước, thanh niên càng mong muốn được tạo điều kiện để phát huy hơn vai trò trong các hoạt động kinh tế Do đó công tác hỗ trợ nói chung cho thanh niên phát triển kinh tế
và hỗ trợ từ nguồn ngân sách thông qua Đoàn Thanh niên (ĐTN) có ý nghĩa
Trang 10quan trọng đối với thanh niên huyện Kim Bôi hiện nay Tuy nhiên, công tác hỗ trợ này của tổ chức Đoàn Thanh niên huyện Kim Bôi có phát huy được hiệu quả hay không phụ thuộc đáng kể vào chính sách, cơ chế quản lý của hệ thống
tổ chức Đoàn, chính quyền huyện Kim Bôi và các cơ quan chức năng
Từ những vấn đề đó đặt ra yêu cầu cần có sự nghiên cứu một cách cơ bản, có hệ thống vấn đề chính sách, biện pháp quản lý hỗ trợ cho thanh niên phát triển kinh tế ở huyện Kim Bôi - tỉnh Hòa Bình, góp phần xây dựng kinh tế huyện tăng trưởng cao, ổn định trong điều kiện Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới Với mong muốn trên, tác giả đã lựa chọn đề
tài“Quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh
tế tại huyện Kim Bôi - tỉnh Hòa Bình” để thực hiện nghiên cứu
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu tổng quát
Trên cơ sở phân tích, đánh giá mô hình quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước (NSNN) hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi là cơ
sở đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý vốn vay từ NSNN
hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
- Đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý nguồn vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới
Trang 113 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về chính sách, biện pháp, hiệu lực quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước
hỗ trợ thanh niên làm kinh tế, tập trung vào những biện pháp hỗ trợ từ phía tổ chức Đoàn Thanh niên
Đối tượng khảo sát là các hộ thanh niên, đại diện cho các tổ tiết kiệm
và vay vốn do Đoàn thanh niên quản lý
3.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Phạm vi về nội dung: Thanh niên làm kinh tế có phạm vi rộng do
nhiều nhân tố tác động và bao gồm các loại hình hoạt động cụ thể phong phú Tuy nhiên, luận văn chỉ tập trung nghiên cứu sự quản lý của tổ chức Đoàn thanh niên huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình đối với nguồn vốn vay từ NSNN hỗ trợ cho thanh niên sống ở huyện Kim Bôi với mục tiêu nhằm phát triển kinh
tế, trong đó tập trung vào mô hình kinh tế thanh niên Các sự hỗ trợ khác không thuộc phạm vi nghiên cứu của luận văn Nguồn vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên, đề tài nghiên cứu từ nguồn của Ngân hàng chính sách xã hội đang quản lý
- Phạm vi về không gian: Đề tài được tiến hành nghiên cứu tại huyện
Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
- Phạm vi về thời gian: Về thời gian, luận văn tập trung nghiên cứu, đánh
giá công tác quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ cho thanh niên làm kinh tế từ năm 2018 - 2020, đề xuất giải pháp trong thời gian tới
+ Thu thập số liệu thứ cấp từ năm 2018 đến năm 2020
+ Thu thập số liệu sơ cấp năm 2021
4 Nội dung nghiên cứu
- Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vốn vay từ ngân sách nhà nước
hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
Trang 12- Thực trạng quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
- Những yếu tố ảnh hưởng, những thành công và hạn chế trong quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
- Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, Luận văn chia thành 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vốn vay từ ngân hàng nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
Chương 2 Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu
Chương 3 Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Trang 131.1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1.1 Khái niệm vốn vay từ NSNN
* Vốn vay
Vay vốn là số tiền mà một cá nhân hay một doanh nghiệp đi vay mượn
từ các nguồn khác để sử dụng với điều kiện sẽ trả lại theo thời hạn cũng như yêu cầu mà bên cho vay đưa ra
* Vốn vay từ ngân sách nhà nước:
Thuật ngữ “Ngân sách Nhà nước” được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế, xã hội ở mọi quốc gia
Theo Luật Ngân sách Nhà nước của Việt Nam đã được Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 25/6/2015 quy định: Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước
Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương Ngân sách trung ương là ngân sách của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở Trung ương Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân
Hoạt động ngân sách: mọi hoạt động ngân sách nhà nước đều là hoạt động phân phối các nguồn tài nguyên quốc gia (phân phối lần đầu và tái phân phối)
Trang 14Nguồn ngân sách nhà nước chính là nguồn từ các khoản thu, chi của Nhà nước
Nguồn vốn ngân sách Nhà nước: là nguồn chi của ngân sách Nhà nước cho đầu tư Đó là một nguồn vốn đầu tư quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia Đây chính là nguồn vốn dùng để đầu
tư xây dựng các công trình công cộng, các hạng mục công trình an ninh quốc phòng và đầu tư cho các cơ sở phúc lợi xã hội Nguồn vốn này được hình thành chủ yếu từ nguồn thu của ngân sách Nhà nước (NSNN) thông qua việc thu thuế, bán tài nguyên, thu lệ phí
Nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước chính là nguồn chi của NSNN cho đầu tư Đó là một nguồn vốn đầu tư quan trọng trong chiến lược kinh tế
xã hội của mỗi Quốc gia
Đặc điểm của nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước:
- Luôn gắn chặt với những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà chính phủ phải đảm nhận trước mỗi quốc gia, luôn chứa đựng những lợi ích chung, lợi ích công cộng
- Tính hiệu quả của các nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước đều là khoản cấp phát không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu, mang tính hỗ trợ, bao cấp một phần, thể hiện ở lãi suất thấp hơn mức trung bình, thời gian vay vốn dài hoặc có thể gia hạn Vì vậy các nhà quản lý cần có sự phân tích tính toán cẩn thận khi đưa ra các quyết định để tránh những lãng phí không cần thiết
- Hoạt động của nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế - chính trị của nhà nước và việc thực hiện các chức năng
của nhà nước, được nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định
1.1.1.2 Khái niệm cho vay ủy thác
Ủy thác cho vay là việc bên ủy thác giao vốn cho bên nhận ủy thác để thực hiện cho vay đối với khách hàng theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định của pháp luật có liên quan; bên ủy thác phải trả phí ủy
Trang 15thác cho vay cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nhận ủy thác cho vay
Nhận ủy thác cho vay là việc bên nhận ủy thác nhận vốn của bên ủy thác để thực hiện cho vay đối với khách hàng theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định của pháp luật có liên quan; bên nhận ủy thác cho vay được hưởng phí ủy thác cho vay do bên ủy thác trả
