ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
• Quy trình xây dựng và sử dụng THCVĐ trong DH
• Biện pháp sử dụng THCVĐ trong DH chủ đề 2 CN 6
• Tính tích cực của HS
- HS 2 lớp 6A1, 6A3 ở trường THCS Hương Lâm – Hiệp Hoà - Bắc Giang (40 HS lớp 6A1; 40 HS lớp 6A3)
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu các tài liệu liên quan để hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài
- Khảo sát thực trạng dạy và học môn CN6 ở trường THCS, đặc biệt tìm hiểu tình hình sử dụng THCVĐ trong dạy học CN6
Mục tiêu của đề tài DH là phân tích cấu trúc nội dung chủ đề 2 về bảo quản và chế biến thực phẩm, từ đó làm cơ sở cho việc sưu tầm tư liệu và thiết kế hoạt động trải nghiệm cho học sinh THCS.
- Thiết kế THCVĐ và sử dụng THCVĐ vào dạy học
- TN sư phạm để đánh giá việc sử dụng và hiệu quả dạy học với các THCVĐ trong chủ đề 2.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.3.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Nghiên cứu các tài liệu có liên quan để làm cơ sở lý luận và thực tiễn cho đề tài:
- Nghiên cứu tài liệu trên internet, các văn kiện, nghị quyết của Đảng, những vấn đề thực hiện đổi mới giáo dục
- Nghiên cứu các luận văn, luận án về xây dựng và sử dụng TH có vấn đề
- Nghiên cứu các tài liệu chuyên môn về bảo quản chế biến thực phẩm
- Sử dụng phiếu điều tra thăm dò ý kiến GV đối với GV giảng dạy ở trường về tình hình sử dụng THCVĐ trong DH
- Sử dụng phiếu điều tra đối với HS lớp TN để đánh giá hiệu quả sử dụng THCVĐ
- Trao đổi với cán bộ quản lí phòng đồ dùng của trường để tìm hiểu cơ sở vật chất, các PTDH của trường
Quan sát trực tiếp học sinh trong giờ dạy và giờ dự là cách hiệu quả để đánh giá thái độ học tập, tính tích cực, hứng thú và khả năng tiếp thu bài học của các em trước và sau khi thực hiện trải nghiệm.
- Quan sát gián tiếp: Quan sát điểm số của HS trước TN để lựa chọn lớp
- Quan sát cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy môn CN6 ở trường TN
3.3.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
3.3.4.1 Mục đích thực nghiệm Để đánh giá hiệu quả của việc sử dụng THCVĐ DH chủ đề 2, môn CN6 ở trường THCS Hương Lâm
* Chọn lớp TN và ĐC
Chọn 2 lớp 6A1 và 6A3 lần lượt làm lớp ĐC và lớp TN vì :
+ Số lượng HS, tỷ lệ Nam/Nữ: Tương đương nhau về sĩ số: 40 HS
6A1 có 40 HS: 16 nam và 24 nữ
6A3 có 40 HS: 18 nam và 22 nữ
+ Kết quả học lực: Tương đương nhau
Bảng 3.1 Kết quả học lực của lớp TN và ĐC trong học kỳ I
+Thái độ và nề nếp học tập: GVCN và GVBM nhận xét có ý thức tương đương nhau
Các lớp TN và ĐC được tiến hành giảng dạy và kiểm tra song song, liên tục (tiến hành dạy trên bài 5, 6, 7, Chủ đề 2, CN6) cụ thể:
+ Bài 5: Thực phẩm và giá trị dinh dưỡng (2 tiết theo phân phối chương trình)
+ Bài 6: Bảo quản thực phẩm (1 tiết theo phân phối chương trình)
+ Bài 7: Chế biến thực phẩm (2 tiết theo phân phối chương trình)
- Bài giảng cho lớp TN được thiết kế bằng việc sử dụng THCVĐ vào DH
- Bài giảng cho lớp ĐC được thiết kế soạn theo sách GV
- Trong suốt quá trình TN, chúng tôi tiến hành kiểm tra kết quả học tập chia làm 2 đợt:
Đợt 1 sẽ tiến hành kiểm tra 2 bài trong thời gian 5 phút, mỗi đề gồm 1 câu tự luận và 4 câu trắc nghiệm cho bài 5 và 6 Mục tiêu là đánh giá chất lượng kiến thức mà học sinh đã lĩnh hội, đồng thời đánh giá năng lực giải quyết vấn đề ở cả 2 lớp Các câu hỏi sẽ được chấm theo thang điểm 10 để đo lường hiệu quả sử dụng phương pháp học tập.
Đợt 2 của kiểm tra sau tốt nghiệp kéo dài 45 phút, bao gồm 2 phần: trắc nghiệm và tự luận Chúng tôi thực hiện kiểm tra sau khi hoàn thành giảng dạy trong 1 tuần để đánh giá độ bền vững của kiến thức và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh ở cả 2 lớp tốt nghiệp và dự bị.
3.3.5 Phương pháp xử lý số liệu
- Phân tích phiếu điều tra để thấy rõ mức độ hứng thú, thái độ và tính tích cực học tập của HS
- Phân tích chất lượng bài kiểm tra để thấy rõ mức độ hiểu sâu và khả năng vận dụng kiến thức của HS vào các TH khác nhau
Kết quả thu được từ hai lớp TN và ĐC cho thấy hiệu quả rõ rệt của phương pháp sử dụng THCVĐ trong dạy học Những dữ liệu này cho phép chúng ta rút ra những kết luận quan trọng về tính hiệu quả của phương pháp này trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy.
Các bài kiểm tra lĩnh hội kiến thức được chấm theo thang điểm 10 Số liệu sử lý bằng thống kê toán học với các tham số sau:
X :Giá trị trung bình cộng ni : Số bài làm có điểm số là Xi
Xi : Giá trị của điểm thứ i n : Tổng số bài kiểm tra
+ Độ lệch chuẩn (S): đo mức độ phân tán của số liệu xung quanh giá trị trung bình
+ Sai số trung bình cộng: m = 𝑆
+ Hệ số biến thiên 𝐶 𝑉 %: Để so sánh mức độ biến thiên của nhiều tập hợp số khác nhau:
PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Do hạn chế về thời gian nên đề tài chỉ nghiên cứu trong phạm vi:
- Về không gian: Trường THCS Hương Lâm, Hiệp Hòa, Bắc Giang
- Về nội dung: Chỉ tập trung trong bài 5, 6, 7, Chủ đề 2 CN6, THCS tương đương với 5 tiết cụ thể:
Bài 5: Thực phẩm và dinh dưỡng: 2 tiết
Bài 6: Bảo quản thực phẩm: 1 tiết
Bài 7: Chế biến thực phẩm: 2 tiết
