Ảnh hưởng các biện pháp canh tác đến khối lượng chất tươi thời kì cây ra hoa trên cây dưa lê Hàn Quốc .... Ảnh hưởng các biện pháp canh tác đến khối lượng chất tươi thời kì sau ra hoa tr
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là cây dưa lê Hàn Quốc.
Thời gian và địa điểm nghiên cứu
Địa điểm nghiên cứu: Thí nghiệm được bố trí trong nhà lưới có mái che tại Đan Phượng, Hà Nội
Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 03/2022 đến tháng 06/2022
Nội dung và phương pháp nghiên cứu
3.3.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm
Hiện tại, trang trại đang áp dụng phương pháp canh tác cuốn dây trong nhà lưới, với CT1 là công thức đối chứng Phương pháp này đảm bảo nguyên lý "Trên 1 cây thì 10 lá nuôi 1 quả khi ở ngoài trời và 20 lá nuôi 1 quả khi ở trong nhà lưới" Để tăng số lượng lá trên mỗi cây, trang trại đã bố trí thêm CT2 với 3 nhánh và CT3 với 4 nhánh, nhằm so sánh sinh trưởng và năng suất của cây dưa lê Hàn.
Quốc xem công thức nào hiệu quả nhất
Thí nghiệm bố trí theo kiểu ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 3 biện pháp canh tác khác nhau (tên biện pháp); 03 lần nhắc lại
Sơ đồ bố trí thí nghiệm:
CT2 CT2 CT2 CT2 CT2
CT3 CT3 CT3 CT3 CT3
CT1 CT1 CT1 CT1 CT1
CT2 CT2 CT2 CT2 CT2
CT3 CT3 CT3 CT3 CT3
CT1 CT1 CT1 CT1 CT1
CT2 CT2 CT2 CT2 CT2
CT3 CT3 CT3 CT3 CT3
Dải bảo vệ được thực hiện thông qua thí nghiệm theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCB), bao gồm 3 công thức và 3 lần nhắc lại, với mỗi công thức đại diện cho một biện pháp canh tác thí nghiệm.
- Diện tích khu thí nghiệm : 30 m 2
- Đối với luống đơn: Rộng luống 0,6m, cao 0,1m
- Khoảng cách cây x cây: 30cm
- Trên dưới ô thí nghiệm ngăn hàng bảo vệ, hai bên là màng nhà lưới nên không cần dải bảo vệ
3.3.2 Kĩ thuật trồng dưa lê Hàn Quốc
Giống Manita của Công ty Asia Seed nhập nội từ Hàn Quốc
Vật liệu sử dụng bao gồm:
- Khay ươm: thường làm bằng vật liệu xốp, có kích thước dài 50 cm, rộng 35cm, cao 5cm (có 84 lỗ/khay)
Giá thể trồng cây bao gồm hỗn hợp phân hữu cơ hoai, phân giun, mụn xơ dừa và tro trấu đã qua xử lý, với tỷ lệ phối trộn 30:70 hoặc có thể sử dụng giá thể tái chế Mụn xơ dừa cần được xử lý tanin trước khi trồng, vì chất này có thể cản trở sự phát triển của cây Quy trình xử lý bao gồm việc ngâm mụn xơ dừa trong hồ chứa, bơm nước vào đầy hồ vào buổi sáng và xả nước vào buổi chiều cho đến khi nước xả trong, thường mất khoảng 7 đến 10 ngày trước khi có thể trồng.
Phân hữu cơ được tạo ra từ phân giun hoặc phân chuồng đã hoai mục, đã được xử lý nguồn bệnh bằng nấm đối kháng Trichoderma Quá trình này bao gồm việc pha nấm để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của phân bón.
Sử dụng 1,5 kg Trichoderma cho mỗi tấn nguyên liệu phân cần ủ, hòa vào nước để tưới hoặc phun xịt đều lên phân Sau đó, ủ bạt để giữ ẩm và nhiệt độ trong khoảng 10 – 15 ngày, định kỳ đảo trộn để đảm bảo bào tử phân tán đều và cung cấp oxy.