1.1.1.3 Khái niệm quản lý vốn vay ủy thác
Quản lý vốn vay ủy thác là quá trình hoạch định, tổ chức thực hiện và kiểm soát các công việc thực hiện cho vay vốn tín dụng ưu đãi đến với người nghèo của các tổ chức chính trị mà NHCSXH đã ký hợp đồng ủy thác nhằm hiện thực hoá những mục tiêu của chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo trong thực tế cuộc sống, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững gắn với giảm nghèo đói, từng bước xoá bỏ đói nghèo, đảm bảo
ổn định và công bằng xã hội
1.1.1.4 Khái niệm hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
Thanh niên được quy định tại Điều 1 trong Luật Thanh niên năm 2005:
là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi Đây là độ tuổi thuận lợi nhất của mỗi một con người để học tập, bắt đầu cuộc đời lao động, sáng tạo Khái niệm kinh tế đề cập đến các hoạt động của con người có liên quan đến sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ Thanh niên làm kinh tế trong phạm vi luận văn đề cập là những người trực tiếp đề xuất ý tưởng xây dựng mô hình kinh tế thanh niên, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh, sản xuất nông nghiệp gắn với hộ gia đình nhằm mang lại thu nhập cao cho bản thân, gia đình và đóng góp cho xã hội
Thanh niên làm kinh tế trong phạm vi luận văn đề cập là những người trực tiếp đề xuất ý tưởng xây dựng mô hình kinh tế thanh niên, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh, sản xuất nông nghiệp gắn với hộ gia đình nhằm mang lại thu nhập cao cho bản thân, gia đình và đóng góp cho xã hội
Trang 16Hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế như: đứng ra nhận ủy thác vốn từ Ngân hàng cho đoàn viên - thanh niên (ĐV-TN) vay, mở các lớp tập huấn,
chuyển giao khoa học - kỹ thuật, tư vấn nghề nghiệp, việc làm…
1.1.2 Các hoạt động làm kinh tế của thanh niên được hỗ trợ bằng nguồn vốn vay từ ngân sách Nhà nước
Có thể nói nội dung hoạt động làm kinh tế của thanh niên có phạm vi rộng Tùy vào từng điều kiện, vị trí mà thanh niên làm kinh tế bằng nhiều hình thức khác nhau, nội dung chính là thanh niên tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở các địa phương thông qua các hình thức như: Các chương trình về vay vốn cho thanh niên, các chương trình dự án quốc gia, các chương trình của tổ chức Đoàn Thanh niên nhằm đồng hành cùng thanh niên trong lập thân, lập nghiệp, đào tạo nghề
Thanh niên được quyền chủ động quyết đoán phương hướng sản xuất kinh doanh, lao động chủ yếu là thanh niên, gắn với cuộc sống của các gia đình trẻ; được tổ chức sản xuất kinh doanh theo phương thức sản xuất tiên tiến với công nghệ hiện đại nhằm đạt hiệu quả tổng hợp cả về kinh tế, xã hội
và môi sinh
Các phong trào do Đoàn triển khai như “Thanh niên nông thôn thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi”; Phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo”; Chương trình
“Thanh niên khởi nghiệp” thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động phát triển kinh
tế, các mô hình kinh tế thanh niên và khát khao vươn lên làm giàu, phát triển kinh tế của thanh niên
Tổ chức các chương trình hội nghị tập huấn kiến thức chuyên đề về khởi nghiệp, lập nghiệp cho đội ngũ cán bộ Đoàn, cụ thể như: tổ chức tập huấn chương trình Mỗi xã một sản phẩm huyện Kim Bôi, kiến thức khởi nghiệp sáng tạo, kỹ năng xây dựng dự án khởi nghiệp sáng tạo, kiến thức quản lý vốn vay
Công tác tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho đoàn viên
Trang 17thanh niên được phối hợp triển khai có hiệu quả Các mô hình kinh tế tiêu biểu kịp thời được tuyên truyền để nhân rộng trên địa bàn huyện
Song song đó, tổ chức tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho thanh niên Các mô hình kinh tế tiêu biểu kịp thời được tuyên truyền để nhân rộng trên địa bàn Huyện và giới thiệu tham gia các diễn đàn, giải thưởng lớn do Huyện, Tỉnh tổ chức
Tăng cường cơ hội tiếp cận vốn cho thanh niên làm kinh tế Các nguồn vốn vay hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế hiện nay gồm có nguồn vốn 120 kênh Trung ương Đoàn và nguồn vốn vay Ngân hàng chính sách xã hội qua kênh ủy thác Đoàn thanh niên
Ngoài ra, thanh niên tham gia làm kinh tế sẽ được hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường, kết nối giao thương, tiêu thụ sản phẩm, hỗ trợ bảo hộ nhãn hiệu cho các sản phẩm Bên cạnh đó, nhằm hỗ trợ kết nối thị trường sản phẩm khởi nghiệp trước tình hình khan hiếm đầu ra do dịch Covid-19, Ban Thường vụ Huyện đoàn phối hợp với Tỉnh đoàn Hòa Bình triển khai giới thiệu sản phẩm khởi nghiệp của thanh niên theo hình thức chuyên trang
hộ trợ sản phẩm trên trang Facebook Huyện đoàn Kim Bôi và Tỉnh đoàn Hòa Bình
1.1.3 Vai trò của nguồn vốn vay đến hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
- Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của tổ chức Đoàn thanh niên giúp các đoàn viên được tiếp cận, thụ hưởng các chính sách tín dụng ưu đãi của Chính phủ, tạo nên một kênh dẫn vốn hữu hiệu, tin cậy đối với các đoàn viên thanh niên và cấp ủy Đảng, chính quyền
- Củng cố hoạt động của Đoàn thanh niên ở cơ sở Thông qua hoạt động tín dụng, Đoàn thanh niên ở cơ sở có điều kiện quan tâm hơn đến đoàn viên của mình, làm cho sinh hoạt đoàn có nội dung phong phú hơn
- Thông qua việc ủy thác cho vay, Đoàn thanh niên có thể lồng ghép việc triển khai thực hiện nhiệm vụ chính trị khác, góp phần tiết giảm chi phí xã hội
Trang 18- Giúp cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác tiếp cận với dịch
vụ tài chính, tiết kiệm của vốn vay một cách nhanh chóng, thuận lợi, an toàn
và hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí khi vay vốn
- Thông qua việc bình xét hộ vay vốn công khai, dân chủ, phát huy vai trò của Đoàn thanh niên đảm bảo đưa vốn đến đúng đối tượng thụ hưởng
1.1.4 Mục tiêu, đặc điểm vốn vay từ ngân sách Nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
1.1.4.1 Mục tiêu
Vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế là từ nguồn vốn Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm; nguồn vốn Ngân hàng chính sách xã hội huyện Kim Bôi cho vay hộ nghèo ủy thác qua Đoàn Thanh niên;
Mục tiêu là tăng cường nguồn lực tài chính, trợ giúp trực tiếp cho thanh niên làm kinh tế, tạo và tái tạo việc làm cho người lao động Hoạt động tín dụng của nguồn vốn vay không nhằm mục đích chính là thu lợi nhuận mà mang tính chất hỗ trợ nhưng vẫn đảm bảo các chế độ, quy định quản lý tài chính chặt chẽ của Nhà nước
1.1.4.2 Đặc điểm của vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
- Đối tượng mà vốn vay từ ngân sách nhà nước hướng tới là thanh niên
- Luôn gắn chặt với những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà huyện Kim Bôi, nhà nước thực hiện
- Hoạt động của vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế luôn gắn chặt với việc thực hiện các chức năng của các đơn vị quản lý theo quy định của nhà nước, được nhà nước tiến hành trên cơ sở những quy định của pháp luật
