Lý luận và thực tiễn đã chứng minh, dù ở giai đoạn nào trên con đườngphát triển của cách mạng do Đảng lãnh đạo, với vị trí nền tảng của mình, cácđảng bộ cơ sở luôn có vai trò là hạt nhân
Trang 1Một số vấn đề cơ bản về nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng ý nghĩa đốivới xây dựng cấp uỷ các cấp và đội ngũ đảng viên vững mạnh trong đảng bộ
quân đội hiện nay
Mở đầu
Tổ chức cơ sở đảng là tổ chức lãnh đạo của Đảng ở dơn vị cơ sở Trong
hệ thống tổ chức của Đảng, tổ chức vị cơ sở đảng giữ vai trò đặc biệt quantrọng Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định: “ Tổ chức cơ sở đảng( chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng là hạt nhân chính trị ở cơsở” Các tổ chức cơ sở đảng lập thành nền tảng của Đảng; là cầu nối liềnĐảng và các cơ quan lãnh đạo cấp trên của Đảng với quần chúng; là nơi trựctiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng vào quần chúng và tổ chức thực hiệnđường lối, chính sách ấy; là nơi giáo dục, rèn luyện kết nạp và sàng lọc đảngviên, nơi đào tạo cán bộ cho Đảng, nơi xuất phát đề cử ra cơ quan lãnh đạocác cấp của Đảng
Lý luận và thực tiễn đã chứng minh, dù ở giai đoạn nào trên con đườngphát triển của cách mạng do Đảng lãnh đạo, với vị trí nền tảng của mình, cácđảng bộ cơ sở luôn có vai trò là hạt nhân lãnh đạo chính trị, là người bảo đảmcho đường lối, chính sách của Đảng được tổ chức thực hiện có kết quả ở đơn
vị cơ sở và là cấp tổ chức trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộđảng
Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức Đảng trong Đảng
bộ quân đội là nhân tố quyết định sức mạnh chiến đấu, lực lượng tổng hợpcủa toàn quân Do vậy, việc tập trung xây dựng các tổ chức cơ sở đảng, cấp
uỷ các cấp và đội ngũ đảng viên vững mạnh đó cũng chính là một nội dungquan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ quânđội cho ngang tầm với đòi hỏi của thời kỳ cách mạng mới, phấn đấu thực hiện
Trang 2thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X là yêu cầu cơ bản,xuyên suốt để xây dựng Quân đội nhân dân vững mạnh toàn diện đáp ứng yêucầu nhiệm vụ mới đặt ra.
I Một số vấn đề cơ bản về nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng
* Vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng trong hệ thống tổ chức và trong hoạt động của Đảng
Đảng Cộng sản Việt Nam - đội tiền phong của giai cấp công nhân ViệtNam – là một đội ngũ thống nhất về chính trị, tư tưởng trên cơ sở chủ nghĩaMác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, một đội ngũ có tổ chức chặt chẽ, khoahọc Tính tổ chức của Đảng thể hiện trước tiên ở chỗ Đảng là một hệ thốngcác cấp tổ chức từ Trung ương đến cơ sở, được xây dựng theo nguyên tắc tậptrung dân chủ Trong hệ thống đó, các tổ chức cơ sở – chi bộ cơ sở và đảng bộ
cơ sở, lập thành nền tảng của Đảng nguyên lý này chỉ rõ vị trí, vai trò của tổchức cơ sở Đảng trong hệ thống tổ chức và trong mọi hoạt động của Đảng
Học thuyết về chính đảng cách mạng của giai cấp công nhân đã khẳngđịnh; các tổ chức cơ sở đảng trong các giai đoạn phát triển là một trong nhữngkhâu quan trọng trong hệ thống tổ chức và trong thực hiện sự lãnh đạo củaĐảng Chính vai trò đó nói lên vị trí nền tảng của các đảng bộ cơ sở, mà trên
đó Đảng được xây dựng và trưởng thành Ngay từ những ngày đầu của phongtrào cộng sản và công nhân quốc tế, C Mác và Ph Ăngghen đã nhấn mạnh