Để ươm hạt hiệu quả, hãy đặt khay ươm trong nhà ươm có mái che và lưới chắn côn trùng Đổ giá thể đầy vào các lỗ trên khay, gieo 01 hạt vào mỗi lỗ, sau đó tưới nước và duy trì độ ẩm thường xuyên để hạt giống nảy mầm đồng đều Cần lưu ý phòng trừ bọ phấn trắng, bọ trĩ, vì chúng có thể truyền bệnh virus cho dưa lưới, cũng như bệnh héo rũ cây con.
Tiêu chuẩn cây giống khi trồng phải đạt tối thiểu:
- Số ngày gieo ươm: 12 - 15 ngày
- Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, không dị hình, không bị dập nát, ngọn phát triển tốt, không có các biểu hiện nhiễm sâu bệnh
Nên trồng cây vào buổi chiều mát để giảm stress cho cây con Khi trồng, hãy đặt cây nhẹ nhàng và tránh nén quá chặt để không làm tổn thương cây Ngay sau khi trồng, cần tưới nước để cây không bị héo Ngoài ra, nên dự phòng 5 – 10% cây con đúng tuổi để có thể dặm khi cần thiết.
Mật độ, khoảng cách trồng
- Trồng hàng kép, hàng x hàng = 1 m và cây x cây = 0,3 m, mật độ: 3.000 cây/1.000 m 2
- Từ 3 – 5 ngày sau trồng tiến hành kiểm tra trồng dặm lại các cây bị chết
Tưới nước và bón phân
- Tưới nước sử dụng nước giếng khoan hay nước sông suối, pH từ 6 – 7, nước không mặn, không phèn
Các loại phân bón cần phải đảm bảo cung cấp đầy đủ các nguyên tố thiết yếu cho sự sinh trưởng và phát triển của cây, bao gồm K, N, P, S và Ca.
Mg Đa số các loại phân bón này là phân vô cơ, dễ tan trong nước, chúng thường ở dạng rắn (dễ bảo quản hơn so với phân dạng lỏng)
Quy trình bón phân cho cây dưa lê Hàn Quốc
- Thời vụ: vụ xuân, vụ hè và vụ đông Thời gian sinh trưởng 75-90 ngày Mật độ cây: 3000 cây/1000m2
- Năng suất ước tính: 4 – 5 tấn/1000m2
Trước khi pha loãng thành dung dịch trồng, cần chuẩn bị dung dịch đặc dự trữ, hay còn gọi là dung dịch gốc hoặc dung dịch mẹ Cần pha riêng hai thùng, được gọi là dung dịch mẹ A và mẹ B, với các loại hóa chất và cách pha cụ thể.
- Dung dịch mẹ A: dùng số hóa chất sau (tính bằng gram) pha trong 100 lít nước
Dung dịch mẹ B: dùng số hóa chất sau (tính bằng gram) pha trong 100 lít nước
Khi pha loãng, 1 lít mẹ A và 1 lít mẹ B được pha vào 100 lít nước sạch để tạo ra nước dinh dưỡng nuôi trồng, tương đương với 10.000 lít nước con Trong quá trình pha, cần đo EC để điều chỉnh, đảm bảo giá trị EC nằm trong khoảng 1,2-1,8 tùy theo giai đoạn sinh trưởng của cây, và pH duy trì ở mức 6,5-6,8.
