Phân Tích Vẻ Đẹp Sông Hương Học Sinh Giỏi.docx

Phân tích vẻ đẹp sông Hương học sinh giỏi Mẫu 1 Hoàng Phủ Ngọc Tường là một trong những nhà văn chuyên về thể loại bút kí Nét đặc sắc trong những sáng tác của ông chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa[.]

Phân tích vẻ đẹp sông Hương học sinh giỏi - Mẫu 1

Hoàng Phủ Ngọc Tường là một trong những nhà văn chuyên

về thể loại bút kí Nét đặc sắc trong những sáng tác của ông chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và chất trữ tình Các tác phẩm của ông còn là sự giao hòa nhuần

nhuyễn giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều được tổnghợp từ vốn kiến thức phong phú về triết học, lịch sử, văn hóa, địa lý,… Tất cả được thể hiện qua lối hành văn hướng nội, súc tích, mê đắm và tài hoa của nhà văn Chính lối văn phong ấy, ông đã thổi hồn vào Ai đã đặt tên cho dòng sông?,làm cho tác phẩm trở thành bài bút kí xuất sắc Trong tác phẩm này, tác giả đã chép họa nên một dòng sông Hương – một dòng sông đã đi vào thơ ca nghệ thuật như một niềm cảm hứng bất tận đối với văn nhân, nghệ sĩ – với một dáng

vẻ vô cùng dịu dàng, quyến rũ khiến ai cũng phải mê đắm và

vẻ đẹp của sông Hương không chỉ được lột tả qua dáng vẻ bên ngoài mà còn là độ sâu lắng của nét đẹp bên trong tâm hồn

Khi phân tích vẻ đẹp sông Hương, ta thấy trong đoạn trích của bài bút kí Ai đã đặt tên cho dòng sông, dưới sự am hiểu sâu sắc về địa lý, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã đem đến cho người đọc thấy được vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên đa

dạng, phong phú cùng sức quyến rũ của dòng sông Hương Cái đẹp của dòng sông được nhìn nhận trên vẻ đẹp cảnh

quan địa lý của xứ Huế và ngược lại vẻ xinh đẹp của thiên nhiên hai bên bờ sông cũng được dòng sông nâng đỡ làm nổibật

Sông Hương chảy qua ba đoạn lớn: chảy giữa lòng Trường Sơn, vào ngoại vi thành phố và chảy đến giữa lòng thành phố để lúc này đây dòng Hương Giang đã in bóng cái vẻ đẹp

tuyệt mỹ của kinh thành Phú Xuân rồi lưu luyến khi chảy ra ngoài thành về hạ nguồn.

Phân tích vẻ đẹp sông Hương sẽ thấy không gian của núi rừng Trường Sơn đã góp phần làm cho hình ảnh sông Hươngtrở nên xinh đẹp Để làm rõ điều này, tác giả đã đưa vào bài bút kí ba hình ảnh so sánh đặc biệt ấn tượng Trước hết, sôngHương “đã là một bản trường ca của rừng già” – một hình ảnh so sánh hết sức độc lạ cho thấy cá tính của tác giả trong việc liên tưởng phong phú

Phân tích vẻ đẹp sông Hương để thấy dòng sông này mang cái chất hào hùng, nằm giữa lòng Trường Sơn với bộ mặt hùng vĩ vừa hùng tráng cũng rất đỗi trữ tình Trong cái nhịp chảy của sông Hương “rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, mãnhliệt qua từng ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn”, tác giả đã sử dụng những động từ mạnh để nhấn mạnh sự hùng tráng của dòng sông

Nhưng bên cạnh đó, dòng Hương Giang cũng chẳng kém phần trữ tình thơ mộng khi thả mình qua “những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng” Ngay lúc này đây, sông Hương “trở nên dịu dàng và say đắm”, mang thêm cho mình một diện mạo khác hẳn giữa rừng núi Trường Sơn đại ngàn, hùng vĩ

