Phân tích các nguyên nhân của hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

Trong công cuộc đổi mới toàn diện, đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội, thực hiện mục tiêu “ dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh” của nước ta hiện nay, bên cạnh những thành tựu đã đạt được vẫn còn nhiều vấn đề đang đặt ra, trong đó có vấn đề nhận thức, hiểu biết và thực hiện các nguyên tắc, các quy định của chuẩn mực pháp luật. Tình trạng gia tăng các vụ việc vi phạm pháp luật; diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm; sự lãng quên các giá trị truyền thống; sự lãnh đạm trong giao tiếp xã hội là những vấn đề hết sức đáng lo ngại. Vì vậy, để có sự nhìn nhận rõ hơn về các nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, em xin được chọn đề số 04 làm bài tập học kỳ của mình: “Phân tích các nguyên nhân của hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật. Cho ví dụ cụ thể ở từng nguyên nh

Đề bài: Phân tích các nguyên nhân của hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật Cho

ví dụ cụ thể ở từng nguyên nhân

MỞ ĐẦU

Trong công cuộc đổi mới toàn diện, đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội, thực hiện mục tiêu “ dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh” của nước ta hiện nay, bên cạnh những thành tựu đã đạt được vẫn còn nhiều vấn đề đang đặt ra, trong đó có vấn đề nhận thức, hiểu biết và thực hiện các nguyên tắc, các quy định của chuẩn mực pháp luật Tình trạng gia tăng các vụ việc vi phạm pháp luật; diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm; sự lãng quên các giá trị truyền thống; sự lãnh đạm trong giao tiếp xã hội là những vấn

đề hết sức đáng lo ngại Vì vậy, để có sự nhìn nhận rõ hơn về các nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, em xin được chọn đề số 04 làm bài tập học kỳ của mình: “Phân tích các nguyên nhân của hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật Cho ví dụ cụ thể ở từng nguyên nhân”

NỘI DUNG

I Lý luận chung

Về mặt xã hội, hành vi sai lệch không thể được quan niệm như một cái gì tuyệt đối hay phổ biến và phải được coi như biến đổi về mặt xã hội tùy thuộc vào những gì mà một xã hội đặc thù hay một nhóm xã hội ở một thời điểm đặc thù, xác định là lệch lạc

Chuẩn mực pháp luật là những quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành

và đảm bảo thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, định hướng cho hành vi

xử sự của các cá nhân và các nhóm xã hội Việc một cá nhân hay một nhóm xã hội nào đó thực hiện một hành vi xâm hại đến các nguyên tắc, quy định của chuẩn mực pháp luật được xã hội học pháp luật gọi là sai lệch chuẩn mực pháp luật

Sai lệch chuẩn mực pháp luật là hành vi của một cá nhân hay một nhóm xã hội vi phạm các nguyên tắc, quy định của chuẩn mực pháp luật (hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật)

Dưới góc độ luật học, hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật có thể được hiểu

là hành vi vi phạm pháp luật Hành vi này có dấu hiệu cơ bản: là hành vi nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật, có lỗi cuả chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý Tuy nhiên, dưới góc độ xã hội học pháp luật, hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật không hoàn toàn đồng nhất với hành vi vi phạm pháp luật

II Các nguyên nhân dẫn đến hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

1 Sự không hiểu biết, hiểu biết không đúng, không chính xác các quy tắc yêu cầu của chuẩn mực pháp luật

Trong trường hợp này, đa số các hành vi sai lệch chuẩn mực xảy ra chủ yếu

là do các cá nhân, nhóm xã hội thiếu thông tin, kiến thức , hiểu biết về chuẩn mực pháp luật, thiếu kinh nghiệm thực tế; do họ không hiểu hoặc hiểu không đúng nội dung, tinh thần của các quy tắc, yêu cầu được nêu trong chuẩn mực pháp luật Từ chỗ thiếu hiểu biết pháp luật mà họ đã thực hiện những hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật nhất định Chẳng hạn trong thực tế, có nhiều người đã thực hiện hành vi phạm pháp, phạm tội mà nguyên nhân là do thiếu hiểu biết pháp luật

