(Luận văn) phát triển dịch vụ thanh toán qua ngân hàng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện đức huệ, tỉnh long an

Trong ngành ngân hàng nói chung và ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn nói riêng, dịch vụ thanh toán qua ngân hàng ngày càng mở rộng, số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ này cà

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ CÔNG NGHIỆP LONG AN

-

PHẠM MINH KIỆM

PH T TRI N CH VỤ THANH TO N A NG N HÀNG TẠI NG N HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ

PH T TRI N NÔNG THÔN H ỆN

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 2

BỘ GI O ỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ CÔNG NGHIỆP LONG AN

-

PHẠM MINH KIỆM

PH T TRI N CH VỤ THANH TO N A NG N HÀNG TẠI NG N HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ

PH T TRI N NÔNG THÔN H ỆN

Đ C H Ệ, T NH LONG AN

L ẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng

Mã số ngành: 8.34.02.01 Người hướng dẫn khoa học: GS TS TRƯƠNG ANG VINH

Long An, tháng 01 năm 2020

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu và kết quả trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các tạp chí khoa học và công trình nào khác Các thông tin số liệu trong luận văn này đều có nguồn gốc và được ghi chú rõ ràng./

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả quý Thầy (Cô) Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong thời gian học tập tại Trường theo chương trình Cao học Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy GS TS Trương Quang Vinh đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo cho em nhiều kinh nghiệm trong thời gian thực hiện đến lúc hoàn thành luận văn

Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Khoa Sau Đại Học đã tạo điều kiện cho tác giả hoàn thành luận văn này Đồng thời, tôi cũng xin cảm ơn Ban Giám đốc, các anh chị đang công tác tại Agribank Đức Huệ đã hết lòng hỗ trợ, cung cấp số liệu và đóng góp ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn

Sau cùng, tôi cảm ơn tất cả các giảng viên của Khoa Sau Đại Học trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An đã tận tình truyền đạt những kiến thức cần thiết, cảm ơn tất cả các bạn lớp cao học Tài Chính – Ngân Hàng, khoá 3 đã đồng hành cùng tôi trong suốt 2 năm học tập

Do thời gian có hạn và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học chưa nhiều nên luận văn còn nhiều thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý Thầy (Cô) và các anh chị học viên./

Trang 5

nó mang lại và sự ưu việt của nó so với hình thức khác Xuất phát từ vấn đề trên, luận văn này được thực hiện nhằm phân tích, đánh giá thực trạng phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Agribank Đức Huệ giai đoạn 2016 –

2018 Qua đó, đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Agribank Đức Huệ thời gian tới Kết quả nghiên cứu đã giải

quyết được vấn đề đặt ra:

Thứ nhất, luận văn đã hệ thống hóa một cách cụ thể các vấn đề lý luận cơ

bản liên quan đến hoạt động thanh toán qua ngân hàng thương mại;

Thứ hai, luận văn đã phân tích, đánh giá một cách chi tiết thực trạng phát

triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Agribank Đức Huệ giai đoạn

2016 – 2018 Trên cơ sở đó, luận văn đã chỉ ra các điểm mạnh, điểm tồn tại cũng như nguyên nhân những tồn tại tại Agribank Đức Huệ trong giai đoạn nghiên cứu;

Thứ ba, trên cơ sở những hạn chế đó, luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm

phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Agribank Đức Huệ Đồng thời, luận văn cũng mong muốn được đóng góp phần nào trong việc phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Agribank trong thời gian tới

Thêm vào đó, nghiên cứu cần được xem như là một tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu quan tâm đến lĩnh vực nghiên cứu này và là những vấn

đề mới gợi mở cho những người quan tâm tiếp tục nghiên cứu làm rõ./

Trang 6

ABSTRACT

The economic development history of the countries in the world in the current period has shown that an economy cannot thrive if its banking system does not grow The growth of banks is a necessary condition for an economy to develop

in a stable and sustainable way One of the functions of a commercial bank is the payment intermediary function This function is shown through payment operations via banks In fact, the stronger the economy developed, the more payment activities via banks accounted for a large proportion, the more people supported by the great utilities that it brought and its superiority with other forms Stemming from the above problem, this thesis was conducted to analyze and evaluate the status of development of payment activities through banks at Agribank Duc Hue in the period of 2016-2018 Thereby, give some solutions in order to develop payment activities through banks at Agribank Duc Hue in the future Research have solved the problem raised:

Firstly, the thesis specifically systematizes the basic theoretical issues related

to payment activities through commercial banks;

Secondly, the dissertation has analyzed and evaluated in detail the status of

development of payment activities through banks at Agribank Duc Hue in the period of 2016 - 2018 On that basis, the thesis has pointed out strong points , the point exists as well as the reason that existed at Agribank Duc Hue in the research period;

Thirdly, on the basis of such limitations, the thesis offers a number of

solutions to develop payment activities through banks at Agribank Duc Hue At the same time, the thesis also wishes to contribute to the development of payment activities through banks at Agribank in the future

In addition, research should be viewed as a useful reference for researchers interested in this field of study and are new issues that are open to those interested

in further clarifying research./

Trang 7

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN .ii

NỘI DUNG TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .ix

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU x

DANH MỤC HÌNH VẼ xi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2

3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 2

4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2

5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3

7 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN 3

8 TỐNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU TRƯỚC 3

9 KẾT CẤU LUẬN VĂN NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG 1 5

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG 5

1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại 5

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm hoạt động của ngân hàng thương mại 5

1.1.2 Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại 6

1.2 Lý luận về hoạt động thanh toán qua ngân hàng thương mại 8

1.2.1 Khái niệm hoạt động thanh toán qua ngân hàng 8

1.2.2 Các hình thức họat động thanh toán 9

Trang 8

1.2.3 Vai trò của hoạt động thanh toán qua ngân hàng 12

1.2.4 Những quy định trong hoạt động thanh toán qua ngân hàng 14

1.2.5 Sự cần thiết phải mở rộng hoạt động thanh toán qua ngân hàng 17

1.2.6 Trách nhiệm của các bên tham gia dịch vụ thanh toán ngân hàng 19

1.2.7 Các chỉ tiêu đánh giá 20

1.2.8 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ thanh toán qua ngân hàng 23

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 28

CHƯƠNG 2 29

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUA NG N HÀNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VIỆT NAM HUYỆN Đ C HUỆ, T NH LONG AN 29

2.1 Giới thiệu chung về ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam huyện Đức Huệ, tỉnh Long An 29

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 29

2.1.2 Cơ cấu tổ chức và chức năng từng bộ phận 29

2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam huyện Đức Huệ, tỉnh Long An 31

2.2 Thực trạng hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam huyện Đức Huệ, tỉnh Long An 39

2.2.1 Các yếu tố định lượng 39

2.2.2 Các yếu tố định tính 42

2.3 Đánh giá chung thực trạng hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam huyện Đức Huệ, tỉnh Long An 42

2.3.1 Những kết quả đạt được 42

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 44

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 49

CHƯƠNG 3 50

Trang 9

GIẢI PHÁP PHÁT TRI N HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN HUYỆN

Đ C H Ệ, T NH LONG AN 50

3.1 Định hướng phát triển hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đức Huệ, tỉnh Long An 50

3.1.1 Phương hướng hoạt động 50

3.1.2 Định hướng phát triển hoạt động thanh toán qua ngân hàng 52

3.2 Giải pháp phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đức Huệ, tỉnh Long An 54 3.2.1 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhân viên ngân hàng 54

3.2.2 Mở rộng và phát triển các hoạt động Marketing 55

3.2.3 Xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến hiện đại 56

3.2.4 Tăng cường huy động và sử dụng vốn hiệu quả để tiến hành đầu tư cho hoạt động thanh toán qua ngân hàng 57

3.2.5 Một số giải pháp khác 59

3.3 Một số kiến nghị 61

3.3.1 Đối với ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An 61

3.3.2 Đối với Ngân hàng nhà nước Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An 62

3.3.3 Đối với Ủy ban nhân dân Huyện Đức Huệ 63

3.4 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo 64

KẾT L ẬN CHƯƠNG 3 65

KẾT LUẬN 66

TÀI LIỆU THAM KHẢO .67

Trang 10

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

2 Agribank

Đức Huệ

Vietnam Bank for Agriculture and Rural Development Duc Hue district, Long An province

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam huyện Đức Huệ, tỉnh Long An

3 Agribank

Long An

Vietnam Bank for Agriculture and Rural Development - Long An Province Branch

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An

4 ATM Automated Teller Machine Thẻ rút tiền tự động

6 FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài

7 HĐKD Business activities Hoạt động kinh doanh

8 HĐTT Payment operations Hoạt động thanh toán

12 NHTM Commercial Bank Ngân hàng thương mại

14 TCKT Economic organizations Tổ chức kinh tế

15 TCTD Credit institutions Tổ chức tín dụng

17 UBND People's Committee Ủy ban nhân dân

Trang 11

Bảng 2.8 Cơ cấu dịch vụ hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại

Agribank Đức Huệ giai đoạn 2016 – 2018 41

Trang 12

ANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ của các phòng ban 30

Hình 2.2 Cơ cấu nguồn vốn huy động của Agribank Đức Huệ giai đoạn

Hình 2.3 Cơ cấu nguồn vốn huy động của Agribank Đức Huệ giai đoạn

2016 – 2018 phân theo tính chất nguồn vốn 34

Hình 2.4 Cơ cấu dư nợ cho vay của Agribank Đức Huệ giai đoạn 2016 –

Trang 13

PHẦN MỞ ĐẦ

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay,việc thanh toán tiền hàng qua ngân hàng là thường xuyên và mới mẻ,có xu hướng ngày càng tăng cùng với xu thế phát triển kinh tế của thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng

