TỔNG QUAN VỀ THUẾ, QUẢN LÝ THUẾ VÀ CHỐNG THẤT THU THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP
Khái quát về thuế
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của thuế 1.1.1.1 Khái niệm về thuế
Thuế đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước Việc nộp thuế theo quy định pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi của mọi tổ chức và cá nhân Tất cả các cơ quan, tổ chức và cá nhân đều có trách nhiệm tham gia vào công tác quản lý thuế theo Luật Quản lý thuế số 21/2012/QH13 của Quốc hội.
Thuế là nguồn thu quan trọng của ngân sách nhà nước, gắn liền với sự hình thành và phát triển của Nhà nước Nó không chỉ là công cụ điều tiết nền kinh tế mà còn giúp điều hòa lợi ích xã hội Để đáp ứng nhu cầu chi tiêu, Nhà nước huy động nguồn tài chính từ nhân dân và các tổ chức kinh tế thông qua thuế, đây là khoản đóng góp bắt buộc của mọi thành viên trong xã hội Một quốc gia phát triển cần có nguồn tài chính vững mạnh, và thuế là yếu tố cấu thành hệ thống tài chính, được xây dựng dựa trên các điều kiện kinh tế cụ thể.
Chính sách thuế ổn định, phù hợp với khả năng của nền kinh tế và đáp ứng nhu cầu thực tiễn, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể.
Tuy có nhiều loại thuế áp dụng cho nhiều đối tượng khác nhau nhưng đối với
DN chỉ áp dụng một số loại thuế, trong đó thuế GTGT, thuế TNDN được áp dụng phổ biến tại DN
Thuế là khoản thu bắt buộc của ngân sách nhà nước, phản ánh tính chất khách quan của hàng hóa công cộng Hàng hóa công cộng có đặc điểm là sử dụng chung và khó loại trừ, do đó, Nhà nước đóng vai trò chủ yếu trong việc cung cấp chúng Để đảm bảo nhu cầu chi tiêu công cộng và tối đa hóa lợi ích cho xã hội, Nhà nước cần sử dụng quyền lực của mình để yêu cầu các cá nhân và tổ chức nộp thuế.
Thuế là nghĩa vụ và quyền lợi của công dân trong việc đóng góp cho lợi ích công cộng của xã hội, và điều này được quy định trong hiến pháp của mỗi quốc gia.
- Thứ hai, thuế là khoản thu ngân sách nhà nước mang tính chất không hoàn trả trực tiếp
Thuế không liên quan trực tiếp đến lợi ích cụ thể mà người nộp thuế nhận được từ hàng hóa và dịch vụ công cộng do nhà nước cung cấp Các cá nhân và tổ chức có nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật không có quyền yêu cầu nhà nước cung cấp một lượng hàng hóa hoặc dịch vụ nhất định, cũng như không thể đòi hoàn trả số thuế đã nộp theo quy định.
- Thứ ba, thuế là một hình thức phân phối của cải xã hội chứa đựng các yếu tố chính trị - kinh tế - xã hội
Nhà nước đánh thuế tham gia vào quá trình phân phối thu nhập của các thể nhân và pháp nhân, tập trung một phần tổng sản phẩm quốc dân vào tay Nhà nước để phân phối lại thu nhập Nhà nước và thuế khóa có mối liên hệ chặt chẽ, với chính sách thuế của một quốc gia phản ánh bản chất chính trị và lợi ích của các thể nhân, pháp nhân Do đó, chính sách thuế luôn chứa đựng yếu tố chính trị và kinh tế - xã hội rộng lớn, như được quy định trong Luật thuế Giá trị gia tăng số 32/2013/QH13.
1.1.2.1Nguyên tắc thống nhất tập trung dân chủ Quán triệt nguyên tắc thống nhất, tập trung dân chủ trong quản lý thu thuế được thể hiện trên các khía cạnh chủ yếu sau:
Quản lý thu thuế cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định trong văn bản pháp luật về thuế, được phê chuẩn bởi cơ quan quyền lực cao nhất đại diện cho dân Những quy định này bảo vệ quyền lợi của người nộp thuế và các tổ chức, cá nhân thực hiện quản lý thu thuế Các cá nhân và pháp nhân có nghĩa vụ nộp thuế phải thực hiện đầy đủ các bước như đăng ký, kê khai thuế, lập dự toán, nộp thuế vào ngân sách nhà nước, cũng như các quy trình miễn giảm thuế, hoàn thuế, kế toán thuế và quyết toán thuế.
Quy trình và nghiệp vụ quản lý thu thuế cần được thống nhất, đồng thời việc áp dụng các văn bản pháp luật về thuế trong công tác quản lý thu thuế trên toàn quốc là rất quan trọng.