1.1.5 Nội dung quản lý vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên
1.1.5.1 Xây dựng kế hoạch quản lý vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
Lập kế hoạch về nhu cầu vay vốn của các đối tượng được vay vốn tín dụng ưu đãi do Đoàn TN phụ trách quản lý, theo từng thời kỳ và các đối
Trang 19tượng chính sách khác như: học sinh sinh viên đi học các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, các đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn, vay vốn SXKD theo dự án,
1.1.5.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch vay vốn
Để thực hiện nhận ủy thác cho vay hộ nghèo và đối tượng chính sách khác thì các cấp Đoàn và Ngân hàng chính sách xã hội phải ký kết các văn bản đối với cấp Trung ương, cấp tỉnh và huyện gọi là văn bản Liên tịch, đối với cấp xã gọi là Hợp đồng ủy thác
- Cấp Trung ương: Hội sở chính NHCSXH ký văn bản với cấp Trung ương của cấp Đoàn Tại NHCSXH TW: Tổng giám đốc trực tiếp ký các văn bản liên tịch, văn bản thỏa thuận với các tổ chức hội cấp TW
- Cấp tỉnh: Tổng Giám đốc ủy quyền cho Giám đốc chi nhánh NHCSXH cấp tỉnh ký kết văn bản Liên tịch với tỉnh Đoàn về nội dung ủy thác cho vay vốn đối với hộ nghèo và đối tượng chính sách khác
- Cấp huyện: Tổng Giám đốc ủy quyền cho Giám đốc Phòng Giao dịch NHCSXH cấp huyện ký kết:
+ Văn bản Liên tịch với tổ chức Đoàn cấp huyện về nội dung ủy thác cho vay vốn đối với hộ nghèo và đối tượng chính sách khác
+ Ký hợp đồng ủy thác với tổ chức Đoàn cấp xã nội dung ủy thác cho vay vốn đối với hộ nghèo và đối tượng chính sách khác
Hỗ trợ tổ chức triển khai dự án
Hỗ trợ thanh niên trong triển khai dự án vay vốn làm kinh tế là nội dung quan trọng, mang tính quyết định đến hiệu quả của các dự án vay vốn và của chương trình cho vay Các hình thức hỗ trợ thanh niên triển khai dự án đa dạng và phong phú, tuỳ vào điều kiện của mỗi địa phương, đơn vị mà hình thức hỗ trợ có sự khác nhau Tổ chức Đoàn thanh niên bám sát vào chủ trương, chính sách của nhà nước tham gia hỗ trợ cho thanh niên từ trang bị kiến thức tới triển khai thực hiện bằng nhiều hình thức như :
Trang 20- Tổ chức tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, mời các chuyên gia trực tiếp hướng dẫn thanh niên trong thực hiện dự án
- Xây dựng các mô hình điểm kiểm mẫu để thanh niên học tập
- Tổ chức các hội thảo, hội nghị về hỗ trợ thanh niên triển khai dự án
- Tổ chức các hội thi tay nghề như các nghề truyền thống nhằm nâng cao tay nghề của thanh niên
- Tổ chức họp rút kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình hay, hiệu quả trong thanh niên
- Cung cấp miễn phí các tài liệu liên quan đến công tác xây dựng, lập
dự án làm kinh tế, hướng dẫn quản lý dự án, thông tin các chuyên gia,…
- Hỗ trợ thanh niên tổ chức triển khai dự án bằng việc tạo cơ chế thông thoáng, phát động trong thanh niên thực hiện các chương trình thi đua, các phong trào mới, mô hình mới,…
1.1.5.3 Theo dõi, kiểm tra, xử lý
Kiểm tra chọn đối tượng cho vay
- Người vay vốn đầu tiên phải là tổ viên của tổ TK&VV trên địa bàn của mình Người vay vốn làm đơn xin vay vốn bao gồm các nội dung: mục đích sử dụng vốn, số lượng vốn vay, thời gian vay
- Người vay vốn nộp đơn cho tổ trưởng tổ TK&VV, ban quản lý tổ TK&VV cùng với cán bộ Đoàn cơ sở phụ trách chương trình ủy thác cho vay tín dụng phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, xét duyệt xem có đủ tiêu chuẩn theo tiêu chuẩn do Chính phủ quy định được vay vốn hay không,
từ đó lập danh sách đối tượng được vay gửi lên NHCSXH trên địa bàn huyện NHCSXH căn cứ vào sự xét duyệt của ban quản lý tổ TK&VV, cán bộ Đoàn
cơ sở phụ trách và chính quyền địa phương sẽ ra quyết định đối tượng được vay và không được vay
Kiểm tra chất lượng tín dụng
- Hướng dẫn vay theo mục đích sử dụng: Căn cứ vào đơn đề nghị vay vốn của các tổ viên tổ TK&VV, ban quản lý tổ phối hợp với người quản lý tổ
Trang 21chức Đoàn cùng cấp để hướng dẫn cho các đối tượng vay vốn về các mục đích sử dụng vốn vay
- Hướng dẫn sử dụng vốn vay: Tổ chức Đoàn TN kiểm tra, đôn đốc hoạt động của các tổ TK&VV mà Đoàn TN đã đứng ra thành lập Giám sát quá trình sử dụng vốn vay của các hộ Đoàn TN phụ trách cho vay Đồng thời phối hợp với ban quản lý tổ TK&VV của mình đôn đốc các tổ viên trong tổ
sử dụng vốn vay đúng mục đích, người vay trả nợ gốc, lãi theo định kỳ đã thỏa thuận Trong phạm vi 30 ngày kể từ khi nhận tiền vay, ban quản lý tổ
phải kiểm tra việc sử dụng vốn vay của 100% thành viên trong tổ (theo mẫu
06/TD) và gửi ngân hàng Trường hợp hộ vay sử dụng vốn vay sai mục đích
thì lập biên bản và yêu cầu hộ vay trả nợ trước hạn Thông báo kịp thời cho ngân hàng nơi cho vay về các trường hợp sử dụng vốn vay bị rủi ro do nguyên
nhân khách quan (thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, chết, mất tích, ) và rủi ro
do nguyên nhân chủ quan như: sử dụng vốn vay sai mục đích, người vay vốn để có biện pháp xử lý thích hợp, kịp thời Phối hợp với NHCSXH và chính quyền địa phương xử lý các trường hợp nợ chây ỳ, nợ quá hạn và hướng dẫn hộ vay lập hồ sơ đề nghị xử lý nợ rủi ro do nguyên nhân khách
quan (nếu có)
- Hướng dẫn trả nợ đúng hạn: Đoàn TN chỉ đạo và giám sát ban quản lý
tổ TK&VV trong các việc: đôn đốc các tổ viên đem tiền đến điểm giao dịch của NHCSXH để trả nợ gốc theo kế hoạch trả nợ đã thỏa thuận; Thực hiện việc thu lãi, thu tiền tiết kiệm; chỉ đạo ban quản lý tổ TK&VV đôn đốc các tổ viên đem tiền đến điểm giao dịch của NHCSXH để trả lãi, gửi tiền tiết kiệm theo định kỳ đã thỏa thuận
1.1.5.4 Đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm
Căn cứ theo quy định về cho vay ủy thác giữa các tổ chức hội và NHCSXH Công tác đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm được thực hiện thường xuyên, theo đó:
Trang 22 Về công tác tổ chức giao ban định kỳ:
- NHCSXH cấp huyện với Hội, đoàn thể cấp huyện: giao ban 2 tháng/lần
- NHCSXH cấp tỉnh với Hội, đoàn thể cấp tỉnh: giao ban 3 tháng/lần
- NHCSXH cấp TW với Hội, đoàn thể cấp Trung ương: giao ban 6 tháng/lần
Về công tác sơ kết, tổng kết:
Định kỳ, NHCSXH cùng tổ chức Hội, đoàn thể tổ chức tổng kết đánh giá kết quả uỷ thác: cấp tỉnh, cấp huyện định kỳ tổ chức tổng kết 1 năm/lần, cấp Trung ương định kỳ tổ chức tổng kết 2-3 năm/lần
Như vậy, căn cứ theo các quy định trên thì đối với ĐTN cấp huyện và NHCSXH giao ban 2 tháng/lần và định kỳ 6 tháng có kế hoạch kiểm tra, giám
sát hoạt động ủy thác cho vay đối với Đoàn Thanh niên, Tổ TK&VV (có thể
lồng ghép với nội dung công tác kiểm tra định kỳ của Đoàn)
1.1.6 Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý vốn vay từ ngân sách nhà nước (NSNN) cho thanh niên làm kinh tế qua tổ chức Đoàn
* Nhóm tiêu chí trực tiếp
Tiêu chí 1: Nguồn vốn cho thanh niên vay làm kinh tế từ NSNN được
cho vay đúng đối tượng, đúng mục đích, không thất thoát, để đồng thời đảm bảo các chính sách của Nhà nước trong cho vay và các nguyên tắc cho vay nói chung trong hoạt động kinh tế
Tiêu chí 2: Nguồn vốn vay từ NSNN cho thanh niên làm kinh tế được
