Phương Pháp Dạy Học, Hóa Học, Hệ Thống Bài Tập, Năng Lực Vận Dụng Kiến Thức, Lớp 10.Docx

MỞ ĐẦU ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘI TRƢỜNGĐẠIHỌCGIÁODỤC NGUYỄNTHỊTHU SỬDỤNGHỆTHỐNGBÀITẬPHÓAHỌCNHẰMPHÁTTRIỂNNĂNG LỰCVẬNDỤNGKIẾNTHỨCVÀOTHỰCTIỄN PHNPHIKIM LỚP10 LUẬNVĂNTHẠCSĨSƢPHẠMHÓAHỌC HÀNỘI–2015 ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀ[.]

LỜICẢMƠN

Saumộtthờigiannghiêncứu,đềtài:“SửdụnghệthốngbàitậpHóahọcn hằ mpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnvàothựctiễn(Phầnphikimlớp10)”đãhoànthà

nh

Tôix i n bàytỏl ò n g b i ế t ơ n c h â n t h à n h v à s â u s ắ c n h ấ t t ớ i P G S T S : T r ầ

n T ru n g Ninh,ngườithầyđãtrựctiếphướngdẫnvàchỉbảotậntìnhtrongsuốtquátrìnhxâydựngvàhoànthànhluậnvăn

Tôixinchânthànhcảmơnsựgiúpđỡ,tạođiềukiệncủacácthầycôgiáotrườngĐạihọc

Đặcbiệtlàsựchỉbảotậntìnhcủacácthầycôtrựctiếpgiảngdạytôitrongsuốtthờigiantôihọctậptạitrường

TôixinchânthànhcảmơnBangiámhiệu,cácthầycôgiáovàtoànthểcácem họcsinhtrườngTHPTHoàngVănThụ-

UôngBí,QuảngNinh;trườngTHPTTân

Yênsố1-TânYênBắcGiangđãtạođiềukiệnchotôiđiềutra,khảosát,thựcnghiệmđểhoànthànhl

u ậ n vănnày

Tôicũngxinchânthànhcảmơntớinhữngngườithântronggiađình,bạnbèv à đồngnghiệpđãđộngviên,giúpđỡtácgiảtrongsuốtquátrìnhhọctậpvàthựch iện luậnvănnày

Xinchânthànhcảmơn!

QuảngNinh,ngày thángn ă m 2015

Ngườithựchiện

NGUYỄNTHỊTHU

HọcsinhLớpđốichứngLớpthựcnghiệmNhàxuấtbảnSáchgiáokhoa

TrunghọcphổthôngĐốichứng

ThựcnghiệmThựcnghiệmsưphạmPhươngphápdạyhọc

MỤCLỤC

Lờicảmơn i

Danhmụcchữ viếttắt ii

Mụclục iii

Danhmụcbảng vi

Danhmụchình vii

MỞĐU 1

CHƯƠNG1:CƠSỞLÍLUẬNVÀTHỰCTIỄNCỦAVIỆCTUYỂNCHỌN,THIẾTKẾ VÀSỬDỤNGHỆTHỐNGBÀITẬPHÓAHỌCNHẰMPHÁTTRIỂNNĂNGLỰCVẬ NDỤNGKIẾNTHỨCVÀOTHỰCTIỄN-PHIKIMLỚP106 1.1 Dạyhọcđịnh hướngpháttriểnnănglực 6

1.1.1 Kháiniệmnănglực[17] 6

1.1.2 Đặcđiểmcấutrúcchungcủanănglực[5] 6

1.1.3 Cácnănglựcchung,nănglựcđặcthùcầnhìnhthànhvàpháttriểnchohọcsi nhtrunghọc phổthông.[5] 9

1.1.4 Nănglựcvậndụngkiếnthứchóahọcvàothựctiễn[17] 9

1.2 Bàitậphóahọc(BTHH) 10

1.2.1.Kháiniệm[16][25][34] 10

1.2.2 Ýnghĩabàitậphóahọc.[15][17] 11

1.2.3 Phânloạibàitập 12

1.2.4 Xuhướngphát triểncủabàitậphóahọc 12

1.2.5 Bàitậphóahọcthựctiễn[15],[17] 13

1.2.6 Phânloạibàitậphóahọcthựctiễn 14

1.3 Cơsởthực tiễn 18

1.3.1 Mụcđíchđiềutra 18

1.3.2 Nội dungđiềutra 18

1.3.3 Đối tượngđiềutra 18

1.3.4 Phươngphápđiềutra 18

1.3.5 Kếtquảđiềutra 18

1.3.6 Đánhgiákếtquảđiềutra 20

TIỂUKẾT CHƯƠNG1 21

CHƯƠNG2 :T U Y Ể N C H Ọ N , XÂYD Ự N G V À S Ử D Ụ N G B À I T Ậ P H Ó A HỌCN H Ằ M P H Á T T R I Ể N N Ă N G L Ự C V Ậ N D Ụ N G KIẾNT H Ứ C V

À O THỰ CTIỄN 22

2.1.Phântíchmụctiêu,nộidung,cấutrúcchươngtrìnhhóahọc10-Phikim2 2 2.1.1 Mục tiêucơbảnchươngtrìnhhóahọc 10-Phikim 22 2.1.2 Nộidungchươngtrìnhhóa 10-phầnphikim 22

2.2 Thiếtkếhệ thốngbàitậpnhằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvào thựctiễn 24

2.2.1 Nguyêntắclựachọnvàxâydựnghệthốngbàitậphóahọcnhằmpháttriểnn ăn g lựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn 24