- Thống nhất về trình tự, thời gian, yêu cầu, nội dung và hình thức mẫu biểu trong lập dự toán và quyết toán thuế
Cần thống nhất chỉ đạo trong công tác quản lý thu thuế giữa cơ quan thuế cấp trên và chính quyền địa phương, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế tại các cơ quan địa phương.
Lập dự toán thuế bắt đầu từ cấp cơ sở, nhưng cần tuân thủ sự chỉ đạo, hướng dẫn và phê duyệt của cơ quan thuế cấp trên Trong quá trình này, cơ quan thuế cấp trên phải phối hợp làm việc với cơ quan thuế cấp dưới để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của dự toán.
Trong quản lý thu thuế, cần tôn trọng việc kê khai và tự tính thuế của người nộp thuế, đồng thời tăng cường công tác thanh tra và kiểm tra thuế Ngoài ra, cần giải quyết thỏa đáng các kiến nghị và khiếu nại liên quan đến thuế, theo quy định của Luật Quản lý thuế số 21/2012/QH13.
1.1.2.2 Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả Tiết kiệm và hiệu quả trong quản lý thu thuế được đánh giá dựa trên cơ sở các chi phí phát sinh trong quá trình tổ chức thu nộp và số thuế được tập trung vào ngân sách nhà nước Quản lý thu thuế phải đảm bảo các chi phí phát sinh từ cơ quan thu và người nộp thuế là thấp nhất, số thuế tập trung vào ngân sách nhà nước ở mức cao nhất nhưng vẫn bảo đảm nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu; hạn chế các trường hợp trốn thuế, lậu thuế, biển thủ tiền thuế và các gian lận khác về thuế Mặt khác, bộ máy quản lý thu thuế phải được tinh giản gọn nhẹ, tổ chức hợp lý, phân định rõ quyền hạn và trách nhiệm của từng bộ phận và từng cá nhân trong công tác quản lý thu thuế (Quốc hội - Luật thuế Giá trị gia tăng số 32/2013/QH13)
1.1.2.3 Nguyên tắc phù hợp luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Nguồn thu thuế phản ánh các hoạt động kinh tế - xã hội, do đó, thực trạng kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn là cơ sở để xây dựng văn bản pháp luật về thuế và thiết lập biện pháp quản lý thu thuế hiệu quả Hệ thống thuế và các biện pháp quản lý thu thuế cần phải phù hợp với xu hướng mở cửa và hội nhập toàn cầu, đảm bảo tính thực thi và hiệu quả trong quản lý thu thuế, theo quy định của Luật thuế Giá trị gia tăng số 32/2013/QH13.
Khái quát về Quản lý thuế
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu của Quản lý thuế 1.2.1.1Khái niệm của quản lý thuế
Quản lý thuế là các biện pháp do cơ quan thu ngân sách nhà nước thực hiện, bao gồm lập dự toán thu, tổ chức thu thuế, kiểm tra, thanh tra thuế và xử phạt hành chính Đây là đặc quyền của Nhà nước nhằm đảm bảo thu thuế đầy đủ, kịp thời và đúng quy định pháp luật, theo Luật Quản lý thuế số 21/2012/QH13.
Trong xã hội hiện đại, vai trò của thuế ngày càng quan trọng, yêu cầu hệ thống quản lý thuế phải hiện đại và chuyên nghiệp, đồng thời tạo mối quan hệ hợp tác thân thiện với người nộp thuế Nộp thuế không chỉ là nghĩa vụ mà còn thể hiện quyền lợi của công dân Quản lý thuế cần hỗ trợ công dân trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của họ.
Thuế là nguồn thu ngân sách chủ yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc phục vụ lợi ích chung của xã hội Quản lý thuế nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ, bảo đảm quyền lợi hợp pháp và thúc đẩy phát triển kinh tế Các cơ quan Nhà nước và tổ chức, cá nhân có trách nhiệm tham gia vào công tác quản lý thuế Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 và các sửa đổi, bổ sung sau này đã quy định rõ ràng về việc quản lý thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước.
- Mục tiêu quản lý thuế nói chung thường được xác định bằng các chỉ tiêu cụ thể như:
Số thuế thu trong một thời gian nhất định và tỷ lệ nguồn thu từ thuế vào ngân sách Nhà nước phản ánh tốc độ tăng trưởng so với kỳ trước Tỷ trọng thuế trực thu và gián thu so với tổng thu từ thuế trong từng thời kỳ, cùng với tổng thu từ thuế trên GDP, đều cho thấy vai trò quan trọng của thuế trong việc huy động nguồn lực tài chính và điều chỉnh các mục tiêu kinh tế vĩ mô Mục tiêu quản lý thuế là nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật thuế của người nộp, từ đó đảm bảo số thu ngân sách Nhà nước từ doanh nghiệp không ngừng tăng lên, giảm thiểu thất thu và đạt được tính tuân thủ cao nhất cho mỗi sắc thuế.