giải ngân theo đúng tiến độ Công tác phối hợp cho vay được thực hiện chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng liên quan Thủ tục cho vay chặt chẽ nhưng thuận tiện, đơn giản; thái độ, tác phong của cán bộ thừa hành chuyên nghiệp
Tiêu chí 3: Uy tín của NHCSXH, tổ chức Đoàn thanh niên và các cơ
quan liên quan đối với ĐVTN được nâng cao
Trang 23* Nhóm tiêu chí gián tiếp
Tiêu chí 4: Hiệu quả của các dự án cho thanh niên vay vốn và năng lực
kiểm soát, thu hồi được nguồn vốn vay từ NSNN để làm kinh tế của thanh niên, được đo bằng:
- Doanh số cho vay;
- Cơ cấu cho vay đối với các loại hình làm kinh tế;
- Thu nợ, dư nợ;
Tiêu chí 5: Mức độ tạo việc làm, góp phần giải quyết xóa đói giảm
nghèo, ổn định cuộc sống và làm giàu trong thanh niên
1.1.7 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nguồn vốn vay từ NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
1.1.7.1 Các nhân tố chủ quan
a Cơ chế chính sách
- Cơ chế cho vay uỷ thác của NHCSXH tiếp tục kế thừa, hoàn thiện và phát triển các nghiệp vụ cho vay trước đây của ngân hàng phục vụ người nghèo, của các ngân hàng thương mại và Kho bạc Nhà nước, đã giảm bớt được nhiều thủ tục hành chính, phù hợp thực tế hơn Qua đó tạo điều kiện cho các bên nhận uỷ thác và người vay vốn tiếp cận tín dụng ưu đãi được dễ dàng hơn nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc và an toàn tín dụng
- Việc chuyển hướng uỷ thác từng phần trong cho vay vốn đối với hộ nghèo thông qua các Hội, đoàn thể trong đó có Đoàn Thanh niên… thay thế
uỷ thác từng phần qua Ngân hàng đã mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao: tập trung được sức mạnh của các tổ chức chính trị xã hội từ Trung ương đến
cơ sở xã, thị trấn trong việc thực hiện tín dụng ưu đãi của Nhà nước đối với
hộ nghèo; xã hội hoá công tác cho vay của NHCSXH; tạo điều kiện cho các cấp bộ Đoàn ở cơ sở mở rộng đoàn viên, hội viên, gắn kết, giúp đỡ lẫn nhau
vì mục tiêu chung là phát triển sản xuất - kinh doanh - dịch vụ để thoát nghèo, thu nhập ổn định, góp phần ổn định cuộc sống
Trang 24- Chính sách tín dụng có ý nghĩa quan trọng đến hiệu quả cho vay, bao gồm các yếu tố giới hạn cho vay, kỳ hạn của khoản tín dụng, lãi suất cho vay, các chương trình cho vay được thực hiện, sự bảo đảm và khả năng thanh toán
nợ của khách hàng… Chính sách tín dụng có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả hoạt động cho vay Toàn bộ hoạt động cho vay diễn ra như thế nào phần lớn tuân theo hướng dẫn của chính sách tín dụng đề ra Cho nên, chính sách tín dụng cần phải được xây dựng hợp lý, có sự linh hoạt, vì nếu cứng nhắc thì sẽ ảnh hưởng bất lợi đến chất lượng tín dụng Nếu chính sách tín dụng đồng bộ
và hợp lý sẽ tạo điều kiện cho các nhà quản lý có căn cứ phù hợp và thống nhất khi lập kế hoạch quản lý và ngược lại Do đó, cơ chế, chính sách có ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động quản lý, sử dụng vốn vay ủy thác
b Lãi suất cho vay
Lãi suất cho vay của NHCSXH thấp hơn lãi suất của ngân hàng thương mại rất nhiều Rủi ro trong cho vay là rất cao do năng lực tài chính của người vay thấp hoặc không có điều kiện làm ăn thuận lợi Cho vay với lãi suất thấp một mặt hỗ trợ tài chính cho người vay nhưng mặt khác đã tạo ra tư tưởng ỷ lại cho người vay; đồng thời chi tiêu ngân sách lớn, vượt quá khả năng của Nhà nước Chính vì vậy, lãi suất cho vay có tác động không nhỏ đến hoạt động cho vay của NHCSXH Mặc dù được Nhà nước thực hiện bao cấp một phần cho hoạt động của mình nhưng nếu lãi suất cho vay quá thấp thì NHCSXH chỉ có thể cho vay món nhỏ, với chi phí cho vay cao mới duy trì được hoạt động của Ngân hàng mình Ngược lại, nếu cho vay với lãi suất cao thì khối lượng cho vay sẽ giảm do năng lực tài chính của người vay thấp Bên cạnh đó nếu NHCSXH mở rộng hoạt động cho vay ngân sách phải gia tăng cấp bù hoặc phải có chính sách hỗ trợ hợp lý hoặc thay đổi chính sách lãi suất
ưu đãi linh hoạt
c Phương thức cho vay
Với phương thức cho vay như hiện nay hoạt động cho vay của NHCSXH sẽ phụ thuộc vào hoạt động của các Hội, đoàn thể Có thể nói, nếu
Trang 25hoạt động của các Hội, đoàn thể có hiệu quả sẽ làm cho hoạt động cho vay của NHCSXH có hiệu quả, từ đó làm gia tăng khối lượng cho vay ưu đãi của ngân hàng chính sách xã hội Ngược lại, nếu hoạt động của các Hội, đoàn thể không có hiệu quả cũng sẽ làm cho hoạt động cho vay của ngân hàng chính sách xã hội gặp khó khăn trong quá trình cho vay cũng như thu hồi vốn, từ đó làm giảm khối lượng cho vay ưu đãi của ngân hàng chính sách xã hội
d Nguồn vốn vay
NHCSXH chỉ có thể tiến hành cho vay khi có một số lượng vốn đủ lớn để đáp ứng nhu cầu của người có nhu cầu vay vốn Hoạt động huy động vốn đạt hiệu quả là điều kiện để ngân hàng tiến hành mở rộng cho vay Nếu như nguồn vốn cho vay ưu đãi bị hạn chế sẽ không đáp ứng được nhu cầu vay vốn của người vay, làm cho quy mô hoạt động của ngân hàng chính sách xã hội giảm xuống Ngược lai, nếu nguồn vốn cho vay ưu đãi lớn sẽ đáp ứng tốt nhu cầu cần vốn của người vay đặc biệt là hộ thanh niên nghèo, qua đó tạo điều kiện mở rộng sản xuất kinh doanh, giúp đỡ thanh niên nông thôn có công ăn việc làm ổn định, góp phần làm giảm tỷ lệ hộ nghèo nhằm thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo mà Đảng và Nhà nước đã giao phó
đ Trình độ, ý thức của thanh niên vay vốn
Trình độ dân trí, kiến thức kỹ thuật và quản lý cũng như các nguồn lực sản xuất kinh doanh khác của hộ vay là chìa khóa nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn vay - vấn đề quyết định đến khả năng trả lãi và nợ gốc tiền vay Vì vậy, năng lực và trình độ của người vay là yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến việc quản lý vốn vay ủy thác Bên cạnh đó, nhận thức của hộ vay về trách nhiệm sử dụng vốn đúng mục đích và trách nhiệm hoàn trả lãi và nợ gốc đúng theo thỏa thuận cũng ảnh hưởng quan trọng đến kết quả thu lãi và thu nợ gốc của các chương trình cho vay ủy thác
1.1.7.2 Các nhân tố khách quan
- Chính sách và pháp luật của Nhà nước: Hoạt động của ngân hàng
cũng như mọi hoạt động kinh tế - xã hội khác đều phải chịu những quy định
Trang 26của Nhà nước và pháp luật Trong từng thời kỳ nhất định chính sách tín dụng trong đó bao gồm cả chính sách cho vay hộ nghèo của Ngân hàng chính sách
xã hội cũng phải thực hiện đúng theo chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước đã chỉ đạo Khi Đảng và Nhà nước có chủ trương phát triển một thành phần kinh tế nào đó thì đi kèm luôn là đường lối, chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi cho thành phần đó phát triển Trong đó thường bao gồm có quy định về chế độ cho vay ưu đãi mà Ngân hàng chính sách xã hội phải thực hiện Ngược lại, nếu Nhà nước chưa có hướng dẫn cụ thể nào sẽ gây những khó khăn nhất định trong hoạt động cho vay của NHCSXH như: chính sách lãi suất, xử lý rủi ro
Chất lượng hoạt động ủy nhiệm của các tổ TK&VV
Tổ TK&VV và các tổ chức Hội, đoàn thể được ví như cánh tay nối dài của NHCSXH Nhiều nội dung công việc trong quy trình cho vay của NHCSXH được ủy thác cho các tổ chức Hội, đoàn thể và ủy nhiệm cho các