Cả dòng sông tồn tại như một sinh thể mang những nét tính cách đối lập nhau nhưng cũng rất hài hòa tạo nên vẻ đẹp

phong phú đa dạng, mang lại một sức sống mãnh liệt cho dòng Hương Giang ở thượng nguồn Chưa dừng lại ở đó, cảm thấy vẫn chưa lột tả được hết vẻ đẹp, tính cách của dòngsông Hương, tác giả đã sử dụng thêm một hình ảnh so sánh đầy sáng tạo “sông Hương đã sống một nửa cuộc đời của mình như một cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại” Với

hình ảnh so sánh này làm cho độc giả liên tưởng đến những

cô gái du mục với những vũ khúc tình tứ cháy bỏng làm say đắm lòng người

Phân tích vẻ đẹp sông Hương sẽ thấy dưới ngòi bút so sánh của nhà văn, dòng sông trở nên có cá tính và tâm hồn tự do, trong sáng Chính vẻ đẹp của cấu trúc rừng núi thượng

nguồn đã chế ngự sức mạnh bản năng của cô gái phóng

khoáng ấy, để khi ra khỏi rừng, sông Hương dưới ngòi bút của tác giả trở thành “người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở”, mang một vẻ đẹp dịu dàng đầy trí tuệ, nuôi

dưỡng những đứa con xứ Huế, bồi đắp nên nền văn hóa hai bên bờ sông cố đô bằng những dòng phù sa ngọt ngào

Bằng những hình ảnh so sánh độc đáo, nhà văn đã biến sông Hương – một cảnh quan của thiên nhiên vốn vô tri vô giác nay đã trở thành một sinh thể có cảm xúc, có cá tính, biết hy sinh như một người thực thụ, để lại cho độc giả những ấn tượng vô cùng sâu sắc Việc Hoàng Phủ Ngọc Tường tìm đến tận vùng thượng nguồn của dòng sông nơi núi rừng

Trường Sơn cho thấy được sự kỳ công, lòng khám phá

không ngừng, đồng thời thể hiện sự tinh tế trong cảm nhận của nhà văn, quá trình lao động nghệ thuật công phu và khó nhọc của tác giả

Hết phần chảy giữa Trường Sơn hùng vĩ, sông Hương bắt đầu một giai đoạn mới trong cuộc đời của mình ở vùng

ngoại vi kinh thành Huế, đi qua “cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại”, hết sức lãng mạn, hết sức thi vị, mang vẻ đẹp của

“người gái đẹp”, trong cảm nhận của nhà văn cô gái ấy đang nằm ngủ mơ màng, đợi người tình mong đợi đến và đánh thức

Hành trình về xuôi, hành trình chảy ra cửa biển Thuận An của sông Hương giờ đây giống như một cuộc tìm kiếm và đuổi bắt, hào hoa và đầy đam mê Đây là hành trình của

những người yêu nhau, tìm về với nhau, là hành trình của nàng công chúa đi tìm hoàng tử trong mơ của mình

Dòng sông mang trong mình đầy đủ những sức sống mới, những vóc dáng mới, chuyển dòng một cách liên tục “vòng giữa những khúc quanh đột ngột, uốn mình theo những

đường cong thật mềm” Khi phân tích vẻ đẹp sông Hương, tathấy tác giả ngằm nhìn dòng sông mà liên tưởng đến “người gái đẹp” đang phô ra những đường cong quyến rũ đầy hấp dẫn của mình Đây là dòng liên tưởng đầy sáng tạo và mạnh

mẽ của nhà văn

Sông Hương khi đi qua vùng Châu Hóa không chỉ mang vẻ đẹp mềm mại quyến rũ của người con gái mà còn mang

nhiều vẻ đẹp rất đa dạng và phong phú khác Rồi dòng sông

đi qua những ngọn đồi, mặt nước phản quang thành những màu rực rỡ “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím” thật kì thú, làmcho dòng Hương Giang như bức tranh nhiệm màu

Khi đi qua những lăng tẩm, sông Hương lại trở nên trầm

mặc, tạo cho độc giả có cảm giác như dòng sông đang chiêmnghiệm, thành kính suy nghĩ về lịch sử của những ông hoàng

bà chúa xưa kia đã từng huy hoàng như thế nào

Và rồi, sông Hương bỗng bừng sáng hơn khi nghe thấy âm thanh thành phố Nhà văn thật tài tình khi sáng tác ra những hình ảnh độc đáo “chiếc cầu trắng của thành phố in ngần trên nền trời, nhỏ nhắn như vầng trăng non”, rồi thì “dòng sông mềm hẳn đi như tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu” như tiếng lòng thẹn thùng, bẽn lẽn của cô gái Huế trongtình yêu đầu đời

