1. Tính mới của đề tài Tuy đã có một số sáng kiến đặt vấn đề đến lĩnh vực này, xong nội dung tìm hiểu và nghiên cứu chưa sâu sắc, chưa sát thực. Tôi đi sâu vào thực trạng của đơn vị nhà trường và đề xuất hướng giải quyết theo thực trạng của đơn vị trường tôi. Sáng kiến đưa ra được thêm 08 giải pháp mới có tính khả thi cao. Đó là các giải pháp đơn giản, cụ thể, dễ áp dụng và áp dụng được ở mọi thời điểm trong năm học. Nó có căn cứ bền vững từ thực tế học sinh. Ở giải pháp này có nhiều điểm mới về phương pháp hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh mà nhiều sáng kiến khác chưa chỉ ra được và nhiều giáo viên chưa nhận thấy khi giảng dạy trên lớp. Các biện pháp được tôi áp dụng một cách bài bản, mềm mỏng nhưng triệt để hơn. Mặt khác, từ sáng kiến này đã giúp đồng nghiệp có những nhìn nhận sâu sắc hơn trong quá trình giáo dục phẩm chất, năng lực cho học sinh. 2. Nội dung sáng kiến: 2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến: Gia đình và nhà trường là hai môi trường học sinh Tiểu học được tiếp xúc nhiều nhất, thường xuyên nhất trong cuộc sống của mình và đó cũng là những môi trường có ảnh hưởng nhiều nhất đến việc hình thành năng lực, phẩm chất cho các em. Ngoài ra, các điều kiện môi trường cuộc sống xung quanh cũng có tác động không nhỏ tới việc hình thành năng lực, phẩm chất của các em. Giáo dục trong nhà trường có vai trò quan trọng. Bởi con người là nhân tố quan trọng sáng tạo mọi giá trị vật chất và tinh thần cho xã hội. Con người có ý thức là động lực to lớn cho sự phát triển nói chung; con người phát triển toàn diện về nhân cách là con người được hình thành năng lực, phẩm chất chuẩn mực nhất ở bậc Giáo dục Tiểu học. Trong đó phẩm chất bao gồm các nội dung: Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trách nhiệm, trung thực. Năng lực bao gồm các nội dung: Tự học và tự chủ, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo. Đây có thể coi là năng lực, phẩm chất khung của nhân cách theo quan niệm cấu trúc nhân cách hai thành phần (đức, tài). Do vậy mối quan hệ giữa dạy học phát triển năng lực, phẩm chất với phát triển nhân cách được diễn ra như sau: năng lực, phẩm chất là hai thành phần của nhân cách, nhân cách là chỉnh thể thống nhất giữa hai mặt phẩm chất và năng lực, việc dạy học phát triển năng lực, phẩm chất là phương pháp tích tụ dần dần các yếu tố của năng lực, phẩm chất người học để chuyển hóa và góp phần cho việc hình thành, phát triển nhân cách. Vì vậy, dạy học phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh Tiểu học hiện nay vừa là mục tiêu giáo dục, vừa là nội dung giáo dục đồng thời cũng là phương pháp giáo dục. Dạy học phát triển năng lực, phẩm chất có một ưu thế vượt trội trong việc hình thành và phát triển nhân cách bởi nó hướng cho người học đi vào hoạt động cá nhân ( hoạt động trong giờ, ngoài giờ, hoạt động giao tiếp với tự nhiên, xã hội, môi trường, trãi nghiệm…), mà các hoạt động sống, hoạt động cá nhân có vai trò quyết định đối với hình thành nhân cách. Trong các hoạt động dạy của nhà trường Tiểu học hiện nay, chúng ta luôn quan tâm tới việc hình thành năng lực, phẩm chất. Để thực hiện những mục tiêu giáo dục con người, thì giáo viên phải xác định nhiệm vụ của mình. Như vậy, vấn đề giáo dục học sinh thành những người phát triển toàn diện chủ yếu là các thầy cô giáo và chủ yếu là giáo viên chủ nhiệm lớp. 2.2. Thực trạng của vấn đề:
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: - Hội đồng Sáng kiến trường TH…;
- Hội đồng Sáng kiến huyện ….;
Tôi ghi tên dưới đây:
Họ và tên Ngày
tháng năm sinh
Nơi công tác Chức danh Trình độ chuyên môn Tỷ lệ (%)
đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
Số điện thoại:
Địa chỉ Email:
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:
Một số giải pháp nhằm nâng cao việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp … trường Tiểu học …
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Không có
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và Đào tạo
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử (ghi ngày nào sớm hơn): 20/10/2021
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
Tên của sáng kiến: Một số giải pháp nhằm nâng cao việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp … trường Tiểu học …
Trang 2Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Về năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 1.