- Trong khoảng 1 tháng sau trồng tưới tưới 3-5 lần/ngày Khi này mỗi cây được tưới 0.9-1,5 lít/ngày đêm
- Từ tháng thứ 2 đến tháng thứ 3, tưới 5-6 lần/ngày Khi này mỗi cây được tưới 1,5-1,8 lít/ngày (tùy thuộc thời tiết)
Trong quá trình tưới cây, cần tuân thủ nguyên tắc tưới đủ ẩm, đảm bảo nước chỉ rỉ ra khỏi bao và cây không bị héo Lượng nước tưới nên tăng dần theo sự phát triển của cây, đồng thời điều chỉnh theo thời tiết, tưới ít hơn vào những ngày mát và nhiều hơn vào những ngày nóng Người sản xuất cần tích lũy kinh nghiệm và quan sát cây để có quyết định tưới hợp lý.
- Tưới nước trước 1 phút để đẩy áp lực đường nước trong ống, sau đó đồng thời hút cả phân bón và nước
- Sau khi tưới phân xong tưới thêm nước 2-5 phút để rửa sạch đường ống
Hệ thống tưới nhỏ giọt cung cấp đồng thời dung dịch dinh dưỡng và nước tưới cho cây Nồng độ dung dịch tưới được xác định dựa trên nhu cầu dinh dưỡng và giai đoạn sinh trưởng của cây.
Sau 10 ngày trồng, cần treo dây cố định cho cây CT1, thực hiện cuốn dây mỗi ngày Khi cây bắt đầu ra hoa, tiến hành thụ phấn bằng ong hoặc thụ phấn thủ công cho dưa lưới Thụ phấn thủ công được thực hiện bằng cách lấy bông đực chụp vào bông cái, nên thực hiện vào buổi sáng sớm, trước 9h, để đảm bảo hạt phấn còn sống.
- Tỉa bỏ các cành nách để tạo thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và sự tiêu hao dinh dưỡng
Mỗi cây ở CT1 cho từ 3-4 quả, phát triển từ các nhánh ở lá thứ 9 đến 15 Để tối ưu hóa dinh dưỡng, cần tỉa bỏ các cành nách nhằm tạo sự thông thoáng Khi quả đạt đường kính từ 2-4 cm, tiến hành hãm ngọn khi cây có từ 23-25 lá, khoảng 40 ngày sau khi trồng, giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả (Chi cục Trồng trọt và BVTV, 2021).
Ở cây CT2 và CT3, nên để quả ở nhánh F3, với số lượng tùy thuộc vào tình trạng cây: cây khỏe có thể để 2 quả, trong khi cây yếu chỉ nên để 1 quả Cây khỏe có thân to, lá lớn và đậm màu, ngược lại, cây yếu có thân nhỏ, còi cọc và lá bé Khi quả đạt đường kính từ 2-4 cm, cần tiến hành hãm ngọn để cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả, thường là khoảng 43 ngày sau khi trồng.
Các chỉ tiêu theo dõi
Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây dưa lê Hàn Quốc
- Thời gian từ trồng đến ra hoa cái đầu tiên (ngày)
- Thời gian trồng đến thu quả lần đầu (ngày)
- Thời gian trồng đến lúc kết thúc thu (ngày)
- Tổng thời gian sinh trưởng (ngày)
Các chỉ tiêu sinh trưởng phát triển
- Chiều cao cây (cm): Theo dõi động thái tăng trưởng chiều cao cây của cây dưa lê Hàn Quốc Đo từ gốc cho đến ngọn xa nhất
- Số lá (lá/cây): Theo dõi động thái tăng trưởng số lá của cây dưa lê Hàn Quốc Đếm số lá trên cây
Theo dõi sự phát triển của cây dưa lê Hàn Quốc thông qua việc đo đường kính thân cây, cụ thể là tại vị trí lớn nhất cách gốc khoảng 1cm.
Theo dõi sự phát triển chiều dài lá của cây dưa lê Hàn Quốc bằng cách ngắt lá và đo chiều dài dọc theo kích thước lớn nhất, tính bằng centimet.
