Kỹ thuật phỏng vấn và thực hiện kỹ thuật phỏng vấn trong kiểm toán chu trình bán hàng và thu tiền của kiểm toán độc lập việt nam

Từ đó , sự thành công của toàn bộ cuộc kiểm toán phụ thuộc trước hếtvào việc thu thập và sau đó là đánh giá bằng chứng của kiểm toán viên .Một khi kiểm toán viên không thu thập đầy đủ và

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KỸ THUẬT PHỎNG VẤN VÀ THỰC HIỆN KỸ THUẬT PHỎNG VẤN TRONG KIỂM TOÁN CHU TRÌNH BÁN HÀNG VÀ THU TIỀN

SƠ LƯỢC VỀ BẰNG CHỨNG KIỂM TOÁN VÀ CÁC TÍNH CHẤT CỦA BẰNG CHỨNG KIỂM TOÁN

Các phương pháp kỹ thuật trong kiểm toán tài chính bao gồm kiểm tra vật chất, quan sát, phỏng vấn, lấy xác nhận, xác minh tài liệu, tính toán và phân tích.

1.1.1 Ý nghĩa của việc thu thập bằng chứng kiểm toán

Bằng chứng kiểm toán đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành ý kiến kết luận của kiểm toán viên Sự thành công của cuộc kiểm toán phụ thuộc vào việc thu thập và đánh giá đầy đủ các bằng chứng Nếu kiểm toán viên không thu thập đủ hoặc đánh giá sai các bằng chứng thích hợp, họ sẽ khó đưa ra nhận xét chính xác về đối tượng kiểm toán Do đó, kết luận của kiểm toán sẽ không phản ánh đúng thực trạng nếu bằng chứng thu thập quá ít, không phù hợp hoặc có độ tin cậy thấp.

Bằng chứng kiểm toán là cơ sở để lập báo cáo kiểm toán

Kiểm toán báo cáo tài chính tập trung vào bảng khai tài chính, do đó, kiểm toán viên cần thu thập bằng chứng thực tế để làm rõ các yếu tố trên bảng khai này.

Sinh viên: Nguyễn Quang Trung Lớp:Kiểm toán 48A

Khi thu thập bằng chứng kiểm toán, kiểm toán viên sẽ đánh giá và đưa ra ý kiến về bảng khai tài chính Nếu báo cáo tài chính được đánh giá là trung thực trên mọi khía cạnh trọng yếu, kiểm toán viên sẽ chấp nhận toàn phần Ngược lại, nếu báo cáo tài chính có sai sót trọng yếu, bằng chứng kiểm toán sẽ là cơ sở để chỉ ra những sai sót này.

Bằng chứng kiểm toán đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát các cuộc kiểm toán, đặc biệt đối với các tổ chức kiểm toán độc lập và cơ quan kiểm toán nhà nước Nó là cơ sở để đánh giá chất lượng hoạt động của kiểm toán viên trong quá trình thực hiện kiểm toán, và việc giám sát này thường được thực hiện bởi nhà quản lý kiểm toán.

 Bằng chứng kiểm toán là cơ sở để đánh giá rủi ro ban đầu

Trong quá trình thu thập bằng chứng kiểm toán, kiểm toán viên đánh giá rủi ro ban đầu dựa vào số lượng và chất lượng của bằng chứng Nếu bằng chứng đầy đủ và đáng tin cậy, rủi ro ban đầu sẽ được đánh giá là thấp Ngược lại, nếu bằng chứng thu thập ít và không đáng tin cậy, rủi ro ước lượng ban đầu sẽ cao hơn.

1.1.2 Tính chất của bằng chứng kiểm toán

Bằng chứng kiểm toán cần đáp ứng hai yêu cầu quan trọng: tính thích hợp, thể hiện chất lượng và độ tin cậy, cùng với tính đầy đủ, phản ánh số lượng cần thiết cho mục tiêu kiểm toán.

Tính thích hợp của bằng chứng kiểm toán phụ thuộc vào

Bằng chứng kiểm toán có hai loại chính: bằng chứng vật chất và hiểu biết của kiểm toán viên về các lĩnh vực kiểm toán Trong đó, bằng chứng vật chất và kiến thức chuyên môn của kiểm toán viên được coi là có độ tin cậy cao hơn so với bằng chứng bằng lời.

Hệ thống kiểm soát nội bộ có vai trò quan trọng trong việc nâng cao độ tin cậy của bằng chứng kiểm toán Khi hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động hiệu quả, khả năng phát hiện sai phạm sẽ giảm, dẫn đến việc thu thập bằng chứng có độ tin cậy cao hơn Ngược lại, trong môi trường kiểm soát nội bộ kém, nguy cơ tồn tại các sai phạm không được phát hiện sẽ tăng lên.