2.2.4 Cáchgiảibàitập thựctiễn 29

2.2.5 Hệthốngbàitậpđểpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn.3 0 2.3 Mộtsốhướngsửdụnghệthốngbàitậphóahọcnhằmpháttriểnnănglựcvậndụngk iếnthứcvàothựctiễnchươngoxi-lưuhuỳnhvàchươnghalogen 65

2.3.1 Sửdụngtrong việctruyềnthụkiếnthứcmới 65

2.3.2 Sửdụngtrong việchoànthiệnkiếnthức,kĩnăng 66

2.3.3 Sửdụngtrongviệckiểmtrađánhgiá 66

2.4 Thiết kếmột sốgiáo án bàidạycó sửdụng hệ thống bàitập hóahọc nhằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn,bộdụngcụđánhgiánănglựccủah ọ c sinh 67

2.4.1 Giáo ánsửdụng hệthôngbàitậpthựctiễnkhidạybàimới 67

2.4.2 Mộtsốđềkiểmtrasauthựcnghiệmvà đápán.(phụlục6,7,8) 77

2.4.3 XâydựngbộcôngcụđánhgiásựpháttriểnnănglựcHS(phụlục5) 77

TIỂUKẾT CHƯƠNG 2 77

CHƯƠNG3:THỰCNGHIỆMSƯPHẠM 78

3.1 Mụcđích,nhiệmvụthựcnghiệm 78

3.1.1 Mụcđíchthựcnghiệmsưphạm 78

3.1.2 Nhiệmvụthựcnghiệmsưphạm 78

3.2 Thời gian,đốitượngthựcnghiệm 78

3.2.1 Thờigianthựcnghiệm 78

3.2.2 Đối tượngthựcnghiệm 78

3.3 Quátrìnhtiến hànhthựcnghiệm 79

3.3.1 Lựachọnđốitượngthựcnghiệm 79

3.3.2 Kiểmtramẫutrướcthựcnghiệm 79

3.3.3 Lựachọngiáoviênthựcnghiệm 79

3.3.4 Tiếnhànhthựcnghiệm 79

3.3.5 Thựchiệnchươngtrìnhthựcnghiệm 80

3.4 Kếtquảthựcnghiệmvàxửlýkết quảthựcnghiệm 80

3.4.1 Kết quảkiểmtratrước thựcnghiệm 80

3.4.2 Kếtquảkiểmtrasauthựcnghiệm 81

3.4.3 Xửlíkếtquả 88

3.4.4 Phântíchkếtquả thựcnghiệmsưphạm 91

TIỂUKẾTCHƯƠNG3 97

KẾTLUẬNVÀKHUYẾNNGHỊ 98

1 Kếtluận 98

2 Khuyếnnghị 99

TÀILIỆUTHAMKHẢO 100

PHỤLỤC 103

Bảng1.1.MứcđộsửdụngBTHHgắnvớithựctiễn 18

Bảng1.2.TìnhhìnhsửdụngdạngBTHHgắnvớithựctiễntrongdạyhọctheocácmứcđộ nhậnthứccủaHS 19

Bảng3.1.SốhọcsinhđạtđiểmXitrướckhithựcnghiệm 80

Bảng3.2.Bảngphânphốitầnsố,tầnsuấtvàtầnsuấtlũytíchbàikiểm tralần1củatrư ờn g THPTHoàngVănThụ 81

Bảng3.3.Bảngphânphốitầnsố,tầnsuấtvàtầnsuấtlũytíchbàikiểm tralần1củatrư ờn g THPTTânYênSố1 82

Bảng3.4.Bảngphânphốitầnsố,tầnsuấtvàtầnsuấtlũytíchbàikiểm tralần2củatrườngTHPTHoàngVănThụ 83

Bảng3.5.Bảngphânphốitầnsố,tầnsuấtvàtầnsuấtlũytíchbàikiểm tralần2củatrư ờn g THPTTânYênsố1 84

Bảng3.6.Bảngphânphốitầnsố,tầnsuấtvàtầnsuấtlũytíchbàikiểm tralần3củatrư ờn g THPTHoàngVănThụ 85

Bảng3.7 Bảng phân phốitầnsố,tần suấtvàtầnsuấtlũytíchbàikiểmtralần 3củatrường THPTTânYênsố1 86

Bảng3.8.Bảngtổnghợp phânloạikếtquả3bàikiểmtracủaHStrườngTHPT HoàngVănThụ 87

Bảng3.9.Bảngtổnghợpp h â n loạikếtquả3bàikiểmtracủaHStrườngTHPTT â n Yênsố1 88

Bảng3 1 0 TổnghợpthămdòýkiếnHSsauthựcnghiệm 91

Bảng3 1 1 BảngtổnghợpthămdòýkiếnGVsauthựcnghiệm 93

Bảng3 1 2 K ế t quảquansáttínhtíchcực,chủđộngcủaHS 95

Bảng3.13.Kếtquảđánhgiáquabảngkiểmnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễncủ aHS 96

1 Lídochọnđềtài

MỞĐU

2015),ĐôngcácđạihọcsĩThânNhânTrungvângmệnhvuaLê Thánh Tôngsoạnbàiký chotấmbia

khẳngđ ị n h : "Hiềntàilànguyênkhíquốcgia,nguy ênkhíthịnhthìđấtnướcmạnhvàcàngl ớ n lao,ng uyênkhísuythìthếnướcyếumàcàngxuốngthấp Bởivậycácbậcvuatàigiỏiđờixưa,chẳngcóđ ờinàolạikhôngchămlonuôidưỡngvàđàotạo nhântàibồiđắpthêmnguyênkhí".