Tổ TK&VV như bình xét, lựa chọn người vay, kiểm tra, đôn đốc người vay trong việc sử dụng vốn vay đúng mục đích, có hiệu quả, đôn đốc người vay trả lãi tiền vay và nợ gốc đúng thời hạn Vì vậy, chất lượng của hoạt động ủy thác và hoạt động ủy nhiệm của các đối tác này ảnh hưởng rất lớn đến việc quản lý vốn vay ủy thác cho ĐNT của NHCSXH
Hoạt động ủy thác cho vay của Đoàn thanh niên
Theo quy định, ĐTN thực hiện 6 công đoạn trong hoạt động cho vay ủy thác Trước khi thực hiện chuyển tải cho vay các chương trình tín dụng chính sách ưu đãi cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác,
tổ chức Hội, đoàn thể phải tuyên truyền cho các hộ vay hiểu kênh tín dụng gì, mục đích vay để làm gì? Mức vay, thời hạn vay, lãi suất cho vay của từng chương trình là bao nhiêu? Việc tuyên truyền này phải công khai tại cuộc họp
Tổ TK&VV (có sự chứng kiến của tổ viên, tổ trưởng Tổ TK&VV, Trưởng
thôn/ấp và tổ chức Hội, đoàn thể nhận ủy thác)
Trang 27Việc quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH đối với các chương trình,
dự án cho vay của ĐTN phụ thuộc vào công tác chỉ đạo điều hành của tổ chức ĐTN các cấp Ngoài ra việc quản lý vốn vay ủy thác còn vào năng lực, trình
độ, ý thức cũng như trách nhiệm của các cán bộ đoàn được phân công phục trách quản lý các chương trình, dự án vay vốn ủy thác của ĐTN
- Điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương: Do đặc điểm, điều kiện
kinh tế ở mỗi địa phương khác nhau nên NHCSXH cần phải quan tâm đến phương hướng, chính sách phát triển kinh tế của mỗi địa phương để có những biện pháp thích hợp Để có thể thực hiện cho vay thuận lợi với cá nhân, hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn rất cần chính quyền địa phương nơi địa bàn hoạt động của ngân hàng cũng có những chính sách mở rộng, phát triển hợp lý với đối tượng này
Hoạt động của Ban đại diện HĐQT các cấp
Theo Quyết định số 162/QĐ-HĐQT ngày 17/4/2003 của HĐQT NHCSXH, NHCSXH có Ban đại diện HĐQT cấp tỉnh và cấp huyện Ban đại diện HĐQT do đồng chí Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cùng cấp làm Trưởng ban, các thành viên là Giám đốcNHCSXH (riêng tại huyện, thị xã do
Hội sở chi nhánh NHCSXH tỉnh đảm nhiệm hoạt động tín dụng trên địa bàn thì cử đồng chí Phó giám đốc chi nhánh tham gia Ban đại diện tại huyện, thị
xã đó), Thủ trưởng (hoặc Phó Thủ trưởng) một số ngành như: Ngân hàng Nhà
nước, Văn phòng UBND, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Lao động Thương binh và Xã hội, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban Dân tộc, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên Ban đại diện HĐQT các cấp đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý vốn vay ủy thác cho ĐTN và các tổ chức hội khác, bao gồm:
Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân về việc trích một phần từ nguồn tăng thu tiết kiệm chi ngân sách địa phương hằng năm chuyển cho NHCSXH để cho vay hộ nghèo, các đối tượng chính sách trên địa bàn;
Trang 28ban hành quy chế tạo lập, quản lý và sử dụng nguồn vốn từ ngân sách địa phương ủy thác qua NHCSXH để cho vay
Chỉ đạo các Ban, ngành, UBND cấp dưới phối hợp với tổ chức hội, đoàn thể tổ chức lồng ghép các chương trình, dự án sản xuất kinh doanh, chuyển giao công nghệ, khuyến công, khuyến nông gắn với tín dụng chính sách xã hội; kết hợp các chương trình kinh tế với xây dựng cơ sở hạ tầng, hướng dẫn người vay cung cách làm ăn, sử dụng vốn vay có hiệu quả; làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm trong thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi
Chỉ đạo UBND cấp xã bố trí địa điểm cho NHCSXH đặt Điểm giao dịch tại xã, đồng thời có phương án bảo đảm an toàn cho hoạt động của ngân hàng và nhân dân khi đến giao dịch tại xã
Chỉ đạo các tổ chức nhận ủy thác trong việc chấp hành chính sách tín dụng đối với người vay tại địa phương, xử lý sai phạm, khen thưởng kịp thời những tổ chức cá nhân có đóng góp cho hoạt động của NHCSXH
Tham gia vào việc xây dựng kế hoạch tín dụng chính sách xã hội (từ
cấp thôn lên xã, huyện, tỉnh tổng hợp gửi Trung ương); khi có chỉ tiêu kế
hoạch tín dụng, UBND cấp tỉnh phân giao cho cấp huyện, cấp huyện giao đến cấp xã và cấp xã giao đến cấp thôn đảm bảo công khai, minh bạch
Công tác chỉ đạo, giám sát của Ủy ban nhân dân các cấp
Hoạt động của NHCSXH không vì mục đích lợi nhuận mà vì mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm, bảo đảm an sinh xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội Việc cho vay tín dụng chính sách xã hội của NHCSXH thực hiện theo phương thức ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội thông qua Tổ tiết kiệm và vay vốn bình xét công khai, dân chủ từ cấp thôn, UBND cấp xã phê duyệt Hoạt động của NHCSXH có sự ảnh hưởng và sức lan tỏa lớn trong xã hội nên luôn gắn liền với sự quan tâm lãnh đạo và chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương
Trang 29Đặc biệt với UBND cấp xã, là cấp quản lý trực tiếp đối với các hoạt động ủy thác cho vay như: Phê duyệt thành lập Tổ tiết kiệm và vay vốn; xác nhận danh sách hộ gia đình thuộc đối tượng làm cơ sở để NHCSXH cho vay; tham gia các buổi họp giao ban với NHCSXH, các tổ chức hội, đoàn thể và các Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn; phối hợp với NHCSXH, các tổ chức hội, đoàn thể kiểm tra giám sát quá trình sử dụng vốn vay, thu hồi nợ, xử lý
nợ rủi ro và giải quyết kịp thời các vướng mắc; trực tiếp chỉ đạo hoạt động của Ban giảm nghèo, Trưởng thôn trong việc tham gia thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi trên địa bàn Do đó UBND cấp xã có vai trò quan trọng trong công tác quản lý vốn vay ủy thác cho ĐTN và các tổ chức hội của NHCSXH
Thực tiễn cũng cho thấy nơi nào được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm chỉ đạo sát sao thì nơi đó chất lượng tín dụng chính sách được nâng cao và đạt kết quả tốt, góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế, ổn định chính trị - xã hội, nhân dân phấn khởi tin tưởng và đồng tình ủng hộ Ngược lại nơi nào chính quyền địa phương đặc biệt là cấp xã thiếu quan tâm, chỉ đạo, có biểu hiện phó thác việc thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi cho NHCSXH, các tổ chức hội, đoàn thể và Tổ tiết kiệm và vay vốn, nơi đó chất lượng tín dụng chính sách yếu kém, nợ quá hạn cao, đời sống hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác gặp khó khăn, an sinh xã hội chưa được bảo đảm, nhân dân bất bình
Hoạt động tác nghiệp của NHCSXH, công tác tham mưu phối hợp
với chính quyền, tổ chức Hội, đoàn thể và Tổ TK&VV
Mặc dù NHCSXH chỉ phụ trách 3 khâu cuối cùng trong việc quản lý vốn vay ủy thác đối với ĐTN và các tổ chức hội khác, song NHCSXH luôn đóng vai trò chủ đạo trong việc quản lý vốn vay
NHCSXH đóng vai trò là mối quan hệ trong việc hướng dẫn tổ viên về thủ tục vay vốn và gửi tiền, kiểm tra việc sử dụng tiền vay và trả nợ Ngân hàng, hướng dẫn các hoạt động tiết kiệm, cách ghi chép về các nội dung liên