- Quản lý thuế phải hướng đến mục tiêu + Thứ nhất, đảm bảo dự toán thu ngân sách nhà nước một cách đầy đủ và kịp thời:
Trong mọi quốc gia, chi tiêu công là vấn đề quan trọng và cần thiết Việc thu thuế đúng, đủ và kịp thời là rất quan trọng để tránh tình trạng tắc nghẽn và thâm hụt ngân sách, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến quản lý nhà nước Đạt và vượt các chỉ tiêu dự toán là mục tiêu hàng đầu trong quản lý thuế, đảm bảo tính chủ động trong điều hành ngân sách Nếu không hoàn thành mục tiêu này, các mục tiêu khác sẽ không có ý nghĩa trọn vẹn.
Nâng cao nhận thức của công chúng và cán bộ, công chức thuế về vai trò quan trọng của thuế trong đời sống kinh tế xã hội của đất nước là điều cần thiết.
Nhận thức sai lệch của công chúng về thuế là nguyên nhân chính dẫn đến thất thu và gian lận thuế, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của công chức thuế Để cải thiện tình trạng này, quản lý thuế cần tập trung vào việc tuyên truyền và tư vấn cho người nộp thuế, giúp họ hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình Đồng thời, công chức thuế cũng cần nâng cao đạo đức và chuyên môn, coi người nộp thuế là đối tượng phục vụ chính.
+ Thứ ba, đảm bảo thực thi pháp luật thuế nói riêng và hệ thống pháp luật nói chung:
Thượng tôn pháp luật thuế từ công chức thuế và người nộp thuế là yếu tố quan trọng trong việc tôn trọng quyền và nghĩa vụ của tổ chức và công dân Điều này không chỉ tạo điều kiện cho việc thực thi dân chủ mà còn phát huy sức mạnh cộng đồng, giúp người dân làm chủ bản thân và xã hội.
1.2.2 Nội dung Quản lý thuế Hiện nay, để thực hiện mục tiêu quản lý thu thuế là đạt được sự tuân thủ cao nhất của các doanh nghiệp, quản lý thu thuế ở hầu hết các quốc gia trên thế giới đã và đang thực hiện phương thức quản lý thuế hiện đại theo hệ thống tự khai tự nộp và tự chịu trách nhiệm
Quản lý thu thuế là các hoạt động mà cơ quan thuế phải thực hiện để đảm bảo sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp Hiện nay, quản lý thu thuế được tổ chức theo ba mô hình chính: theo chức năng, theo khách hàng và theo sắc thuế, hoặc kết hợp các mô hình này Dù áp dụng mô hình nào, các cơ quan quản lý thuế vẫn phải thực hiện đầy đủ các nội dung liên quan đến quản lý thu thuế.
Mô hình chuỗi giá trị giúp chúng ta hiểu rõ các hoạt động của cơ quan quản lý thu thuế, bao gồm hai nhóm chính: hoạt động hỗ trợ và hoạt động chính.
- Phân tích biến động kinh tế xã hội, sự thay đổi các chính sách thuế, tình hình hoạt động trên thực tế của các doanh nghiệp
Tác động đến hành vi tâm lý xã hội của doanh nghiệp có thể nâng cao đạo đức và tinh thần thuế, đồng thời tăng cường tính tự nguyện tuân thủ của các doanh nghiệp.
- Đánh giá cao những doanh nghiệp làm đúng nghĩa vụ qua đó nâng cao tinh thần thuế và khuyến khích sự tuân thủ của các doanh nghiệp khác
Dịch vụ hỗ trợ tư vấn là những dịch vụ thông tin mà cơ quan thuế cung cấp cho doanh nghiệp, giúp họ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế của mình.
- Nội dung hỗ trợ và tư vấn bao gồm:
Chúng tôi cung cấp thông tin chi tiết về Luật thuế, bao gồm nghĩa vụ thuế, các văn bản hướng dẫn thi hành và quy trình tuân thủ thuế Ngoài ra, chúng tôi hỗ trợ và tư vấn khách hàng trong việc hoàn thành các thủ tục đăng ký kê khai thuế.