- Nguốn gốc thu thập bằng chứng kiểm toán : bằng chứng có nguồn gốc càng độc lập với đối tượng được kiểm toán thì càng có hiệu lực

Sự kết hợp giữa các bằng chứng kiểm toán mang lại độ tin cậy cao hơn, vì khi nhiều thông tin cùng xác minh một vấn đề, chúng tạo ra sự xác thực mạnh mẽ hơn so với việc dựa vào một thông tin đơn lẻ.

Tính đầy đủ của bằng chứng kiểm toán phụ thuộc vào :

Để đảm bảo tính hiệu lực của bằng chứng, cần lưu ý rằng bằng chứng có độ tin cậy thấp yêu cầu thu thập nhiều hơn Một bằng chứng không đủ độ tin cậy sẽ không đủ để đưa ra những nhận định chính xác về đối tượng kiểm toán cụ thể.

Đối tượng kiểm toán càng trọng yếu, số lượng bằng chứng kiểm toán cần thu thập càng nhiều Điều này giúp kiểm toán viên đưa ra ý kiến xác đáng về đối tượng kiểm toán.

Mức độ rủi ro trong kiểm toán được xác định dựa trên khả năng rủi ro của các đối tượng cụ thể; nếu đối tượng có khả năng rủi ro lớn, thì cần thu thập nhiều bằng chứng kiểm toán hơn, và ngược lại.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KỸ THUẬT PHỎNG VẤN

Kỹ thuật phỏng vấn là một phương pháp quan trọng trong việc thu thập bằng chứng kiểm toán, mang lại nhiều lợi ích và dễ dàng thực hiện bởi các kiểm toán viên.

1.2.1 Khái niệm về phỏng vấn

Phỏng vấn là phương pháp mà kiểm toán viên sử dụng để thu thập thông tin, thông qua việc đặt câu hỏi và trao đổi với những người có kiến thức liên quan đến vấn đề mà họ đang nghiên cứu.

Kỹ thuật phỏng vấn là phương pháp quan trọng trong việc thu thập thông tin cho kiểm toán, bao gồm việc đặt câu hỏi, ghi chép và diễn giải câu trả lời Dữ liệu từ phỏng vấn thường không hoàn toàn chính xác, không đại diện và có thể bị thiên lệch do các yếu tố như thời gian, kinh phí, kỹ năng của người phỏng vấn và hiểu biết của người được phỏng vấn Vì vậy, kiểm toán viên thường áp dụng kỹ thuật này để tìm kiếm đầu mối kiểm toán và thu thập thông tin phản hồi nhằm củng cố bằng chứng kiểm toán.

Trong quá trình kiểm toán, KTV thu thập bằng chứng qua kỹ thuật phỏng vấn, có thể thực hiện phỏng vấn trực tiếp hoặc qua điện thoại Mặc dù hầu hết các cuộc phỏng vấn diễn ra trực tiếp, nhưng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, phỏng vấn qua điện thoại cũng trở thành một phương thức khả thi trong một số trường hợp nhất định.

Phỏng vấn trực tiếp là quá trình KTV trao đổi trực tiếp với người được hỏi, đặt ra các câu hỏi đã chuẩn bị sẵn liên quan đến vấn đề nghi vấn Qua đó, KTV thu thập câu trả lời từ người được hỏi, có thể ghi âm để làm căn cứ cho việc đánh giá và nhận xét, nhằm làm rõ những vấn đề mà KTV quan tâm.

Phỏng vấn qua điện thoại tương tự như phỏng vấn trực tiếp, nhưng khác biệt ở chỗ KTV không gặp mặt người được phỏng vấn Thay vào đó, KTV sẽ liên hệ qua điện thoại, đặt câu hỏi và ghi chép hoặc thu âm lại các câu trả lời từ người được phỏng vấn.

Phỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn qua điện thoại đều có những ưu và nhược điểm riêng Phỏng vấn qua điện thoại giúp KTV tiết kiệm thời gian và công sức hơn so với phỏng vấn trực tiếp, vì không cần di chuyển hay sắp xếp địa điểm Tuy nhiên, phỏng vấn trực tiếp lại mang lại tính linh hoạt và cơ động, cho phép KTV thăm dò và khai thác thông tin ngay lập tức, cũng như nắm bắt thái độ và mức độ quan tâm của người được phỏng vấn Trong một số trường hợp, phỏng vấn qua điện thoại không thể đáp ứng yêu cầu về phản ứng đối với hình ảnh hay gợi ý quan sát như phỏng vấn trực tiếp Mặc dù mỗi phương pháp có những ưu nhược điểm riêng, cả hai đều là công cụ hữu ích giúp KTV thu thập thông tin cần thiết và làm rõ vấn đề.

KTV có thể lựa chọn giữa phỏng vấn trực tiếp hoặc phỏng vấn qua điện thoại, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, để đạt được các mục tiêu của mình.