Ngàynay,trongthờikìcôngnghiệphoá,hiệnđạihoáđấtnước,Đảngtađãđ ề rachiếnlượcpháttriểngiáodục,đàotạo“coigiáodụclàquốcsáchhàngđầu”,giáodụcđóngvaitròthenchốttrongtoànbộsựnghiệpxâydựngchủnghĩaxãhộivàbảovệtổquốc,làmộtđộnglựcđưađấtnướcthoátkhỏinghèonàn,lạchậuvươnlêntrìnhđộtiêntiếncủathếgiới,giáodụclàchìakhoámởcửatiếnvàotươnglai.LuậtGiáodụcsố38/2005/

QH11,Điều28.2quyđịnh:"Phươngphápgiáodụcp hổthôngphảipháthuytínhtíchcực,tựgiác,chủđộng ,sángtạocủahọcsinh;phùhợpvớiđặcđiểmcủatừng lớphọc,mônhọc;bồidưỡngphươngpháptựhọc,kh ảnănglàmviệctheonhóm;rènluyệnkỹnăngvậndụn gkiếnthứcvào

thựctiễn;tácđộngđếntìnhcảm,đemlạiniềmvui,hứn gthúhọctậpchohọcsinh"[18].

Chiếnlượcpháttriểngiáodụcgiaiđoạn2011–

TTgngày13/6/2012củaThủtướngChínhphủchỉrõ

2020banhànhkèmtheoQuyếtđịnh711/QĐ-:"Tiếptụcđổimớiphươngphápdạyhọcvàđánhgiák

córấtíthệthốngbàitậpHóahọcvớinộidunggắnvới

thựctiễn;nênviệcxâydựnghệthốngbàitậpdạngnày làmộtyêucầucầnthiết;thôngquabàitậpHSsẽnắm chắckiếnthứccơbản;HSthấyrõmốiquanhệgiữalíthuyếtvàthựcnghiệm;trongquátrìnhgiảibàitậpthựctiễnHSsẽtựnghiêncứu;tựđưaranhữnglậpluậnđểchứngminhlựachọncủamình;cóđiềukiệnthểhiệnsuyn g h ĩ bảnthân.NhưvậyHSmớihọctiếnbộ,cóhứngthúhọctập.

Vớim o n g muốnn â n g c a o c h ấ t l ư ợ n g d ạ y h ọ c H ó a h ọ c ở t r u n g h ọ c p

h ổ thông,tôiđãlựachọnđềtài:“SửdụnghệthốngbàitậpHóahọcnhằmpháttriểnnă n glựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễnphầnphikim-lớp10”.

2 Lịchsửvấnđềnghiêncứu

Hiệnnayđ ã cónhiềucôngtrìnhnghiêncứu,tàiliệunghiêncứu,bàiviết…liênq u an đếnkhaithácthựctiễntronggiảngdạyHóahọcnhư:

- Luận văn thạc sĩcủaĐỗCôngMỹ,Xây dựng,lựa chọn hệthốngcâuhỏi lýthuyếtvà bàitậpthựctiễnmônhóahọcTrunghọcphổthông(phầnhóahọcđạicươngvàv ôcơ),Bảovệnăm2005,ĐạihọcSưphạmHàNội.

-Luậnvănthạcsĩcủa:NgôThịKimTuyến,Xâydựnghệthốngbàitậpthựctiễnhóahọ clớp11Trunghọcphổthông,Bảovệnăm2004,ĐạihọcSưphạmHàNội.

-Luậnvănt hạc sĩ c ủ a : T r ầ n T h ị P h ư ơ n g T h ả o ,X â y dựnghệ t h ố n g b ài t ậ p t r ắ c

n g h i ệm kháchquanvềhóahọccónộidunggắnvớithựctiễn,Bảovệnăm2008,Đ ạihọcsưphạmTP.HCM.

Ngoàiracònmộtsốtàiliệunghiêncứucủamộtsốtácgiảkhác:[11],[12],[ 15 ] ,[17],[19],[22],[30],[32]…

Tuynhiênhiệnchưacóđềtàinàonghiêncứuviệcxâydựngvàsửdụnghệt h ố n gbàitậphóahọcnhằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn(phầnphikim

lớp10).Đặcbiệtnhữngbàitíchhợpkiếnthứcđịaphươngvàotrongb ài giảnghóahọccònít,chưaxâydựngthànhhệthống.Vìvậyviệcxâydựnghệthốngbàitậpcósửdụngkiếnthứcthựctiễnvềđịaphươnglàcầnthiếtvàtácđộngtố ttớihứngthúhọctậpcủaHS,kíchthíchtrítòmò,hamhiểubiếtcủaHS

3 Mụcđíchnghiêncứu

Nghiêncứuxâydựng,tuyểnchọnvàsửdụnghệthốngbàitậptheođịnhhướngvậndụngkiếnthứcvà othựctiễnphầnphi kim-

lớp10gópphầnnân gcaochấtl ư ợn g dạyhọchoáhọctronggiaiđoạnhiệnnay

lưuhuỳnhvàchươnghalogenđểxâydựnghệthốngbàitập lýthuyếtvàbàitậptínhtoánphầnphikimlớp10liênquanđếnthựctiễnvàt h ự c tếđịaphương.

4.2 ĐiềutratìnhhìnhdạyhọcvàsửdụnghệthốngbàitậpHóahọc

nhằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễnđểlàmcơsởthựctiễncủađềtài 4.3 Đềxuấtnguyêntắc,quytrìnhxâydựngvàsửdụnghệthốngbàitậpHóah ọ c n hằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễntrongdạyhọcp hầ nphikim lớp10.