Trong ngành ngân hàng nói chung và ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn nói riêng, dịch vụ thanh toán qua ngân hàng ngày càng mở rộng, số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ này càng nhiều, và có nhiều loại dịch vụ khác nhau ngày càng được các ngân hàng bổ sung để thỏa mãn nhu cầu thanh toán của khách hàng,việc hoạt động thanh toán qua ngân hàng an toàn, thuận lợi, nhanh chóng và chính xác Giúp làm giảm thời gian đi lại của người mua bán hàng hóa,đảm bảo an toàn tài sản và tiền bạc khi giao dịch mua bán,người ta có thể ở tại nhà thực hiện thao tác nhỏ là có thể chuyển tiền cho đối tác một cách nhanh chóng,qua đó rút ngắn thời gian chu chuyển hàng hóa, tạo vòng tuần hoàn mua bán hàng hóa ngắn hơn,từ

đó tạo lợi nhuận nhiều hơn cho nhà kinh doanh Mặc dù doanh thu từ hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng có sự tăng trưởng trong 3 năm trở lại đây, nhưng tỷ trọng chiếm trong tổng hoạt động thanh toán vẫn còn khá nhỏ (số lượng món thanh toán trung bình 3 năm đạt khoảng 33.33%, trong khi thu nhập từ dịch vụ hoạt động thanh toán qua ngân hàng cũng chỉ chiếm khoảng 21.76% tổng thu nhập

từ dịch vụ thanh toán qua Ngân hàng, thấp hơn 3.6 lần so với thu nhập từ các dịch

vụ thanh toán khác) Vậy theo xu thế đó,ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Đức Huệ tỉnh Long An cần làm gì để đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng sử dụng dịch vụ thanh toán của khách hàng qua ngân hàng, và chất lượng dịch

vụ như thế nào để đảm bảo vừa đáp ứng được nhu cầu của khách hàng vừa đảm bảo

uy tín của ngân hàng, vừa thực hiện đúng chức năng làm trung gian thanh toán của

mình Xuất phát từ thực tế đó, tác giả chọn đề tài “Phát triển dịch vụ thanh toán

qua ngân hàng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Đức Huệ, tỉnh Long An” để thực hiện luận văn thạc sĩ kinh tế

Trang 14

2 MỤC TIÊU NGHIÊN C U

ti h n : Phân tích thực trạng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng tại

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Đức Huệ tỉnh Long An ,trên cơ sở đó đề xuất giải pháp để phát triển dịch vụ thanh toán qua ngân hàng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Đức Huệ tỉnh Long An

Câu hỏi 1: Thực trạng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng tại Ngân hàng

Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long An

diễn ra như thế nào ?

Câu hỏi 2: Nêu phân tích, đánh giá tình hình sử dụng dịch vụ thanh toán qua

ngân hàng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long An?

Câu hỏi 3: Giải pháp nào để phát triển dịch vụ thanh toán qua ngân hàng tại

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long An?

4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN C

Đối tượn n hi n ứ là Hoạt động dịch vụ thanh toán tại Ngân hàng Nông

nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long An

5 PHẠM VI NGHIÊN C U

Về khôn ian: Chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu dịch vụ thanh toán tại Ngân

hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long

An

Về thời ian: từ năm 2016 đến 2018

Trang 15

6 PHƯƠNG PH P NGHIÊN C U

Luận văn sử dụng phương pháp định tính như: Phương pháp lịch sử, phương pháp so sánh, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp diễn giải, phương pháp phân tích, dữ liệu từ các bảng báo cáo tổng kết tại Agribank Đức Huệ để đánh giá thực trạng dịch vụ thanh toán tại Agribank Đức Huệ giai đoạn 2016 - 2018 Qua đó, cho đó thấy được những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác phát triển dịch vụ thanh toán của chi nhánh và đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán tại ngân hàng Trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển dịch vụ thanh toán trong thời gian tới

7 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN

Đóng góp về phương diện thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của Luận văn s là một tài liệu tham khảo cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long An trong việc đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động thanh toán qua ngân hàng

8 TỔNG AN TÀI LIỆ NGHIÊN C TRƯỚC

Hiện nay có khá nhiều đề tài nghiên cứu về lĩnh vực này tại ngân hàng thương mại, có thể kể đến như:

Nghiên cứu của tác giả Trần Xuân Hiệu (201 ), luận văn thạc sĩ Kinh tế tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đề tài Phát triển dịch vụ ngân hàng tại Ngân hàng Công thương Việt Nam – thực trạng và giải pháp

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Huy Tuân ( 2017), luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Đà N ng đề tài: Phát triển dịch vụ thẻ ATM tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thành phố Đà N ng

Nghiên cứu của tác giả Linh Đức Hòa (201 ), luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội đề tài: Phát triển dịch vụ ngân hàng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Láng Hạ

Nghiên cứu của tác giả Vũ Thị Nhung (201 ), luận văn thạc sĩ tại trường Đại học thương mại với đề tài: Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Tây Đô

Nhìn chung, các nghiên cứu trên đã đề ra các giải pháp nhằm tăng cường hoạt động thanh toán tại Agribank ở các Chi nhánh khác nhau Tuy nhiên, do đặc

Trang 16

thù tại mỗi địa phương khác nhau mà ngân hàng s đề ra các giải pháp thích hợp trong việc phát triển các hoạt động thanh toán trong ngân hàng và hiện tại vẫn chưa

có nghiên cứu nào nghiên cứu về đề tài này tại Agribank Đức Huệ giai đoạn 2016 –

2018 nên đề tài của tác giả không trùng lắp Sự khác biệt của tác giả về mặt không gian và thời gian

9 KẾT CẤU LUẬN VĂN NGHIÊN C U

Ngoài phần mục lục, danh mục các từ viết tắt, danh mục các bảng, danh mục các sơ đồ, hình v thì nội chung chính của nghiên cứu được chia thành 3 chương Nội dung các chương được tóm tắt như sau:

Chươn 1: Cơ sở lý luận về hoạt động thanh toán qua ngân hàng

Chươn 2: Thực trạng hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Ngân hàng

Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long An

Chươn 3: Giải pháp phát triển hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Ngân

hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chi nhánh huyện Đức Huệ, tỉnh Long

An

Trang 17

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ L ẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH

TOÁN QUA NGÂN HÀNG

1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm hoạt động của ngân hàng thương mại

- Theo PGS TS Lê Văn Tề (2004): Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất đối với nền kinh tế Các ngân hàng có thể được định nghĩa qua chức năng, các dịch vụ hoặc vai trò mà chúng thực hiện trong nền kinh tế Tuy nhiên, các yếu tố trên không ngừng thay đổi Thực tế, có rất nhiều tổ chức tài chính bao gồm có cả các công ty kinh doanh chứng khoán, công ty môi giới chứng khoán, quỹ hỗ trợ và công ty bảo hiểm hàng đầu đều đang cố gắng cung cấp các dịch vụ của ngân hàng Ngược lại, ngân hàng cũng đang mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ liên quan đến một số dịch vụ như bất động sản, môi giới chứng khoán, tham gia hoạt động bảo hiểm và thực hiện nhiều dịch vụ mới khác Do vậy, để đưa ra định nghĩa chính xác về ngân hàng thương mại không phải là dễ dàng

- Theo Giáo sư Peter S.Rose trong cuốn Quản trị ngân hàng thương mại thì Ngân hàng là tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán – và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh

tế Còn theo Ngân hàng Thế giới định nghĩa: Ngân hàng là tổ chức tài chính nhận tiền gửi chủ yếu ở dưới dạng không kỳ hạn hoặc tiền gửi được rút ra với một thông báo ngắn hạn (tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn và các khoản tiết kiệm)

- Tại ngân hàng nhà nước Việt Nam có ghi:“N ân hàn thươn mại là loại

hình Tổ hứ tín d n đượ thự hiện toàn bộ hoạt độn n ân hàn và á hoạt độn kinh doanh ó li n q an”, trong đó “Hoạt độn n ân hàn là hoạt độn kinh doanh tiền tệ và dị h v n ân hàn với nội d n thườn x y n là nhận tiền ửi, sử

d n tiền này đ n ấp tín d n và n ấp á dị h v thanh toán” (Luật các

tổ chức tín dụng theo điều 4, số 47/ 2016/QH12 ngày 16/6/ 2016)

Trang 18

Như vậy, có thể đưa ra khái niệm: NHTM là đơn vị kinh doanh tiền tệ bằng hoạt động chủ yếu là nhận tiền gửi và cho vay, với mục tiêu lợi nhuận NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trưng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thỏa mãn tối

đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội

1.1.2 Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại

1.1.2.1 Hoạt độn h y động vốn

Huy động vốn là một trong những nghiệp vụ hoạt động tạo vốn quan trọng hàng đầu của các ngân hàng thương mại Với chức năng và nhiệm vụ của mình, các ngân hàng thương mại đã thu hút, tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm thời chưa sử dụng của các doanh nghiệp, các tầng lớp dân cư vào ngân hàng Mặt khác, trên cơ

sở nguồn vốn huy động được, ngân hàng s tiến hành hoạt động cho vay phục vụ cho nhu cầu phát triển sản xuất, các mục tiêu phát triển kinh tế vùng, ngành, thành phần kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn của xã hội nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Với hoạt động huy động vốn, các ngân hàng thương mại đã thực sự huy động được sức mạnh tổng hợp của nền kinh tế vào quá trình sản xuất, lưu thông hàng hóa Nếu không có ngân hàng thương mại, việc huy động của cải xã hội vào quá trình sản xuất kinh doanh, tiêu dùng s chậm đi rất nhiều Nhờ hoạt động huy động vốn của ngân hàng, tiền tiết kiệm của cá nhân, đoàn thể, các tổ chức kinh tế được huy động vào quá trình vận động của nền kinh tế Nó chuyển của cải, tài nguyên xã hội từ nơi chưa sử dụng, còn tiềm tàng vào quá trình sử dụng phục vụ cho sản xuất kinh doanh nâng cao mức sống xã hội