Ví dụ: Cao Minh Tuấn (22 tuổi, quê quán Đồng Nai; tạm trú quận Bình Tân,

TP Hồ Chí Minh), là nhân viên của một công ty bảo vệ Do không có tiền chơi game nên đã bàn bạc với Trần Ngọc Giàu (27 tuổi, quê quán tỉnh Tây Ninh), bạn của Tuấn dựng một màn kịch bắt cóc tống tiền Cụ thể, khoảng 15h ngày 9/4/2014, Tuấn rời nhà để đi làm nhưng sau đó thì mất tích luôn Gia đình và công ty tổ chức tìm kiếm khắp nơi nhưng không gặp Khoảng 20h30’ cùng ngày, ông Cao Văn Hiệp (50 tuổi, cha ruột của Tuấn) nhận được điện thoại từ một số máy lạ Đầu dây bên kia, giọng một thanh niên cho biết, cách đây 10 ngày, Tuấn có mượn của y 40 triệu đồng nhưng không chịu trả Vì vậy, y đã bắt cóc Tuấn để buộc gia đình đưa tiền chuộc con “Nếu ông không trả ngay 40 triệu, tôi sẽ chặt đầu của Tuấn” - đối

tượng kia đe dọa rồi cúp máy Ngay sau đó, ông Tuấn ông đến Công an phường Bình Trị Đông B (quận Bình Tân) trình báo vụ việc Qua công tác điều tra, lực lượng chức năng đã bắt được hai đối tượng, một trong đó chính là Tuấn Khi được đưa về trụ sở Công an lấy lời khai, Tuấn hết sức bình thường, thậm chí còn luôn miệng cười và nói rằng mình chính là con ruột của người bị tống tiền, hồn nhiên yêu cầu điều tra viên: “Sợ tống tiền người khác thì bị tù nên em mới tống tiền cha Thôi, anh cho em về nhà liền để xin lỗi cha”

Trong vụ việc này, nếu như Tuấn bị bắt cóc tống tiền thật sự thì kẻ phạm tội sẽ bị

xử lý về hành vi “Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản” Nhưng vì đây là một màn kịch, một thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản nên Tuấn bị khởi tố về hành

vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” Khi biết mọi hành vi phạm tội đều phải bị xử lý theo pháp luật thì Tuấn rưng rưng nước mắt…

Từ nguyên nhân này, vấn đề đặt ra là, trong trường hợp hành vi vi phạm pháp luật xảy ra có nguyên nhân là do người vi phạm thiếu thông tin, kiến thức, hiểu biết về pháp luật thì các cơ quan tư pháp và cơ quan chức năng khác cần phối hợp với các phương tiễn thông tin đại chúng tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật một cách sâu rộng tới các tầng lớp nhân dân

2 Tư duy diễn dịch không đúng, sự suy diễn các chuẩn mực pháp luật thiếu căn cứ logic và sử dụng các phán đoán phi logic

Điều đó có nghĩa là, khi tham gia vào các lĩnh vực cụ thể của đời sống xã hội, do thói quen suy diễn sai lầm, sử dụng các phán đoán thiếu căn cứ logic nên một số cá nhân thường nhầm lẫn hoặc cố ý áp dụng các chuẩn mực pháp luật khác vào lĩnh vực pháp luật, do đó, đã vi phạm một số chuẩn mực pháp luật nào đó, tức

là đã thực hiện những hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

Ví dụ: Trước tình hình của dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp và tiềm

ẩn nguy cơ cao lây nhiễm trong cộng đồng, ngày 31/3/2020, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19, cụ thể là thực hiện “cách ly toàn xã hội” Tuy nhiên, khi chỉ thị được

ban hành có hiệu lực từ ngày 1-4, đã có một số địa phương tiến hành việc rào đường, hạn chế người đi lại từ địa phương này sang địa phương khác, tạm dừng các công trình xây dựng, hay thực hiện biện pháp cách ly người từ tỉnh, thành hoặc

đi qua nơi có dịch khi về địa phương, đồng thời áp dụng thu phí cách ly tập trung với những trường hợp này

Việc “ngăn sông cấm chợ” hay cách ly những trường hợp đi qua những tỉnh thành

có dịch là sai chỉ đạo của Thủ tướng Thứ nhất, Thủ tướng đã nêu rõ: cách ly xã hội là một tình huống pháp lý không trái pháp luật để bảo vệ sức khoẻ, tính mạng của nhân dân Cách ly xã hội mang ý nghĩa là giữ khoảng cách trong xã hội để đối phó với tình huống nguy hiểm, bùng phát dịch bệnh, giữ khoảng cách giữa người với người, cộng đồng với cộng đồng, không phải là ngăn cấm giao thông, không phải “ngăn sông cấm chợ”, chưa phải phong toả xã hội “Điều quan trọng là đảm bảo an toàn cho người lao động” Thứ hai, chưa có căn cứ nào để xác định địa phương, vùng, miền, tỉnh nào của Việt Nam là vùng dịch theo công bố dịch từ Bộ