4.4 Thựcnghiệmsưphạm

Thựchiệndạyhọcmộtsốgiáoánchươngoxi-lưuhuỳnh,chươnghalogenlớp10cósửdụnghệthốngbàitậpnhằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễnđãthiếtkếtạicáctrường:

lớp10nhằmnângcaoch ất lượngdạyhọcmônHóahọc

8 Phươngphápnghiêncứu

8.1 Phươngphápnghiêncứulýluận

- Nghiêncứutàiliệuvềchủtrương,chínhsáchpháttriểngiáodục.Tàiliệulýluậnd ạy họchóahọc

10 Cấutrúccủaluậnvăn

Ngoàiphầnmởđầu,k ế t luậnvàphụlục,l u ậ n vănđượcchiathànhbachương:

Chương1:Cơsởlíluậnvàthựctiễncủaviệctuyểnchọn,xâydựngvàsửdụng

hệthốngbàitậpHóahọcnhằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn-phikimlớp10

Chương2:Xâydựng,tuyểnchọnvàsửdụnghệthốngbàitậpphầnphikimlớp 10t

heohướngpháttriểnnănglựchọcsinh

Chương3:Thựcnghiệmsưphạm

CHƯƠNG1 CƠSỞLÍLUẬNVÀTHỰCTIỄNCỦAVIỆCTUYỂNCHỌN,

THIẾTKẾVÀSỬDỤNGHỆTHỐNGBÀITẬPHÓAHỌCNHẰMPHÁTTRIỂNNĂ NGLỰCVẬNDỤNGKIẾNTHỨCVÀOTHỰCTIỄN-PHIKIMLỚP10

1.1 Dạyhọcđịnhhướngpháttriểnnănglực

1.1.1 Kháiniệmnănglực[17]

Nănglựclàmộtkháiniệmđượcđềcậpđếntrongnhiềutàiliệunghiêncứuvềgiáo dụctrongvàngoàinướctheonhữngcáchtiếpcậnkhácnhau.

Nănglựclàkhảnăngđápứngthíchhợpvàđầyđủcácyêucầucủamộtlĩnhvựchoạtđộng(TừĐiểnWebster'sNew20thCentury,1965)

TheotừđiểnTâmlíhọc(VũDũng–

2000):Nănglựclàtậphợpcáctínhchấth ay phẩmchấtcủatâmlícánhân,đóngvaitròlàđiềukiệnbêntrong,tạothuậnlợic h o việcthựchiệntốtmộtdạnghoạtđộngnhấtđịnh

TheoGS.NguyễnQuangUẩnvàcáccộngsự:“Nănglựclàtổhợpcácthuộctínhđộcđáo củacánhân,phùhợpvớinhữngyêucầucủamộthoạtđộngnhấtđịnh,đảmbảochohoạtđộngđ ócókếtquả”[40,tr.178]

TheoBerndMeiervàNguyễnVănCường:“Nănglựclàmộtthuộctínhtâmlýp h ức

h ợp,l à đ i ể mh ộit ục ủan h i ềuy ếut ốn h ư t r i t h ứ c , k ĩ n ă n g , k ĩ x ả o,k i n h nghiệm,sựs ẵnsànghànhđộngvàtráchnhiệmđạođức”[8,tr.4].

Theocáchtiếpcậntíchhợp,F.E.Weinert(2001)chorằng“NănglựccủaHSlàsựk ếthợphợplíkiếnthức,kĩnăngvàsựsẵnsàngthamgiađểcánhânhànhđộngcót ráchnhiệmvàbiếtphêphán tíchcực hướngtớigiải phápchocác vấnđề”.

phứchợp,làđiểmhộitụcủanhiềuyếutốnhưtrithức,kĩnăng,kĩxảo,kinhnghiệm,sựsẵngsànghànhđộngvàtráchnhiệm.Kháiniệmvềnănglựcgắnliềnvớikhảnănghànhđộng

1.1.2 Đặcđiểmcấutrúcchungcủanănglực[5]

Đểhình thànhvàphát triển năng lực cần xác định cácthành phần vàcấutrúccủanănglực.Cónhiềuloạinănglựckhácnhau.Việcmôtảcấutrúcvàcácthànhphầnnănglựccũngkhác nhau.Cấutrúcchungcủa nănglựchànhđộngđượcmôtả

(i) Nănglựcchuyênmôn(Professionalcompetency):Làkhảnăngthựchiệncácnhiệmv

ụchuyênmôncũngnhưkhảnăngđánhgiákếtquảchuyênmônmộtcáchđộclập,cóphươngphápvàchínhxácvềmặt chuyênmôn.Nóđượctiếpnhậnquaviệchọcnộidung–chuyênmônvàchủyếugắnvớikhảnăngnhậnthứcvàtâmlývậnđộng

(ii) Nănglựcphươngpháp(Methodicalcompetency):Làkhảnăngđốivới

n h ữ n g h à n h đ ộ n g c ó k ế h o ạ c h , đ ị n h h ư ớ n g mụcđ í c h t r o n g v i ệ c g i ả i quyếtc á c nhiệmvụvàvấnđề.Nănglựcphươngphápbaogồmnănglựcphươngphápchungv

à phương phápchuyênmôn.Trung tâmcủaphươngphápnhậnthứclànhữngkhản ă n g tiếpnhận,xửlý,đánhgiá,truyềnthụvàtrìnhbàytrithức.Nóđượctiếpnhậnq u aviệchọcphươngphápluận–giảiquyếtvấnđề

(iii) Nănglựcxãhội(Socialcompetency):Làkhảnăngđạtđượcmụcđíchtr

ongnhữngtìnhhuốnggiaotiếpứngxửxãhộicũngnhưtrongnhữngnhiệmvụk h

ác n ha u t r o n g s ự p h ố i h ợ p c hặ t c h ẽ v ớ i n h ữ n g t h à n h v i ê n k h á c N ó đ ư ợ c t iế pnhậnquaviệchọcgiaotiếp