Trang 30quan đến hoạt động của Tổ, thống kê báo cáo; các hoạt động ủy nhiệm và xử
lý nợ; đồng thời là mối quan hệ phối hợp tuyên truyền các chế độ, chủ trương, chính sách tín dụng của Đảng, Chính phủ tới tổ viên
Ngoài việc uỷ thác cho tổ chức chính trị - xã hội theo dõi, giám sát, đôn đốc hoạt động của Tổ, NHCSXH có trách nhiệm theo dõi, giám sát hoạt động của Tổ, đồng thời phối hợp với UBND cấp xã và tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác tổ chức thực hiện việc đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ, quản
lý cho Ban quản lý Tổ
- Cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị: Cơ sở vật chất kỹ thuật, trang
thiết bị, phương tiện đi lại có ảnh hưởng đến hoạt động cho vay Nó là công
cụ, phương tiện thực hiện tổ chức, quản lý, kiểm tra quá trình sử dụng vốn vay, thực hiện các nghiệp vụ giao dịch Mặt khác hệ thống mạng lưới chi nhánh rộng khắp, trải dài từ trung ương đến địa phương sẽ tạo điều kiện để nguồn đến được các hộ có nhu cầu vay vốn ở các vùng có điều kiện khó khăn
1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý vốn vay tư NSNN hỗ trợ thanh niên làm kinh tế
1.2.1 Chính sách chung của Đảng và Nhà nước hỗ trợ thanh niên
Đảng và Chính phủ đã có nhiều nghị quyết và chính sách quan trọng, tạo đà cho thanh niên khởi nghiệp và lập nghiệp bền vững như:
Nghị quyết số 45/NQ-CP ngày 11/9/2009 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hàng Trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa;
Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”
Lệnh số 24/2005/L/CTN ngày 09/12/2005 về các chủ trương, chính sách Nhà nước đối với thanh niên và công tác thanh niên
Trang 31Quyết định 770/1994/TTg của Thủ tướng về tổ chức và chính sách đối với TNXP xây dựng kinh tế
Chỉ thị 145/1994/TTg, Chỉ thị 06/2005/TTg của Thủ tướng về phát huy vai trò thanh niên tham gia phát triển kinh tế, xã hội
Chỉ thị số 40-CT/TƯ của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Quyết định 401/QĐ-TTg ngày 14/03/2016 của Thủ tướng chính phủ về kế hoạch triển
- Chính sách tín dụng ưu đãi: thông qua nguồn vốn vay Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm theo Nghị định 120/HĐBT (nay là Chính phủ); nguồn vốn Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay hộ nghèo;
- Chính sách hỗ trợ dạy nghề và tạo việc làm: Chính phủ ban hành
quyết định số 103/2008/QĐ-Ttg phê duyệt Đề án “Hỗ trợ thanh niên học
nghề và tạo việc làm giai đoạn 2008 - 2015” với mục tiêu nhằm nâng cao
nhận thức của thanh niên và toàn xã hội về học nghề và lập nghiệp, tạo bước đột phá về tăng số lượng và nâng cao chất lượng dạy nghề ;
Từ những chủ trương, chính sách đó đã được Đoàn thanh niên vận dụng và cụ thể hóa thành những hoạt động cụ thể để thanh niên được thụ hưởng những ưu đãi nhất định
Thủ tướng chính phủ ban hành quyết định số 852/QĐ-TTg ngày 10/7/2012 về việc phê duyệt chiến lược phát trển NHCSXH giai đoạn 2011 -
2020 thì các tổ chức chính trị xã hội được tham gia trong quy trình quản lý vốn vay ủy thác qua NHCSXH cụ thể được quy định tại điểm 9 điều 2 là:
- Làm tốt công tác tuyên truyền và tham gia thực hiện tốt các chính sách tín dụng hỗ trợ giảm nghèo và an sinh xã hội
Trang 32- Phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan có thẩm quyền
tổ chức lồng ghép các chương trình, dự án sản xuất kinh doanh, chuyển đổi cơ cấu, lựa chọn cây trồng, vật nuôi, ngành nghề, các chương trình chuyển giao công nghệ, khuyến công, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, định hướng thị trường với việc triển khai tín dụng chính sách xã hội trên địa bàn
- Tăng cường kiểm tra, giám sát, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của tổ chức chính trị - xã hội cấp dưới và Tổ tiết kiệm và vay vốn trong việc thực hiện dịch vụ ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội Chỉ đạo làm tốt việc bình xét đối tượng vay vốn, quản lý và hướng dẫn người vay sử dụng vốn vay có hiệu quả, trả nợ, trả lãi ngân hàng đầy đủ, đúng hạn
- Chủ động đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm dịch vụ ủy thác, Ban quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn thông qua hình thức tự đào tạo hoặc thực hiện chương trình hợp tác đào tạo với Ngân hàng Chính sách xã hội
Ủy ban Nhân dân các cấp quyết định thành lập Ban đại diện Hội đồng quản trị (HĐQT) cấp huyện với thành viên là đại diện lãnh đạo của các phòng, ban tại cấp huyện và 04 tổ chức chính trị xã hội nhận ủy thác tham gia, trưởng ban đại diện HĐQT do 01 đồng chí Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cùng cấp kiêm nhiệm
Hỗ trợ từ Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
- Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tổ chức nhiều dự án, đề án
hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế như: Dự án “Hỗ trợ khởi nghiệp thanh
niên nông thôn”, “Thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2019 - 2022”, “Vườn ươm thanh niên khởi nghiệp” đồng thời Trung ương Đoàn ban hành các
Nghị quyết, kết luận cụ thể nhằm hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế như:
Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Khóa XI đã
thống nhất “Tăng cường hỗ trợ thanh niên làm kinh tế giai đoạn 2018 -
2022” Đây là những chủ trương quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, kỹ
năng, kiến thức cho cán bộ Đoàn đối với nhiệm vụ hỗ trợ thanh niên làm kinh
Trang 33tế; phát hiện, hỗ trợ và nhân rộng các mô hình thanh niên làm kinh tế hiệu quả; tăng cường cơ hội tiếp cận vốn cho thanh niên làm kinh tế
Mặt khác, Trung ương đoàn đã ký kết chương trình phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và các ngân hàng thương mại để tạo vốn ưu đãi cho thanh niên Chủ động khai thác nguồn vốn Quỹ Quốc gia về việc làm, nguồn vốn ủy thác từ Ngân hàng Chính sách xã hội và các ngân hàng thương mại
Việc triển khai nội dung hỗ trợ cho thanh niên được thực hiện thông qua các nghị quyết liên tịch và chương trình phối hợp giữa Trung ương Đoàn với các Bộ, ngành như: Bộ Nông nghiệp và PTNT, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Khoa học và công nghệ Đoàn thanh niên các cấp đã hỗ trợ và tổ chức cho thanh niên tham gia khá hiệu quả các chương trình, dự án về khuyến nông, khuyến công, khuyến ngư, Chương trình mục tiêu Quốc gia về xóa đói giảm nghèo và việc làm, Chương trình mục tiêu Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, các hoạt động vay vốn phát triển sản xuất kinh doanh Từ các chương trình, nghị quyết trên, Đoàn thanh niên các cấp đã xây dựng, triển khai và tổ chức hỗ trợ thanh niên tham gia tích cực làm kinh tế
Điển hình là việc triển khai các văn bản như:
- Nghị quyết liên tịch số 03 ngày 14/2/2006 giữa Trung ương Đoàn với
Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn về việc phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2006 - 2010
- Nghị định số 61/2015/NĐ-CP ngày 09 tháng 7 năm 2015 của Chính phủ quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm;