1 Tính mới của đề tài
Tuy đã có một số sáng kiến đặt vấn đề đến lĩnh vực này, xong nội dung tìm hiểu và nghiên cứu chưa sâu sắc, chưa sát thực Tôi đi sâu vào thực trạng của đơn vị nhà trường và đề xuất hướng giải quyết theo thực trạng của đơn vị trường tôi Sáng kiến đưa ra được thêm 08 giải pháp mới có tính khả thi cao Đó
là các giải pháp đơn giản, cụ thể, dễ áp dụng và áp dụng được ở mọi thời điểm trong năm học Nó có căn cứ bền vững từ thực tế học sinh Ở giải pháp này có nhiều điểm mới về phương pháp hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh
mà nhiều sáng kiến khác chưa chỉ ra được và nhiều giáo viên chưa nhận thấy khi giảng dạy trên lớp Các biện pháp được tôi áp dụng một cách bài bản, mềm mỏng nhưng triệt để hơn Mặt khác, từ sáng kiến này đã giúp đồng nghiệp có những nhìn nhận sâu sắc hơn trong quá trình giáo dục phẩm chất, năng lực cho học sinh
2 Nội dung sáng kiến:
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến:
Gia đình và nhà trường là hai môi trường học sinh Tiểu học được tiếp xúc nhiều nhất, thường xuyên nhất trong cuộc sống của mình và đó cũng là những môi trường có ảnh hưởng nhiều nhất đến việc hình thành năng lực, phẩm chất cho các em Ngoài ra, các điều kiện môi trường cuộc sống xung quanh cũng có tác động không nhỏ tới việc hình thành năng lực, phẩm chất của các em Giáo dục trong nhà trường có vai trò quan trọng Bởi con người là nhân tố quan trọng sáng tạo mọi giá trị vật chất và tinh thần cho xã hội Con người có ý thức là động lực to lớn cho sự phát triển nói chung; con người phát triển toàn diện về nhân cách là con người được hình thành năng lực, phẩm chất chuẩn mực nhất ở bậc Giáo dục Tiểu học Trong đó phẩm chất bao gồm các nội dung: Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trách nhiệm, trung thực Năng lực bao gồm các nội dung: Tự học và tự chủ, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo Đây có thể coi là năng lực, phẩm chất khung của nhân cách theo quan
Trang 3niệm cấu trúc nhân cách hai thành phần (đức, tài) Do vậy mối quan hệ giữa dạy học phát triển năng lực, phẩm chất với phát triển nhân cách được diễn ra như sau: năng lực, phẩm chất là hai thành phần của nhân cách, nhân cách là chỉnh thể thống nhất giữa hai mặt phẩm chất và năng lực, việc dạy học phát triển năng lực, phẩm chất là phương pháp tích tụ dần dần các yếu tố của năng lực, phẩm chất người học để chuyển hóa và góp phần cho việc hình thành, phát triển nhân cách
Vì vậy, dạy học phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh Tiểu học hiện nay vừa là mục tiêu giáo dục, vừa là nội dung giáo dục đồng thời cũng là phương pháp giáo dục Dạy học phát triển năng lực, phẩm chất có một ưu thế vượt trội trong việc hình thành và phát triển nhân cách bởi nó hướng cho người học đi vào hoạt động cá nhân ( hoạt động trong giờ, ngoài giờ, hoạt động giao tiếp với tự nhiên, xã hội, môi trường, trãi nghiệm…), mà các hoạt động sống, hoạt động cá nhân có vai trò quyết định đối với hình thành nhân cách Trong các hoạt động dạy của nhà trường Tiểu học hiện nay, chúng ta luôn quan tâm tới việc hình thành năng lực, phẩm chất Để thực hiện những mục tiêu giáo dục con người, thì giáo viên phải xác định nhiệm vụ của mình Như vậy, vấn đề giáo dục học sinh thành những người phát triển toàn diện chủ yếu là các thầy cô giáo và chủ yếu là giáo viên chủ nhiệm lớp
2.2 Thực trạng của vấn đề:
Năm học 2021 – 2022, tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 1B.