(iv) Nănglựccáthể(Induvidualcompetency):Làkhảnăngxácđịnh,đánhg

i á đượcnhữngcơhộipháttriểncũngnhưnhữnggiớihạncủacánhân,pháttriểnnăngkhiếu,xâydựngvàthựchiệnkếhoạchpháttriểncánhân,nhữngquanđiểm,chuẩngiátrịđạođứcvàđộngcơchiphốicáctháiđộvàhànhviứngxử.Nóđượctiếpnhậnquaviệchọccảmxúc–đạođứcvàliênquanđếntưduyvàhànhđộngtựchịutráchnhiệm

Môhì nh cấut rú cnă ng lự ct rê nđ ây cót hể c ụ t h ể h oát ro ng từ ng lĩ nh vựcchuyênmôn,n g h ề ng hi ệp k há c n hau Mặ t k h ác , tr on g mỗil ĩ n h v ự c ng hề n g h i ệ

p n g ư ờ i tacũngmôtảcácloạinănglựckhácnhau.VídụnănglựccủaGVbaogồmnhữn

gnhómcơbảnsau:Nănglựcdạyhọc,nănglựcgiáodục,nănglựcchẩnđoánvà tưvấn,năngl ựcpháttriểnnghềnghiệpvàpháttriểntrườnghọc.

MôhìnhbốnthànhphầnnănglựctrênphùhợpvớibốntrụcốtgiáodụctheoUNESCO:

Các thành phần năng lực Các trụ cột giáo dục của UNESO

Năng lực xã hội Học để cùng chung sống

Năng lực cá thể Học để tự khẳng định

Nhưvậynhữngnănglựcnàykhôngtáchrờinhaumàcómốiquanhệchặtch ẽ vớinhau

Nộid u n g dạyhọc t h e o q u a n đ i ể m p h á t t r i ể n n ă n g l ự c k h ô n g c h ỉ g i ớ i h ạ

n trongtrithứcvàkỹnăngchuyênmônmàgồmnhữngnhómnộidungnhằmpháttriểncáclĩnhvựcnănglực:

Họcnộidungc

huyênmôn

chiếnlược

Họcphươngpháp-

Họcgiaotiếp-xãhội

Họctựtrảinghiệ m-đánhgiá

- Cácphươngphápnhậnthứcchung:Thuthập,xửlí,đánhgiá,trìnhbàythôngtin

- Cácphươngphápchuyênmôn

- Làmviệctheonhóm

- Tạođiềukiệnchosựhiểubiếtvềphươngdiệnxãhội

- Họccáchứngxử,tinhthầntráchnhiệm,khảnănggiảiquyếtxungđột

- Tựđánhgiáđiểmmạnh,điểmyếu

- Xâydựngkếhoạchpháttriểncánhân

- Đánhgiá,hìnhthànhcácchuẩnmựcgiátrịđạođứcvàvănhóa,lòngtựtrọng

1.1.3 Cácnănglựcchung,nănglựcđặcthùcầnhìnhthànhvàpháttriểnchohọcsinht runghọcphổthông.[5]

Nănglựcchung:Lànănglựccơbảnvàcầnthiếtvớitấtcảmọingườiđểconngườisốngvàlaođộngbìnhthườngtrongxãhội.Nănglựcchungđượchìnhthànhdonhiềunhiềumônhọc.Nănglựcchungbaogồm:Nănglựctựhọc;nănglựcgiảiquyếtvấnđềvàsángtạo;nănglựcthẩmmỹ,nănglựcthểchất;nănglựcgiaotiếp;nănglựchợptác;nănglựctínhtoán;nănglựccôngnghệthôngtinvàtruyềnthông

Nănglực đặcthù: lànănglực đượchình thành và phát triểnthôngquamộtmônhọcnhấtđịnh; vídụnănglực đặcthùc ủ a mônHóahọcnhư:Nănglựcsửdụngngônng ữ hóahọc;nănglựcthựchànhhóahọc;n ănglựcpháthiệnvàgiảiquyếtvấnđềthôngquamônHóahọc;nănglựctínhtoán;nănglựcvậndụngkiếnt h

ứ c hóahọcvàođờisống

1.1.4 Nănglựcvậndụngkiếnthứchóahọcvàothựctiễn[17]

1.1.4.1 Kháiniệmnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn.

Nănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn:làkhảnăngcủabảnthânngườihọctựgiảiquyếtnhữngvấnđềthựctiễnhiệuquảbằngcáchápdụngkiếnthức,kĩnăng,kĩxả o,k

in hnghiệm,tháiđ ộ và tr ách n h i ệmvàonhữngt ì n h huống,n h ữnghoạtđộngthựctiễnđểtìmhiểuthếgiớixungquanhvàcókhảnăngbiếnđổinó

1.1.4.2 Biểuhiệnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn.

- Biếtpháthiệnvấnđề,tìmđượccáchgiảiquyếtvấnđềcótrongnộidungbàihọc,trongBTHHcónộidungliênquanvớithựctiễn

- Biếtquansátvàsửdụngnhữngkiếnthức,kĩnănghóahọcđểgiảithíchnhữngsựvật,hiệntượngtrongđờisống,trongsảnxuấtvàmôitrườngxungquanh

- Tíchcựcthamgiacáchoạtđộnghọctậpđểđạthiệuquảnhất(ghichép,đưaracâuhỏivàtuânthủcáchoạtđộngtheoyêucầu…)

- Biếtthuthậpvàxửlíthôngtin,trìnhbàykếtquảmộtvấnđềcầntìmhiểutrongthựctiễnvànêuđượcphươnghướnggiảiquyếtvấnđềđóbằngnhữngkiếnthức,kĩnănghóahọc

- Lậpquitrìnhgiảibàitập;vậndụngkiếnthứcvàothựctếthôngquaphépthử;lựachọnquitrìnhlàmviệcphùhợp

- Biếtdựđoánkếtquả,kiểmtravàkếtluận

- Biếtđánhgiávàtựđánhgiákếtquả,sảnphẩmvàcónhữngđềxuấthướng

- Rènluyệnnănglựctưduykháiquátvềcácmônhọc;kĩnănggiảibàitậphó ahọc;biếtxâuchuỗicácvấnđề;cácbàitậpđểđềxuấtcáchgiảiquyết.