phải: “ biến mỗi chi bộ thành trung tâm và hạt nhân của các hộ liên hiệp
công nhân ”1, sau này, trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội trên lĩnhvực tổ chức và tiến hành xây dựng một đảng kiểu mới của giai cấp công nhân
V I.Lênin đã phát triển tư tưởng đó và người chăm lo xây dựng, nhằm xác lậpvai trò lãnh đạo của các tiểu tổ công nhân dân chủ – xã hội, cũng như khi cáctiểu tổ đó phát triển thành những chi bộ cơ sở trong các nhà máy công xưởng,những khu dân cư… của Đảng Bônsêvích Nga Cách mạng chuyển sang giai
1 C.Mác – Ph Ăngghen, Tuyển tập, Tập 2, Nxb ST, H1981, Tr173
Trang 3đoạn thực hiện chuyên chính vô sản, Đảng trở thành lãnh tụ chính trị của toàn
xã hội Xuất phát từ vai trò đó, các tổ chức cơ sở đảng đã tăng lên về số lượng
và phong phú về nội dung, phương thức hoạt động Lênin viết: “ những chi
bộ ấy liên hệ chặt chẽ với nhau và với Trung ương Đảng, phải trao đổi kinh nghiệm lẫn cho nhau, phải làm công tác cổ động, tuyên truyền, công tác tổ chức, phải thích nghi với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, với tất cả mọi loại
và mọi tầng lớp quần chúng lao động, những chi bộ ấy phải thông qua công tác muôn hình muôn vẻ đó mà rèn luyện mình, rèn luyện Đảng, giai cấp, quần chúng một cách có hệ thống” 2 Vai trò của các tổ chức cơ sở đảng càng quantrọng ở thời kỳ Đảng tập trung sự lãnh đạo của mình vào lĩnh vực kinh tế Khichuyển sang lãnh đạo thực hiện chính sách kinh tế mới, V I Lênin cho rằng,
để giành được thắng lợi trong bước chuyển biến chiến lược này, các tổ chức
cơ sở đảng có vai trò hết sức to lớn Do vậy, người đặt vấn đề các tổ chứcđảng, các tổ chức xô viết mới thực hiện được trong hiện thực, trong thực tiễn
và giành được thắng lợi V I Lênin đánh giá rất cao tác dụng của nhữngchuyển biến tích cực đó trong điều kiện Đảng có chính quyền lãnh đạo cáchmạng xã hội chủ nghĩa
Ngay từ khi ra đời, Đảng ta đặc biệt quan tâm xây dựng các tổ chức củamình Trong điều kiện hoạt động bí mật, Đảng đã chủ trọng tổ chức và pháttriển các chi bộ cộng sản ở các khu công nghiệp tập trung đông công nhân,những vùng nông thôn và trong học sinh, sinh viên, trí thức nhằm tuyêntruyền, cổ động, tổ chức quần chúng đứng lên đấu tranh giành chính quyền.Sau này, trong kháng chiến chống kẻ thù xâm lược, giành độc lập, lãnh đạocông cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Đảng ta luôn coi các
tổ chức cơ sở đảng là cấp tổ chức nền tảng, là những đơn vị chiến đấu cơ bản,những tế bào của Đảng; chất lượng các đảng bộ cơ sở là yếu tố tạo nên chấtlượng lãnh đạo của Đảng đối với quá trình cách mạng, đến uy tín của Đảngtrước quần chúng nhân dân Từ bài học thành công và chưa thành công trong
2 V.I.lênin, Toàn tập, Tập 41, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1978, Tr 232-233
Trang 4việc xây dựng tổ chức cơ sở đảng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của
Đảng khẳng định: “ những thành tựu đã đạt được, những tiềm năng được
khai thác, những kinh nghiệm có giá trị đều bắt nguồn từ sự nỗ lực phấn đấu của quần chúng ở cơ sở mà hạt nhân là tổ chức cơ sở đảng Nhưng mặt khác,
sự yếu kém của tổ chức cơ sở của Đảng đã hạn chế những thành tựu của cách mạng” 3 Sự khẳng định đó càng làm sâu sắc thêm nhận định của Chủ tịch Hồ
Chí Minh: “ Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” 4