Lưu giữ sổ sách kế toán và lập báo cáo tài chính là yêu cầu quan trọng để đáp ứng nghĩa vụ thuế Hệ thống sổ sách kế toán chất lượng giúp kê khai chính xác thu nhập và chi phí, từ đó cơ quan thuế cần triển khai các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng kế toán doanh nghiệp.
+ Các thủ tục để quyết toán thuế, hoàn thuế và các thắc mắc khác của doanh nghiệp trong quá trình tuân thủ
Tổng quan về chống thất thu thuế
1.3.1Khái niệm về thất thu thuế Thất thu thuế là một hiện tượng thực tế khách quan vốn có của bất kỳ hệ thống thuế khoá nào Nó phản ánh hai mặt của một vấn đề: lợi ích của Nhà nước và lợi ích của Người nộp thuế Trên thực tế thì hai lợi ích này thường mâu thuẫn nhau, Nhà nước luôn có khuynh hướng tăng nguồn thu từ thuế, trong khi đó Người nộp thuế luôn mong muốn giảm số thuế phải nộp càng nhiều càng tốt Nói cách khác, ở đâu có thuế khoá thì ở đó có thất thu
Thất thu thuế là hiện tượng khi các khoản tiền từ cá nhân và tổ chức có hoạt động sản xuất, kinh doanh không được nộp vào ngân sách nhà nước (NSNN) mặc dù họ có khả năng Nguyên nhân của tình trạng này có thể xuất phát từ cả phía nhà nước và người nộp thuế.
Như vậy có thể hiểu thất thu thuế có hai hình thức đó là: Thất thu thực và thất thu tiềm năng
Thất thu thuế thực là các khoản tiền mà theo quy định của pháp luật phải được nộp vào ngân sách nhà nước (NSNN), nhưng do một số lý do nhất định, những khoản này không được thực hiện.
Thất thu thuế tiềm năng là những khoản tiền có khả năng được khai thác trong nền kinh tế nhưng chưa được quy định trong các luật thuế, dẫn đến việc không được động viên vào ngân sách nhà nước (NSNN).
Dạng thất thu thuế là những biểu hiện bên ngoài của thất thu thuế theo các tiêu thức nhất định Có thể khái quát các dạng thất thu thuế cơ bản như sau:
Thất thu thuế xảy ra do không bao quát hết số doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh, khi nhiều doanh nghiệp không đăng ký kinh doanh hoặc không đăng ký mã số thuế Một số doanh nghiệp có thể đã đăng ký kinh doanh nhưng lại không thực hiện đăng ký mã số thuế, dẫn đến việc họ vẫn tiến hành hoạt động sản xuất và kinh doanh mà không đóng thuế.
Nhiều doanh nghiệp cố tình khai báo sai số thuế phải nộp, dẫn đến việc kê khai thấp hơn so với thực tế Họ thực hiện điều này bằng cách tăng chi phí, giảm doanh thu, hoặc khai sai thuế suất, vi phạm quy định pháp luật.
Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, đang tìm mọi cách để trốn thuế, bao gồm việc lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm đối phó với cơ quan thuế Thực tế cho thấy, nhiều kế toán của các công ty này sở hữu hàng chục chữ ký khác nhau.
- Trốn thuế thông qua buôn lậu, nhất là buôn bán qua biên giới không những không giảm mà có chiều hướng ngày càng tăng và phức tạp hơn trước
Thất thu thuế từ các ngành nghề như xây dựng, du lịch, vận tải tư nhân, cho thuê nhà nghỉ và dịch vụ thương mại bán lẻ đang gia tăng do thiếu biện pháp quản lý hiệu quả từ nhà nước Nhiều doanh nghiệp không khai báo và không đăng ký nộp thuế, dẫn đến việc trốn tránh nghĩa vụ thuế, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.
Thất thu thuế do không bao quát hết thu nhập của người nộp thuế và số lượng người phải nộp thuế thu nhập cá nhân Hiện nay, số lượng người lao động tự do ở nước ta vẫn lớn, với thu nhập từ nhiều nguồn khác nhau, thường cao hơn quỹ lương Tuy nhiên, nhà nước chỉ quản lý được phần thu nhập qua quỹ lương mà các cơ quan, đơn vị chi trả, trong khi các khoản thu nhập từ nguồn khác chưa được quản lý hiệu quả.