- Rèn khảnăng độc lậpsuynghĩ:HS tựpháthiện vấnđề;đặtcâuhỏivàdựatrênkiếnthứchóahọctìmcâutrảlờingắngọn,chínhxác

- PháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứccủaHSgắnliềnvớiviệcrènluyệnp h o ng cáchlàmviệckhoahọc

Vídụ:Giảibàitậphoáhọcgồmnhữngbướcchung:

Bước1:Địnhhướng:

- Đọckĩđềbàinắmvữngcácdữkiệncủabàitoánhoáhọc:Nhữngđiềuđãbiết,nhữngđiềucầntìm

- Tómtắtđềbài

- Phântíchđềbài;tìmmốiliênhệgiữacácsốliệu;côngthứctínhtoánhóahọc;phươngtrìnhhóahọc;xácđịnhphươnghướnggiảibài

lýquantrọngcủaquátrìnhnhậnthứcđángđượcchúngtaquantâm

Vậybàitập làgì?TheotừđiểnTiếng Việt bàitập làbài racho HSlàmđểvậndụngđi ều đãhọc,cònbàitoánlàvấnđềcầngiảiquyếtbằngphươngphápkhoahọc.ỞđâychúngtahiểurằngBTHHlànhữngbàiđượclựachọnmộtcáchphùhợpvớinộidungrõràng,cụthể.MuốngiảiđượcnhữngbàitậpnàyngườiHSphảibiếtsuyluậnlogicdựavàonhưngkiếnthứcđãhọc,phảisửdụngnhữnghiệntượnghóahọc,nhữngkháiniệm,nhữngđịnhluật,họcthuyết,nhữngphéptoán người họcphảib iếtphânloạibàitậpđểtìmrahướnggiảicóhiệuquả

1.2.2 Ýnghĩabàitậphóahọc.[15][17]

 nghatrídục

-Làmchínhxáchóacáckháiniệmhóahọc.Củngcố,đàosâuvàmởrộngkiếnthứcmộtcáchsinhđộng,phongphúhấpdẫn.Khivậndụngđượccáckiếnthứcvàoviệcgiảibàitập,họcsinhmớihiểukiếnthứcmộtcáchsâusắc

-BTHHlàphươngtiệnđểkiểmtrakiếnthức,kỹnăngcủahọcsinhmộtcáchc h í n h xác.

GiảiBTHHlàmộtphươngphápđưakiếnthứclýthuyếtvàothựctế,đólàphươngpháphọchiệuquả

- BTHHlàPPDH

cóhiệuquảcaotrongviệcrènluyệnkĩnănghóahọc,đượcgiữvaitròquantrọngtrongmọikhâu,mọibàidạyhóahọc.NócònđượcnângcaohơnkhiđượcsửdụnglànguồnkiếnthứcđểHStìmtòichứkhôngphảitáihiệnkiếnthức

- ĐốivớiHS,BTHHlàphươngpháphọctập,làcơsởpháttriểnnănglựctưduy,nănglựcsángtạo;giảmbớtsựhọcthuộcthụđộng;tăngcườngvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn;tạohứngthúhọctậpchoHS

- ĐốivớiGV,BTHHlà phương tiệ n,l à nguồnkiếnt h ứcđể h ì n h thànhkhái n

i ệmhóahọc,pháthiệntínhtíchcựchóahoạtđộngnhậnthứccủahọcsinhtrongquátrìnhdạyhọc,cụthểlà:

+BàitậphóahọcdùngđểmôphỏngmộttìnhhuốngthựctếđờisốngđểHSvậndụngkiếnthứcvàogiảiquyếtvấnđềcủathựctếđặtra

+Sửdụngbàitậpđểtạotìnhhuốngcóvấnđềkíchthíchhoạtđộngtưduytìmtòisángtạovàrènluyệnkĩnănggiảiquyếtvấnđềhọctập,nângcaohứngthú

1.2.3 Phânloạibàitập.

HiệnnaycónhiềucáchphânloạiBTHH,tùytheomụcđíchsửdụngmàphânloạicácdạngbàitậpkhácnhau:

- DựatheonộidungchiaBTHH:dạngBTHHđịnhtính;địnhlượng;bàitậpthựcnghiệm;bàitậptổnghợp

- Dựatheohìnhthứcchiathànhbàitậptựluận(trắcnghiệmtựluận).Khilàmbài,HSphảitrìnhbàycâutrảlời,lậpluận,chứngminhbằngngônngữcủamình.Trong bàitậptựluận,lại chiara: bàitậpđịnhtính, bài tậpđịnhlượng,bài tậpcósửdụngh ì n h vẽ,b à i t ậpt h ựct ế d ựav à o t í n h c h ất,n ộid u n g b à i tập.B à i t ậpt r ắcn g

h i ệm(t r ắcn g h i ệmk h á c h q u a n ) B à i t ậpt r ắcn g h i ệmđ ư ợ cc h i a t h à n h 4 d ạngchính:dạngđiềnkhuyết,dạngghépđôi,dạngđúngsai,dạngnhiềulựachọn

