Bài thuyết trình Vùng văn hóa Trường Sơn Tây Nguyên

Trường Sơn Tây Nguyên là vùng có điều kiện tự nhiên không thật sự thuận lợi, nơi đây là địa bàn cư trú của nhiều tộc người thuộc nhiều hệ ngôn ngữ khác nhau, nằm trong vùng tranh chấp ảnh hưởng của Chămpa và các vương triều Campuchia, ảnh hưởng văn hóa Lào, nằm ngoài sự ảnh hưởng của 2 nền văn hóa lớn Trung Quốc và Ấn Độ, còn bảo lưu khá nguyên vẹn văn hóa truyền thống, ít nhiều cho ta thấy được văn hóa bản địa ĐNA cổ đại trước khi tiếp xúc với 2 nền văn minh lớn. Tất cả những yếu tố trên đã góp phần hình thành nên 1 vùng văn hóa TS TN độc đáo và đặc sắc

Địa văn hóa các dân tộc Việt Nam

Vùng văn hóa Trường Sơn - Tây Nguyên

Nội dung

1.2 Địa hình.

- Địa hình cao nguyên xếp tầng

- Địa hình dốc từ Đông sang Tây thoải dần

- Các dạng địa hình chính:

+ Vùng núi

+ Cao nguyên, sơn nguyên

+ Thung lũng

Mùa mưa.

Mùa khô, nóng

1.6 Khoáng sản.

- Chủ yếu là bôxit

=> Có giá trị phát triển công nghiệp

luyện kim màu

1.7 Rừng.

- Có diện tích rừng khá lớn, nhưng hiện nay đang bị thu hẹp dần

Thuận lợi Khó khăn

- Thuận lợi giao lưu văn hóa, kinh tế

giữa các vùng và giữa các nước trong

tiểu vùng sông Mêkông

- Có ý nghĩa chiến lược trong quốc

phòng- an ninh

- Thích hợp trồng cây ăn quả, cây CN dài

ngày như: cà phê, hồ tiêu, cao su,…

- Phát triển công nghiệp luyện kim màu,

thủy điện

- Phát triển du lịch

- Thiếu nước về mùa khô

- Diện tích rừng ngày càng thu hẹp, cháy rừng

- Đất thoái hóa, diện tích đất trống đồi trọc tăng

2.Dân cư- Dân tộc ( hơn 20 dân tộc ).

Ngôn ngữ Môn- Khơme: Xơ Đăng, Mnông, Mạ, Xtiêng.

Ngôn ngữ Nam Đảo: Êđê, Giarai.

Phân bố dân cư các tộc người: hình thành nên 4 nhóm

+ Nhóm Katu – Bru (nói ngôn ngữ Môn- Khơme): vùng núi nam Trường Sơn (Bru, Katu, Taôi) + Nhóm Bana – Xơ Đăng (Bana bắc): bắc Tây Nguyên (Gialai, Kon Tum).

+ Nhóm Mnông - Mạ (Bana nam): nam Tây Nguyên (Lâm Đồng và lân cận).

+ Nhóm Nam Đảo: sống xen giữa nhóm Bana bắc và nam, cư trú chủ yếu ở trung tâm Tây

Nguyên (Đắc Lắc).

Các tộc người bản địa sinh sống lâu đời ở TS - TN, 4 vùng phân bố 4 nhóm tộc người nói trên

đã có ảnh hưởng tới sắc thái địa phương của vùng văn hóa Tây Nguyên.

-Cuối TK XIX đầu TK XX đến nay, người Việt di cư lên Tây Nguyên ngày càng đông(chiếm 50% tổng số dân cư) => Tạo nên vùng xen cư giữa các dân tộc bản địa, người Việt và các nhóm tộc

người ở nơi khác đến.

Trừ những tộc người di cư đến, thành phần tộc người ở TS - TN khá phức tạp.

- => Hình thành những vùng chuyên canh cây ăn quả, cây CN.

- Chăn nuôi: nhỏ lẻ, manh mún, phân tán trong các hộ gia đình

-Săn bắt và thuần dưỡng voi

- Thủ công nghiệp: dệt thổ cẩm, làm cối gỗ, đán lát mây tre, sản xuất rượu cần, gốm…

- Trao đổi: + Campuchia, Lào

+ Trung Bộ

II Đặc trưng văn hóa.

- Đứng ngoài ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ và văn hóa Trung Quốc.

- Nằm giữa vùng tranh chấp ảnh hưởng của quốc gia Chămpa và các vương triều Campuchia.

- Bao gồm VH vật chất.

VH tinh thần.

1.Văn hóa vật chất.

- Trang phục: thuộc loại choàng quấn, khố, váy mảnh (váy không khâu thành ống), tấm choàng, các loại áo chui đầu, tấm choàng (Pônxô)…Màu chủ đạo là đỏ và đen.

- Trang trí trên cơ thể : xăm mình, cà răng, căng tai, đeo các loại vòng kể cả vòng ống

ở chân, tay và cổ => Vừa đẹp, vừa mang tính nghi lễ.

- Ẩm thực: thơm ngon, dân dã, đa dạng, phong phú.

- Dụng cụ chứa, đựng: gùi (quai đeo qua vai).

2.Văn hóa tinh thần.

- Nếp sống nương rẫy

- Tôn giáo, tín ngưỡng: quan niệm vạn vật có linh hồn, mọi vật xung quanh con

người đều có yang( hồn, thần)

- Lễ hội: lễ bỏ mả, lễ hội đâm trâu, nghi lễ cúng bến nước, lễ cầu no đủ và sức khỏe,

…

=> Không nhất thiết có nghi lễ là phải có hội, nghi lễ gắn chặt với sản xuất nông

nghiệp, nghi thức quan trọng là hiến sinh

- Văn học: tự sự trường thiên( sử thi), hình thức “lời nói vần”, huyền thoại suy

nguyên nguồn gốc loài người, thần thoại

- Âm nhạc: nhạc cụ gõ cồng chiêng, trống da, dàn chiêng, đàn đá; múa

- Luật tục: các dân tộc Giarai, Êđê, Mnông, luật tục đã định hình, lưu truyền dưới hình thức văn vần

III Biểu tượng văn hóa của vùng.

Văn hóa cồng chiêng Lễ hội đâm trâu.

Trang phục

Lễ bỏ mả Nhà mồ

Ẩm thực

Gà sa lửa

Rượu cần Nai khô

Cơm lam

Nhà gơl Nhà Rông

Nhà dài Gùi

KẾT LUẬN.

Trường Sơn- Tây Nguyên là vùng có điều kiện tự nhiên không thật sự thuận lợi, nơi đây là địa bàn cư trú của nhiều tộc người thuộc nhiều hệ ngôn ngữ khác nhau, nằm trong vùng tranh chấp ảnh hưởng của Chămpa và các vương triều Campuchia, ảnh hưởng văn hóa Lào, nằm ngoài sự ảnh hưởng của 2 nền văn hóa lớn Trung Quốc và Ấn Độ, còn bảo lưu khá nguyên vẹn văn hóa truyền thống, ít nhiều cho ta thấy được văn hóa bản địa ĐNA cổ đại trước khi tiếp xúc với 2 nền văn minh lớn Tất cả những yếu tố trên đã góp phần hình thành nên 1 vùng văn hóa TS - TN độc đáo và đặc sắc.