Y tế hay từ địa phương, vì vậy việc cách ly 14 ngày với những người đi qua các tỉnh thành có dịch là không có cơ sở Việc một số địa phương hiểu sai Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ ảnh hưởng đến một số quyền lợi nhất định của người dân, gấy phiền hà, tốn kém cho xã hội,… không đúng với chuẩn mực pháp luật

Từ thói quen này, có thể thấy những thói quen trong tư duy, nếp suy nghĩ sai lầm của một bộ phận dân cư trong xã hội thường là nguyên nhân khiến cho họ nhận thức sai, là, lệch lạc nội dung và phạm vi áp dụng của các chuẩn mực pháp luật Chính vì thế, khi xây dựng pháp luật, các nhà làm luật cần phải hết sức lưu ý

và cân nhắc nội dung của những ngôn từ, thuật ngữ pháp lí được sử dụng, trách trường hợp bị suy diễn sai và áp dụng sai Đã có trường hợp ở huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, một tấm biển cổ động kế hoạch hóa gia đình với khẩu hiệu “Mỗi gia đình có hai con vợ chồng hạnh phúc” Tuy nhiên, do thiếu dấu phẩy cùng cách ngắt dòng bất hợp lý, tấm biển đã bị nhiều người hiểu lầm thành: “Mỗi gia đình có hai con vợ Chồng hạnh phúc”

3 Việc củng cố, tiếp thu các quy tắc, yêu cầu của những chuẩn mực pháp luật đã lạc hậu, lỗi thời, không còn phù hợp với pháp luật hiện hành

Trong thực tế xã hội có những chuẩn mực pháp luật đã được hình thành do nhu cầu điều chỉnh, điều hòa các quan hệ xã hội nhất định; đã thể hiện đcvai trò, hiệu lực điều chỉnh các quan hệ xã hội trong một giai đoạn lịch sử nhất định Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của các mối quan hệ xã hội, của các điều kiện lịch sử -

xã hội qua các thời kỳ, những chuẩn mực pháp luật đó dần dần trở nên lạc hậu, lỗi thời, không còn đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi thực tiễn xã hội hiện nay, đã bị Nhà nước bãi nỏ hoặc thay thế bằng các văn bản quy phạm pháp luật khác Mặc dù vậy, vẫn có những cá nhân, nhóm xã hội nào đó do không biết, hoặc biết nhưng vẫn cố

ý thực hiện, vận dụng các chuẩn mực pháp luật đã lạc hậu, lỗi thời đó dẫn đến vi phạm chuẩn mực pháp luật hiện hành trong xã hội

Ví dụ: Ngày 27/12/2008, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh Dân số 2003, trách việc suy diễn và áp dụng sai, quy định rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân: “Sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định” Pháp lệnh này

có hiệu lực kể từ ngày 01/02/2009 Song trên thực tế hiện nay vẫn còn những người do không biết hoặc biết nhưng vẫn cố ý viện dẫn điểm a khoản 1 Điều 10 của Pháp lệnh Dân số 2003: “Quyết định về thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh để phù hợp với lứa tuổi, tình trạng sức khỏe, tình hình học tập, lao động, công tác, thu nhập và nôi dạy con của cá nhân, cặp vợ chồng trên cơ

sở bình đẳng” để biện minh cho việc sinh con thứ ba của họ, dẫn đến vi phạm pháp luật hiện hành về dân số Mặc dù việc viễn dẫn này là do sự suy diễn của một số cá nhân rằng Nhà nước đang “mở cửa”, cho phép cặp cợ chồng quyền quyết định số con