Công cuộc đổi mới toàn diện do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đangđặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng các tổ chức cơ sởđảng Những quan điểm, chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước ta trêncác lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội theo hướng dân chủ hoá, phát huy vaitrò chủ động sáng tạo của đơn vị cơ sở, khai thác tốt nhất tiềm năng lao động,tài nguyên cơ sở vật chất, kỹ thuật… nhằm phát triển sản xuất, nâng cao đờisống nhân dân; đồng thời tiếp tục khảng định vai trò lãnh đạo của Đảng vàcon đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà nhân dân ta đã lựa chọn Sự nghiệp đócàng đề cao vị trí nền tảng của các đảng bộ cơ sở trong hệ thống tổ chức vàtrong mọi hoạt động lãnh đạo của Đảng Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm
Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VI đã nêu: “trong điều kiện chuyển
sang thực hiện cơ chế quản lý mới, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của các đơn vị kinh tế cơ sở, mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, các tổ chức cơ sở đảng phảI thật sự làm hạt nhân lãnh đạo chính trị trong các tập thẻ lao động…” Với vai trò đó, các đảng bộ cơ sở bằng một chất lượng mới trong
hoạt động thực tiễn của mình, bảo đảm cho công cuộc đổi mới được thực hiệntrên thực tế ở đơn vị cơ sở; đồng thời, từ thực tiễn cuộc sống đóng góp ý kiếnvới Đảng, Nhà nước để hoàn chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách và phápluật
3 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Nxb ST, H 1987, Tr 141
4 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 10, Nxb ST, H 1989, Tr492
Trang 5Xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, cũng như truyềnthống lịch sử dân tộc, Hồ chí minh đã khẳng định cách mạng là sự nghiệp củaquần chúng, làm cách mạng là bằng sức mạnh của quần chúng Nhưng quầnchúng phải được giác ngộ, được tổ chức và lãnh đạo thì mới trở thành một lựclượng hùng hậu Vậy nên phải có một Đảng tiền phong cách mạng và phảixây dựng một đảng tiền phong vững mạnh để tiến hành lãnh đạo quần chúng
tiến hành sự nghiệp cách mạng “ Đảng có vững cách mạng mới thành công,
cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”.
Đảng muốn lãnh đạo cách mạng phải có chủ trương, đường lối chính trịđúng đắn và phải đưa được chủ trương, đường lối đó đi vào quần chúng, trởthành hiện thực sinh động trong cuộc sống, muốn vậy Đảng phải có một hệthống các tổ chức cơ sở Đảng và một đội ngũ cán bộ, đảng viên bám sâu quầnchúng, có đủ trí tuệ và năng lực tuyên truyền và vận động, thuyết phục và tổchức, lãnh đạo quần chúng thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng Nhưvậy, khẳng định vai trò lãnh đạo của các tổ chức đảng trong quần chúng vàviệc xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổchức cơ sở đảng, trực tiếp là chi bộ đảng là yêu cầu hết sức quan trọng, còn làmột tất yếu khách quan Là người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng ta,hơn ai hết, Hồ Chí Minh thấy rất rõ điều này Bởi vì, trong công tác xây dựngđảng, củng cố các tổ chức cơ sở đảng, trước hết là các chi bộ vững mạnh vàviệc giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất và năng
lực lãnh đạo quần chúng Bác chỉ rõ rằng: “ Đảng ta không phải là Đảng làm