1.2.3 Các giai đoạn của một cuộc phỏng vấn

Quá trình thu thập bằng chứng kiểm toán qua phỏng vấn bao gồm ba giai đoạn chính: lập kế hoạch phỏng vấn, thực hiện phỏng vấn và kết thúc phỏng vấn.

1.2.3.1 Lập kế hoạch phỏng vấn

Lập kế hoạch phỏng vấn là bước quan trọng đầu tiên trong quy trình thu thập bằng chứng kiểm toán Trong giai đoạn này, kiểm toán viên cần xác định rõ mục đích, đối tượng và nội dung phỏng vấn, có thể cụ thể hóa thành các trọng điểm cần tập trung Ngoài ra, việc xác định thời gian và địa điểm phỏng vấn cũng rất cần thiết để đảm bảo hiệu quả của quá trình thu thập thông tin.

Dựa trên mục đích phỏng vấn, KTV cần lập kế hoạch chi tiết, bao gồm việc xác định đối tượng phỏng vấn để thu thập thông tin cần thiết, cũng như thời gian và địa điểm thực hiện phỏng vấn.

Việc lựa chọn đúng đối tượng phỏng vấn là rất quan trọng để KTV thu thập thông tin chất lượng, đáp ứng yêu cầu của mình Chất lượng thông tin phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó trình độ và sự hiểu biết của người được phỏng vấn về lĩnh vực liên quan là yếu tố then chốt Nếu KTV không xác định đúng đối tượng, các câu trả lời có thể không phản ánh chính xác thực tế vấn đề đang được nghiên cứu.

Xác định thời gian phỏng vấn là yếu tố quan trọng giúp KTV kiểm soát cuộc phỏng vấn hiệu quả Điều này cho phép KTV thiết kế các câu hỏi phù hợp với thời gian cho phép, từ đó thu được kết quả tốt nhất Thời gian phỏng vấn không chỉ phụ thuộc vào mong muốn của KTV mà còn liên quan đến kế hoạch và sự đồng ý của đối tượng được phỏng vấn.

Nga do vậy việc xác định thời gian phỏng vấn là rất cần thiết để cuộc phỏng vấn đáp ứng được các yêu cầu của KTV.

Việc chọn lựa địa điểm phỏng vấn là yếu tố quyết định đến thành công của cuộc phỏng vấn Địa điểm cần yên tĩnh, không bị gián đoạn bởi các yếu tố bên ngoài, giúp cả người phỏng vấn và người được phỏng vấn tập trung Một không gian phù hợp sẽ tạo ra sự nghiêm túc, đảm bảo người được phỏng vấn cung cấp thông tin chính xác và chất lượng cao nhất.

Trong quá trình lập kế hoạch phỏng vấn, việc xây dựng nội dung cuộc phỏng vấn là rất quan trọng KTV cần tạo ra một chương trình phỏng vấn cụ thể, bao gồm các câu hỏi dự kiến và chú trọng đến những trọng điểm có nội dung quan trọng Đề cương phỏng vấn cần được soạn thảo phù hợp với các yêu cầu đã đề ra.

+ Hướng dẫn cho người phỏng vấn tiến hành công việc phải rõ ràng.

Áp dụng kỹ thuật phỏng vấn trong kiểm toán chu trình bán hàng-thu tiền

Kiểm toán chu trình bán hàng và thu tiền KTV áp dụng các phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán để đảm bảo tính hiệu lực, tính được phép, tính đầy đủ, định giá, kịp thời, chính xác cơ học và tính trọn vẹn của nghiệp vụ bán hàng.

Mục tiêu hiệu lực là xác nhận rằng hàng bán ghi sổ thực tế đã được vận chuyển đến người mua Để đạt được mục tiêu này, kiểm toán viên (KTV) có thể áp dụng kỹ thuật phỏng vấn để tìm hiểu quy trình ghi nhận nghiệp vụ bán hàng Đồng thời, quá trình gửi bảng cân đối hàng - tiền và tiếp nhận các xác nhận hoặc khiếu nại cũng cần được thực hiện một cách chính xác.

Nga người mua Các hóa đơn có được đánh số thứ tự trước và xác định rõ mục đích sử dụng

Mục tiêu trọn vẹn là ghi chép mọi nghiệp vụ bán hàng Để đạt được mục tiêu này, KTV cần thực hiện phỏng vấn để xác minh xem các hóa đơn bán hàng có được đánh số thứ tự liên tục hay không.

Mục tiêu được phép là các nghiệp vụ bán hàng được phê chuẩn đúng đắn Để đạt được mục tiêu này, KTV sẽ phỏng vấn nhà quản lý về quy trình và cách thức phê duyệt các nghiệp vụ bán hàng.

Mục tiêu định giá là đảm bảo các khoản bán hàng được ghi sổ chính xác về số lượng và chủng loại hàng hóa đã vận chuyển, đồng thời hóa đơn bán hàng phải được lập đúng cách Kế toán viên có thể được phỏng vấn để làm rõ phương pháp hạch toán giá hàng bán.