Qua thực tế giảng dạy tôi đã khảo sát giữa học kì 1, đánh giá năng lực, phẩm chất của học sinh trong lớp chủ nhiệm như sau:
Về Năng lực:
(T) Tỉ lệ % Đạt (Đ) Tỉ lệ % CCG (C) Tỉ lệ %
Trang 43 Giải quyết vấn đề và
Về Phẩm chất:
(T)
Tỉ lệ
%
Đạt (Đ)
Tỉ lệ
%
CCG (C)
Tỉ lệ
%
Bảng thống kê trên, cho thấy thực trạng việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh trong những năm qua đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng kết quả chưa cao Học sinh đã đạt được các năng lực, phẩm chất theo yêu cầu nhưng số đạt ở mức tốt chưa nhiều, vẫn còn một số học sinh hạn chế về năng lực, phẩm chất Qua thời gian nghiên cứu và tìm hiểu tôi rút ra được các nguyên nhân sau:
- Do chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập ( từ Mầm non sang Tiểu học) nên các em chưa quen với hoạt động của Nhà trường Tiểu học
- Một số gia đình coi trọng việc học tập kiến thức và kĩ năng, xem nhẹ việc hình thành năng lực, phẩm chất cho các em
- Nhiều gia đình bố mẹ đi làm ăn xa, ít có thời gian quan tâm tới con em dẫn đến các em bước vào lớp 1 các em nhút nhát, chưa mạnh dạn, chưa tự tin khi giao tiếp với cô giáo và bạn bè
- Một số gia đình cha mẹ chưa gương mẫu về đạo đức lối sống làm ảnh hưởng tiêu cực đến tư tưởng, tình cảm và phẩm chất của con Rồi nhiều gia đình gây áp lực việc học tập cho con em mình, yêu cầu con phải đạt được thành tích này, danh hiệu về học tập kia, trách phạt con nặng nề khi trẻ mắc lỗi khiến cho các em sợ sệt, thiếu tự tin, nói dối và làm đối phó,…
Trang 5- Học sinh nhận thức chậm, khả năng tự học - tự giải quyết vấn đề còn hạn chế, có thể là gia đình chưa quan tâm đến việc hoc tập của con em họ, không dạy dỗ các em đó học thêm bài ở nhà, chỉ phó mặc cho cô ở trường hoặc
em đó có lỗ hổng về kiến thức kĩ năng nào đó gây chán nản trong việc học,…
- Học sinh chưa có ý thức tự quản, tự phục vụ và không biết làm những việc đơn giản phù hợp với lứa tuổi bởi vì gia đình quá nuông chiều không yêu cầu các em làm bất kỳ công việc gì
- Một số gia đình có sự mâu thuẫn giữa bố hoặc mẹ bỏ mặc con cho ông
bà nuôi Nhiều em đã tự kỉ ít nói, ngại hoạt động học tập vui chơi cùng với thầy
cô và bạn bè
2.3.Các giải pháp nhằm nâng cao việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp … ở trường Tiểu học
2.3.1 Nâng cao nhận thức của bản thân về tầm quan trọng trong việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 1.
Qua thực tế giảng dạy, bản thân tôi thấy: hầu như tất cả giáo viên dạy lớp
1 chỉ chú trọng vào việc rèn chữ, luyện đọc, rèn kĩ năng tính toán cho học sinh là chủ yếu Còn việc hình thành các năng lực, phẩm chất chưa thực sự được quan tâm Nếu ngay ở đầu cấp mà chúng ta không hình thành những năng lực, phẩm chất chủ yếu cho học sinh thì lên các lớp trên học sinh chỉ là những con rô bốt làm việc một cách máy móc và khô khan Tôi đã xác định được tầm quan trọng của mình trong việc nâng cao hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp tôi chủ nhiệm đó là: Tôi thực hiện tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy phát huy tính sáng tạo, tích cực của học sinh trong giao tiếp, phải biết khai thác, phát huy tính tích cực tự giác, tự giải quyết vấn đề ở mỗi em học sinh thông qua các tiết học, giờ học ngoại khóa Tạo cho các em môi trường học tập thoải mái, tự tin trong mọi lĩnh vực cuộc sống Chính vì lẽ đó, việc nâng cao nhận thức cho bản thân tôi về việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 1 là rất quan trọng
