1. Vị trí, vai trò Giáo dục Tiểu học rất quan trọng, có giá trị cơ bản và lâu dài, có tính quyết định đối với cuộc đời cá nhân mỗi người. Vì vậy, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng. Lao động của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là lao động sáng tạo không ngừng, sự sáng tạo đó đòi hỏi phải toàn diện: sáng tạo trong soạn giảng, trong tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi, trong sinh hoạt tập thể và đặc biệt là trong các biện pháp giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Vì vậy chỉ có những giáo viên thực sự tâm huyết với nghề, thực sự thương yêu học sinh của mình thì mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ. Học sinh tiểu học như một tờ giấy trắng đễ vẽ nên một bức tranh đẹp nhưng cũng dễ bị vết bẩn. Chính vì thế, là một giáo viên dạy tiểu học công việc không đơn giản chút nào. Chúng ta không đơn giản chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến học sinh mà chúng ta phải giáo dục, uốn nắn đạo đức, rèn cho các em từng hành vi đạo đức đơn giản nhất, để từ đó giúp các em hình thành một nhân cách, phẩm chất tốt đẹp. Điều này quả là không dễ, bởi lẽ một lớp học với 29 học sinh là 29 tính cách, tâm lý, đạo đức khác nhau. Có em ngoan ngoãn, vâng lời, có em hiếu động, ngổ nghịch, có em lại trầm tĩnh, ít biểu lộ cảm xúc, ... Thật khó để đưa các em vào một khuôn khổ nhất định. Để làm được điều này, đòi hỏi người giáo viên phải có những cách giáo dục khác nhau phù hợp với từng đối tượng. 2. Mục đích, ý nghĩa Công tác chủ nhiệm lớp là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết mà ngay từ đầu năm học, mỗi giáo viên phải tự lập cho mình một kế hoạch chủ nhiệm thật cụ thể nhằm giáo dục học sinh mình phát triển tốt cả về kiến thức, kỹ năng lẫn phẩm chất đạo đức. Chính vì vậy tôi quan tâm đến công tác chủ nhiệm mình giảng dạy. Qua công tác chủ nhiệm lớp tôi luôn tìm tòi và học hỏi nhiều ở đồng nghiệp, tôi mạnh dạn trình bày đề tài “Biện pháp nâng cao chất lượng trong công tác chủ nhiệm lớp 3A2” Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện cho lớp 3A2. 3. Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp. a. Thuận lợi Nhận được sự quan tâm của Lãnh đạo ngành, chính quyền địa phương, phòng học khang trang, sạch sẽ, thoáng mát đảm bảo cho việc dạy học của thầy trò. Đa số học sinh chăm ngoan, lễ phép. Tích cực tham gia hoạt động phong trào. Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm và chỉ đạo sâu sát trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh, luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để giáo viên an tâm công tác. Được sự phối hợp chặt chẽ bậc cha mẹ học sinh với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và các tổ chức đoàn thể.
Trang 1ĐẢNG BỘ XÃ HÒA ĐÔNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CHI BỘ TRƯỜNG TIỂU HỌC HĐ1
Hòa đông, ngày 24 tháng 12 năm 2022
CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở
LỚP 3A2 TRƯỜNG TIỂU HỌC HÒA ĐÔNG 1
1 Vị trí, vai trò
Giáo dục Tiểu học rất quan trọng, có giá trị cơ bản và lâu dài, có tính quyết định đối với cuộc đời cá nhân mỗi người Vì vậy, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng Lao động của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là lao động sáng tạo không ngừng, sự sáng tạo đó đòi hỏi phải toàn diện: sáng tạo trong soạn giảng, trong tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi, trong sinh hoạt tập thể và đặc biệt là trong các biện pháp giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh Vì vậy chỉ có những giáo viên thực sự tâm huyết với nghề, thực sự thương yêu học sinh của mình thì mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ
Học sinh tiểu học như một tờ giấy trắng đễ vẽ nên một bức tranh đẹp nhưng cũng dễ bị vết bẩn Chính vì thế, là một giáo viên dạy tiểu học công việc không đơn giản chút nào Chúng ta không đơn giản chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến học sinh mà chúng ta phải giáo dục, uốn nắn đạo đức, rèn cho các em từng hành vi đạo đức đơn giản nhất, để từ đó giúp các em hình thành một nhân cách, phẩm chất tốt đẹp Điều này quả là không dễ, bởi
lẽ một lớp học với 29 học sinh là 29 tính cách, tâm lý, đạo đức khác nhau Có
em ngoan ngoãn, vâng lời, có em hiếu động, ngổ nghịch, có em lại trầm tĩnh,
ít biểu lộ cảm xúc, Thật khó để đưa các em vào một khuôn khổ nhất định
Trang 2Để làm được điều này, đòi hỏi người giáo viên phải có những cách giáo dục khác nhau phù hợp với từng đối tượng
2 Mục đích, ý nghĩa
Công tác chủ nhiệm lớp là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết
mà ngay từ đầu năm học, mỗi giáo viên phải tự lập cho mình một kế hoạch chủ nhiệm thật cụ thể nhằm giáo dục học sinh mình phát triển tốt cả về kiến thức, kỹ năng lẫn phẩm chất đạo đức
Chính vì vậy tôi quan tâm đến công tác chủ nhiệm mình giảng dạy Qua công tác chủ nhiệm lớp tôi luôn tìm tòi và học hỏi nhiều ở đồng nghiệp, tôi
mạnh dạn trình bày đề tài “Biện pháp nâng cao chất lượng trong công tác
chủ nhiệm lớp 3A2” Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn
diện cho lớp 3A2
3 Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp.