Mục tiêu phân loại là để phân loại các nghiệp vụ bán hàng một cách hợp lý Chúng tôi sẽ phỏng vấn KTV về cách hạch toán các nghiệp vụ bán hàng thông qua sơ đồ tài khoản mà đơn vị đang áp dụng.

Mục tiêu kịp thời trong quản lý bán hàng là ghi sổ các nghiệp vụ đúng thời điểm phát sinh Để đảm bảo điều này, KTV cần phỏng vấn kế toán viên về thời gian ghi nhận các nghiệp vụ bán hàng.

Mục tiêu chính của việc kiểm tra cơ học là đảm bảo rằng các nghiệp vụ bán hàng được ghi chép chính xác và tổng hợp đúng cách Kỹ thuật viên kiểm toán (KTV) sẽ tiến hành phỏng vấn để làm rõ sự phân chia nhiệm vụ giữa người lập và người gửi báo cáo thu tiền Đồng thời, KTV cũng sẽ phỏng vấn về quy trình tổ chức đối chiếu nội bộ liên quan đến các khoản bán hàng và thu tiền.

Mục tiêu hiệu lực là đảm bảo rằng các khoản thu tiền đã ghi sổ thực tế đã được nhận Kiểm toán viên (KTV) sẽ phỏng vấn để làm rõ việc phân chia nhiệm vụ giữa người giữ tiền và người giữ sổ Cần xác minh xem có thực hiện đối chiếu độc lập với tài khoản ngân hàng hay không.

Mục tiêu của quy trình là đảm bảo các khoản chiết khấu được phê duyệt đúng cách, phiếu thu tiền được đối chiếu và ký duyệt Kiểm toán viên sẽ phỏng vấn nhà quản lý về quy chế thu tiền hàng, quy trình lập phiếu thu tiền, quy chế duyệt các khoản chiết khấu, cũng như các chính sách của đơn vị liên quan đến việc khách hàng thanh toán trước hạn.

Mục tiêu trọn vẹn là đảm bảo rằng tiền mặt thu được được ghi chép đầy đủ vào sổ quỹ và các nhật ký thu tiền Kế toán viên cần phỏng vấn để xác định sự phân tách nhiệm vụ giữa người giữ tiền và người ghi sổ, cũng như kiểm tra các thủ tục kiểm soát tại bộ phận thu tiền Cần xác minh quy chế kiểm soát liên quan đến việc thu tiền và xác nhận xem có thực hiện việc xác nhận séc thu tiền hay không.

Có cần sử dụng giấy báo nhận tiền hoặc bảng kê tiền mặt đã được đánh số trước, kèm theo quy định cụ thể về chế độ báo cáo tiền kịp thời hay không?

Mục tiêu định giá là đảm bảo rằng các khoản tiền thu đã ghi sổ và nộp đúng với giá bán Kế toán viên thực hiện phỏng vấn để xác minh rằng đơn vị thường xuyên đối chiếu với ngân hàng về các khoản tiền hàng.

- Mục tiêu phân loại: các khoản thu tiền đều được phân loại đúng. KTV phỏng vấn đơn vị về hệ thống sơ đồ tài khoản đang áp dụng

Mục tiêu kịp thời là đảm bảo các khoản thu tiền được ghi nhận đúng thời gian KTV cần phỏng vấn về quy chế tổ chức ghi thu và thời điểm ghi thu Cần xác minh xem có nhân viên độc lập nào kiểm soát việc ghi thu và nhập quỹ hay không.

Mục tiêu chính của việc kiểm tra chính xác cơ học là đảm bảo các khoản thu tiền được ghi chép chính xác vào sổ Kiểm toán viên cần phỏng vấn để xác định có sự phân chia nhiệm vụ giữa người ghi sổ quỹ và người ghi sổ thanh toán hay không Đồng thời, cần xem xét việc lập cân đối thu tiền và gửi cho người mua có được thực hiện đều đặn hay không, cũng như có tổ chức đối chiếu về việc chuyển sổ và cộng sổ hay không.

THỰC TRẠNG THỰC HIỆN KỸ THUẬT PHỎNG VẤN KHI KIỂM TOÁN CHU TRÌNH BÁN HÀNG VÀ THU TIỀN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH CỦA KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP CỦA VIỆT NAM

THỰC TRẠNG THU THẬP BẰNG CHỨNG KIỂM TOÁN KHI KIỂM TOÁN CHU TRÌNH BÁN HÀNG VÀ THU TIỀN CỦA KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP VIỆT NAM

Trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán viên sử dụng nhiều phương pháp thu thập bằng chứng như điều tra, phỏng vấn, quan sát, kiểm kê, xác nhận, kiểm tra đối chiếu tài liệu, tính toán và các thủ tục phân tích Họ linh hoạt áp dụng các phương pháp này để thu thập bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp, từ đó đưa ra kết luận chính xác về chu trình bán hàng và thu tiền cũng như báo cáo tài chính được kiểm toán.