- Chiều rộng lá (cm): Theo dõi động thái tăng trưởng chiều rộng lá của cây dưa lê Hàn Quốc Ngắt chiếc lá và đo bề ngang
Diện tích lá của cây dưa lê Hàn Quốc được theo dõi bằng cách ngắt toàn bộ lá, sau đó trải ra trên bàn và đo diện tích mà lá phủ kín.
Khối lượng tươi (g) của cây dưa lê Hàn Quốc được theo dõi qua các giai đoạn phát triển bằng cách nhổ cả cây và đo khối lượng riêng biệt của rễ, thân và lá Đối với khối lượng khô, sau khi đo khối lượng tươi, từng phần của cây sẽ được phơi khô trong 3 ngày dưới ánh nắng cho đến khi khối lượng không thay đổi, sau đó sẽ tiến hành cân lại.
Thời kì cây ra hoa
Khả năng nhiễm một số loại sâu bệnh hại trên cây dưa lê Hàn Quốc
Theo dõi sự phát triển của sâu bệnh hại là rất quan trọng trong suốt quá trình sinh trưởng của cây Cần thực hiện việc đánh giá thành phần và tần suất xuất hiện của sâu bệnh mỗi 3 - 5 ngày để có biện pháp quản lý kịp thời.
+ Nếu tần suất bắt gặp < 5%: - Rất ít gặp
+ Nếu tần suất bắt gặp 5 - 25%: + Ít phổ biến
+ Nếu tần suất bắt gặp 25 - 50%: ++ Phổ biến
+ Nếu tần suất bắt gặp > 50%: +++ Rất phổ biến
Tỷ lệ sâu, bệnh hại chính (%): Số sâu, bệnh hại/tổng cây điều tra x 100
Sâu hại là một vấn đề quan trọng trong nông nghiệp Để nghiên cứu và quản lý sâu hại, Viện Bảo vệ thực vật đã áp dụng phương pháp tính toán mật độ sâu Mật độ sâu được xác định bằng công thức: Mật độ sâu (con/m²) = Tổng số sâu trên các điểm điều tra / Tổng diện tích đã điều tra Phương pháp này giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng của sâu hại đến cây trồng một cách chính xác.
+ Nhóm bệnh gây chết cây: Áp dụng phương pháp nghiên cứu BVTV của Viện bảo vệ thực vật
Tỷ lệ cây bệnh (%) = (Số cây bị bệnh/Tổng số cây điều tra) x 100
+ Nhóm bệnh hại lá: Áp dụng theo hướng dẫn của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển rau Châu Á (AVRDC)
Cấp 0: Cây không bị bệnh
Cấp 1: Có vết bệnh đến < 10% diện tích lá bị bệnh
Cấp 2: Có vết bệnh 10% đến < 25% diện tích lá bị bệnh Cấp 3: Có vết bệnh 25% đến < đến 50% diện tích lá bị bệnh Cấp 4: Có vết bệnh 50% đến < 75% diện tích lá bị bệnh 30 Cấp 5: Có vết bệnh từ 75% diện tích lá bị bệnh trở lên
Các chỉ tiêu năng suất và chất lượng của cây dưa lê Hàn Quốc
- Khối lượng trung bình quả (gram): Cân 10 quả đại điện tính khối lượng TB
- Năng suất lý thuyết (tạ/ha): Thu 7 cây mẫu/ô tính năng suất lý thuyết
- Năng suất thực thu (tạ/ha): Thu cả ô tính năng suất thực thu
Chất lượng quả dưa lê Hàn Quốc
- Độ dày vỏ quả (cm)
- Độ dày thịt quả (cm)
- Độ Brix: Đo bằng máy đo độ Brix
- Hương vị: Đánh giá bằng phương pháp nếm thử cảm quan
Hiệu quả kinh tế trên cây dưa lê Hàn Quốc
- Đánh giá ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến hiệu quả kinh tế trên cây dưa lê Hàn Quốc
Phương pháp xử lý số liệu
- Số liệu được xử lý theo phần mềm thống kê Excel và IRRISTAT 5.0