1.1.2.2 Hoạt động sử d ng vốn

Đây là hoạt động trực tiếp đưa lại lợi nhuận cho ngân hàng Đối tượng kinh doanh của ngân hàng thương mại là tiền tệ và quyền sử dụng tiền tệ, vì thế lợi tức của ngân hàng có được chủ yếu từ việc đầu tư và cho vay Nếu một ngân hàng huy động được nguồn vốn dồi dào nhưng không có kế hoạch sử dụng vốn hợp lý, hiệu quả thì không những không đem lại lợi nhuận cho ngân hàng, ngược lại còn không

có nguồn bù đắp chi phí từ việc huy động Do vậy, có thể nói sử dụng vốn là hoạt

Trang 19

động hết sức quan trọng của mỗi ngân hàng Hoạt động sử dụng vốn bao gồm các hoạt động ngân quỹ, cho vay, đầu tư tài chính…

Một ngân hàng có hoạt động sử dụng vốn với hiệu quả cao s nâng cao vai trò, uy tín của ngân hàng, tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường, từ đó thu hút được nhiều khách hàng đến giao dịch với mình, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng hoạt động huy động vốn Vì vậy, nhiệm vụ của mỗi ngân hàng là phải thường xuyên bám sát mục tiêu phát triển kinh tế vùng, ngành, đất nước… để có các hình thức đầu

tư đúng đắn, có hiệu quả cao

1.1.2.3 Các hoạt động trung gian

Bên cạnh nghiệp vụ cơ bản của ngân hàng thương mại là cho vay và nhận tiền gửi nhằm đem lại nguồn thu nhập cho ngân hàng từ chênh lệch lãi suất giữa lãi suất cho vay thu được và lãi suất đầu vào phải trả thì các ngân hàng còn thực hiện nhiều hoạt động dịch vụ khác Đó là các công việc trung gian về tiền tệ nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng về sinh lời, đầu tư, giữ hộ hay đảm bảo an toàn tài sản…nhằm đem lại nguồn thu cho ngân hàng thông qua phí dịch vụ

Các dịch vụ ở đây bao gồm các dịch vụ truyền thống nhu thu đổi ngoại tệ, dịch vụ thanh toán trong nước và thanh toán quốc tế, dịch vụ bảo quản vật có giá, cung cấp các tài khoản giao dịch, dịch vụ uỷ thác…Các dịch vụ mới phát triển theo

xu hướng ngân hàng hiện đại như tư vấn tài chính, quản lý ngân quỹ, bảo lãnh…Các loại dịch vụ mới như giao dịch qua internet banking và SMS Banking, dịch vụ bảo hiểm và kinh doanh chứng khoán cũng đang được mở rộng Nhìn chung, danh mục các dịch vụ do ngân hàng cung cấp tạo ra một sự thuận lợi rất lớn cho khách hàng Khách hàng có thể hoàn toàn thoả mãn tất cả các nhu cầu dịch vụ tài chính của mình thông qua một ngân hàng và tại một địa điểm

Hiện nay xu hướng nguồn thu về dịch vụ ngày càng tăng và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu về hoạt động kinh doanh của ngân hàng Đồng thời với các hoạt động trung gian, ngân hàng thương mại góp phần làm tăng khả năng chu chuyển của đồng vốn, giảm lượng tiền mặt trong lưu thông, tiết kiệm được chi phí lưu thông trong xã hội

Trang 20

1.2 Lý luận về hoạt động thanh toán qua ngân hàng thương mại

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động thanh toán là một yêu cầu khách quan, là điều kiện cần thiết phục vụ cho quá trình tái sản xuất xã hội Hoạt động thanh toán được thực hiện dưới hai hình thức là thanh toán bằng tiền mặt và hoạt động thanh toán qua ngân hàng Thanh toán bằng tiền mặt là việc chi trả trực tiếp bằng tiền mặt trong các quan hệ thanh toán thu chi giữa các thành phần kinh tế trong xã hội Khi đó tiền tệ đóng vai trò là vật môi giới trong quá trình lưu thông Tuy nhiên, khi sản xuất và trao đổi hàng hóa phát triển đến một trình độ cao hơn, thì việc thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt tỏ ra không còn ưu việt nữa, đòi hỏi một phương thức hiện đại hơn, phù hợp hơn ra đời Chính vì vậy, hoạt động thanh toán qua ngân hàng xuất hiện đã dần thay thế cho phương thức thanh toán bằng tiền mặt, giờ đây, hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng đã dần trở thành một trong những hoạt động dịch vụ quan trọng của các Ngân hàng

1.2.1 Khái niệm hoạt động thanh toán qua ngân hàng

Trên thực tế, thanh toán vẫn còn khá mới mẻ đối với một số nước trên Thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển Vì vậy, khó có thể có một cái nhìn chính xác và đồng nhất về loại hình dịch vụ thanh toán này giữa các quốc gia Hiện nay, vẫn còn rất nhiều những định nghĩa khác nhau về hoạt động thanh toán qua NH:

 Thanh toán trong nền kinh tế quốc dân là tổng hợp các khoản thanh toán được thực hiện bằng cách trích tài khoản hoặc bù trừ giữa các đơn vị thông qua trung gian là Ngân hàng hoặc các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán

 Thanh toán là hình thức dịch chuyển số tiền nhất định từ tài khoản của đơn vị này sang tài khoản của đơn vị khác bằng các thể thức thanh toán của Ngân hàng như: Ủy nhiệm thu, Ủy nhiệm chi, Séc… trong cùng địa phương hoặc khác địa phương

Tuy nhiên có thể rút ra một khái niệm chung nhất, khái quát nhất như sau:

“Họat độn thanh toán là việ hi trả tiền hàn hóa, dị h v iữa á hủ th đượ thự hiện bằn á h trí h h y n khoản hoặ bù trừ ôn nợ lẫn nha thôn q a hệ thốn tài khoản ở N ân hàn mà khôn phải dùn đến tiền mặt.”

Trang 21

1.2.2 Các hình thức họat động thanh toán

1.2.2.1 Séc thanh toán

Séc là lệnh trả tiền của chủ tài khoản, được lập trên mẫu do Ngân hàng nhà nước quy định, yêu cầu ngân hàng phục vụ mình trích tiền từ tài khoản tiền gửi của mình để trả cho người thụ hưởng có tên trên séc hay người cầm tờ séc đó Như vậy, chủ thể tham gia thanh toán Séc gồm: người ký phát, người thụ hưởng và Ngân hàng Trong đó, mỗi bên có quyền lợi và nghĩa vụ nhất định trong thanh toán Séc Theo nghị định số 30/CP của UBND huyện Đức Huệ ngày 09/ /1996 và thông tư hướng dẫn số 07/TT-NH1 của NHNN Việt Nam ngày 27/12/1996 về quy chế phát hành và sử dụng Séc, thanh toán Séc gồm các loại sau:

Séc chuyển khoản

Séc chuyển khoản là do chủ tài khoản phát hành và giao trực tiếp cho người thụ hưởng để thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ và các khoản thanh toán khác Khi phát hành séc chuyển khoản, chủ tài khoản phải gạch bỏ hai đường song song chéo góc hoặc phải có chữ Chuyển khoản ở mặt trước tờ séc trước khi giao cho người thụ hưởng

Séc chuyển khoản áp dụng thanh toán trong trường hợp người phát hành và người thụ hưởng có mở tài khoản tại cùng một chi nhánh ngân hàng hoặc thanh toán khác chi nhánh ngân hàng Séc chuyển khoản được phát hành theo nguyên tắc số dư của tài khoản phải đảm bảo thanh toán cho tờ séc Nếu cùng một thời điểm có nhiều

tờ séc nộp vào ngân hàng nhưng số dư không đủ đảm bảo thanh toán thì ngân hàng phải ưu tiên thanh toán theo thứ tự phát hành, tờ séc nào phát hành trước s được thanh toán trước Nếu tài khoản không đủ số dư để thanh toán, séc s bị ngân hàng

từ chối thanh toán, chủ tài khoản phải chịu trách nhiệm thanh toán tờ séc đó và những khoản tiền phạt phát sinh liên quan đến khiếu nại và khởi kiện

Séc bảo chi

Trong quá trình thanh toán, nếu người bán không tín nhiệm khả năng chi trả của người mua thì yêu cầu người trả tiền sử dụng séc bảo chi để đảm bảo khả năng thanh toán Séc bảo chi thực chất là séc chuyển khoản được ngân hàng đảm bảo khả năng chi trả bằng cách trích trước số tiền trên séc (từ tài khoản tiền gửi hoặc tiền

Trang 22

vay) của người trả tiền sang tài khoản riêng (tài khoản đảm bảo thanh toán séc bảo chi) chỉ phục vụ thanh toán cho tờ séc

1.2.2.2 Ủy nhiệm hi - h y n tiền

Ủy nhiệm chi

Ủy nhiệm chi là lệnh chi tiền của chủ tài khoản được lập theo mẫu in s n, yêu cầu ngân hàng phục vụ mình trích tài khoản của mình trả cho người thụ hưởng

Ủy nhiệm chi được dùng trong thanh toán các khoản tiền hàng hóa dịch vụ hoặc chuyển tiền trong cùng hoặc khác chi nhánh ngân hàng Khi nhận được ủy nhiệm chi, trong vòng 1 ngày làm việc, ngân hàng phục vụ người trả tiền phải hoàn tất lệnh chi hoặc từ chối thực hiện nếu tài khoản của khách hàng không đủ tiền hoặc lệnh chi không hợp lệ