Việc thu thập bằng chứng kiểm toán trong chu trình bán hàng - thu tiền hiện nay vẫn gặp phải một số vấn đề cần được giải quyết.

Thứ nhất: Về tính thích hợp, độ tin cậy của bằng chứng kiểm toán

Kiểm toán viên thường dành nhiều thời gian để thu thập bằng chứng chủ yếu từ nội bộ của đơn vị được kiểm toán, dẫn đến độ tin cậy thấp và thiếu tính thuyết phục hoàn toàn.

Kiểm toán viên chủ yếu thông qua các phương pháp kiểm tra tài liệu, tính toán để thu thập bằng chứng là chính, ít dùng phương pháp phân tích

Nhiều kiểm toán viên chỉ dừng lại ở việc phân tích doanh thu đơn giản giữa các năm mà ít sử dụng các chỉ số tỷ suất như tỷ suất lãi gộp hay tỷ lệ vòng quay hàng tồn kho Họ thường dựa vào sự biến động giữa hai năm để phỏng vấn và điều tra nguyên nhân Việc yêu cầu khách hàng gửi thư xác nhận về khoản phải thu có thể gặp rủi ro, như thiếu sự hợp tác từ khách hàng hoặc thông báo trước từ công ty, dẫn đến việc kiểm toán viên không xác định chính xác giá trị khoản phải thu Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả kiểm toán Ngoài ra, việc xác minh tính xác thực của doanh thu bán hàng cũng gặp khó khăn do số lượng giao dịch lớn, ảnh hưởng đến độ chính xác của giá vốn hàng bán và các chỉ tiêu tài chính khác Đối với các đơn vị có hệ thống kiểm soát nội bộ yếu, việc phát hiện chứng từ giả mạo hay sửa chữa trở nên khó khăn hơn.

Hiện nay, tính đầy đủ của bằng chứng kiểm toán vẫn chưa đạt yêu cầu, do các công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam gặp khó khăn trong việc thu thập số lượng bằng chứng cần thiết Nguyên nhân chủ yếu là do hạn chế về số lượng và trình độ của nhân viên kiểm toán.

Ngành kiểm toán đang phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của nhiều công ty kiểm toán mới Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, các công ty này cần phải xem xét kỹ lưỡng mối quan hệ giữa chi phí kiểm toán và lợi ích mà họ có thể đạt được.

Trong bối cảnh ngành kiểm toán tại Việt Nam còn đang trong giai đoạn phát triển, việc thu thập bằng chứng kiểm toán chất lượng thấp là điều dễ hiểu Điều này không chỉ xảy ra ở chu trình bán hàng thu tiền mà còn ở tất cả các chu trình khác Kiểm toán viên thường dành nhiều thời gian để thu thập bằng chứng từ những nguồn có độ tin cậy thấp, dẫn đến việc chưa có được bằng chứng thuyết phục hoàn toàn.

KTV chủ yếu thu thập bằng chứng thông qua kiểm tra tài liệu và tính toán, hạn chế việc sử dụng phương pháp phân tích Điều này dẫn đến việc bằng chứng thu thập được chưa đạt độ tin cậy cao nhất Trong chu trình bán hàng và thu tiền, KTV chỉ so sánh doanh thu giữa các năm mà không áp dụng các tỷ suất tài chính để phân tích.

Đoàn kiểm toán gặp khó khăn do thiếu cơ sở vật chất cần thiết, bao gồm phương tiện giao thông và thiết bị làm việc Điều này buộc họ phải phụ thuộc vào đơn vị được kiểm toán Hơn nữa, trình độ sử dụng máy vi tính của kiểm toán viên còn hạn chế, không đủ khả năng kiểm tra các đơn vị lưu trữ trong máy tính.

2.1.2 Hoàn thiện việc thu thập bằng chứng kiểm toán trong kiểm toán chu trình bán hàng - thu tiền

Thứ nhất: Về phương pháp thu thập bằng chứng qua xác nhận

Phương pháp này được kiểm toán viên áp dụng để thu thập thông tin về khoản phải thu từ khách hàng thông qua bên thứ ba độc lập, nhằm đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy cao của các bằng chứng thu thập được.

Đối với khách hàng có nhiều khoản phải thu được xác nhận từ bên thứ ba, kiểm toán viên chỉ yêu cầu gửi thư xác nhận cho những khoản có tính trọng yếu Hành động này có thể tạo ra rủi ro cho khoản mục phải thu và ảnh hưởng đáng kể đến Báo cáo tài chính được kiểm toán.