Phân tích vẻ đẹp sông Hương sẽ nhận thấy tác giả so sánh sông Hương như một “mặt hồ yên tĩnh”, “điệu nhảy lặng lờ của nó ngang qua thành phố” – những câu văn mang theo âmnhạc chậm chạp hòa vào lòng người đọc, du dương, mềm mại, một sự liên tưởng hết sức thú vị “sông Nê-va cuốn trôi những đám băng lô xô”, “mỗi phiến băng chở một con hải âunghịch ngợm đứng co lên một chân, thích thú với những

chiếc thuyền xinh đẹp của chúng”

Tác giả như muốn hóa mình thành con chim hải âu trôi

nhanh ra biển trên chiếc thuyền thủy tinh ấy, rồi cuối cùng chẳng kịp nói lời tạm biệt với lũ bạn trên bờ tàu vì trôi nhanhquá Thế, tác giả mới thấm thía nhớ thương về sông Hương

và “chợt thấy quý cái điệu nhảy chảy lặng lờ của nó khi đi qua thành phố”

Với lối viết sinh động sáng tạo, nhà văn đã khoác lên mình Hương Giang diện mạo của một “nàng thơ xứ Huế” vừa cá tính, vừa e ấp, đắm mình trong tình yêu cùng chàng trai Huế đầy mộng mơ

Phân tích vẻ đẹp sông Hương để thấy dòng sông này càng đẹp hơn khi được soi chiếu và trở thành một phần của lịch sửnước nhà Hơn thế nữa, sông Hương còn là nhân chứng cho lịch sử biết bao thăng trầm hưng thịnh của cố đô Huế “vẻ vang soi bóng kinh thành Phú Xuân”, những dấu ấn, những

sự kiện không bao giờ có thể lãng quên của dân tộc Việt

Nam đều được sông Hương chứng kiến và ghi lòng tạc dạ.Dòng sông trải qua biết bao đau thương của chiến tranh

nhưng khi hòa bình lập lại dòng sông cũng nhanh chóng thayđổi trở về vẻ dịu dàng vốn có Sông Hương chính là biểu tượng đẹp đẽ nhất xây dựng cho Huế một hình ảnh đẹp thơ mộng Một vẻ đẹp lặng lờ, ẩn sâu trong đó từ lâu nhưng nó

chưa bao giờ già cỗi, nó vẫn mang trong mình nhiệt huyết yêu đương của cô gái đang độ xuân thì.

Rời khỏi kinh thành, sông Hương lưu luyến không muốn rời

xa “đột ngột đổi dòng, rồi rẽ ngoặt sang hướng đông tây để gặp lại thành phố lần cuối ở góc thị trấn Bao Vinh xưa cổ.” Bên cạnh đó, “là nỗi vấn vương, là cả một chút lẳng lơ kín đáo của tình yêu, và giống như nàng Kiều trong đêm tình tự…”

Bằng nghệ thuật nhân hóa sinh động, nhà văn đã cho độc giảthấy được tình cảm của sông Hương đối với Huế, như người tình dịu dàng, chung thủy của xứ Huế đầy thơ mộng, trữ

tình Từ đây, khi phân tích vẻ đẹp sông Hương, độc giả thấy được sự quan tế tinh tế cùng với vốn từ ngữ phong phú cùng với sự tài hoa uyên bác trên mỗi trang viết của tác giả trong việc khắc họa vẻ đẹp của sông Hương vô cùng độc đáo

Bằng óc sáng tạo, liên tưởng tài tình, sự quan sát tỉ mỉ, sự

am hiểu tinh tường về các kiến thức xã hội, văn hóa của xứ Huế, pha vào đó là sự thành thạo, điêu luyện trong việc sử dụng những thủ pháp nghệ thuật đặc sắc như so sánh, nhân hóa, tác giả đã cho độc giả thấy được vẻ đẹp của sông

Hương mang những bộ mặt khác nhau ở mỗi vùng đất mà nóchảy qua

Với những xúc cảm sâu lắng được tổng hợp từ một vốn hiểu biết về mọi mặt cùng với văn chương tao nhã, hướng nội và tài hoa, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã cho ra đời một tác phẩm bút kí đặc sắc, một bức tranh Huế và sông Hương tuyệt đẹp – vẻ đẹp gần gũi, thiêng liêng nhưng rất dịu êm