Trang 6*Xác định nhiệm vụ cơ bản và trách nhiệm của bản thân giáo viên trong việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh
Bản thân tôi đã nhìn thấy nhiệm vụ cao cả của mình trong việc làm này và làm thế nào cho hiệu quả nhất? Đó là câu hỏi tôi và không ít giáo viên phải suy nghĩ trăn trở Từ đó, tôi đã xác định được nhiệm vụ cơ bản của mình trong việc hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh như sau:
- Tôi đã tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự sáng tạo, tích cực của học sinh, phải biết khai thác, phát huy năng khiếu, tiềm năng sáng tạo ở mỗi học sinh vì mỗi học sinh là một nhân vật đặc biệt, phải giáo dục học sinh như thế nào để các em cảm thấy thoải mái trong mọi tình huống của cuộc sống đời thường
- Thường xuyên tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục cho các em cho thích hợp tuân theo một số quan điểm như: giúp các em phát triển đồng đều các lĩnh vực thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm - xã hội và nhằm phát huy tích tích cực hình thành năng lực, phẩm chất
- Giúp các em có mối liên hệ mật thiết với những người bạn trong lớp, trong trường; các em biết chia sẻ chăm sóc lẫn nhau, các em cần phải học cách ứng xử, biết lắng nghe và trình bày vấn đề Cần trang bị cho học sinh sự tự tin, thoải mái trong mọi trường hợp giao tiếp, thường xuyên liên lạc với phụ huynh học sinh để kịp thời nắm tình hình phát triển năng lực, phẩm chất của các em ở mọi lúc mọi nơi
Đối với những em có ý thức tự quản, tự phục vụ chưa cao Tôi đã giáo dục năng lực tự phục vụ, tự quản; giao tiếp và hợp tác trong hoạt động học tập như: hoạt động học nhóm, cô giáo giao việc cho nhóm các em tự biết giao việc cho nhau, từng thành viên trong nhóm nhận nhiệm vụ của mình
Qua đây, tôi dạy cho học sinh kĩ năng học tập hợp tác, học sinh có kĩ năng hợp tác là những em đã hiểu rõ những tri thức về kĩ năng hợp tác và các em đã biết vận dụng kĩ năng hợp tác một cách đúng đắn, linh hoạt, mềm dẻo và hiệu
Trang 7quả vào quá trình học tập cũng như trong cuộc sống Bên cạnh đó, cần phải rèn cho các em thói quen biết hợp tác với những người xung quanh, với bạn bè để hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập; cá nhân trong nhóm học tập phải biết phối hợp, chỉa sẻ, hỗ trợ các thành viên khác trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ chung
2.3.2.Tìm hiểu tâm sinh lý và hoàn cảnh của lớp mình phụ trách.
Qua thực tế chủ nhiệm lớp, tôi nhận thấy hầu như tất cả các em trong lớp chủ nhiệm việc tự phục vụ, tự quản chưa làm được do các em đang còn nhỏ nên được cha mẹ nuông chiều, làm thay mọi việc Từ việc soạn sách đi học, thay quần áo, vệ sinh thân thể đều do cha mẹ đảm nhiệm Nhiều em còn rụt rè, ngại giao tiếp, hợp tác với bạn bè và mọi người xung quanh Đặc biệt việc tự học, tự giải quyết vấn đề đang còn hạn chế Chính vì do tâm sinh lý của các em đang còn non nớt, như một tờ giấy trắng Một số phẩm chất: Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trách nhiệm; trung thực, kỉ luật; yêu gia đình bạn bè và người thân đang còn
mờ nhạt và mơ hồ đối với các em Mặt khác, một số em gia đình có điều kiện, lại là con một nên tất cả mọi việc đều do cha mẹ đảm nhận làm thay và rất cưng chiều dẫn đến các năng lực của các em chưa được hình thành, tạo cho các em tính ích kỉ, lệch lạc về phẩm chất Đa phần học sinh trong lớp đều có bố mẹ đi làm ăn xa nhà, nên phó mặc con cái cho ông bà chăm sóc và dạy dỗ Ông bà chỉ quan tâm đến việc miếng ăn, giấc ngủ hàng ngày cho các em là chủ yếu còn việc hình thành các năng lực, phẩm chất nêu trên chưa được quan tâm, nên hầu hết các em phát triển một cách tự do theo bản năng Một số gia đình bố mẹ mâu thuẫn tình cảm, bỏ mặc con cái gửi cho các bác hoặc người thân nuôi Có em đã