a Thuận lợi
- Nhận được sự quan tâm của Lãnh đạo ngành, chính quyền địa phương, phòng học khang trang, sạch sẽ, thoáng mát đảm bảo cho việc dạy học của thầy trò
- Đa số học sinh chăm ngoan, lễ phép Tích cực tham gia hoạt động phong trào
- Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm và chỉ đạo sâu sát trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh, luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để giáo viên
an tâm công tác
- Được sự phối hợp chặt chẽ bậc cha mẹ học sinh với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và các tổ chức đoàn thể
b Khó khăn
Trang 3- Một số học sinh chưa có ý thức trong học tập, chưa thực hiện nghiêm túc nội quy, quy định của lớp, của trường
- Một số học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn, không ổn định, cha
mẹ lo kiếm sống không có thời gian chăm sóc con cái nên không có thời gian đôn đốc, quản lí các em
- Một số em là con một, con gia đình khá giả quen cưng chiều, ỉ lại không thực sự nghe theo sự giáo dục của giáo viên chủ nhiệm
- Một số học sinh do lười học, cá biệt, ham chơi, nghịch ngợm, chưa chăm chỉ hoặc chưa nhận thức được nhiệm vụ học tập nên ảnh hưởng tới kết quả học tập
4 Biện pháp thực hiện
Với công việc của một người làm trong nghề giáo dục thì công tác Chủ nhiệm lớp là nhân tố quan trọng quyết định đến sự thành công hay thất bại của giáo viên Vì vậy mỗi giáo viên đưa ra những biện pháp khác nhau, nhưng điều quan trọng là phải đạt được hiệu quả giáo dục tốt nhất cho học sinh Nên bản thân đã quyết định tìm tòi và lựa chọn ra 4 biện pháp cơ bản sau đây góp phần thành công trong công tác Chủ nhiệm lớp Cụ thể như sau:
Giải pháp 1: Xây dựng nền nếp lớp học.
Biện pháp này đòi hỏi người giáo viên phải nghiên cứu, bám sát vào nội quy nhà trường quy định, để từ đó giáo viên tìm ra phương pháp hợp lí, phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi của học sinh lớp mình Sau đó giáo viên phổ biến với toàn thể học sinh trong lớp ngay từ ngày đầu bước vào năm học mới Điều đầu tiên là người giáo viên phải nêu cao tinh thần tự giác gương mẫu trước các em học sinh, để học sinh nhìn vào và thực hiện làm theo Tiếp đó là giáo viên phải đưa ra nội quy - nền nếp của lớp học một cách phù hợp, kết hợp với
sự phân tích cho các em hiểu được về những điều tốt đẹp, sự cần thiết nhất mà các em phải thực hiện để có được kết quả học tập tốt
Trang 4Ví dụ: Khi đi học, giáo viên yêu cầu học sinh phải đi học đúng giờ theo quy định của nhà trường, thời gian ra - vào lớp, thực hiện đeo khẩu trang, đo nhiệt độ, xịt cồn, ăn mặc trang phục sạch sẽ đúng quy định Trong lớp học đặc biệt giữ im lặng, ngoan khi học bài, đầu giờ phải sinh hoạt 15 phút thông qua hình thức ôn lại kiến thức bài cũ, kiểm tra bài tập hay sự chuẩn bị của học sinh trước khi đến lớp Thậm chí là có thể đọc báo có nội dung nói về những gương học tốt Qua đây cũng để giúp cho các em học sinh nêu cao tinh thần
tự giác, tự quản lí chung lẫn nhau trong lớp học, cũng vừa là để tạo điều kiện cho học sinh giúp đỡ lẫn nhau trong học tập Trong trường hợp nếu có học sinh nào đó mà vi phạm về nội quy - nề nếp thì giáo viên không được la mắng, trách phạt các em, mà phải nhẹ nhàng, ân cần, từ tốn khuyên bảo các
em dần, cần thiết phải kết hợp với cha mẹ các em để khuyên bảo các em thay đổi về ý thức kỉ luật trong nhà trường
Giải pháp 2: Giáo dục theo từng học sinh.