Tìm hiểu nguyên nhân này có ý nghĩa thực tiến hết sức quan trọng đối với hoạt động xây dựng pháp luật và thực hiện pháp luật Cần nhận thức rõ ràng, pháp luật nói chung, từng văn bản quy phạm pháp luật cụ thể nói riêng phải luôn luôn bám sát và phù hợp với yêu cầu của thực tiễn xã hội Vì vậy, khi trong xã hội có

những quy phạm pháp luật tỏ ra lạc hậu, lỗi thời, không còn phù hợp với thực tiễn

xã hội hoặc đã hết hiệu lực thi hành thì Nhà nước cần sớm thay đổi, bổ sung hoặc tuyên bố chấm dứt hiệu lực của chúng một cách kịp thời Thông tin về việc thay đổi bổ sung hoặc chấm sứt hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật cũng phải được phổ biến, tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng để các đối tượng chịu tác động của văn bản được biết Góp phần phổ biến, giáo dục pháp luật, vừa có tác dụng ngăn chặn kịp thời, không tạo ra những lỗ hổng, khe hở pháp luật để kẻ xấu có thể lợi dụng vào các mục đích phạm pháp, phạm tội

4 Từ quan niệm sai lệch dẫn tới hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

Trong quá trình vận đọng, phát triển xã hội, có những quan điểm, quan niệm chỉ có giá trị, ý nghĩa thực tiễn và được coi là đúng trong các xã hội cũ trước đây; còn trong xã hội hiện đại ngày nay, chúng tỏ ra không còn phù hợp, bị coi là quan niệm sai lêch về cả nội dung lẫn tính chất Tuy nhiên, vẫn có những cá nhân, nhóm

xã hội nào đó làm theo các quan niệm sai lệch đó nên dẫn đến vi phạm chuẩn mực pháp luật hiện hành, tức là đã thực hiện hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

Ví dụ: Tục “Bắt vợ” hay còn gọi là “kéo vợ” đã từng là một phong tục lâu đời, một nét đẹp văn hóa của đồng bào Dân tộc H’mông, dân tộc Thái Trước đây, khi những đôi trai gái yêu nhau tha thiết nhưng lại gặp phải trở ngại từ phía gia đình, họ sẽ lên kế hoạch "bắt vợ" được bàn bạc bí mật, có sự hỗ trợ của anh em, bạn bè, cô bác Cô gái đi làm nương, chàng trai bất ngờ xuất hiện cùng bạn bè ra sức kéo cô gái về làm vợ Dù tất cả đều "nằm trong kế hoạch" nhưng cô gái vẫn cố gắng la hét, kêu cứu Sau đó phía nhà trai sẽ bắt gà làm phép theo như truyền thống rồi đưa cô gái vừa bị "bắt" vào nhà Khi mọi chuyện xong xuôi, nếu gia đình cô gái

có biết thì mọi sự cũng đã rồi, cha mẹ cô gái chỉ còn biết bấm bụng chấp nhận Bởi theo quan niệm của họ, nhà trai đã dùng gà làm phép thì con gái mình đã trở thành người nhà khác, chết làm ma nhà người Kể từ đó nhà mình không có quyền can thiệp vào nữa Ngày nay, khi xã hội đã trở nên văn minh hơn thì phong tục này đã không còn phù hợp và cần thiết nữa nhưng nó vẫn phát triển rất mạnh Thậm chi, bản chất của “nét đẹp văn hóa” ấy còn bị biến tướng, bóp méo, trở nên xấu xa vô

cùng khi tước đoạt đi quyền tự do của một người Phong tục lâu đời ấy không những không còn giữ được nét đẹp đơn thuần nữa mà còn trở thành những hành vi

vi phạm pháp luật Cụ thể, theo luật pháp nước ta, ”cướp vợ” là hành vi cưỡng ép kết hôn thuộc các hành vi cấm kết hôn được quy định tại khoản 2, Điều 5, Luật hôn nhân và gia đình 2014; việc cưỡng ép kết hôn có thể bị truy cứu trách nhiệm theo Điều 181, Luật Hình sự 2015

Tìm hiểu nguyên nhân này cho thấy, khi phát hiện có những hành vi sai lệch

về đặc điểm, nội dung, tính chất hay phạm vi áp dụng của một văn bản quy phạm pháp luật nào đó, hoặc những quan niệm sai lệch có thể dẫn tới hành vi phạm pháp, thì các cơ quan chức năng của Nhà nước phải sớm cpos biện pháp định hướng, giải thích, điều chỉnh lại những quan niệm sai lệch đó để kịp thời ngăn chặn những hành vi phạm pháp, phạm tội có thể xảy ra, góp phần hình thành những hành vi cư