- Thông tư hướng dẫn số 45/2015/TT-BLĐTBXH ngày 11/11/2015 của
Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về hướng dẫn thực hiện một số điều về Quỹ quốc gia về việc làm quy định tại Nghị định số 61/2015/NĐ-CP ngày
Trang 349/7/2015 của Chính phủ quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm;
- Hướng dẫn số 3798/NHCS-TDSV ngày 20/11/2015 của Ngân hàng Chính sách xã hội về Hướng dẫn nghiệp vụ cho vay hỗ trợ tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm
Trong đó có nội dung triển khai chương trình tín dụng ưu đãi để đào tạo, bồi dưỡng doanh nhân trẻ và khởi sự doanh nghiệp, mở rộng làng nghề, phát triển sản xuất kinh doanh; tự tạo việc làm, xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh thu hút thêm thanh niên vào làm việc Đây đặc biệt là nội dung hỗ trợ quan trọng được Đoàn Thanh niên các cấp quan tâm chỉ đạo, triển khai tổ chức thực hiện tới đối tượng chính là thanh niên trên địa bàn dân cư
Hỗ trợ từ chính quyền huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
Huyện ủy, HĐND, UBND huyện ban hành các văn bản: Đề án đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030; Kế hoạch số 46/KH-UBND ngày 30/3/2020 về phát triển nông nghiệp, nông thôn huyện Kim Bôi giai đoạn 2020 - 2025; Kế hoạch số 73/KH-UBND ngày 14/5/2021 về triển khai thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới huyện Kim Bôi, giai đoạn 2021 - 2025; Kế hoạch số 110/KH-UBND ngày 21/9/2020 về thực hiện Chương trình hành động về “Phát triển nông nghiệp và xây dựng Nông thôn mới” Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2020 - 2025, với nhiều nội dung thiết thực, cụ thể như: Tiếp tục tuyên truyền tư vấn học nghề và việc làm; triển khai thực hiện các Chương trình, Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn Xây dựng các mô hình đào tạo nghề có hiệu quả cho lao động nông thôn theo từng ngành, lĩnh vực để tổ chức triển khai nhân rộng; Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, giai đoạn 2021 - 2025, đảm bảo giảm nhanh tỷ lệ hộ nghèo; Thu nhập bình quân khu vực nông thôn hàng năm tăng thêm khoảng 2,1 triệu
Trang 35đồng/người/năm; năm 2020 đạt 30,1 triệu đồng/người/năm (tăng 1,5 lần so với năm 2015)
Hỗ trợ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
Đoàn Thanh niên huyện Kim Bôi không chỉ căn cứ vào những chủ trương, chính sách hỗ trợ của Đảng, Nhà nước, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh mà còn tích cực tham mưu cơ chế, chính sách với cấp ủy đảng, chính quyền, các ban ngành huyện quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên tham gia phát triển kinh tế Cụ thể như: Chương trình hành động
số 01-Ctr/TU thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành
Trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” Nội
dung chính của Nghị quyết liên quan tới việc hỗ trợ thanh niên phát triển kinh
tế đó là: Khuyến khích thanh niên làm giàu chính đáng Nhà nước hỗ trợ để chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, tổ chức sản xuất kinh doanh cho thanh niên nông thôn; biểu dương, tôn vinh thanh niên làm kinh tế giỏi Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên nhằm chăm lo, bồidưỡng và phát huy cao nhất vai trò, sức mạnh của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Quán triệt tinh thần nghị quyết đại hội Đoàn huyện Kim Bôi lần thứ
XX, Đoàn Thanh niên huyện triển khai những chương trình hành động cụ thể như: Huyện đoàn ký kết Chương trình phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội huyện triển khai các chương trình, dự án, xây dựng mô hình Quỹ
hỗ trợ cho thanh niên vay vốn xây dựng mô hình kinh tế thanh niên, học nghề, giải quyết việc làm; phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện tổ chức tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào Đề án “Cải tạo vườn tạp” và sản xuất nông nghiệp cho thanh niên
Trang 36 Vai trò của NHCSXH huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
Tất cả các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh
tế tại huyện Kim Bôi thông qua tổ chức Đoàn thanh niên được Đoàn thanh niên huyện Kim Bôi phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội huyện cùng quản lý theo các quy định của nhà nước NHCSXH huyện thực hiện quản lý chung về hiệu quả nguồn vốn cho vay, cùng với Đoàn thanh niên quy định tiêu chí, điều kiện vay vốn với thanh niên qua tổ chức Đoàn, hướng dẫn quy trình cho vay theo nghiệp vụ của Ngân hàng Đoàn thanh niên trực tiếp thực hiện quản lý về đối tượng vay vốn là thanh niên thuộc tổ chức của Đoàn trên
cơ sở phối hợp hoặc thực hiện sự uỷ thác cho vay của NHCS, cụ thể với các nguồn vốn:
Nguồn vốn do Ủy ban nhân dân huyện Kim Bôi và Trung ương đoàn cấp cho Huyện đoàn Kim Bôi thì Huyện đoàn xây dựng lập kế hoạch phân bổ vốn, ra quyết định giải ngân vốn vay và thực hiện quản lý đối tượng vay vốn
là thanh niên, NHCS thực hiện vai trò là bên phối hợp cùng với Huyện đoàn tiếp nhận, thẩm định các hồ sơ vay vốn, thực hiện giải ngân vốn vay theo quyết định giải ngân của Bí thư Huyện đoàn đúng với quy trình và nghiệp vụ của Ngân hàng
Nguồn vốn vay do NHCSXH ủy thác qua Đoàn thanh niên thì NHCSXH huyện uỷ thác cho Đoàn thanh niên các xã, thị trấn thực hiện 6 công đoạn trong quy trình cho vay đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác như sau:
1 Khi có nhu cầu vay vốn, người vay viết Giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn vay Thông báo và phổ biến các chính sách tín dụng
có ưu đãi của Chính phủ đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, chỉ đạo tổ chức họp các đối tượng thuộc diện thụ hưởng chính sách tín dụng ưu đãi có nhu cầu vay vốn
2 Chỉ đạo, hướng dẫn thành lập Tổ Tiết kiệm và vay vốn (TK&VV), tổ chức họp Tổ để kết nạp thành viên vào Tổ TK&VV, bầu Ban quản lý Tổ, xây dựng quy ước hoạt động của Tổ, bình xét công khai các hộ có nhu cầu và đủ
Trang 37điều kiện vay vốn đưa vào Danh sách hộ gia đình đề nghị vay vốn NHCSXH
(mẫu số 03/TD) trình UBND cấp xã xác nhận, đề nghị ngân hàng cho vay
Nhận và thông báo kết quả phê duyệt danh sách hộ gia đình được vay vốn cho
Tổ TK&VV để Tổ TK&VV thông báo đến từng hộ gia đình được vay vốn Cùng Tổ TK&VV chứng kiến việc giải ngân, thu nợ, thu lãi của người vay tại các điểm giao dịch của NHCSXH
3 Phối hợp với Ban quản lý Tổ TK&VV kiểm tra, giám sát quá trình
sử dụng vốn vay, đôn đốc người vay trả nợ gốc, lãi theo định kỳ đã thỏa thuận, thông báo kịp thời cho NHCSXH nơi cho vay về các trường hợp sử dụng vốn
vay bị rủi ro do nguyên nhân khách quan (thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, chết,
mất tích…) và rủi ro do nguyên nhân chủ quan như: sử dụng vốn sai mục
đích… để có biện pháp xử lý thích hợp, kịp thời
4 Đôn đốc Ban quản lý Tổ TK&VV thực hiện hợp đồng ủy nhiệm đã
ký với NHCSXH, chỉ đạo và giám sát Ban quản lý Tổ TK&VV trong các việc sau:
- Đôn đốc các tổ viên đem tiền đến điểm giao dịch của NHCSXH để trả