Nói chung, hình thức thanh toán ủy nhiệm chi rất đơn giản, tiết kiệm chi phí, thuận tiện cho khách hàng sử dụng và thuận tiện trong việc ứng dụng công nghệ thanh toán hiện đại nên tốc độ thanh toán nhanh, phạm vi thanh toán rộng rãi Chính

vì vậy, ở Việt Nam hiện nay, hình thức thanh toán ủy nhiệm chi được sử dụng rất phổ biến và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng doanh số thanh toán qua ngân hàng

Ủy nhiệm chi - Séc chuyển tiền

Trường hợp khách hàng ở địa phương này muốn mua hàng hoặc giao dịch thanh toán với đơn vị ở địa phương khác có thể sử dụng hình thức Séc chuyển tiền Séc chuyển tiền do ngân hàng phát hành cho khách hàng để phục vụ việc thanh toán của khách hàng khi đến địa phương khác

Thời hạn hiệu lực của Séc chuyển tiền là 30 ngày kể từ khi khách hàng làm thủ tục cho đến khi khách hàng nộp séc vào ngân hàng xin thanh toán

Trang 23

làm việc, ngân hàng phục vụ của bên trả tiền phải trích tài khoản của khách hàng để trả cho bên thụ hưởng nhằm hoàn tất việc thanh toán Nếu tài khoản của người trả tiền không đủ thanh toán thì ngân hàng s lưu Ủy nhiệm thu vào hồ sơ Ủy nhiệm thu chưa trả tiền và báo cho ngân hàng của người thụ hưởng biết Sau khi tài khoản của người trả tiền đủ số dư để thanh toán thì hoàn tất việc chi trả và tiền phạt nộp chậm đối với người trả tiền

1.2.2.4 Thư tín d n (L/C)

Thư tín dụng là một văn bản pháp lý trong đó ngân hàng mở thư tín dụng cam kết trả tiền cho người bán nếu họ xuất trình được bộ chứng từ phù hợp với nội dung của thư tín dụng Thư tín dụng hình thành trên cơ sở của hợp đồng mua bán, nhưng sau khi được thiết lập nó lại độc lập với hợp đồng mua bán

Thông thường hình thức thanh toán theo thư tín dụng được áp dụng trong trường hợp các chủ thể thanh toán có quan hệ kinh tế nhưng khác địa phương để đảm bảo số tiền hàng hóa dịch vụ đã cung ứng theo hợp đồng được thanh toán ngay Thời hạn hiệu lực thanh toán của thư tín dụng là 03 thánh kể từ ngày ngân hàng bên mua nhận mở thư tín dụng Thanh toán theo hình thức thư tín dụng khá phức tạp, theo quy định thì thư tín dụng được mở với số tiền tối thiểu tương đối lớn là 10 triệu đồng Thư tín dụng đã mở thì không được bổ sung số tiền, muốn bổ sung thì phải

mở một thư tín dụng khác Mỗi thư tín dụng chỉ thanh toán cho một khách hàng một lần, nếu là trường hợp đặc biệt được thanh toán 2 lần Sau khi thư tín dụng đã được

mở mà không sử dụng, khi hết hiệu lực s bị hủy bỏ và số tiền trên tài khoản thư tín dụng s được chuyển vào tài khoản tiền gửi của người trả tiền

1.2.2.5 Thẻ thanh toán

Thẻ thanh toán là công cụ thanh toán hiện đại, thanh toán bằng thẻ được thực hiện trên cơ sở ứng dụng công nghệ tin học trong ngân hàng qua hệ thống mạng máy vi tính Thẻ thanh toán có thể dùng để thanh toán và rút tiền ở các máy rút tiền

tự động Thẻ thanh toán do ngân hàng phát hành và việc thanh toán thẻ có thể thông qua một ngân hàng đại lý thanh toán Thẻ thanh toán có nhiều loại, song có một số loại phổ biến:

Thẻ ghi Nợ: Khách hàng sử dụng loại thẻ này không phải ký quỹ vào tài

khoản đảm bảo thanh toán thẻ, căn cứ để thanh toán thẻ là số dư tiền gửi của khách

Trang 24

hàng và mức thanh toán tối đa mà ngân hàng cấp cho khách hàng Đối tượng khách hàng được sử dụng loại thẻ này là các khách hàng truyền thống, có uy tín với ngân hàng

Thẻ ký quỹ thanh toán: Để được sử dụng thẻ, khách hàng ký quỹ vào tài

khoản đảm bảo thanh toán thẻ thông qua việc trích tài khoản tiền gửi hoặc được ghi nhớ vào bộ nhớ của thẻ Loại thẻ này áp dụng rộng rãi cho mọi khách hàng

Thẻ tín dụng: Thẻ tín dụng là hình thức ngân hàng cho khách hàng vay tiền

để mua thẻ, mức tiền vay là hạn mức thanh toán của thẻ, khi đó, khách hàng chỉ được thanh toán số tiền trong phạm vi hạn mức tín dụng đó

Thẻ rút tiền mặt (ATM): Thẻ ATM có chức năng chuyên biệt để rút tiền mặt

nên chủ thẻ phải ký quỹ một số tiền bằng số tiền trên thẻ Hiện nay, thẻ ATM dùng

để rút tiền tại các máy ATM, chủ thẻ có thể thực hiện giao dịch thanh toán như chuyển tiền, thanh toán các chi phí như điện, nước, điện thoại…

1.2.3 Vai trò của hoạt động thanh toán qua ngân hàng

Thanh toán qua ngân hàng được tổ chức thành một hệ thống thống nhất, trong hệ thống này, Ngân hàng đóng vai trò là một trung tâm thanh toán Mọi hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa dịch vụ đều được kết thúc bằng hoạt động thanh toán Chính vì vậy, việc tổ chức tốt công tác thanh toán, đặc biệt là thanh toán qua ngân hàng có ý nghĩa kinh tế rất lớn, ý nghĩa này được thể hiện qua các mặt sau:

không an toàn, lại rất khó khăn trong quá trình vận chuyển

Hai là, tiện lợi và linh hoạt tron thanh toán tron và n oài nướ : Hiện nay,

nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toán trong và ngoài nước, nhiều Ngân hàng đã cho ra đời nhiều loại hình thanh toán khác nhau, rất đa dạng và tiện lợi cho việc lựa chọn của khách hàng Rất nhiều loại thẻ thanh toán được chấp nhận trên phạm vi Thế Giới như: thẻ Visa, Amex, Diners Club hay Master Card… Đồng thời, với dịch vụ kiều hối đang được nhiều Ngân hàng sử dụng dành riêng cho đối tượng khách hàng

Trang 25

đang sinh sống ở nước ngoài có thể gửi và tiến hành thanh toán trong nước thông

qua tài khoản đã mở tại Ngân hàng

Ba là, tiết kiệm thời ian và hi phí: Với việc sử dụng các loại hình hoạt

động thanh toán qua ngân hàng, khách hàng chỉ cần gửi yêu cầu và các giấy tờ cần thiết đến Ngân hàng, nhờ Ngân hàng thanh toán hộ mà không cần trực tiếp thanh

toán cho cá nhân, đơn vị kia

1.2.3.2 Đối với N ân hàn

ột là, việ thanh toán bù trừ iữa á N ân hàn trở n n th ận lợi và nhanh chóng: Trước đây, khi tiền mặt vẫn là phương tiện thanh toán chủ yếu trong

các hoạt động trao đổi mua bán, các hoạt động của Ngân hàng với các thành phần kinh tế khác trở nên rất khó khăn Nhưng khi hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng ra đời, tiền mặt dần được thay thế bởi các loại hình thanh toán khác, hoạt động thanh toán giữa các Ngân hàng chỉ cần thông hệ thống máy tình và xử lý thanh

toán bù trừ là có thể hoàn tất quá trình thanh toán một cách nhanh chóng

Hai là, dễ ki m soát việ lư thôn tiền tệ: Thông qua hoạt động hoạt động

thanh toán qua ngân hàng, Ngân hàng có thể biết được phần nào hoạt động thanh toán của khách hàng, từ đó có thể tổng hợp số liệu nhằm nắm bắt được tình hình biến động vốn chung của cả nền kinh tế Từ đó, Ngân hàng có thể sử dụng các đòn bẩy kinh tế như: lãi suất, hạn mức tín dụng, tỷ giá hối đoái… nhằm kiểm soát và

điều tiết lượng tiền trong nền kinh tế

Ba là, tăn doanh th và lợi nh ận ho N ân hàn : Hoạt động thanh toán

qua ngân hàng tạo điều kiện cho Ngân hàng huy động được nguồn vốn nhàn rỗi của nền kinh tế để tham gia vào hoạt động đầu tư, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế Có thể thấy, để hoạt động thanh toán được thực hiện, chủ tài khoản phải đảm bảo có đủ số tiền trên tài khoản tại thời điểm diễn ra giao dịch thanh toán Chính vì yêu cầu đó, trên tài khoản thanh toán của khách hàng luôn tồn tại một số

dư nhất định - đây chính là nguồn vốn nhàn rỗi tập trung tại ngân hàng, từ đó, ngân hàng có thể tiến hành các hoạt động đầu tư, cho vay nhằm tìm kiếm lợi nhuận, đồng thời góp phần phát triển nền kinh tế đất nước Không những vậy, khi khách hàng thực hiện mở tài khoản hay thanh toán, Ngân hàng còn nhận được các khoản thu

nhập từ phí như: phí phát hành và sửa đổi L/C, phí dịch vụ thẻ ATM…

Trang 26

1.2.3.3 Đối với nền kinh tế - xã hội

ột là, iảm khối lượn tiền mặt tron lư thôn : Khi tiến hành thanh toán

qua Ngân hàng, tiền mặt không còn đóng vai là công cụ thanh toán Từ đó, hạn chế

được lượng tiền mặt xuất hiện trong lưu thông

Hai là, tiết kiệm tối đa n ồn hi phí li n q an đến việ phát hành và lư thôn tiền tệ tron xã hội: Đối với hoạt động lưu thông tiền tệ, hoạt động thanh toán

qua ngân hàng góp phần làm giảm tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông, do đó tiết kiệm tối đa nguồn chi phí liên quan đến việc phát hành và lưu thông tiền tệ trong xã hội

như: chi phí in ấn, vận chuyển, bảo quản tiền, chi phí về thời gian thanh toán…

Ba là, óp phần iúp Nhà nướ điề tiết đượ nền kinh tế vĩ mô, ki m soát đượ tình trạn lạm phát ó th xảy ra: Mở rộng hoạt động thanh toán s giúp Nhà

nước điều tiết được nền knih tế vĩ mô cũng như góp phần thực hiện tốt hơn các chính sách tiền tệ, đặc biệt là chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiểm soát được tình

trạng lạm phát có thể xảy ra

Bốn là, óp phần tăn nhanh vòn q ay vốn ho xã hội: Hoạt động thanh

toán qua ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tốc độ thanh toán, tốc