Đối với các đơn vị lớn có nhiều nghiệp vụ bán hàng, kế toán viên sẽ tiến hành chọn mẫu Ngược lại, với các đơn vị nhỏ có ít nghiệp vụ, kiểm toán viên có thể yêu cầu gửi toàn bộ thư xác nhận đối với các khoản phải thu nhằm giảm thiểu rủi ro kiểm toán Quyết định giữa việc chọn mẫu hay xác nhận toàn bộ phụ thuộc vào đánh giá của kiểm toán viên về tính trọng yếu và chi phí kiểm toán.

Để xác định các nghiệp vụ bán hàng có thực sự xảy ra, kiểm toán viên cần tham gia trực tiếp vào cuộc kiểm kê hàng tồn kho của đơn vị Điều này đặc biệt quan trọng trong trường hợp có nhiều thư xác nhận, và có thể cần thiết phải kiểm tra toàn bộ trong trường hợp ngược lại Việc này giúp kiểm toán viên thu thập bằng chứng đáng tin cậy để chứng minh sự hiện hữu của khoản mục hải thu khách hàng.

Kiểm toán viên cần tăng cường sử dụng thủ tục phân tích như một thử nghiệm cơ bản, chú trọng vào việc so sánh số ước đoán với thực tế Việc thực hiện thủ tục phân tích chi tiết có thể được tiến hành theo các bước cụ thể.

 Xác định số dư tài khoản và sai sót tiềm tàng cần kiểm tra

 Tính toán giá trị ước tính của tài khoản cần phải kiểm tra

 Xác định giá trị chênh lệch có thể chấp nhận được

 Xác định số trọng yếu cần phải kiểm tra

 Kiểm tra số chênh lệch trọng yếu

 Đánh giá kết quả kiểm tra

Trong quá trình kiểm tra chứng từ, kiểm toán viên cần chú ý phát hiện các trường hợp chứng từ giả mạo nhằm che giấu sự thiếu hụt, mất mát hoặc tài sản bị biển thủ Do đó, việc áp dụng các kỹ thuật hỗ trợ là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả kiểm tra chứng từ.

Bên cạnh đó cần phải nâng cao trình đo của KTV và cung cấp các thiết bị cần thiết để KTV hoàn thành tốt nhiệm vụ

THỰC TRẠNG THỰC HIỆN KỸ THUẬT PHỎNG VẤN

2.2.1 Những thuận lợi của kiểm toán độc lập Việt Nam khi thực hiện kĩ thuật phỏng vấn:

Đội ngũ kiểm toán viên chuyên nghiệp ngày càng nâng cao trình độ, cho phép họ thu thập bằng chứng một cách chính xác và chuyên nghiệp hơn, đặc biệt trong kỹ thuật phỏng vấn.

Phương pháp thu thập đa dạng giúp kiểm toán viên linh hoạt lựa chọn và áp dụng nhiều biện pháp đồng thời, từ đó đáp ứng hiệu quả các yêu cầu của cuộc kiểm toán.

Đội ngũ kiểm toán viên có trình độ nghiệp vụ cao, được đào tạo bài bản và giàu kinh nghiệm là yếu tố quan trọng Đặc biệt, kiểm toán viên độc lập cần có chứng chỉ CPA để được hành nghề Với kinh nghiệm nghề nghiệp, họ có khả năng thu thập bằng chứng một cách chính xác hơn.

Công nghệ thông tin ngày càng phát triển, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ kiểm toán viên thu thập bằng chứng Sự ứng dụng của phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình này.

Nga nhiều thuận lợi cho các kiểm toán viên trong việc kiểm toán các báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

2.2.2 Những khó khăn và thách thức của kiểm toán độc lập Việt Nam khi thực hiện kỹ thuật phỏng vấn:

Bằng chứng kiểm toán hiện nay rất đa dạng và có độ tin cậy khác nhau Kỹ thuật phỏng vấn để thu thập bằng chứng kiểm toán có những ưu điểm và hạn chế riêng, tùy thuộc vào sự xét đoán của kiểm toán viên Việc lựa chọn và phối hợp sử dụng các loại bằng chứng kiểm toán gặp nhiều khó khăn, dẫn đến quá trình thu thập trở nên phức tạp hơn.

Trên thực tế, các bằng chứng kiểm toán thường không thoả mãn cả hai yêu cầu về tính đầy đủ và có hiệu lực.

Các khoản mục có tính trọng yếu cao và mức độ rủi ro lớn yêu cầu thu thập nhiều bằng chứng kiểm toán hơn Tuy nhiên, kiểm toán viên thường gặp khó khăn do hạn chế về nguồn lực, bao gồm số lượng kiểm toán viên ít, thời gian kiểm toán ngắn và chi phí thấp Những bằng chứng có độ tin cậy cao thường đi kèm với chi phí thu thập lớn, chẳng hạn như việc thu thập xác nhận từ bên thứ ba, chỉ áp dụng cho một số hoạt động kiểm toán như công nợ và tiền gửi ngân hàng.