quan, Đảng là ai? Là tất cả các đảng viên các chi bộ hợp lại thành Đảng 5”,cho nên sự lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng có đúng đắn và được nângcao thì mới bảo đảm cho sự lãnh đạo của Đảng được đúng đắn và vai trò lãnh
đạo của Đảng mới vững mạnh Người chỉ rõ “ một đảng lãnh đạo tốt hay xấu
cứ xem công tác ở địa phương là biết, kết quả công tác ở địa phương là cái
5 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 9, Nxb ST, H 1989, Tr251
Trang 6thước đo sự lãnh đạo của Đảng 6 ” Theo quan điểm Hồ Chí Minh thì chi bộ
còn là “gốc rễ” của Đảng ở trong quần chúng Chi bộ tốt thì mọi chính sáchcủa Đảng đều được thi hành tốt, mọi công việc đều tiến triển không ngừng vàđạt hiệu quả cao Trái lại, nếu chi bộ kém thì mọi công việc bị ách tắc, khôngthực hiện đến nơi đến chốn, do đó mà không có hiệu quả, thậm chí còn xảy ranhiều hiện tượng tiêu cực lãng phí cả về thời gian và vật chất
Chi bộ Đảng không chỉ đóng vai trò là hạt nhân lãnh đạo chính trị, là “gốc rễ” của đảng mà còn là là cầu nối giữ tổ chức Đảng cấp trên, cơ quan lãnh
đạo cấp trên của Đảng với quần chúng Hồ Chí Minh đã dạy rằng: “ muốn
phục vụ nhân dân tốt, phải đi đường lối quần chúng Được dân tin, dân yêu, phục vụ thì việc gì cũng làm được Không đi đường lối quần chúng là không gần nhân dân, là thiếu dân chủ, là trở thành quan liêu”7 Đảng phải liên hệvới quần chúng, đi sâu, đi sát với quần chúng là một điều tất nhiên NhưngĐảng đi sâu, đi sát quần chúng như thế nào và bằng mối quan hệ gì? Trướchết bằng chủ trương, đường lối chính sách đúng đắn của Đảng thể hiện được ýchí, nguyện vọng và lợi ích thiết thân của quần chúng và thông qua các tổchức cơ sở Đảng, các chi bộ Đảng đến với quần chúng Quần chúng cũngthông qua các tổ chức đảng cơ sở để liên hệ với Đảng Như vậy, các tổ chức
cơ sở của Đảng là cầu nối quần chúng với Đảng và ngược lại Mặt khác, Đảngliên hệ với quần chúng còn bằng mối quan hệ giữa cán bộ, đảng viên củaĐảng với quần chúng Đây là mối quan hệ trực tiếp và diễn ra hàng ngày,hàng giờ hơn nữa, mối quan hệ này còn bị chi phối bởi nhiều mối quan hệcộng đồng, dòng họ huyết tộc… bởi vậy, mối quan hệ giữa Đảng và dân còn
là mối quan hệ xã hội, quan hệ máu thịt…
Để làm tròn chức năng của tổ chức cơ sở đảng đóng vai trò là cầu nốigiữa Đảng với quần chúng, thì tổ chức đảng, các chi bộ đảng không chỉ xâydựng vững mạnh về mặt tổ chức, còn phải làm tốt nhiệm vụ quản lý, giáo dục
6 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 8, Nxb ST, H 1989, Tr378
7 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 8, Nxb ST, H 1989, Tr33
Trang 7và rèn luyện cán bộ, đảng viên Vì như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:cán bộ, đảng viên có tốt thì chi bộ mới tốt, muốn cán bộ, đảng viên tốt thì chi
bộ phải thường xuyên giáo dục cho mỗi đồng chí về nhiệm vụ của cán bộ,
đảng viên là gì, tư cách của cán bộ, đảng viên như thế nào: “ chi bộ phải
thường xuyên giúp đỡ họ tự kiểm điểm hàng ngày” để họ kịp thời sửa chữa
khuyết điểm, phát huy ưu điểm Người còn nói: “ Đảng là gì? Đảng là mỗi
chúng ta, Đảng lớn lên là do mỗi chúng ta lớn lên Đảng ta quang vinh chính đại, Đảng như thế, đảng viên càng phải như thế Đảng ta lớn như thế, ta phải hiểu” 8
Cán bộ, đảng viên vừa là những người đem đường lối, chính sách củađảng, của Nhà nước đến với nhân dân giải thích cho nhân dân hiểu và thihành Đồng thời lại là người nắm tâm tư, nguyện vọng của dân, đem tình hìnhcủa nhân dân báo cáo với Đảng, với Nhà nước để hoạch định ra đường lối,chính sách cho phù hợp với thực tế, đáp ứng với nguyện vọng của nhân dân