độ chu chuyển vốn diễn ra nhanh chóng, tạo điều kiện rút ngắn chu kỳ sản xuất, đẩy nhanh quá trình tái sản xuất và tác động trực tiếp đến toàn bộ nền kinh tế quốc dân

Nó được coi là khâu đầu tiên và cũng là khâu cuối cùng của chu kỳ sản xuất Vì vậy, nếu tổ chức tốt công tác thanh toán s tạo điều kiện rút ngắn chu kỳ sản xuất, tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn, góp phần thúc đẩy phát triển toàn bộ nền kinh

tế quốc dân

1.2.4 Những quy định trong hoạt động thanh toán qua ngân hàng

Để đẩy mạnh công tác hoạt động thanh toán qua ngân hàng, nhiều văn bản ban hành kịp thời như: văn bản pháp lý về hoạt động thanh toán đã được UBND huyện Đức Huệ ban hành như Nghị định số 64/2001/NĐ-CP ngày 20/9/2001 về hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán Mới đây nhất, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Quyết định số 226/2002/QĐ-NHNN ngày 26/3/2002 thay thế cho Quyết định số 22/QĐ-NH1 ngày 21/02/1994 về ban hành thể lệ hoạt động thanh toán qua ngân hàng Theo đó, các tổ chức kinh tế, các

Trang 27

doanh nghiệp và Ngân hàng khi tham gia vào hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng cần tuân thủ theo các quy định mang tính nguyên tắc sau:

1.2.4.1 Q y định h n

Để giúp cho khách hàng như: Các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sử dụng dịch vụ thanh toán (khách hàng) có quyền lựa chọn Ngân hàng để mở tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán nhanh chóng và thuận lợi Việc mở tài khoản thanh toán tại Ngân hàng và thực hiện thanh toán qua tài khoản được ghi bằng VND Trường hợp mở tài khoản và thanh toán bằng ngoại tệ phải được thực hiện theo cơ chế quản lý ngoại hối của UBND huyện Đức Huệ Việt Nam ban hành Khách hàng

có thể mở nhiều loại tài khoản khác nhau tại cùng một Ngân hàng hoặc mở một số tài khoản cùng loại tại các Ngân hàng khác nhau, với điều kiện tài khoản mở ra phải

có tiền lưu ký theo quy định của ngân hàng cung cấp dịch vụ Theo quy định, để mở tài khoản giao dịch tại ngân hàng, khách hàng cần có những giấy tờ sau:

 Giấy đăng ký mở tài khoản do chủ tài khoản ký và đóng dấu, lập theo mẫu

in s n của Ngân hàng Quyết định bổ nhiệm của cấp có thẩm quyền đối với chủ tài khoản và kế toán trưởng (nếu có) Bản sao quyết định thành lập doanh nghiệp hoặc giấy phép kinh doanh do cấp có thẩm quyền cấp Nếu là cá nhân phải có hộ khẩu thường trú hoặc chứng minh nhân dân

 Mẫu dấu và chữ ký để giao dịch với Ngân hàng nơi mở tài khoản Nếu trong trường hợp khách hàng là cá nhân chỉ cần ghi đầy đủ thông tin vào giấy đăng ký mở tài khoản và ký tên

Yêu cầu sử dụng tài khoản tiền gửi thanh toán:

 Chủ tài khoản phải đảm bảo có đủ tiền trên tài khoản tại thời điểm giao dịch thanh toán được thực hiện, trừ trường hợp được ngân hàng cho phép thấu chi

 Chủ tài khoản được ủy quyền cho người khác bằng văn bản sử dụng tài khoản theo quy định của pháp luật Người được ủy quyền có quyền hạn, nghĩa vụ như chủ tài khoản trong phạm vi được ủy quyền và không được ủy quyền lại cho người thứ ba

1.2.4.2 Q y định đối với n ười hi trả (n ười m a)

Người mua phải mở tài khoản thanh toán tại Ngân hàng hoặc các tổ chức làm dịch vụ thanh toán Khi tiến hành thanh toán phải thực hiện thanh toán thông qua tài

Trang 28

khoản đã mở theo đúng chế độ quy định và phải trả phí thanh toán theo quy định của Ngân hàng hoặc tổ chức làm dịch vụ thanh toán

1.2.4.3 Q y định đối với n ười th hưởn (n ười bán)

Người bán phải có trách nhiệm giao hàng hay cung cấp dịch vụ kịp thời và đúng lượng giá trị mà người mua đã thanh toán, đồng thời phải kiểm soát kỹ càng các chứng từ phát sinh trong quá trình thanh toán

1.2.4.4 Q y định đối với N ân hàn và Kho bạ nhà nướ

Đóng vai trò là trung gian thanh toán, các NHTM phải có trách nhiệm trong việc tổ chức hoạt động thanh toán Cụ thể như sau:

 Ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán có nghĩa vụ hướng dẫn khách hàng làm các thủ tục thanh toán, cung cấp đầy đủ và kịp thời các loại giấy tờ thanh toán cần thiết cho khách hàng theo chế độ quy định

 Trong quá trình thanh toán, phải tiến hàng một cách chính xác, kịp thời và đảm bảo an toàn tài sản theo yêu cầu của khách hàng

 Ngân hàng cần niêm yết công khai phí dịch vụ thanh toán, giữ bí mật về số

dư tài khoản tiền gửi của khách hàng theo đúng quy định của pháp luật

 Từ chối thực hiện các giao dịch thanh toán đã có bằng chứng về nguồn gốc bất hợp pháp

 Cung cấp thông tin định kỳ hoặc đột xuất cho chủ tài khoản về số dư tài khoản và các giao dịch thanh toán trên tài khoản của chủ tài khoản

 Trong trường hợp nếu xảy ra thiếu sót trong quá trình thanh toán gây ra thiệt hại cho khách hàng thì ngân hàng phải bồi thường thiệt hại tùy theo mức độ vi phạm

 Tác động tích cực vào hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng, thông qua một số công cụ cụ thể làm giảm bớt lượng tiền mặt trong lưu thông

 Mở rộng hoạt động thanh toán qua ngân hàng là quá trình phổ biến dịch vụ thanh toán vào trong dân chúng, thu hẹp hoạt động thanh toán bằng tiền mặt của người dân

Mặc dù có những cách định nghĩa khác nhau, song, có thể có khái niệm

chung nhất như sau: “Phát triển dịch vụ thanh toán là việc tác động vào hệ thống

Trang 29

hoạt động thanh toán qua ngân hàng, làm cho dịch vụ thanh toán được sử dụng nhiều hơn, phổ biến hơn, hạn chế việc sử dụng tiền mặt trong thanh toán”

Như vậy, phát triển dịch vụ thanh toán, hạn chế lượng tiền mặt trong lưu thông chính là xu hướng tất yếu để phát triển dịch vụ thanh toán qua ngân hàng, thông qua đó, giúp ngân hàng đổi mới công nghệ, đưa trang thiết bị, kỹ thuật hiện đại vào trong thanh toán

1.2.5 Sự cần thiết phải mở rộng hoạt động thanh toán qua ngân hàng

Trong xã hội loài người, nếu còn sản xuất hàng hoá và lưu thông hàng hoá, thì sự tồn tại của mối quan hệ Tiền – Hàng là một tất yếu khách quan Đó là mối quan hệ biện chứng, tác động lẫn nhau

Theo tiến trình lịch sử hình thành tiền tệ, đồng tiền đã có những bước phát triển từ thấp đến cao Trong nền kinh tế tự nhiên khép kín, do nhu cầu còn rất đơn giản con người tự sản xuất được những gì mình cần và do đó họ không có nhu cầu trao đổi Khi xã hội phát triển và mở rộng hơn, họ thấy rằng mình không thể tự sản xuất mọi thứ mà mình cần do nhiều lý do, lúc này nhu cầu trao đổi xuất hiện và vấn

đề là trao đổi như thế nào Vấn đề trùng lắp nhu cầu xuất hiện Nhưng không phải lúc nào và ở đâu cũng có sự trùng lắp nhu cầu Muốn trao đổi được hàng hoá người

ta nghĩ tới một hàng hoá mà nhiều người cùng cần, đó là vật đứng ra làm vật ngang giá chung – hình thức đầu tiên của tiền tệ Lúc đầu vật ngang giá chung rất đơn giản, nó có thể là vỏ sò vỏ hến hay con bò, miếng đồng…Do yêu cầu thuận tiện trong trao đổi người ta thấy rằng cần phải có vật ngang giá chung thế nào đó dễ vận chuyển, dễ chia nhỏ, không hao mòn và có thể tích trữ dùng cho sau này Con người

đã chọn vàng

Sản suất hàng hoá ngày càng phát triển, hàng hoá đưa vào lưu thông càng nhiều, đòi hỏi phải có thêm lượng tiền đưa vào thêm đáp ứng nhu cầu của hàng hoá đưa vào lưu thông Hơn nữa người ta thấy rằng trong mua bán chịu, tờ giấy ghi nợ cũng có giá trị như tiền vậy Tiền giấy ra đời và nó đã giúp cho việc trao đổi hàng hoá diễn ra thuận lợi hơn rất nhiều