Có thể nói “Ai đã đặt tên cho dòng sông” đã mang đến

những phát hiện mới lạ và độc đáo của sông Hương cho độc giả cả nước Sông Hương, một dòng sông mang dại ở khúc

thượng nguồn Sông Hương, trở nên dịu dàng và say đắm, thủy chung khi gặp được người tình của mình là xứ Huế đầy thơ mộng trữ tình Sông Hương đi vào trang viết của Hoàng Phủ Ngọc Tường không đơn thuần là một cảnh quan thiên nhiên vô tri vô giác mà nó còn chứa đựng trong tâm hồn đầy rẫy cung bậc cảm xúc và tình yêu

Phân tích Đất nước học sinh giỏi

Con người Việt Nam ta từ xưa đến nay tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm luôn chảy trong dòng máu, sẵn sàng chiến đấu, hi sinh để bảo vệ độc lập tự do cho Tổ quốc Trong

những năm tháng kháng chiến chống Mĩ gian khổ, có biết bao nhiêu bài thơ, bài văn ra đời để cổ vũ tinh thần chiến đấucho quân và dân ta ngoài mặt trận Một trong số các tác

phẩm khơi gợi lòng yêu nước đó không thể không kể đến Trường ca Mặt đường khát vọng của tác giả Nguyễn Khoa Điềm mà nổi bật là đoạn trích Đất nước

Nguyễn Khoa Điềm được biết đến là nhà thơ với phong cáchtrữ tình chính luận độc đáo Thơ Nguyễn Khoa Điềm thu hút, hấp dẫn người đọc bởi sự đan kết cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của một thanh niên tri thức tự ý thức sâu sắc

về vai trò, trách nhiệm của mình trong cuộc chiến đấu vì đất nước và nhân dân “Trường ca Mặt đường khát vọng” là mộttác phẩm tiêu biểu cho phong cách thơ văn của ông Đoạn trích Đất nước thuộc chương V của bản Trường ca mang đếncho bạn đọc cái nhìn mới mẻ về hình hài của Đất nước

Mở đầu bài thơ, tác giả lí giải về cội nguồn của Đất nước

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

….………

Đất Nước có từ ngày đó…”

Tác khẳng định trực tiếp rằng Đất nước này đã tồn tại từ rất lâu đời, khi mà con người mới sinh ra trên mảnh đất của họ thì chính nơi đó là đất nước, là quê hương Đất Nước ra đời

từ rất xa xưa như một sự tất yếu, trong chiều sâu của lịch sử thời các vua Hùng dựng nước và giữ nước đã đi vào sử sách được lưu truyền đến tận bây giờ Đất nước trước hết không phải là một khái niệm trừu tượng mà là những gì rất gần gũi,

thân thiết ở ngay trong cuộc sống bình dị của mỗi con người.

Từ lời hát mẹ ru, từ những câu chuyện “ngày xửa ngày xưa”

mà mẹ kể đã nuôi dưỡng chúng ta khôn lớn, làm ta hiểu hơn

về văn hóa của ta, theo ta đi hết cuộc đời và trở thành một phần kí ức tốt đẹp khiến ta không thể quên Nhai trầu từ lâu

đã trở thành một thói quen không thể thiếu của những người phụ nữ Việt Nam nhất là các bà, các mẹ và từ lâu dân gian ta

đã có câu chuyện sự tích trầu cau nói về tình nghĩa con

người Từ những năm tháng trước công nguyên, từ thời của hai Bà Trưng, Bà Triệu, là lần đầu tiên nước ta mạnh mẽ đứng lên khởi nghĩa đánh đuổi giặc ngoại xâm Từ những câu chuyện truyền thuyết Thành Gióng với hình ảnh nhổ cả luỹ tre giơ cao đánh đuổi giặc Cây tre cũng là hình ảnh biểu tượng của người nông dân Việt Nam, hiền lành, thật thà,

chăm chỉ và chất phác nhưng cũng rất kiên cường bất khuất.Bên cạnh truyền thống về lòng yêu nước, tác giả Nguyễn Khoa Điềm còn nhắc đến những hình ảnh mang đậm vẻ đẹp thuần phong mĩ tục giản dị của con người Việt Nam :

“Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”

Từ ngày xưa, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam luôn gắn liênvới mái tóc dài, được búi gọn gàng ngay sau đầu Vẻ đẹp đó của một người bà, người mẹ, người chị, của một người con gái Việt Nam mộc mạc, giản dị nhưng lại rất nữ tính, thuần hậu rất riêng Tác giả đã vận dụng thành ngữ “gừng cay

muối mặn” một cách hết sức tự nhiên, đặc sắc, nhẹ nhàng

mà thấm đượm ân tình để nói lên sự thuỷ chung ở trong con người như câu nói “gừng càng già càng cay, muối càng lâu càng mặn, con người sống với nhau lâu năm thì tình nghĩa sẽđong đầy”