ĐịnhhướngxâydựngchươngtrìnhSGKTHPTcủaBộGiáodụcvàĐàotạo( n ă m 2002)cóchútrọngđếntínhthựctiễnvàđặcthùcủamônhọctronglựachọnkiếnthứcnộidungSGK.Quanđiểmthựctiễnvàđặcthùcủahóahọccầnđượchiểuởgócđộsauđây:

-Nộidungbàitậpngắngọn,khôngnặngthuậttoán,tậptrungvàorènluyệnvàph át triểncácnănglựcnhậnthức,tưduyhóahọc

-Nộidungkiếnthứchóahọcphảigắnliềnvớithựctiễnđờisống,xãhội.CácBTHHcầnchúýđếnviệcmởrộngkiếnthứchóahọcvàứngdụng

- ĐadạnghóacácdạngBTHH:vídụcácdạngbàithựchành;cácdạngbàitậph ì

n h v ẽ;c á c b à i lắpd ụngc ụ;t i ếnh à n h t h í nghiệm…

T ạ oh ứngt h ú , t ì m t ò i , khámphákiếnthức

- CầnsửdụngbàitậpTNKQ,chuyểnhóamộtsốdạngBTtựluận,tínhtoánsangdạngbàiTNKQ.Tăngcườngsửdụngbàitậpthựcnghiệmđịnhlượng.Thaythếdầnnhữngbàilíthuyếthọcthuộcbằngnhữngdạngbàitậpđòihỏisựtưduy,tìmtòi

1.2.5 Bàitậphóahọcthựctiễn[15],[17]

1.2.5.1 Kháiniệmbàitậphóahọcthựctiễn

BTHHt h ựct i ễnc ò n g ọil à B T H H g ắnvớit h ựct i ễn(hoặcB T H H c ó n ộid u n

g thựctiễn),đólànhữngbàitậpcónộidunghoáhọc(nhữngđiềukiệnvàyêucầu)xuấtpháttừthựctiễn.Quantrọngnhấtlàcácbàitậpvậndụngkiếnthứcvàocuộcsốngvàsảnxuất,gópphầngiảiquyếtmộtsốvấnđềđặtratừthựctiễn

1.2.5.2 aitrchứcnăngcủabàitậphóahọcthựctiễn

 Vềkiếnthức

- ThôngquabàitậpthựctiễnHShiểukĩhơncáckháiniệm,tínhchấthóahọc,củ ng cốkiếnthứcmộtcáchthườngxuyênvàhệthốnghóakiếnthức,mởrộngsựh iể u biếtmộtcáchsinhđộng,phongphúmàkhôngtạoáplựcchoHS

- GiúpHShiểuthêmvềthiênnhiên,môitrườngsốngxungquanh,ngànhsảnxuấthóahọc,nhữngvấnđềmangtínhthờisựtrongnướcvàquốctế

- Bướcđầugiúphọcsinhvậndụngkiếnthứcđểlígiảivàcảitạothựctiễnnhằmnângcaochấtlượngcuộcsống

 Vềkn ă n g

- RènluyệnvàpháttriểnchoHSnănglựcnhậnthức,nănglựcthíchứng,nănglựcpháthiệnvàgiảiquyếtvấnđề,nănglựchợptácvàlàmviệctheonhóm

- Rènluyệnvàpháttriểncáckĩnănghọctậpnhư:Kĩnăngthuthậpthôngtin,vậndụngkiếnthứcđểgiảiquyếttínhhuốngcóvấnđềmộtcáchlinhhoạt,sángtạo

- Rènluyệnkĩnăngthựchànhhóahọc

- Bồidưỡngvàpháttriểncácthaotáctưduy:quansát,sosánh,phântích,suyđoán,tổnghợp…

 Vềgiáodụctưtưởng

- RènchoHStínhkiênnhẫn,tựgiác,chủđộng,chínhxác,sángtạotronghọctậpvàquátrìnhgiảiquyếtcácvấnđềthựctiễn

- ThôngquanộidungcácbàitậpthựctiễngiúpHSthấyrõlợiíchcủaviệchọcmônHóahọctừđótạođộngcơhọctậptíchcực,kíchthíchtrítòmò,ócquansát,s ự hiểubiết,làmtănghứngthúhọcmônhóahọctừđógiúpHSsaymênghiêncứukh oahọcvàcôngnghệgiúpHScónhữngđịnhhướngnghềnghiệptươnglai

 Vềgiáodụckt h u ậ t tổnghợp

BộmônhóahọccónhiệmvụgiáodụckĩthuậttổnghợpchoHS,BTHHtạođiềukiệntốtchoHSlàmviệcnày.Nhữngvấnđềcủakĩthuậtcủanềnsảnxuấtyêuc ầ u đượcbiếnthànhnộidungcủacácBTHH,lôicuốnHSsuynghĩvềcácvấnđềcủakĩthuật.BTHHcòncungcấpchoHSnhữngsốliệulýthúcủakĩthuật,nhữngsố liệumớivềphátminh,vềnăngsuấtlaođộng…

Vídụ:Bệnhtaychânmiệnglanrộngvàdiễnbiếnphứctạptrênphạmvicảnước,hiệnchưacóvắcxinđểphòngchống,nhiềugiađìnhcótrẻnhỏcũngnhưmộtsốt r ư ờ n g h ọ c c o

i c h ấ t k h ử k h u ẩ n CloraminB l à " b ả o b ố i " B i ế t c ô n g t h ứ c c ủ a chloraminBvớithànhphầnhóahọcchínhlàsodiumbenzensulfochloramin,công

 Bàitậpđịnhlượng:Tínhlượnghoáchấtcầndùng,phachếdungdịch….