Nhưng sản xuất không ngừng phát triển, khối lượng tiền đưa vào lưu thông ngay một lớn, đặc biệt là khi có lạm phát Tiền giấy bộc lộ những hạn chế nhất định như: Chi phí in ấn, bảo quản, tiền giả, kiểm đếm…Hơn nữa trong nền kinh tế phát

Trang 30

triển như ngày nay khối lượng tiền trong một giao dịch là rất lớn, nếu thanh toán bằng tiền mặt thì rõ ràng là bất tiện Như vậy đòi hỏi phải có phương thức thanh toán mới ưu việt hơn khắc phục được những hạn chế trên, phù hợp với giai đoạn phát triển kinh tế mới Dịch vụ thanh toán ngân hàng xuất hiện như một tất yếu, thể hiện bước phát triển và hoàn thiện ở đỉnh cao của lịch sử phát triển của tiền tệ

Từ lâu, tiền mặt đã trở thành phương tiện thanh toán không thể thiếu trong mọi hoạt động của nền kinh tế Có thể thấy, trước đây trong nền sản xuất hàng hóa còn nhỏ lẻ, khối lượng hàng hóa ít, việc thanh toán bằng tiền mặt trở thành công cụ thanh toán thuận tiện và khá tối ưu

Tuy nhiên, ngày nay, thanh toán bằng tiền mặt không còn là hình thức thanh toán tối ưu trong các giao dịch thương mại dịch vụ nữa, đặc biệt là các giao dịch có giá trị và khối lượng lớn Đối với nền kinh tế thị trường như hiện nay, sản xuất hàng hóa phát triển ở trình độ cao, khối lượng hàng hóa vô cùng lớn, việc trao đổi hàng hóa diễn ra đa dạng và rộng khắp, khi đó hình thức thanh toán bằng tiền mặt không còn phù hợp nữa Trong nền kinh tế hiện đại, hoạt động thanh toán bằng tiền mặt đang dần lộ rõ những nhược điểm và bất lợi của nó: chi phí thanh toán cao, trong khi việc giao dịch thanh toán lại không an toàn, thời gian hoàn tất quá trình thanh toán kéo dài… Chính những bất lợi và rủi ro kể trên đã cho thấy, nếu hình thức thanh toán bằng tiền mặt được sử dụng phổ biến s tạo khó khăn cho NHNN trong việc kiểm soát việc lưu thông tiền tệ, gây trở ngại cho chính sách điều tiết nền kinh

tế vĩ mô của UBND huyện Đức Huệ Từ đó, hoạt động thanh toán qua ngân hàng

đã ra đời và dần thay thế vai trò của tiền mặt trong hoạt động thanh toán Chính những ưu thế cũng như tính ưu việt của dịch vụ thanh toán đã đặt ra yêu cầu tất yếu phải mở rộng loại hình dịch vụ thanh toán này

Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền s mặt tạo điều kiện giúp Ngân hàng nhanh chóng đưa các sản phẩm dịch vụ của mình đến với khách hàng, giúp khách hàng tiếp cận và tin tưởng sử dụng các dịch vụ của ngân hàng Thông qua đó, Ngân hàng có thể quảng bá, tạo hình ảnh đẹp về mình trong mắt khách hàng, thu hút khách hàng đến với Ngân hàng Đồng thời, nếu Ngân hàng thực hiện tốt công tác hoạt động thanh toán qua ngân hàng s góp phần thúc đẩy các dịch vụ khác phát triển Bằng cách thu hút khách hàng mở tài khoản và thực hiện thanh toán qua Ngân

Trang 31

hàng s giúp Ngân hàng huy động được lượng lớn nguồn vốn nhàn rỗi trong dân chúng để tiến hành các hoạt động dịch vụ khác như: cho vay, đầu tư, bảo lãnh, kinh doanh ngoại tệ… Bên cạnh đó, có thể nói, khoa học kỹ thuật chính là yêu cầu và cũng là thế mạnh của loại hình hoạt động thanh toán qua ngân hàng, chính vì vậy, việc mở rộng loại hình thanh toán này s tạo điều kiện thực hiện cuộc cách mạng kỹ thuật, đưa khoa học công nghệ vào sử dụng s giúp Ngân hàng nâng cao được năng lực cạnh tranh của mình với các NHTM khác Thông qua đó, có thể thu hút them khách hàng có nhu cầu thanh toán đếm với Ngân hàng nhằm mở rộng quy mô hoạt động, góp phần gia tăng thị phần trong nền kinh tế

1.2.6 Trách nhiệm của các bên tham gia dịch vụ thanh toán ngân hàng

Ngân hàng: Thực hiện cung cấp các hình thức thanh toán như séc, thẻ, ủy

nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thư tín dụng…Để thực hiện công tác dịch vụ thanh toán ngân hàng, các ngân hàng phải sử dụng các hình thức dịch vụ thanh toán ngân hàng được quy định bởi pháp luật và được các trung tâm thanh toán chấp nhận Một số hình thức dịch vụ thanh toán ngân hàng mà ngân hàng thường dùng là: séc, thẻ thanh toán, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thư tín dụng… Khi sử dụng các hình thức thanh toán này, các ngân hàng phải thực hiện đúng với các yêu cầu về thời gian, thủ tục thanh toán… theo như quy định về dịch vụ thanh toán ngân hàng đã được các cơ quan có thẩm quyền ban hành Ngân hàng có trách nhiệm cung cấp các hình thức dịch vụ thanh toán ngân hàng mà ngân hàng đã cam kết thực hiện theo yêu cầu của khách hàng Thực hiện thanh toán nhanh chóng, chính xác, kịp thời.Khi đã thỏa thuận xong một hợp đồng dịch vụ thanh toán ngân hàng của khách hàng đối với ngân hàng, ngân hàng phải thực hiện việc thanh toán cho khách hàng một cách nhanh chóng, kịp thời, an toàn và chính xác Nếu có sai sót hay chậm trễ vì một lý

do nào đó, ngân hàng phải có thông báo bằng văn bản cho khách hàng nói rõ lý do sai sót, chậm trễ đó và đưa ra hướng giải quyết sự chậm trễ và sai sót trên Ngân hàng phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về những sai sót thuộc phạm vi trách nhiệm của mình trong quá trình thực hiện nghiệp vụ thanh toán dịch vụ thanh toán ngân hàng

Khá h hàn trả tiền: Có đủ số dư trên tài khoản thanh toán, lập các chứng từ

thanh toán (hình thức thanh toán) hợp lệ, hợp pháp Đối với khác hàng là người trả

Trang 32

tiền khi tham gia vào các hình thức thanh toán nói chung và dịch vụ thanh toán ngân hàng nói riêng thì trước hết khách hàng phải có tiền, khi dịch vụ thanh toán ngân hàng thì người trả tiền phải có số dư trên tài khoản thanh toán của mình tại ngân hàng đảmbảo đủ chi trả cho hợp đồng thanh toán đó Bên cạnh đó, khách hàng phải lập các chứng từ thanh toán một cách đầy đủ, chính xác, hợp lệ, hợp pháp Trong chứng từ đó phải ghi rõ phương thức dịch vụ thanh toán ngân hàng được sử dụng, khối lượng thanh toán, thời gian thanh toán, đối tượng được thanh toán… Thực hiện thanh toán sòng phẳng số tiền phải trả cho khách hàng, nếu làm sai s bị phạt theo chế độ hiện hành Khi đến hạn thanh toán người trả tiền phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán của mình một cách đầy đủ kịp thời….mà không được chậm trễ vì bất cứ

lý do gì Người trả tiền s bị xử phạt tiền hoặc bị truy tố trước pháp luật nếu chậm trễ trong việc thực hiện hợp đồng thanh toán đã đáo hạn

Khá h hàn th hưởn : Kiểm tra tính hợp lệ và hợp pháp của các hình thức

thanh toán nhận được Để đảm bảo an toàn và để tránh các rắc rối có thể xảy ra, khách hàng thụ hưởng khi nhận được các chứng từ thanh toán phải kiểm tra các yếu

tố trên các chứng từ này xem có hợp lệ và hợp pháp không Nếu thấy những chứng

từ này có dấu hiệu bất thường thì phải báo ngay cho các ngân hàng liên quan để giải quyết Cung cấp đầy đủ và kịp thời lượng hàng hóa, dịch vụ cho người mua Khách hàng thụ hưởng đồng thời là người bán có trách nhiệm cung cấp đầy đủ và kịp thời lượng hàng hóa, dịch vụ cho người mua, người trả tiền theo đúng quy cách, chất lượng đã thỏa thuận trong hợp đồng

1.2.7 Các chỉ tiêu đánh giá

1.2.7.1 Cá hỉ ti định lượn

Doanh số hoạt động thanh toán qua ngân hàng là số tiền được khách hàng thực hiện thanh toán thông qua Ngân hàng theo hình thức hoạt động thanh toán qua ngân hàng Khi đó, mức gia tăng doanh số hoạt động thanh toán qua ngân hàng được xác định theo công thức sau:

Trang 33

Chỉ tiêu mức gia tăng doanh số hoạt động thanh toán qua ngân hàng cho biết

số tiền khách hàng thực hiện thanh toán qua Ngân hàng theo loại hình dịch vụ thanh toán năm nay tăng bao nhiêu lần so với năm trước, qua đó, giúp Ngân hàng nắm bắt được tình hình biến động tăng, giảm doanh số TT để có những biện pháp phù hợp

và kịp thời Nếu chỉ tiêu H1 cao, chứng tỏ nhu cầu thanh toán của người dân cao, lượng tiền thanh toán lớn Đây là điều kiện thuận lợi để Ngân hàng mở rộng và phát triển dịch vụ TT