và như vậy, cán bộ, đảng viên là gốc của mọi công việc Nhưng cán bộ, đảngviên có đi sâu, đi sát quần chúng, liên hệ chặt chẽ với quần chúng hay không:cán bộ, đảng viên có gương mẫu, có xứng đáng là người đầy tớ của quầnchúng hay không, điều đó phụ thuộc vào sự quản lý giáo dục và rèn luyện cán
bộ, đảng viên của chi bộ đảng
Do vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “ đối với Đảng ta, xây
dựng chi bộ tốt, cho vững mạnh là một điều vô cùng quan trọng”9 và “ muốn
xây dựng Đảng tốt thì phải có đảng bộ tốt, chi bộ tốt, muốn có đảng bộ tốt thì phải có đảng viên tốt”10 Cũng từ đó Hồ Chí Minh đã chỉ rõ khâu yếu kémcủa đảng chính là do đảng viên yếu kém, chi bộ yếu kém Để khắc phục khâuyếu kém đó, Người đã yêu cầu mỗi đảng viên ta phải là một chiến sỹ tích cựcgương mẫu, xứng đáng với lòng tin cậy của Đảng và nhân dân Mỗi chi bộ ta
8 8Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 8, Nxb ST, H 1989, Tr237
9 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 10, Nxb ST, H 1989, Tr335
10 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 9, Nxb ST, H 1989, Tr881
Trang 8phải là một hạt nhân vững chắc, lãnh đạo đồng bào thi đua yêu nước, cầnkiệm xây dựng nước nhà.
Một thực tế và cũng là nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng làcủng cố đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, đưa những ngườikhông đủ tư cách đảng viên ra khỏi đảng phải đi đôi với phát triển Đảng cả về
tổ chức và đội ngũ đảng viên mới Chi bộ đảng phải là người phát hiện, dìudắt, giáo dục, giới thiệu và kết nạp những quần chúng ưu tú có đủ tiêu chuẩnvào Đảng Đây cũng là vấn đề được Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng quan tâm,Người đã luôn nhấn mạnh và coi đó là một nhiệm vụ quan trọng, phải được
tiến hành thường xuyên Người chỉ rõ: “ Đảng phải phát triển tổ chức của
mình một cách thận trọng, vững chắc và rộng rãi trong quần chúng” Từ việc
phân tích vị trí, vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng, trực tiếp là các chi bộđảng theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh như
đã trình bày ở trên đã cho chúng ta thấy những chỉ dẫn đó chẳng những có giátrị về mặt lý luận còn có ý nghĩa về mặt thực tiễn đối với việc đổi mới, chỉnhđốn Đảng và nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng trong giai đoạncách mạng hiện nay theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 ( lần 2) khoáVIII và Nghị quyết đại hội X của Đảng
* Chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng trong điều kiện Đảng
lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, các tổ chức cơ sở đảng được thànhlập tại các đơn vị cơ sở trong hệ thống tổ chức xã hội của Nhà nước ta Tổchức cơ sở đảng có những chức năng đó là; hạt nhân lãnh đạo chính trị tại đơn
vị cơ sở, tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ đảng
Để thực hiện vai trò là đội tiên phong chính trị của toàn xã hội trongcách mạng xã hội chủ nghĩa, Đảng cần tăng cường mối liên hệ giữa tổ chứcđảng và đảng viên với nhân dân; chú trọng xây dựng và kiện toàn tổ chức,phát huy hiệu lực của quản lý của Nhà nước và vai trò của các đoàn thể quần