Độ tin cậy của bằng chứng kiểm thu từ phỏng vấn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nguồn gốc, bản chất thông tin, thời điểm thu thập, tính khách quan và khả năng nhạy cảm nghề nghiệp của kiểm toán viên Những yếu tố này thường khó được đảm bảo một cách đầy đủ.

Kiểm toán viên thường ưu tiên sử dụng nguồn thông tin có sẵn thay vì chú trọng đến chất lượng của chúng, dẫn đến độ tin cậy của bằng chứng không được đảm bảo cao.

-Thời điểm phỏng vấn cũng có ảnh hưởng lớn đến độ tin cậy của bằng chứng.

Độ tin cậy của bằng chứng thu được từ kỹ thuật phỏng vấn thường không cao, chỉ có thể hỗ trợ kiểm toán viên trong việc củng cố các luận cứ của họ, do gặp nhiều khó khăn trong quá trình thu thập thông tin.

Nghệ thuật phỏng vấn đòi hỏi sự kết hợp giữa các câu hỏi nội dung và thái độ của kiểm toán viên Sự không khách quan và thiếu hiểu biết của người được phỏng vấn có thể dẫn đến kết quả không trung thực và sai lệch trong bằng chứng kiểm toán.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam có tâm lý "sợ kiểm toán" do không có doanh nghiệp nào hoàn hảo 100% Những người không cố tình sai sót thường ngại bị chỉ trích, trong khi những người cố tình vi phạm lại càng lo lắng và tìm cách đối phó Điều này khiến cho việc phỏng vấn của kiểm toán viên trở nên khó khăn, vì họ thường không cung cấp thông tin chính xác và khách quan.

Một lý do hạn chế việc thu thập bằng chứng kiểm toán qua phỏng vấn là địa vị pháp lý của kiểm toán nhà nước chưa cao, cùng với cơ sở pháp lý cho các cuộc kiểm toán chưa chặt chẽ Điều này dẫn đến việc không thể bắt buộc các đối tượng liên quan cung cấp và xác minh số liệu kịp thời, đặc biệt khi kiểm toán viên phỏng vấn các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp được kiểm toán.

Việc phân công và sắp xếp thời gian không hợp lý khiến kiểm toán viên (KTV) gặp khó khăn trong việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ Điều này dẫn đến việc KTV không có đủ thời gian và điều kiện để đặt những câu hỏi chính xác khi phỏng vấn các cá nhân liên quan, ảnh hưởng đến quá trình thu thập bằng chứng tại công ty được kiểm toán.

Trong nền kinh tế hiện nay, vẫn tồn tại nhiều vấn đề tiêu cực, điều này ảnh hưởng đến các câu trả lời của những người được KTV phỏng vấn.

CHƯƠNG 3 NHẬN XÉT VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN KỸ THUẬT PHỎNG VẤN TRONG KIỂM TOÁN CHU TRÌNH BÁN HÀNG VÀ THU TIỀN CỦA KIỂM

TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM

NHẬN XÉT VỀ THỰC TRẠNG THỰC HIỆN KỸ THUẬT PHỎNG VẤN

Kỹ thuật phỏng vấn mang lại nhiều ưu điểm cho kiểm toán viên (KTV) và đơn vị được kiểm toán, giúp họ gặp gỡ, làm rõ vấn đề và tránh hiểu sai câu hỏi KTV có thể tiếp cận trực tiếp, nắm bắt bức tranh tổng thể về hoạt động của đơn vị, từ đó đưa ra những kiến nghị kịp thời Phương pháp này cho phép KTV thu thập bằng chứng chưa có và thông tin phản hồi, củng cố luận cứ kiểm toán Trong thời gian ngắn, KTV có thể thu thập nhiều thông tin, giúp giải quyết thắc mắc và hình thành kết luận kiểm toán Mặc dù độ tin cậy của bằng chứng từ phỏng vấn không cao, nhưng khi kết hợp với các phương pháp khác, nó sẽ tăng cường độ tin cậy cho kết luận kiểm toán Tại các công ty kiểm toán độc lập ở Việt Nam, phương pháp thu thập bằng chứng chủ yếu vẫn là thủ công, do đó phỏng vấn trở thành phương pháp phổ biến nhờ tính dễ thực hiện và khả năng thu thập nhanh chóng.

Nhược điểm của kỹ thuật này là độ tin cậy của bằng chứng không cao, vì đối tượng được phỏng vấn chủ yếu là những người trong cùng đơn vị.