xử hợp pháp, hợp đạo đức của công dân

5 Các khuyết tật về tâm sinh lý dẫn tới hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật Trong xã hội có những cá nhân nào đó bị dị tật bẩm sinh hoặc các tai nạn mắc phải (tao nạn giao thông, tai nạn lao động…) khiến họ phải mang trên mình những khuyết tật nhất định về tâm - sinh lý Đó có thể là những khuyết tật về thể chất như biểu hiện ở những người bị mù, câm, điếc hoặc mắc các khuyết tật về ngoại hình khác Đó cũng có thể là các khuyết tật về trí lực như biểu hiện ở những người bị mắc các chứng thần kinh căng thẳng, rối loạn, hoang tưởng hoặc mắc bệnh tâm thần,… Những khuyết tật đó làm cho những cá nhân mang khuyết tật bị mất đi một phần hoặc toàn bộ khả năng cảm nhận, nhận biết về các quy tắc, yêu cầu của chuẩn mực xã hội nói chung, chuẩn mực pháp luật nói riêng, khiến họ vi phạm các chuẩn mực pháp luật mà không biết hoặc không tự kiềm chế, kiểm soát được hành vi pháp luật của bản thân

Ví dụ: Ngày 23/11/2017, đang đi bộ ở quận Hoàng Mai, thấy chiếc xe máy cắm chìa dựng trước cửa nhà một gia đình, Dương Đại Dương (25 tuổi) đã nổ máy phóng đi Gia chủ phát hiện, truy đuổi, khống chế được Dương đưa tới công an

phường Dương bị bắt, nhưng do có bệnh tâm thần nên cho tại ngoại Trong lúc chờ xử lý hành vi trộm cắp, anh ta lại gây án với chính bố đẻ Vào ngày 21/6/2018, đang ngủ trưa, Dương bỗng bật dậy lấy dao xông vào phòng ngủ để chém bố Mẹ Dương vào can nhưng bị con chém vào chân, lao ra ngoài kêu cứu Dương bị hàng xóm giữ lại ngay sau đó Người bố tử vong sau 20 ngày điều trị tại bệnh viện Tại phiên tòa xét xử, Dương lúc xưng cháu, lúc lại xưng em khi trả lời HĐXX, ngơ ngẩn trước các câu thẩm vấn Dương khai phát bệnh từ năm lớp 6, đến năm lớp 9 thì nghỉ học để ở nhà chữa trị Chủ tọa hỏi có ý thức được đã cầm dao đoạt mạng

bố không, Dương nói: "Nếu không nhầm thì hôm đó em được đưa ra công an phường, thấy họ bảo em cầm dao chém bố" Hành vi trộm chiếc xe máy được Dương lý giải chỉ "mượn trộm rồi lại mang về trả" Được nói lời sau cùng trước khi tòa nghị án song Dương im lặng Ngày 28/5/2019, tại phiên sơ thẩm, TAND

Hà Nội tuyên phạt Dương Đại Dương án 21 năm 6 tháng tù về hai tội Giết người và Trộm cắp tài sản, theo điều 123, 173 Bộ luật Hình sự 2015 Cuối cùng, TAND Hà Nội nhận định hành vi của Dương là đặc biệt nghiêm trọng, song bị cáo

có nhân thân tốt, thành khẩn khai báo, lại mang bệnh động kinh nên tuyên phạt 20 năm tù về tội Giết người, 18 tháng tù về tội Trộm cắp tài sản Với trường hợp của Dương, do mắc bệnh nên sẽ được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh và sau khi khỏi bệnh sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự

Hành vi trộm cắp cũng như giết người của Dương là hành vi vi phạm pháp, vi phạm chuẩn mực pháp luật do khuyết tật về tâm - sinh lý

Nghiên cứu các khuyết tật về tâm – sinh lý ở những các nhân có hành vi phạm pháp, phạm tội có tác dụng rất lớn trong việc phát hiện và làm sáng tỏ những nguyên nhân chủ quan dẫn tới hành vi vi phạm pháp luật, Nó giúp các cơ quan bảo

vệ pháp luật tùy theo từng trường hợp phạm pháp cụ thể mà đưa ra những kết luận đúng đắn về nguyên nhân, mục đích hay động cơ phạm pháp, phạm tội; từ đó xác định đúng người, đúng tội và vận dụng các biện pháp xử lý, áp dụng khung hình phạt phù hợp Thực hiện nguyên tắc không xử oan người vô tội, người không bị coi là tội phạm, đồng thời cũng không để lọt lưới kẻ phạm tội; đảm bảo tính công