Trang 9chúng và các tổ chức xã hội Với ý nghĩa đó, các tổ chức cơ sở đảng là tổchức gắn bó mật thiết với nhân dân và là người trực tiếp bảo đảm sự lãnh đạocủa Đảng tại dơn vị cơ sở Vai trò đó thể hiện ở chỗ quán triệt và vận dụngsáng tạo đường lối, chính sách, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước và cơ quancấp trên cho phù hợp với đặc điểm của địa phương, đơn vị để đề ra chủtrương, phương hướng công tác của đảng bộ; và trong tổ chức thực hiện bằngmột quá trình dân chủ, biến những chủ trương, phương hướng đó thành mộtnhiệm vụ, mục tiêu phấn đấu cụ thể của đơn vị cơ sở Sự lãnh đạo của đảng
bộ còn nhằm xây dựng và kiện toàn các tổ chức chính quyền, các đơn vị kinh
tế cơ sở và các đoàn thể quần chúng, các tổ chức xã hội; chăm lo đào tạo bồidưỡng, lựa chọn cán bộ đưa ra ứng cử hoặc giới thiệu họ với các tổ chức kháctrong hệ thống chính trị ở cơ sở để bố trí, sử dụng Tiến hành kiểm tra giámsát các hoạt động ở đơn vị cơ sở nhằm ngăn chặn những tiêu cực, biểu dươngnhững ưu điểm, bảo đảm đường lối, chủ trương của Đảng, các chính sách,pháp luật nhà nước, các chỉ thị Nghị quyết của cấp trên và của đảng bộ đượcthực hiện có hiệu quả Toàn bộ các hoạt động lãnh đạo của đảng bộ cơ sởnhằm vào phát triển sản xuất, cảI tiến công tác, làm tốt nhiệm vụ quốc phòngtoàn dân, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ; thực hiện cácchính sách xã hội và công bằng xã hội, chăm lo xây dựng đơn vị cơ sở về mọimặt, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, xây dựng con ngườimới xã hội chủ nghĩa phát triển toàn diện Sự lãnh đạo của các đảng bộ cơ sở
là yếu tố có tính quyết định bảo đảm cho các đơn vị sản xuất, công tác, học
tập, chiến đấu… trở thành “ môi trường xây dựng phong cách lao động có kỷ
luật, có kỹ thật, có năng xuất và hiệu quả cao, nơi thể hiện tình bạn, tình đồng chí, đồng đội, hình thành nhân cách con người mới và nền văn hoá mới”11
11 Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nxb ST, H 1991, Tr15
Trang 10Những hoạt động trên lĩnh vực tư tưởng và tổ chức của đảng bộ cơ sởnhằm nâng cao chất lượng của chính bản thân mình và nhằm nâng cao- chấtlượng của chính bản thân mình và nhằm nâng cao sức chiến đấu và năng lựclãnh đạo của Đảng Với ý nghĩa đó, công tác xây dựng nội bộ của các tổ chức
cơ sở đảng là mắt khâu trọng yếu của toàn bộ công tác xây dựng đảng nóichung Mỗi loại hình cơ sở đảng có những phương thức và kế hoạch xây dựngnội bộ đảng không hoàn toàn giống nhau Song, nhìn chung đều phải thựchiện những công việc chủ yếu; củng cố và kiện toàn hệ thống tổ chức, các cơquan lãnh đạo của đảng bộ; chăm lo đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nângcao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên và kết nạp đảng viên mới; thực hiệnnghiêm túc chế độ sinh hoạt Đảng, tự phê bình và phê bình, kiểm tra đảngviên chấp hành Điều lệ Đảng, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thốngnhất trong Đảng; trực tiếp hoặc gián tiếp bầu các cơ quan lãnh đạo các cấpcủa Đảng và tham gia vào xây dựng đường lối, chính sách, pháp luật củaĐảng, Nhà nước Để hoàn thành các chức năng trình bày trên đây, trong cácvăn kiện đại hội của Đảng cũng đã xác định rõ những nhiệm vụ cơ bản củacác tổ chức cơ sở đảng đó là:
Quán triệt đường lối, chính sách của Đảng và căn cứ vào tình hình củađơn vị đề ra chủ trương nhiệm vụ của đảng bộ, kiểm tra việc thực hiện, bảođảm cho Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước được chấp hànhnghiêm chỉnh