a Đối với học sinh cá biệt về đạo đức, nghịch ngợm, mất trật tự trong lớp.
Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa cha
và mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôi kéo… Hoặc học sinh có những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được
Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh nhưng không cứng nhắc Tuyệt đối không sử dụng phương pháp trách phạt, chú ý gần gũi các em và thường xuyên nhắc nhở động viên kịp thời Giao cho các em đó một chức vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm để từng bước điều chỉnh mình
Đối với các em này, cần tạo sự gần gũi thân thiện, luôn phát huy và khen thưởng kịp thời phát hiện những điều tốt, có tiến bộ để dần giúp các em có những thái độ đúng đắn hơn trong học tập Mặt khác thường xuyên liên lạc,
Trang 5thông báo với những cha mẹ học sinh này để cùng theo dõi, nhắc nhở và tạo môi trường giáo dục chặt chẽ hơn giữa nhà trường và gia đình
b Đối với những em gia đình có điều kiện kinh tế khá giả, con một.
Thì giáo viên động viên tinh thần để các em có chỗ dựa mà phấn đấu vươn lên Giáo dục các em không nên ỉ lại, cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập để không phụ lòng cha mẹ, thầy cô
Ví dụ: Tôi thường lồng ghép giáo dục các em này ở các tiết sinh hoạt lớp bằng cách cho các em xem các đoạn video clip nói về hành trình đến trường đầy khó khăn vất vả của các bạn học sinh vùng núi, vùng sâu vùng xa, hải đảo hay những mẩu chuyện kể về những bạn học sinh nhà nghèo không ngại khó, vừa học vừa phụ giúp ba mẹ mọi việc mà vẫn vươn lên học giỏi,…Từ đó tôi giáo dục các em, bản thân các em được sinh ra trong gia đình khá giả, có cả
ba lẫn mẹ yêu thương cưng chiều, chăm lo cho chúng ta mọi thứ thì chúng ta cần phải cố gắng học tốt thật tốt hơn nhiều lần
Giải pháp 3: Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành mạnh.
Thích sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi bổ ích là nhu cầu, là sở thích của hầu hết các học sinh tiểu học Vì vậy, khi tổ chức cho các em sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi là giáo viên đã giúp các em học mà chơi, chơi mà học, kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyện một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em Ngoài ra, tổ chức sinh hoạt tập thể và vui chơi còn giúp các em phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng sáng tạo Việc tổ chức các hoạt động tập thể còn là sợi dây gắn bó, kết nối, đoàn kết các em lại với nhau
Giữa các tiết học căng thẳng, tôi thường tổ chức cho các em chơi trò chơi, Nhờ vậy, các tiết học chính khóa trở nên sôi nổi, các em rất hào hứng
Trang 6tham gia Thông qua các hoạt động vui chơi, các em được làm, được trải nghiệm như trong cuộc sống thực, điều đó sẽ giúp các em lĩnh hội kiến thức
và rèn luyện kĩ năng sống một cách nhẹ nhàng, nhưng lại hiệu quả
Ví dụ: Khi nhà trường tổ chức hội thao, thi văn nghệ, tôi thường động viên khích lệ các em tham gia Đối với hội thao các em tự chọn bạn tham gia
và tập luyện, trong quá trình tập luyện rèn luyện cho các em tự rút kinh nghiêm, tự chỉnh sửa, qua đó khơi dậy tinh thần đoàn kết, chia sẻ giúp đỡ nhau của các em Đối với các tiết mục văn nghệ, tôi thường cho các em xung phong tham gia, cùng nhau dàn dựng và đóng góp (nếu cần giáo viên chủ nhiệm sẽ hướng dẫn giúp đỡ các em)
Giải pháp 4: Tổ chức tiết sinh hoạt lớp, sinh hoạt chủ điểm.