bằng và nghiêm minh của pháp luật Hiện nay, có rất nhiều người lợi dụng việc người mắc bệnh tâm thần không phải chịu trách nhiệm hình sự hòng trốn tội bằng cách “mua” giấy chứng nhận tâm thần Ngày 19.4, Tòa án nhân dân TP.Hà Nội mở phiên tòa hình sự sơ thẩm xét xử vụ án làm giả hồ sơ tâm thần tại Bệnh viên Tâm thần Trung Ương 1 (Bộ Y tế) và tuyên phạt bị cáo Thân Thái Phong, Phó trưởng khoa Tâm thần người cao tuổi (Bệnh viện Tâm thần Trung Ương 1), 10 năm tù về tội nhận hối lộ; 2 bị cáo khác bị tuyên phạt 30 tháng tù về tội môi giới hối lộ và đưa hối lộ

6 Mối liên hệ nhân - quả giữa các hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật Đây là trường hợp cá nhân đi từ việc thực hiện một hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật này tới một hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật khác theo mối liên

hệ nhân - quả mà chủ thể có thể không biết, hoặc biết nhưng vẫn thực hiện Trong

đó, hành vi sai lệch thứ nhất được coi là nguyên nhân, dẫn tới kết quả là hành vi sai lệch kế tiếp Chính vì vậy, có thể gọi đây là cơ chế về mối liên hệ nhân - quả giữa các hành vi sai lệch

Ví dụ: Nguyễn Minh Hiếu (29 tuổi, ngụ tại Bình Dương) đã gây ra hàng loạt

vụ cướp, cướp giật tài sản làm hoang mang dư luận Ngày 20-10-2018, Hiếu đi xe máy đến quán nước của bà Võ Thị Thanh Thảo, 44 tuổi trên đường ĐT744 tại xã Thanh Tuyền, huyện Dầu Tiếng Khu vực quán nước này khá vắng vẻ, Hiếu thấy

bà Thảo có đeo sợi dây chuyền vàng bèn cầm dao kề cổ bà Thảo đe dọa để lấy tài sản (hành vi sai lệch thứ nhất) Tuy nhiên, bà Thảo đã chống cự và tri hô để mọi người chú ý nên Hiếu dùng dao cứa vào cổ bà Thảo rồi bỏ chạy (hành vi sai lệch thứ hai) Bà Thảo ôm cổ bị thương ra ngoài cầu cứu, nhưng chỉ bước đi được khoảng 20 mét thì gục ngã chết Trong trường hợp này, giữa hành vi cướp giật tài sản và hành vi giết người của Hiếu có mối liên hệ nhân - quả Trong đó, hành vi thứ nhất là nguyên nhân, hành vi thứ hai là kết quả Vì sợ bà Thảo hô hoán khiến mọi người chú ý, không những không thực hiện được hành vi cướp tài sản của mình mà còn bị bắt nên Hiếu đã dùng dao cứa vào cổ bà Thảo, gây nên cái chết của bà Thảo Sau đó, hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương đã tuyên

phạt Hiếu mức án tử hình về tội giết người, 4 năm tù về tội cướp tài sản và 2 năm

tù về tội cướp giật tài sản

Nguyên nhân này cho thấy, thông thường, khi một cá nhân nào đó thực hiện liên tiếp các hành vi vi pháp luật thì giữa các hành vi đó thường có mối liên hệ nhân quả nhất định Vì vậy, khi một hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là khi có hành vi phạm tội xảy ra, các cơ quan chức năng phải tùy từng trường hợp cụ thể

mà sớm áp dụng các biện pháp ngăn chặn kịp thời nhằm hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả xấu có thể xảy ra

KẾT LUẬN

Mặc dù các hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau nhưng hệ quả của nó đều là làm ảnh hưởng đến không chỉ

cá nhân mà còn cả cộng đồng, gây nguy hiểm cho xã hội Vì vậy, để xây dựng một

xã hội, công bằng, dân chủ, văn minh thì một yếu tố quan trọng là chính mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức xã hội đều phải tuân thủ nghiêm túc các chuẩn mực pháp luật Ngoài ra, còn có các quy tắc, yêu cầu của các loại chuẩn mực khác như chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực chính trị,… cũng cần tuân thủ một cách phù hợp Từ đó,

sẽ góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu “ dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh” của nước ta hiện nay Trong quá trình làm bài tập lớn học kỳ vẫn còn nhiều thiếu xót nên em rất mong nhận được sự đóng góp, sửa chữa từ thầy cô

để bài tập được hoàn thiện hơn