Lãnh đạo quần chúng hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị, chăm lo đờisống vật chất tinh thần của quần chúng xây dựng mối liên hệ mật thiết vớiquần chúng, xây dựng chính quyền, bộ máy quản lý, lực lượng dân quân tự
vệ, an ninh nhân dân và các đoàn thể nhân dân
Xây dựng đảng bộ và đội ngũ cán bộ ở đơn vị, chăm lo công tác giáodục chính trị tư tưởng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, nâng caotrình độ kiến thức và năng lực công tác của đảng viên; tuyên truyền phát triển
Trang 11ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng và kết nạp đảng viên mới; nâng caochất lượng sinh hoạt Đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, kiểm tra đảngviên chấp hành Điều lệ Đảng, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thốngnhất của Đảng; xây dựng và quản lý đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Tham gia và lãnh đạo quần chúng tham gia xây dựng đường lối, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nắm vững ý kiến, nguyện vọng củaquần chúng để kịp thời giải quyết, báo cáo trung thực tình hình và hoạt độngcủa đảng bộ cấp trên
* Những biện pháp chủ yếu nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng
hiện nay.
Từ những bài học kinh nghiệm được rút ra qua các kỳ đại hội và trongthực tiễn quá trình lãnh đạo cách mạng đã được Đảng ta vận dụng vào xâydựng kiện toàn tổ chức cơ sở đảng trong giai đoạn cách mạng mới công cuộcđổi mới toàn diện đất nước trong bối cảnh quốc tế và trong nước hiện nay đòihỏi Đảng ta phải tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đó là nhiệm vụ rất quan trọng vàcấp bách của toàn Đảng Với vị trí, vai trò của mình, sự vươn lên của cácđảng bộ cơ sở sẽ là yếu tố tác động tích cực đến kết quả của quá trình đó.Trên
cơ sở nắm vững những yêu cầu đổi mới và chỉnh đốn đảng theo quan điểmcủa Đại hội VII, VIII, XI, X, đồng thời từ thực trạng của các đảng bộ cơ sở,việc nâng cao chất lượng các tổ chức cơ sở đảng chúng ta thấy cần quán triệtmột số quan điểm đó là:
- Thực hiện nghiêm túc những nguyên lý về đảng và xây dựng đảng củachủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, những nguyên tắc và quanđiểm đổi mới của Đảng, trước hết là những phương hướng, nhiệm vụ đổi mới
và chỉnh đốn đảng, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiền phongcủa Đảng trong giai đoạn mới
- Tiến hành củng cố kiện toàn, nâng cao chất lượng các tổ chức cơ sởđảng trên cơ sở quan điểm hệ thống và toàn diện Tính hệ thống quy định
Trang 12nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng phải gắn với nâng cao chất lượng củacấp trên cơ sở, chất lượng đội ngũ cán bộ đảng viên; nâng cao chất lượng tổchức cơ sở đảng gắn với củng cố và kiện toàn các tổ chức khác trong hệ thốngchính trị và với phong trào cách mạng của quần chúng ở đơn vị cơ sở Tínhtoàn diện quy định nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng phải tiến hành trên
cả ba mặt chính trị, tư tưởng, và tổ chức; chú trọng nâng cao chất lượng lãnhđạo và hoạt động xây dựng nội bộ Đảng
- Phải xuất phát từ thực tế ở đơn vị cơ sở, từ sự đánh giá đúng đắn thựctrạng, xác định khâu yếu, những đảng bộ yếu để tập trung giải quyết dứt điểm.Cần có kế hoạch tiến hành cụ thể, xác định rõ yêu cầu, nội dung và bước đithích hợp Không hữu khuynh, né tránh và cũng không nôn nóng để ra yêucầu không thực tế Đặc biệt coi trọng củng cố và kiện toàn các tổ chức cơ sởđảng ở những địa bàn và lĩnh vực trọng yếu về kinh tế và chính trị