Số món hoạt động thanh toán qua ngân hàng là số lượng giao dịch hoạt động thanh toán qua ngân hàng mà Ngân hàng thực hiện theo yêu cầu thanh toán của khách hàng Khi đó, mức gia tăng số món hoạt động thanh toán qua ngân hàng được xác định theo công thức sau:

Chỉ tiêu mức gia tăng số món hoạt động thanh toán qua ngân hàng cho biết

số lượng giao dịch hoạt động thanh toán qua ngân hàng năm nay tăng hay giảm bao nhiêu lần so với năm trước Qua đó, có thể đánh giá về tình hình phát triển dịch vụ thanh toán của Ngân hàng Nếu chỉ tiêu H2 cao, điều này cho thấy, dịch vụ TT được quan tâm, hoạt động thu hút khách hàng được đẩy mạnh Khi đó, Ngân hàng cần có những biện pháp cụ thể nhằm tiếp tục đẩy mạnh tốc độ gia tăng số món thanh toán, củng cố hình ảnh của Ngân hàng trong mắt khách hàng

Tỷ trọng hoạt động thanh toán qua ngân hàng là tỷ lệ số lượng giao dịch hoạt động thanh toán qua ngân hàng chiếm trong tổng số lượng giao dịch thanh toán diễn

ra tại Ngân hàng Công thức xác định mức gia tăng tỷ trọng hoạt động thanh toán qua ngân hàng:

Tỷ trọn TT kỳ này - Tỷ trọn TT kỳ trướ

Chỉ tiêu mức gia tăng tỷ trọng dịch vụ thanh toán cho biết trong năm nay tỷ trọng dịch vụ TT biến động tăng, giảm bao nhiêu so với năm trước Nếu chỉ tiêu H3 cao, điều này cho thấy, dịch vụ TT chiếm một vị trí quan trọng trong dịch vụ thanh toán của Ngân hàng Ngược lại, nếu chỉ tiêu H3 âm chứng tỏ công tác mở rộng dịch

Trang 34

vụ TT vẫn chưa đạt được kết quả khả thi, khi đó, ngân hàng cần có sự xem xét, điều chỉnh chính sách phù hợp và hiệu quả hơn nhằm phát huy hết vai trò của TT

Thu nhập từ hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng là số tiền Ngân hàng thu được từ dịch vụ thanh toán (như: thu phí phát hành L/C, phí dịch vụ thẻ ATM, thu phí dịch vụ thu hộ, chi hộ, ủy nhiệm thanh toán…) Mức gia tăng thu nhập từ hoạt động thanh toán qua ngân hàng được xác định theo công thức sau:

Chỉ tiêu mức gia tăng thu nhập từ dịch vụ thanh toán cho biết tổng số tiền Ngân hàng thu được từ hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng năm nay tăng, giảm bao nhiêu lần so với năm trước, qua đó, đánh giá được tình hình biến động về mức độ sử dụng loại hình thanh toán này của khách hàng

Số món loại hình hoạt động thanh toán qua ngân hàng i là số lượng giao dịch hoạt động thanh toán qua ngân hàng theo hình thức thanh toán i (i có thể là: Séc chuyển khoản, Séc bảo chi, Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, Thẻ thanh toán, L/C) mà Ngân hàng thực hiện theo yêu cầu của khách hàng Khi đó, công thức xác định mức gia tăng số món loại hình hoạt động thanh toán qua ngân hàng i được xác định như sau:

Chỉ tiêu mức gia tăng số món loại hình hoạt động thanh toán qua ngân hàng i cho biết số lượng giao dịch thanh toán theo hình thức i năm nay tăng, giảm bao nhiêu lần so với năm trước Qua đó có thể đánh giá được mức độ tăng trưởng, cũng như việc sử dụng linh hoạt các loại hình hoạt động thanh toán qua ngân hàng, mức

độ đầu tư cho công tác hoạt động thanh toán qua ngân hàng của Ngân hàng

1.2.7.2 Cá hỉ ti định tính

- Tính nhanh chóng của hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng:

cho biết khoảng thời gian cần thiết để hoàn thành quy trình hoạt động thanh toán qua ngân hàng tại Ngân hàng

Trang 35

- Tính chính xác của hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng: cho

biết mức độ chính xác, số lượng sai sót xảy ra trong quá trình Ngân hàng thực hiện nghiệp vụ hoạt động thanh toán qua ngân hàng

- Tính an toàn của hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng: cho biết

mức độ an toàn khi khách hàng thanh toán qua Ngân hàng

Qua các chỉ tiêu định tính, có thể đánh giá được chất lượng dịch vụ thanh toán tại Ngân hàng, đây là cơ sở để Ngân hàng có thể tiến hành phát triển dịch vụ thanh toán , phát triển loại hình dịch vụ này một cách bền vững và hiệu quả Nếu các chỉ tiêu kể trên chưa tốt, cho thấy hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng của Ngân hàng chất lượng chưa cao, cần phải có những biện pháp thích hợp để nâng cao chất lượng thanh toán hơn, qua đó, tạo uy tín của Ngân hàng trong mắt khách hàng

1.2.8 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ thanh toán qua ngân hàng

1.2.8.1 Nhân tố hủ q an

Uy tín, hình ảnh của Ngân hàng: Hiện nay, trong hệ thống các NHTM, đã

có rất nhiều những Ngân hàng mới ra đời, có thế mạnh về đội ngũ cán bộ trẻ năng động, dễ dàng tiếp thu và ứng dụng những loại hình dịch vụ mới mẻ, trong đó có dịch vụ thanh toán Đây là khó khăn lớn đối với những Ngân hàng truyền thống trong quá trình cạnh tranh Chính vì vậy, uy tín của Ngân hàng chính là yếu tố quan trọng trong việc thu hút khách hàng, nâng cao khả năng cạnh tranh Trong hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng cũng vậy, uy tín, hình ảnh của Ngân hàng chính là cơ sở giúp Ngân hàng có thể tiến hành mở rộng loại hình dịch vụ thanh toán này Nếu một Ngân hàng thực sự có uy tín và tạo được lòng tin trong mắt khách hàng, Ngân hàng này s có thể thu hút được lượng lớn khách hàng tin tưởng chủ động sử dụng dịch vụ thanh toán của Ngân hàng, trở thành những khách hàng truyền thống, gắn bó với Ngân hàng Ngược lại, nếu một Ngân hàng không đảm bảo

về uy tín, chất lượng dịch vụ, khi đó s rất khó để khách hàng có thể tin tưởng sử dụng dịch vụ thanh toán tại ngân hàng Chính vì vậy, việc tạo lập hình ảnh, củng cố lòng tin trong mắt khách hàng chính là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến việc phát triển dịch vụ thanh toán của mỗi Ngân hàng, nhất là trong nền kinh tế thị trường và

sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng như hiện nay

Trang 36

Trình độ khoa học công nghệ, cơ sở vật chất của Ngân hàng: Khoa học

công nghệ chính là nền tảng vững chắc nhất giúp Ngân hàng có thể bắt kịp với nhịp

độ phát triển của các Ngân hàng khác trong và ngoài nước , đồng thời, qua đó giúp Ngân hàng đầu tư vào phát triển hệ thống các sản phẩm, dịch vụ thanh toán nhằm tạo lập lòng tin và thu hút thị hiếu của khách hàng Có thể nói, trình độ khoa học công nghệ, cơ sở vật chất - kỹ thuật chính là thước đo đánh giá về sự phát triển trong hoạt động cũng như trong quá trình cung ứng các dịch vụ của Ngân hàng Vì vậy, nếu một Ngân hàng có hệ thống công nghệ, trang thiết bị hiện đại s là điều kiện giúp Ngân hàng có thể phát triển, mở rộng các dịch vụ thanh toán Ngược lại, nếu hệ thống máy móc, thiết bị của Ngân hàng lỗi thời, lạc hậu và không được chú trọng đầu tư thì hoạt động của Ngân hàng khó có thể hiệu quả và đạt được lợi nhuận cao trong quá trình kinh doanh Bởi nếu không đảm bảo về điều kiện trang thiết bị, khoa học công nghệ thì Ngân hàng đã thiếu đi điều kiện để thực hiện giao dịch thanh toán, cũng như đánh mất đi cơ hội để phát triển dịch vụ thanh toán không dung tiền mặt

Trình độ nguồn nhân lực: Hoạt động thanh toán qua ngân hàng là một loại

hình dịch vụ thanh toán mới phát triển gần đây ở nước ta; hơn nữa, loại hình dịch vụ này sử dụng chủ yếu những công nghệ kỹ thuật hiện đại, vì vậy, để mở rộng phát triển dịch vụ thanh toán rất cần nguồn nhân lực có đủ trình độ chuyên môn nghiệp

vụ và kinh nghiệm trong lĩnh vực này Đồng thời, cán bộ nhân viên ngân hàng cần nhanh chóng nắm bắt được thị hiếu của khách hàng nhằm tìm ra điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng của Ngân hàng để có những giải pháp kịp thời nhằm hoàn thiện hơn nữa loại hình thanh toán này Vì vậy, nếu Ngân hàng có thể huy động, thu hút được nguồn lao động trẻ, năng động, có kinh nghiệm trong nghiệp vụ thanh toán s tạo điều kiện để Ngân hàng thực hiện và phát triển dịch vụ thanh toán

Chính sách Marketing của Ngân hàng: Với vai trò là một công cụ quan

trọng của các nhà kinh tế nhằm đánh vào hộp đen ý thức của khách hàng, chủ động xây dựng, tạo lập nhu cầu, mong muốn cho khách hàng, Marketing đã trở thành khâu then chốt trong mọi hoạt động của Ngân hàng, là sợi dây kết nối giữa khách hàng với Ngân hàng Thông qua hoạt động Marketing, Ngân hàng có thể quảng bá,