Giáo viên chủ nhiệm cần phải xác định rõ mục tiêu của tiết sinh hoạt lớp nhằm đề ra nội dung thực hiện thích hợp
- Về phương tiện:
+ Dựa trên nội dung mà nhà trường, Đội đề ra trong tiết sinh hoạt dưới cờ
+ Dựa trên các báo cáo của từng tổ, lớp trưởng, lớp phó
- Về tổ chức: Giáo viên chủ nhiệm thống nhất yêu cầu về nội dung, hình thức hoạt động với đội ngũ cán bộ lớp và gợi ý thêm vài vấn đề để các
em hoạt động
+ Khi đến tiết sinh hoạt lớp, lớp trưởng điều khiển các tổ lên báo cáo một cách xúc tích, tình cảm phần chuẩn bị của tổ trưởng
+ Tổng kết những ưu, khuyết điểm tuần qua
+ Hướng khắc phục những mặt yếu; phát huy những mặt mạnh đã đạt được
+ Kết thúc phần trình bày của các tổ là phần bầu cá nhân tuyên dương, chọn tổ xuất sắc nhất và được tuyên dương khen thưởng
+ Đề ra kế hoạch cho tuần sau
Trang 7Ngoài ra giáo viên cần lồng ghép sinh hoạt chủ điểm, xác định rõ mục tiêu từng chủ điểm nhằm giáo dục các em tình yêu gia đình, yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào dân tộc,…
Qua tiết sinh hoạt trên tôi giáo dục các em yêu gia đình, trường lớp,
người thân bằng những hình ảnh, lời hát, mẩu chuyện,… mà các em vừa trình bày
+ Sinh hoạt chủ điểm theo chủ đề
5 Kết quả đạt được
Sau khi áp dụng các biện pháp trên, tôi thấy nền nếp lớp tôi chủ nhiệm tiến bộ rõ rệt đến thời điểm hiện tại Chất lượng giáo dục được nâng lên, đặc biệt phẩm chất và nề nếp học tập của các em thể hiện rất tốt
- Các em có ý thức tự học tốt
- Chấp hành tốt nội quy, quy định của trường lớp
- Học sinh luôn đi học đều và đúng giờ
- Có tinh thần đoàn kết rất cao, biết quan tâm chia sẻ với các bạn có hoàn cảnh khó khăn
- Chăm ngoan, lễ phép với cha mẹ, thầy cô và mọi người xung quanh
Dưới đây là bảng kết quả khi áp dụng các biện pháp trên vào lớp chủ
nhiệm trong năm học 2022-2023:
Năm học
2022-2023
Sĩ số Thực hiện tốt nền nếp Chưa thực hiện tốt nền nếp
Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %
6 Kết luận
Trang 8Qua quá trình làm công tác chủ nhiệm, với những thành quả đạt được đòi hỏi người giáo viên phải thật sự mẫu mực, phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo
Người giáo viên cố gắng nỗ lực phấn đấu, không ngừng học hỏi, sáng tạo mà sự sáng tạo đó phải trở nên toàn diện trong công tác giáo dục, hình thành nhân cách và kĩ năng sống cho học sinh
Để làm tốt công tác chủ nhiệm giáo viên không chỉ quan tâm đến chất lượng hai mặt giáo dục là năng lực, phẩm chất của học sinh mà còn phải quan tâm đến sự phát triển ở học sinh về giá trị đạo đức, thẩm mỹ, thể chất Muốn làm được như vậy người giáo viên yêu nghề, thực sự thương yêu học sinh thì mới có thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của
mình
Là một người giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò mình là những con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành người công dân có ích cho xã hội
Trên đây là một số kinh nghiệm trong những năm làm công tác chủ nhiệm rất mong nhận được sự chia sẻ, trao đổi từ các đồng chí
Xin chân thành cảm ơn
Hòa Đông, ngày 24 tháng 12 năm 2022
Người báo cáo
Huỳnh Thanh Sang