- Kết hợp sự chỉ đạo của cấp trên với tính tự giác, năng động của cơ sở
Sự kết hợp đó dựa vào sự phân tích khả năng của cơ sở Đối với những cơ sởyếu kém cần có sự chỉ đạo trực tiếp kết hợp tính tự giác, tích cực của các chủthể, và việc phát động quần chúng tham gia xây dựng đảng, đóng góp ý kiếnphê bình tổ chức đảng, phê bình cán bộ, đảng viên
Theo hướng đó để nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức cơ sởđảng Đảng ta cũng chỉ rõ cần phải tuân thủ và chấp hành những chủ trương,biện pháp đó là:
- Xác định đúng đắn nhiệm vụ chính trị của đảng bộ và tổ chức thựchiện có kết quả nhiệm vụ chính trị ở đơn vị cơ sở
Tổ chức cơ sở đảng phải nắm vững đường lối của Đảng, chính sách vàpháp luật của Nhà nước, các chủ trương, kế hoạch công tác của cấp trên;những đặc điểm tâm tư nguyện vọng của nhân dân ở cơ sở và thực hiện việcbàn bạc, thảo luận dân chủ trong đảng bộ và trong nhân dân để xác địnhphương hướng, nhiệm vụ mục tiêu phấn đấu chính xác, chủ động của đảng bộ
Trang 13trong thời gian nhất định theo đúng chức năng lãnh đạo của mình Tổ chứcđảng không quyết định những vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý, điều hànhcủa cơ quan nhà nước, của thủ trưởng và các đoàn thể nhân dân, các tổ chức
xã hội Nhiệm vụ chính trị của đảng bộ vừa toàn diện, đồng thời vừa tập trunggiải quyết một số vấn đề bức bách ở dơn vị cơ sở đang đặt ra, nhất là vấn đềdân chủ hoá, đổi mới cơ chế quản lý sản xuất Điều quan trọng là sau khi xácđịnh đúng đắn phương hướng nhiệm vụ, mục tiêu phấn đấu của mình, bằng sự
tự thuyết phục, bằng công tác tư tưởng và tổ chức, bằng vai trò tiên phonggương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên và bằng việc phát huy quyền làmchủ của quần chúng, đảng bộ tiến hành tổ chức thực hiện, biến những quyếtđịnh đó thành quyết tâm và kế hoạch hành động của các tổ chức trong hệthống chính trị, thành những kết quả phát triển sản xuất, công tác, giữ gìn anninh trật tự an toàn xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của quần
chúng nhân dân ở đơn vị cơ sở Văn kiện Đại hội X của Đảng có chỉ rõ: “ Mỗi
tổ chức cơ sở đảng có trách nhiệm tổ chức và quy tụ sức mạnh của toàn đơn
vị hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao; làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý giám sát đảng viên; đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực suy thoái trong đảng Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ đảng” 12
- Đổi mới chất lượng cấp uỷ các cấp và đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủchốt ở các đơn vị cơ sở
Chất lượng của cấp uỷ các cấp trong đảng bộ phụ thuộc vào chất lượngcủa những cấp uỷ viên, vào cơ cấu hợp lý về độ tuổi và nhiệm vụ của đơn vị
cơ sở; vào chế độ làm việc nghiêm túc theo nguyên tắc tập trung dân chủ Tuynhiên, trước hết phải bảo đảm tiêu chuẩn, không vì cơ cấu mà hạ thấp tiêuchuẩn Để đổi mới chất lượng cấp uỷ, trước tiên cần bảo đảm quyền dân chủthực sự của đảng viên trong quá trình lựa chon và bầu những đồng chí tiêubiểu của đảng bộ có đủ phẩm chất chính trị, kiến thức và năng lực tổ chứcthực tiễn, có đạo đức, lối sống lành mạnh đáp ứng yêu cầu công cuộc đổi
12 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, H 2006, Tr132