nợ gốc theo kế hoạch trả nợ đã thỏa thuận;
- Thực hiện việc thu lãi, thu tiết kiệm (đối với các Tổ TK&VV được
NHCSXH ủy nhiệm thu) hoặc đôn đốc các tổ viên đem tiền đến Điểm giao
dịch của NHCSXH để trả lãi, gửi tiết kiệm (nếu có) theo định kỳ đã thỏa thuận (đối với các Tổ TK&VV không được NHCSXH ủy nhiệm thu)
Định kỳ hàng năm (vào đầu tháng 1) Phối hợp cùng NHCSXH cấp
huyện tiến hành đánh giá hoạt động của từng Tổ để xếp loại Tổ theo tiêu chí, những Tổ yếu kém, không còn khả năng hoạt động thì tổ chức sát nhập, giải thể theo quy định
5 Chỉ đạo, theo dõi, kiểm tra quá trình sử dụng vốn của người vay
(theo mẫu số 06/TD); kiểm tra hoạt động của các Tổ TK&VV (theo mẫu 16/TD) và của tổ chức chính trị - xã hội cấp dưới thuộc phạm vi quản lý theo
Trang 38định kỳ hoặc đột xuất Hàng năm, thực hiện đối chiếu công khai đến từng hộ
vay ít nhất 01 lần (theo mẫu số 15/TD) và gửi kết quả đối chiếu cho
NHCSXH nơi cho vay Phối hợp cùng NHCSXH và chính quyền địa phương
xử lý các trường hợp nợ chây ỳ, nợ quá hạn và hướng dẫn hộ vay lập hồ sơ đề
nghị xử lý nợ bị rủi ro do nguyên nhân khách quan (nếu có)
6 Định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi của Chính phủ Tổ chức giao ban, sơ kết, tổng kết theo định kỳ để đánh giá những kết quả đã đạt được, những tồn tại, vướng mắc; bàn biện pháp và kiến nghị xử lý nợ đến han, nợ quá hạn, nợ bị rủi ro, nợ bị
xâm tiêu (nếu có) và bàn phương hướng, kế hoạch thực hiện trong thời gian
tới… Tổ chức tập huấn nghiệp vụ ủy thác cho cán bộ tổ chức Đoàn, cán bộ Tổ TK&VV Phối hợp với các cơ quan chức năng để phổ biến, tuyên truyền chủ trương, chính sách có liên quan đến chính sách tín dụng ưu đãi và tập huấn công tác khuyến nông, khuyến lâm… để giúp người vay sử dụng vốn vay có hiệu quả
1.2.2 Kinh nghiệm hỗ trợ thanh niên của một số huyện, thành đoàn
1.2.2.1 Thành đoàn Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình
Theo thống kê của Thành đoàn Hòa Bình, tính đến cuối tháng 9 năm
2021, các cấp Đoàn trên toàn TP đã quản lý và nhận ủy thác giúp 1.646 thanh niên vay vốn sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm và học tập với hơn 48
tỷ đồng (từ các nguồn vốn của ngân hàng chính sách xã hội, quỹ quốc gia
giải quyết việc làm và quỹ vay vốn giải quyết việc làm của TP) Đa số các đối
tượng đều sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, hiệu quả, đặc biệt nhiều dự án còn hoàn thành trả vốn trước thời hạn, để tái cho vay các đối tượng khác
Nhờ những nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi, nhiều thanh niên có điều kiện, động lực vươn lên lập nghiệp với nhiều ngành nghề đem lại hiệu quả như trồng trọt, chăn nuôi, kinh doanh thương mại, dịch vụ, sản xuất tiểu thủ công nghiệp Cụ thể như: Anh Đinh Công Quyền - Thành viên CLB trang trại trẻ xã Yên Mông - Thành phố Hòa Bình là một điển hình Sau khi được
Trang 39tạo điều kiện vay vốn, anh đã xây dựng mô hình chăn nuôi gà, lợn Quy mô trang trại Gà của anh, với diện tích hơn 500 m2; trong đó có 3 chuồng, mỗi chuồng nuôi 1.000 con gà Trung bình mỗi năm anh Quyền xuất được 2 lứa
gà với lợi nhuận 50 - 60 triệu đồng/ năm Ngoài ra, anh Quyền còn chăn nuôi thêm lợn, trong đó có 10 con lợn nái và gần 100 lợn thịt, thu hoạch sau 4 - 5
tháng khi đạt trọng lượng từ 90 - 100 kg (bán ra 82.000 đ/01 kg) Tổng thu
nhập từ chăn nuôi lợn và gà anh Quyền thu được 150 - 200 triệu đồng/ năm… Chị Trần Thị Liêm - Đoàn phường Hữu Nghị - Thành phố Hòa Bình khởi nghiệp từ cửa hàng chuyên may và bán chăn ga, gối đệm, hiện tạo việc làm cho 8 lao động thời vụ với mức thu nhập từ 3,5 - 7 triệu đồng/ người/tháng…
Thực tế, nguồn vốn có được so với nhu cầu còn quá nhỏ bé so với nhu cầu thực tế của các đoàn viên thanh niên trên địa bàn Thành phố Hòa Bình có hàng nghìn thanh niên muốn được vay vốn ưu đãi mở rộng sản xuất kinh doanh, đặc biệt là thanh niên có ý tưởng khởi nghiệp, ở các làng nghề truyền thống Tuy nhiên trước sự khó khăn chung, nguồn có hạn, nên Thành đoàn Hòa Bình đã phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh & Xã hội Thành phố thẩm định kỹ các dự án và chỉ cho vay đối với những dự án khả thi, tạo việc làm cho nhiều lao động, tránh dàn trải
Thực tế hiện nay, do điều kiện học tập lên cao hạn chế, tay nghề thấp không đáp ứng được yêu cầu các doanh nghiệp, ruộng vườn ít, thiếu việc làm… khiến nhiều thanh niên ở các vùng nông thôn ngoại thành phố bỏ quê
đi làm ăn xa Thành đoàn Hòa Bình đã có đợt khảo sát độ tuổi lao động, tình hình việc làm của thanh niên tại 19 phường, xã Kết quả có đến 70% thanh niên thiếu việc làm hoặc có việc làm nhưng không ổn định Góp sức cùng với các ngành chức năng của TP Hòa Bình trong giải quyết việc làm cho thanh niên, Thành đoàn Hòa Bình đã xây dựng quỹ vốn vay giải quyết việc làm cho thanh niên Thành đoàn Hòa Bình đã kết hợp với NHCSXH Thành phố thực hiện chương trình cho vay ủy thác giải quyết việc làm cho một số đoàn viên thanh niên có nhu cầu Mặc dù số vốn qua các chương trình ủy thác của
Trang 40Thành đoàn còn khiêm tốn, song vào thời điểm nền kinh tế đất nước đang gặp nhiều khó khăn, việc tiếp cận nguồn vốn của các ngân hàng thương mại không dễ dàng vì lãi suất cao và các thủ tục chặt chẽ, thì đây cũng là cơ hội giúp nhiều thanh niên Thành phố khởi nghiệp, lập nghiệp, mở rộng sản xuất kinh doanh Ngoài ra, việc hỗ trợ nguồn vốn vay giúp thanh niên lập nghiệp tại quê hương cũng góp phần giải quyết tình trạng khó khăn trong đoàn kết, tập hợp thanh niên khu dân cư của tổ chức Đoàn, Hội trên địa bàn TP Hòa
Bình hiện nay (Đoàn Thanh niên TP Hòa Bình, 2021)
1.2.2.2 Huyện đoàn Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình
Thực hiện Chương trình phối hợp giữa Đoàn Thanh niên huyện Lạc Thủy với Ngân hàng chính sách xã hội huyện về việc vay vốn uỷ thác hộ nghèo và các đối tượng khác Trong 9 tháng đầu năm 2021, Huyện đoàn đã tiến hành lập kế hoạch và khảo sát các hộ thanh niên nghèo và các đối tượng chính sách khác có nhu cầu vay vốn trong toàn huyện, qua đó tiến hành thẩm định, nắm bắt tình hình, nguyện vọng của người vay và đề xuất với ngân hàng chính sách huyện cấp vốn Làm việc với tổ vay vốn của một số Đoàn Thanh niên cơ sở trên địa bàn để kiểm tra công tác chỉ đạo vốn vay và việc sử dụng kinh phí ủy thác
Trong 9 tháng đầu năm 2021, Huyện đoàn đã thực hiện 9 chương trình cho vay ủy thác bao gồm: Cho vay hộ nghèo, HSSV, GQVL, XKLĐ, Nước sạch, Hộ nghèo về nhà ở, Hộ gia đình sản xuất vùng khó khăn, Hộ cận nghèo Với tổng số 1.981 hộ vay thuộc 52 tổ TK&VV
Tính đến thời điểm 10/9/2021 nguồn vốn do Huyện đoàn quản lý thông qua dịch vụ uỷ thác với Ngân hàng Chính sách - xã hội huyện số tiền 82 tỷ 108
triệu đồng, cho 1.981 hộ vay ở 52 tổ (Đoàn Thanh niên huyện Lạc Thủy, 2021)
Tổng dư nợ quá hạn tính đến ngày 10/9/2021 là 10 triệu đồng nợ quá hạn Huyện đoàn đã tiến hành kiểm tra, đôn đốc các hộ gia đình quá hạn tại
các xã An Bình, Hưng Thi (Đoàn Thanh niên huyện Lạc Thủy, 2021)
Số dư tiết kiệm của Đoàn thanh niên đạt trên 2,455 triệu đồng Số tổ