Kiểm toán viên (KTV) thường gặp khó khăn trong việc đảm bảo tính khách quan và chất lượng của bằng chứng thu thập được, do phụ thuộc vào trình độ và sự hiểu biết của người được phỏng vấn Quá trình phỏng vấn thường kéo dài hơn dự kiến, tạo áp lực về thời gian cho cả KTV và đơn vị được kiểm toán, và đôi khi câu hỏi không đúng chủ đề kiểm toán Do đó, bằng chứng thu thập được nên được sử dụng để củng cố các bằng chứng khác hoặc để thu thập thông tin phản hồi Việc tiêu chuẩn hóa các cuộc phỏng vấn là khó khăn, vì KTV thường ra quyết định dựa trên phán đoán cá nhân Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay, nhiều bất cập và thiếu sót trong cơ chế pháp lý cũng như tư tưởng sợ kiểm toán trong các doanh nghiệp ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán Trình độ của KTV tại các công ty kiểm toán độc lập còn hạn chế, dẫn đến độ tin cậy của bằng chứng thu thập qua phỏng vấn không cao Hơn nữa, các công cụ hỗ trợ như máy ghi âm và camera để ghi lại cuộc phỏng vấn còn thiếu, ảnh hưởng đến quyết định của KTV.

KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN KỸ THUẬT PHỎNG VẤN CỦA KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP VIỆT NAM

KỸ THUẬT PHỎNG VẤN CỦA KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP VIỆT NAM

Lý thuyết về bằng chứng kiểm toán cần được phát triển để phù hợp hơn với thực tiễn Cần tiếp tục hoàn thiện các lý thuyết kiểm toán và tham khảo chuẩn mực kiểm toán quốc tế để áp dụng hiệu quả tại Việt Nam Đồng thời, xây dựng chương trình và tài liệu đào tạo kiểm toán trong các trường học, đặc biệt là các tư liệu liên quan đến kỹ thuật phỏng vấn trong việc thu thập bằng chứng kiểm toán.

Hiệu quả của các bằng chứng từ hoạt động phỏng vấn phụ thuộc vào khả năng và tính nhạy cảm của kiểm toán viên Để thực hiện phỏng vấn hiệu quả, cần có kiểm toán viên với tâm lý tốt và kiến thức cao Do đó, việc đào tạo đội ngũ kiểm toán viên là rất quan trọng, đặc biệt là đối với kiểm toán viên nhà nước.

Hoạt động thu thập bằng chứng kiểm toán yêu cầu kiểm toán viên phải có sự hiểu biết sâu sắc và khả năng xét đoán chính xác Các loại bằng chứng kiểm toán rất đa dạng, mỗi loại mang lại độ tin cậy khác nhau cùng với các phương pháp thu thập có ưu điểm và hạn chế riêng Do đó, kiểm toán viên cần linh hoạt phối hợp các phương pháp để đạt được mục tiêu kiểm toán hiệu quả.

Trong quá trình phỏng vấn, kiểm toán viên cần đảm bảo tính khách quan và hiểu biết của người được phỏng vấn Những kết quả quan trọng thu thập từ phỏng vấn nên được ghi chép cẩn thận vào hồ sơ kiểm toán.

Khi phân tích mối quan hệ giữa các chỉ tiêu, cần loại trừ các yếu tố gây nhiễu bằng phương pháp thích hợp để đảm bảo tính chính xác Đối với các khoản mục trọng yếu, việc áp dụng kỹ thuật phân tích đơn thuần là không đủ; cần thực hiện kiểm tra chi tiết để có được kết quả đáng tin cậy.

Phỏng vấn là một nghệ thuật, vì vậy kiểm toán viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng các nội dung cần thảo luận, lựa chọn câu hỏi phù hợp và duy trì thái độ hòa nhã để đạt được kết quả tốt nhất.

Khi thực hiện kỹ thuật phỏng vấn các bên liên quan, kiểm toán viên cần chú ý đến các nghiệp vụ phát sinh giữa các bên Họ phải đánh giá tính khách quan và chính xác của các bằng chứng thu thập được để quyết định xem có nên đưa vào hồ sơ kiểm toán hay không.

Trước khi hoàn tất quá trình kiểm toán, kiểm toán viên cần thu thập giải trình từ giám đốc, xác nhận rằng đã cung cấp đầy đủ thông tin về các bên liên quan và cam kết công bố đầy đủ những thông tin này trong báo cáo tài chính.

Để đưa ra ý kiến nhận xét, kiểm toán viên cần xem xét ảnh hưởng của các bên liên quan và các nghiệp vụ giữa họ đối với báo cáo tài chính Nếu phát hiện các thông tin không tuân thủ chuẩn mực và chế độ kế toán, kiểm toán viên sẽ phát hành báo cáo kiểm toán phù hợp với từng mức độ.

Tiêu đề	Kỹ thuật phỏng vấn và thực hiện kỹ thuật phỏng vấn trong kiểm toán chu trình bán hàng và thu tiền của kiểm toán độc lập Việt Nam
Người hướng dẫn	Th.S Đoàn Thanh Nga
Trường học	Trường Đại học Kinh tế quốc dân
Chuyên ngành	Kiểm toán
Thể loại	Đề án môn học
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	37 KB