Trang 37

giới thiệu về sản phẩm, dịch vụ thanh toán của mình, cũng nhờ vào Marketing, Ngân hàng có thể sử dụng các chương trình khuyến mãi, giảm phí dịch vụ, tặng các sản phẩm quà tặng đi kèm…nhằm thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán của Ngân hàng - đây chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng của chính sách Marketing Nếu công tác Marketing của Ngân hàng không được sử dụng có hiệu quả, Ngân hàng luôn thụ động trong việc tìm kiếm khách hàng, khi đó, mọi sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng s không được khách hàng biết đến và sử dụng Vì vậy, bên cạnh việc phát triển hoạt động kinh doanh, các NHTM cần chú trọng quan tâm hoàn thiện công tác Marketing ngân hàng

Thủ tục hành chính: Sự rắc rối, chồng chéo và thiếu đồng bộ trong các thủ

tục hành chính chính đã trở thành rào cản trong mối quan hệ giữa khách hàng và Ngân hàng Một khách hàng có thể tin tưởng và có nhu cầu sử dụng dịch vụ của Ngân hàng, nhưng nếu thủ tục hành chính quá rườm rà và rắc rối, gây cản trở, ảnh hưởng đến công việc kinh doanh của khách hàng, như vậy s rất khó để khách hàng tiếp tục tin dùng và mong muốn đến với Ngân hàng Chính vì vậy, việc cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến dịch vụ thanh toán chính là tạo cơ hội phát triển cho bản thân mỗi Ngân hàng

Thời gian và chi phí thanh toán: Tuy rằng, chất lượng dịch vụ thanh toán

luôn được Ngân hàng đặt lên hàng đầu, tuy nhiên, thói quen vẫn luôn khiến khách hàng có sự so sánh giữa giá cả hàng hóa, dịch vụ giữa các Ngân hàng Mặc dù, nếu một Ngân hàng có sự phát triển vượt bậc về chất lượng sản phẩm vẫn có thể thu hút được khách hàng Tuy nhiên, trong nền kinh tế hiện nay, hầu hết các ngân hàng có chất lượng thanh toán khá đồng đều, các sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng rất dễ bắt chước, vì vậy, yêu cầu đặt ra với mỗi Ngân hàng về chính sách giá cả và thời gian thanh toán phải được xây dựng một cách hợp lý nhất, Ngân hàng phải giải quyết được vấn đề: làm thế nào để có thể hợp lý hóa chính sách giá cả, giảm thiểu tối đa thời gian thanh toán mà vẫn có thể gia tăng thu nhập, mở rộng và phát triển được mạng lưới hoạt động thanh toán qua ngân hàng

Nguồn kinh phí đầu tư: Nếu nói khoa học công nghệ là nền tảng vững chắc

để Ngân hàng tiến hành phát triển phát triển dịch vụ thanh toán , thì nguồn vốn lại chính là điều kiện để tiến hành đầu tư mua sắm công nghệ, trang thiết bị phục vụ

Trang 38

hoạt động của Ngân hàng Đặc biệt đối với loại hình thanh toán qua thẻ ATM, nguồn vốn chính là yêu cầu quan trọng liên quan đến chi phí lắp đặt cây ATM, mở rộng mạng lưới cây rút tiền Vì vậy, nguồn vốn đầu tư luôn là yêu cầu cần thiết đối với mỗi ngân hàng Nếu không đáp ứng được yêu cầu này, Ngân hàng s không thể đáp ứng được những đòi hỏi trong việc đầu tư về thiết bị, nguồn lực để phục vụ cho công tác thanh toán

1.2.8.2 Nhân tố khá h q an

Các điều kiện xã hội

ột là, thói q en sử d n tiền mặt ủa dân hún : Nếu xã hội, người dân

vẫn còn giữ thói quen tiêu dùng tiền mặt thì việc phát triển dịch vụ thanh toán, đưa hoạt động thanh toán qua ngân hàng vào sử dụng phổ biến trong dân chúng là một điều vô cùng khó khăn Chính vì vậy mà thói quen tiêu dùng tiền mặt của người dân

chính là rào cản sự phát triển, phát triển dịch vụ thanh toán

Hai là, thói q en iao dị h q a N ân hàn : Thói quen giao dịch qua Ngân

hàng chính là điều kiện giúp khách hàng có thể dễ dàng tiếp xúc với những loại hình dịch vụ mới của Ngân hàng và nắm bắt thông tin một cách nhanh chóng hơn Hơn nữa, nếu khách hàng thường xuyên giao dịch qua Ngân hàng s dần trở thành khách hàng truyền thống, có quan hệ gắn bó với Ngân hàng, s tin tưởng và sử dụng

dịch vụ thanh toán của Ngân hàng

Ba là, trình độ dân trí: Trình độ dân trí là cơ sở quan trọng để hoạt động hoạt

động thanh toán qua ngân hàng có thể tồn tại được hay không Dịch vụ thanh toán này chỉ có thể tồn tại và phát triển khi người dân có đủ trình độ để hiểu biết hết được tầm quan trọng cũng như vai trò của nó Ngược lại, nếu trình độ của người dân không cao, nhận thức của người về tầm quan trọng của dịch vụ thanh toán còn hạn chế, như vậy, dù hoạt động dịch vụ này có được các Ngân hàng chú trọng đầu tư

phát triển, song, rất khó để dân chúng tiếp nhận và sử dụng

Điều kiện kinh tế

ột là, sự ổn định kinh tế, hính trị: Sự ổn định của nền kinh tế, chính trị

gắn liền với sự ổn định trong đời sống dân cư, sự gia tăng trong thu nhập của người dân Thu nhập của dân chúng càng cao, nhu cầu mua sắm, thanh toán càng lớn Vì vậy, để thuận tiện cho cuộc sống sinh hoạt tiện nghi, người tiêu dùng lựa chọn thanh

Trang 39

toán qua Ngân hàng, vừa có thể tiết kiệm được thời gian, công sức, lại vừa bắt kịp

được tác phong tiêu dùng hiện đại

Hai là, sự ổn định ủa tiền tệ: Hoạt động thanh toán qua ngân hàng càng

phát triển chứng tỏ lượng tiền mặt được dân chúng sử dụng để thanh toán càng nhỏ, giảm bớt được lượng tiền mặt trong lưu thông - đây chính là điều kiện để UBND huyện Đức Huệ cùng với Ngân hàng thực hiện chính sách tiền tệ, điều tiết nền kinh

tế vĩ mô, hạn chế tình trạng lạm phát có thể xảy ra

Môi trường pháp lý

Hành lang pháp lý chính là công cụ quan trọng của Nhà nước nhằm đảm bảo các hoạt động kinh tế - xã hội diễn ra trong giới hạn cho phép của pháp luật Vì vậy, việc Nhà nước sử dụng công cụ này như thế nào ảnh hưởng rất lớn đến lợi ích, cũng như mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế trong xã hội Đối với mối quan hệ thanh toán nói chung và hoạt động thanh toán qua ngân hàng nói riêng giữa khách hàng với Ngân hàng cũng chịu những tác động không nhỏ từ môi trường pháp lý, từ những chính sách pháp luật được đưa ra

Nếu một môi trường pháp lý thực sự chặt ch , nhất quán trong chính sách pháp luật s tạo điều kiện cho Ngân hàng dễ dàng trong việc thực hiện các chính sách, quy định liên quan đến hoạt động hoạt động thanh toán qua ngân hàng một cách nhanh chóng và thuận tiện Ngược lại, sự thiếu đồng bộ, thiếu liên kết và tính nhất quán, thậm chí là sự chồng chéo giữa các quy định, chính sách chính là nguyên nhân dẫn đến khó khăn trong hoạt động thanh toán, đặc biệt là hoạt động thanh toán qua ngân hàng - một loại hình thanh toán chưa thực sự phát triển mạnh tại Việt Nam

Đối thủ cạnh tranh

Khi hoạt động kinh doanh ngày càng phát triển, đi kèm với đó là sự cạnh tranh gắt gắt giữa các Ngân hàng nhằm tìm kiếm thị trường sử dụng dịch vụ thanh toán của mình, đồng thời có thể thu hút và tìm kiếm những khách hàng mới, những thị trường kinh doanh mới Càng cạnh tranh, Ngân hàng lại càng coi trọng chính sách đầu tư về nhân lực và vật lực, cán bộ ngày càng có trình độ cao, công nghệ máy móc tiên tiến ngày càng được đưa vào sử dụng phổ biến, qua đó không ngừng

mở rộng hoạt động kinh doanh, gia tăng lợi nhuận

Trang 40

KẾT L ẬN CHƯƠNG 1

Trong chương 1, luận văn đã đã trình bày những vấn đề về cơ sở lý luận liên quan đến: (i) Ngân hàng thương mại; (ii) Các hoạt động thanh toán qua ngân hàng thương mại; (iii) Các chỉ tiêu đánh giá tốc độ phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng thương mại; và (iv) Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng thương mại

Khi nền kinh tế ngày càng phát triển thì hoạt động thanh toán qua ngân hàng càng phát triển, vì vậy, việc phát triển các hoạt động thanh toán qua ngân hàng thương mại là điều kiện rất cần thiết để có thể giữ chân khách hàng cũ và tìm kiếm khách hàng mới, qua đó tăng thu nhập cho ngân hàng nhất là trong môi trường cạnh tranh phức tạp như hiện nay

Tiêu đề	(Luận văn) Phát triển dịch vụ thanh toán qua ngân hàng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Đức Huệ, tỉnh Long An
Tác giả	Phạm Minh Kiệm
Người hướng dẫn	GS. TS. Trương Quang Vinh
Trường học	Trường Đại Học Kinh Tế Công Nghiệp Long An
Chuyên ngành	Tài Chính – Ngân Hàng
Thể loại	Luận văn
Năm xuất bản	2020
Thành phố	Long An

Định dạng
Số trang	80
Dung lượng	1,28 MB