bị tự kỉ, ít nói ngại hoạt động học tập vui chơi cùng với thầy cô và bạn bè
Nắm bắt được tâm sinh lý và hoàn cảnh của từng em trong lớp để lựa chọn phương pháp, cách thức hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh tốt
và hiệu quả nhất đòi hỏi người giáo viên phải chuẩn mực về năng lực và phẩm chất; bởi học sinh thường rất nghe lời thầy cô giáo, thầy cô dạy bảo điều gì các
em luôn luôn ghi nhớ và làm theo, có khi hơn cả cha mẹ ở nhà Tôi luôn dặn dò các em: phải chăm chỉ học hành, khi làm bài tập không được nhìn bài của bạn;
Trang 8trong các buổi thực hành tôi chú ý quan sát các em làm bài; thường xuyên quan sát thái độ ứng xử của các em trong giờ học, trong các buổi ra chơi, sinh hoạt tập thể… chắc chắn đức tính trung thực sẽ dần được hình thành cho các em Mặt khác, tôi thường xuyên phối kết hợp giáo dục các em cùng với gia đình nhờ phụ huynh thường xuyên nhắc nhở con chăm chỉ học hành; chú ý quan sát nề nếp học tập của con hàng ngày ở nhà, cùng với những biểu hiện của đức tính trung thực, ngay thẳng trong sinh hoạt gia đình, thì các em sẽ không thể có hành vi
“gian lận” trong học tập, trong các lần làm bài tại lớp Chính vì tôi đã làm tốt việc này nên hiện nay ở lớp tôi chủ nhiệm các em rất ngoan, chăm chỉ học tập, trung thực trong học tập, biết nhận lỗi và sửa lỗi…Mặc dù các em mới chuyển
từ hoạt động vui chơi ( ở Mầm non ) sang hoạt động học tập ( ở Tiểu học) nhưng các em đã quen dần với các hoạt động học tập có nề nếp tự phục vụ: biết tự soạn sách vở đi học theo thời khóa biểu, biết sắp xếp ngăn bàn nơi ngồi của mình gọn gàng ngăn nắp, biết tự chọn cho mình bộ quần áo đẹp mỗi buổi đến trường
2.3.3 Phân loại đối tượng học sinh trong lớp, đưa ra các giải pháp giáo dục học sinh.
Căn cứ vào tình hình chung của lớp sau một thời gian học tập, tôi đã tiến hành phân đối tượng học sinh trong lớp để biết có bao nhiêu học sinh đạt ở mức tốt, bao nhiêu em ở mức đạt và bao nhiêu học sinh cần cố gắng về năng lực, phẩm chất Để từ đó có biện pháp giáo dục các em, nâng cao trình độ đồng đều trong lớp
- Đối với những em còn chậm tiến bộ (đạt mức Cần cố gắng) thì xếp những
em này ngồi ra đầu bàn, gần với em học hoàn thành tốt các môn học Đặc biệt cần phát triển tư duy, nâng cao kiến thức bồi dưỡng năng lực học tập tốt cho học sinh Nhất là học sinh lớp 1, giờ các em mới làm quen với môi trường mới, nhiều em thao tác chậm, không có khả năng tự học, tự giải quyết vấn đề được Bản thân tôi đã lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể là:
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó, để học sinh có thể trả lời được Tôi
đã kịp thời khen, cho các bạn vỗ tay khen bạn, với học sinh lớp 1 các em rất
Trang 9thích được khen Từ đó phát huy được năng lực tự giác, tự tin trong giao tiếp, các em sẽ phát huy tính tích cực trong học tập, thích giơ tay phát biểu bài Thường xuyên kiểm tra các em chậm chạp, rụt rè trong quá trình dạy trên lớp Tích cực rèn các kĩ năng sống và kĩ năng giao tiếp cơ bản cho những em này như: biết chào hỏi thầy cô, người lớn tuổi, biết nói lời cảm ơn và xin lỗi Tôi thường xuyên cho học sinh hoạt động lồng ghép hoặc hoạt động trãi nghiệm, múa hát sân trường, tạo cơ hội giao tiếp cho các em
+ Đối với hoc sinh có ý thức tự quản, tự phục vụ chưa cao Tôi phải thường xuyên gặp gỡ phụ huynh trao đổi về tình hình học tập, sinh hoạt ở lớp cũng như