Ngoài những phong tục tập quán và tình yêu thương của conngười, Nguyễn Khoa Điềm còn nêu lên truyền thống lao

động sản xuất của người dân: Từ xa xưa, con người đã biết chặt gỗ mà làm nhà Những ngôi nhà đó sử dụng kèo, cột giằng giữ vào nhau vững chãi, bền chặt tránh được mưa gió

và thú dữ Đó cũng chính là ngôi nhà tổ ấm cho mọi gia đình

có thể đoàn tụ, quây quần bên nhau, cùng nhau chia sẻ niềm vui nỗi buồn; từ đó hình thành nên làng, xóm và Đất nước Ngôi nhà là mái ấm, là nơi con người “an cư lạc nghiệp”

siêng năng tích góp của cải dồn thành sự phát triển đất nước.Nhà thơ vận dụng khéo léo câu thành ngữ “Một nắng hai sương” để nói lên sự cần cù chăm chỉ của cha ông ta trong lao động sản xuất Các động từ “xay – giã – dần – sàng” đó

là quy trình sản xuất ra hạt gạo Để làm ra được hạt gạo,

người nông dân phải trải qua biết bao tháng ngày nắng

sương vất vả gieo cấy, chăm sóc, xay giã và giần sàng Thấmvào trong hạt gạo bé nhỏ ấy là mồ hôi vị mặn nhọc nhằn của người nông dân vất vả nắng mưa Thành quả ngọt ngào này không chỉ giúp dân ta có đời sống no ấm mà nó còn trở

thành nền văn minh lúa nước mà khi nhắc đến người ta biết ngay đến Việt Nam; không chỉ dừng lại ở đó, nền văn minh này đã giúp cho nước ta trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thế hai thế giới và toàn cầu biết đến lúa gạo Việt Nam

Từ tất cả các yếu tố trên, nhà thơ khẳng định: “Đất Nước có

từ ngày đó…” Ngày đó là ngày nào, chúng ta không hề biết, tác giả cũng không thể biết Chỉ biết rằng ngày đó chính là ngày ta bắt đầu có truyền thống, có những phong tục tập

quán, có nhiều văn hoá riêng biệt khác với quốc gia khác

Đó là ngày ta có Đất nước của dân tộc Việt Nam

Tiếp nối sau khẳng định Đất nước là của nhân dân, tác giả định nghĩa về Đất nước vô cùng độc đáo:

“Đất là nơi em đến trường

.………

Cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”

Đất nước không chỉ được cảm nhận bằng không gian địa lí hay chiều dài lịch sử mà Đất nước còn được cảm nhận bằng không gian sinh hoạt vô cùng gần gũi, thân thuộc “Đất” gắnliền với hình ảnh, hoạt động của người con trai, “nước” gắn với vẻ đẹp của người con gái nhưng hai tiếng Đất nước lại hợp thành tình yêu đôi lứa mặn mà Đất nước cũng là nơi để

họ hẹn hò, trao nhau những yêu thương mùi mẫn, những kỉ niệm, những nhớ thương, mong mỏi của thời gian xa cách.Người xưa có câu: “Đất lành chim đậu”, đất là nơi chim bay

về làm tổ, nước là nơi con cá vùng vẫy giữa đại dương mênhmông Ngần ấy năm lịch sử là quãng thời gian dài hình thànhnên sự trù phú của thiên nhiên, làm giàu cho đất nước để từ

đó Đất nước trở thành nơi con người đoàn tụ làm ăn sinh sống và làm nên truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ cùng bọc trăm trứng trở thành những thế hệ đầu tiên của

đồng bào ta

Từ những lí giải, cảm nhận trên về Đất nước, tác giả nhắn nhủ đến những thế con người dù đi trước, dù đi sau, dù ở bất

cứ thời đại, hoàn cảnh nào cũng phải nhớ về cội nguồn, biết

ơn cội nguồn và nhớ về ngày giỗ tổ Hùng Vương - người đã

có công gây dựng nền móng nhà nước đầu tiên để có Đất nước bây giờ

Đất Nước được Nguyễn Khoa Điềm cảm nhận dựa trên bề rộng của không gian địa lí, chiều dài của lịch sử, bề dày của truyền thống văn hóa, Đất Nước thống nhất giữa cái hằng