- Vì lợi ích cá nhân cán bộ thuế móc ngoặc với người nộp thuế để làm giảm số thuế phải nộp vào NSNN để chia chác
1.3.2Khái niệm về chống thất thu thuế Chống thất thu thuế là việc đề ra các biện pháp để quản lý đối tượng nộp thuế và đối tượng tính thuế nhằm hạn chế được ở mức thấp nhất số tiền thuế không thu được vào NSNN; do đó quản lý thuế và kiểm tra thuế là một công việc rất quan trọng trong công tác chống thất thu thuế, là việc cơ quan quản lý thuế áp dụng các quy định pháp luật về thuế, quy trình quản lý thuế, kiểm tra thuế vào trong công tác chuyên môn nhằm đạt được kết quả mong muốn hoặc mục tiêu đặt ra
Các quy định pháp luật về thuế phải bao quát được các nguồn thu vào NSNN thể hiện qua đối tượng nộp thuế và đối tượng tính thuế
Quy trình quản lý thuế được xây dựng dựa trên quy định pháp luật hiện hành, nêu rõ nội dung và trình tự xử lý công việc trong quản lý thuế Đây là chức năng của cơ quan thuế, nhằm kiểm tra và xác định tính đầy đủ, chính xác của thông tin trong hồ sơ thuế để đánh giá sự tuân thủ pháp luật của người nộp thuế Kiểm tra thuế diễn ra tại trụ sở cơ quan thuế và của người nộp thuế Quản lý chống thất thu thuế không chỉ giúp kiểm soát căn cứ tính thuế mà còn phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, từ đó thu thuế công bằng giữa các doanh nghiệp, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước và hạn chế thất thu thuế Để thực hiện công tác này, cơ quan thuế cần tuân thủ đúng quy trình thanh tra và kiểm tra thuế.
+ Khái niệm về thanh tra, kiểm tra thuế luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Thanh tra thuế là hoạt động kiểm tra do tổ chức chuyên trách thực hiện, nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến thuế.
Kiểm tra thuế là hoạt động của cơ quan thuế nhằm xem xét và đối chiếu tình hình thực tế của đối tượng kiểm tra với các chức năng, nhiệm vụ và yêu cầu liên quan, từ đó đưa ra những nhận xét và đánh giá chính xác.
Mục tiêu của thanh tra, kiểm tra thuế là đảm bảo rằng các doanh nghiệp tự xác định đúng số thuế phải nộp, đồng thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi trốn thuế.
Tổng quan thực tiển về thất thu thuế và chống thất thu thuế từ các địa phương
TIỀN GIANG GIAI ĐOẠN 2014 – 2018 2.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội của thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang
2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội của thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang tác động quản lý thuế
2.1.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên của thành phố Mỹ Tho Thành phố Mỹ Tho có tổng diện tích tự nhiên là 8.154,08 ha, có hệ thống sông kênh rạch chính: sông Tiền, Bảo Định, rạch Gò Cát, Cái Ngang,…là một trong những đơn vị hành chính cấp thành phố của tỉnh Tiền Giang đã được Chính Phủ công nhận là đô thị loại 1 trực thuộc Tỉnh vào tháng 4 năm 2016, gồm có 11 phường và 06 xã
2.1.1.2 Vị trí địa lý của thành phố Mỹ Tho Thành phố Mỹ Tho có vị trí trung tâm về Chính trị - Kinh tế - Văn hóa - Xã hội của tỉnh Tiền Giang, Tiền Giang được Chính phủ quy hoạch là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và vùng kinh tế đồng bằng sông Cửu Long: thành phố Mỹ Tho cách thành phố Hồ Chí Minh 72 km; thành phố Cần Thơ 110 km; được xem như là điểm trung chuyển trong giao lưu hàng hóa quan trọng với 2 tuyến giao thông thủy bộ là quốc lộ 1A và sông cửa Tiểu mà huyết mạch là Kênh Chợ Gạo nối thành phố Mỹ Tho với thành phố Hồ Chí Minh
2.1.2 Thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, những tồn tại hạn chế tại Chi cục Thuế thành phố Mỹ Tho ảnh hưởng đến công tác chống thất thu thuế
Thành phố Mỹ Tho là trung tâm của các khu, cụm công nghiệp tỉnh Tiền Giang, bao gồm khu công nghiệp Mỹ Tho, cụm công nghiệp Trung An và cụm công nghiệp Tân Mỹ Chánh, với hơn 114 doanh nghiệp hoạt động tính đến năm 2018 Các doanh nghiệp này chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực chế biến nông lâm thủy hải sản, sản xuất thức ăn gia súc và may gia công, đóng góp đáng kể vào ngân sách tỉnh thông qua thuế Đồng thời, các khu, cụm công nghiệp này đã tạo ra hơn 35.000 việc làm cho người lao động tại thành phố Ngoài ra, các doanh nghiệp ngoài khu, cụm công nghiệp cũng tham gia vào chuỗi cung ứng lao động, hàng hóa và dịch vụ, góp phần phát triển kinh tế địa phương.