ở nhà của các em Đặc điểm của học sinh lớp Một là mau nhớ, nhanh quên nên việc rèn luyện cho các em cần được làm thường xuyên, liên tục ở mọi lúc mọi nơi Vì thế, ngay đầu năm học, tôi đã đề cao công tác hình thành năng lực, phẩm chất cho các em Học sinh lớp 1 chưa quen với môi trường mới nên tôi luôn tạo cho các em tập nhiều thao tác mạnh dạn khi giao tiếp như: học sinh được luyện nói nhiều, thực hành giao tiếp, đóng vai,…Rèn cho các em kĩ năng sống như: tự
vệ sinh cá nhân, tự buộc tóc, tự soạn sách vở…Kĩ năng giải quyết mâu thuẫn Đây cũng là một trong những kĩ năng quan trọng trong việc hình thành phẩm chất cho học sinh giúp các em học sinh tránh được sự mất đoàn kết, các em biết thương yêu bạn bè, kính trọng người lớn tuổi và thầy cô giáo
+ Đối với một số ít học sinh hạn chế về năng lực, phẩm chất, với những em học sinh thuộc gia đình ít quan tâm, họ không chú trọng đến việc học của con
em mình, còn nuông chiều, cung phụng con cái khiến trẻ không có năng lực tự phục vụ Tôi đã tạo cho các em học sinh này hình thành mối quan hệ thầy trò: tôi luôn là người đồng hành cùng học sinh thực hiện tốt những việc cần làm phục vụ bản thân Tôi còn có lời nói cử chỉ nhẹ nhàng với những em học sinh thiếu tập trung, bài vở chưa tốt; cần phải nhắc nhở riêng từng em, từng đối tượng vào đúng thời điểm tránh làm các em thẹn, xấu hổ với các bạn trong lớp Cuối mỗi tuần, cuối mỗi tiết học tôi đã hình thành năng lực, phẩm chất cho các
em thông qua các bài học, kĩ năng làm bài tập ở các môn học
Trang 102.3.4 Xây dựng kế hoạch, nề nếp nội quy lớp học
Từ việc điều tra, khảo sát tôi đã nắm được mặt mạnh, mặt yếu của từng học sinh trong lớp chủ nhiệm để có biện pháp giáo dục thích hợp Tổ chức cho lớp bầu ra: “Hội đồng tự quản” và ban này phải là những học sinh hoàn thành xuất sắc các môn học, đối xử với bạn bè vui vẻ, nhanh nhẹn, nhiệt tình trong công việc, tự quản lớp hoạt động tốt Xây dựng lớp tự quản tốt là tạo cho các em
có môi trường học tập thân thiện Vì thế, ngay từ đầu năm nhận lớp, tôi phải lên
kế hoạch từng tuần, từng tháng cho ban này hoạt động Tôi chỉ là người tổ chức, theo dõi và đánh giá kết quả hoạt động đó Sau khi bầu xong hội đồng tự quản của lớp, tôi họp ban này lại và giao nhiệm vụ cụ thể để “Hội đồng tự quản” hoạt động thường xuyên và đạt kết quả
Ngoài ra, giáo dục các em phải: “Nói lời hay, làm việc tốt”, thường xuyên dạy các em thực hiện tốt nội quy nhà trường Muốn các em thực hiện tốt đòi hỏi tôi phải gương mẫu về mọi mặt để học sinh noi theo, nói phải làm, đề ra phải thực hiện, luôn gần gũi và có lòng vị tha với học trò
Ví dụ: Phía trên tay trái góc bảng ghi rõ lớp, sĩ số học sinh, dưới kí hiệu ở góc bảng: “ +, B, V, S, 1,2,3,…”
Chỉ vào “+” là học sinh cả lớp vòng tròn tay, lắng nghe tôi giảng bài Tôi chỉ “ B” là cả lớp lấy bảng con ra làm bài.
Tôi chỉ vào “V” là ngay lập tức học sinh biết lấy vở ra chép bài….
Tôi chỉ vào số1, số 2 hay số 3 là học sinh biết ngay tổ mình là tổ 1, tổ 2,
tổ 3 đang không nghiêm túc học bài và làm bài hoặc là ồn
2.3.5 Xây dựng mối quan hệ đoàn kết trong lớp
Qua nhiều năm giảng dạy trên lớp, tôi nhận thấy rằng: chỉ khi nào xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết thì các giải pháp giáo dục khác mới đạt hiệu quả cao Để thực hiện được điều này, tôi phải tạo điều kiện cho các em hiểu nhau và
xử lý các tình huống một cách hợp lý Hơn nữa với lớp 1 các em nhút nhát nên phải tập cho học sinh thói quen biết thương yêu bạn, giúp đỡ bạn,…Đối với học