Vídụ:Trongcácnhàmáycungcấpnướcsinhhoạtthìkhâucuốicùngcủaviệcxửlínướclàkhửtrùngnước.Mộttrongcácphươngphápkhửtrùngnướcđangđượcdùngphổbiếnởnướctalàdùngclo.Lượngclođượcbơmvàonướctrongbểti ếpxúclà5g/

m3.DânsốUôngBílà100.000người,mỗingườidùng150lítnước/

ngày,thìnhàmáycungcấpnướcsinhhoạtcầndùngbaonhiêukgclomỗingàychov i ệ c xửlínước?

 Bàitậptổnghợp:baogồmcảkiếnthứcđịnhtínhlẫnđịnhlượng.

Vídụ:Thiếuv à thừaiotđềugâyhậuquả nghiêmtrọng.Mộttrongnhữngcáchbổsungiottốtlàdùngmuốiiốtthườngxuyên,lượngiốtthừasẽđượcthảiran g o ài quaconđườngnướctiểu.TrongmuốiiotchứaKaliiotualàmộtchấtrấtdễbịoxi hoáthànhI2rồi bayhơimất,nhấtlàkhicónước

hoặccácchấtoxihoácótrongmuốihoặc k h i ởn h i ệ t đ ộc a o Đ ể h ạ n chế sựt h ấ t th oá t

io ttrong muối,quiđ ị n h lượngnướctrongmuốiiotkhôngvượtquá5%vềkhốilượng(theoTCVN5647:1992),chothêmchấtổnđịnhiotnhưNa2S2O3,khiđócóthểgiữlượngKItrongmuốiiotkhoảng6tháng

ànthựcphẩm,dưlượngSO2trongcácsảnphẩmchếbiếntừquảkhô,rượu nhotrướckhisửdụnglà≤100mg/

1kgsảnphẩm.VậylượngdưSO2l ớ nn h ất theotiêuchuẩn,trong1tấnvảikhôlà?

 Giảiquyếtcáctìnhhuốngcóvấnđềtrongquátrìnhlàmthựchành,thín g hi ệmnhư:Sửdụng dụngcụthínghiệm,sửdụnghoáchấthợplí,

qu ét màlạirắcbột Slên?.Emhãygiải thích việclàm này?.NếukhôngcóbộtS thìemsẽxửlínhưnàođểdọnđượcthủyngânkhỏipháttánramôitrường?

B 0,0631mg/m3SO2và0 , 0 5 9 9 mg/m3NO2k hô ngkhíkhôngbịônhiễm

C 0,03155mg/m3SO2và0,02995mg/m3NO2khôngkhíkhôngbịônhiễm

D 6,31mg/m3SO2v à5,99mg/m3N O2k h ô n gkhíbịônhiễm

Mỗilĩnhvựcthựctiễntrênlạibaogồmtấtcảcácloạibàitậpđịnhtính,địnhlượng,tổnghợp;bàitậplíthuyết,bàitậpthựchành

Vídụ:Khôngnhữngtủlạnh,máylạnhcầndùngđếnfreonmàtrongdungdịchg i ặ

t tẩy,c á c l o ạ i s ơ n , b ì n h c ứ u h o ả c ũ n g sửd ụ n g f r e o n v à c á c c h ấ t t h u ộ c d ạ n g freon.Đâylànhữnghóachấtthiếtyếutrongquátrìnhsảnxuấtvàsửdụngkhôngtránhkhỏithấtthoátmộtlƣợnglớnhoáchấtdạngfreonbốchơibaylênkhíquyểnvàpháhủytầngozon.Cơchếphânhủyozonbởifreon(thídụCF2Cl2)theocơchếgố c đƣợcviếtnhƣsau:

 Mức4:Yêucầuhọcsinh vậndụngkiếnthức, knănghoáhọcđểgiải

quyếtnhữngtìnhhuốngthựctiễnhoặcđểthựchiệnmộtcôngtrìnhnghiêncứukhoahọcn hỏ,đơngiản,đềrakếhoạchhànhđộngcụthể,viếtbáocáo.

Vídụ:Tìmhiểunguyênnhângâysuygiảmtầngozon;táchạiviệcsuygiảmtầngozonđếnmôitrường

TrênđâylàmộtsốcáchphânloạiBTTT.Tuynhiên,cónhiềuBTTTlạilàt ổn ghợpcủarấtnhiềuloạibài.

1.3 Cơsởthựctiễn

1.3.1 Mụcđíchđiềutra

- TìmhiểuvàđánhgiáđúngthựctrạngviệcsửdụngBTHHcónộidungthựctiễnhiệnnayởmộtsốtrườngTHPTởvùngnúivàtrênđịabànUôngBí,coiđólàcăncứđểxácđịnhphươnghướng,nhiệmvụpháttriểntiếptheocủađềtài

- TìmhiểuhứngthúcủaHSvớimônHóahọc

- MứcđộvàcáchthứckhaithácBTcónộidungthựctiễn;

1.3.2 Nộidungđiềutra

- Điềutravềthựctrạngsửdụngcâuhỏi,BTHHtheohướngpháttriểnnăngl ựcvậndụngkiếnthứcHóahọcvàothựctiễncủaGVởtrườngTHPT

- ĐánhgiácủaGVvềnănglựcvậndụngkiếnthứccủaHSkhisửdụngBTtheohướngvậndụngkiếnthứcHóahọcvàothựctiễnởtrườngTHPT

1.3.3.Đốitượngđiềutra

- CácGVtrựctiếpgiảngdạybộmônHóahọcởmộtsốtrườngTHPTthuộcthànhphốUôngBítỉnhQuảngNinhvàtrườngTHPTTânYênsố1BắcGiang

Bảng1.2.TìnhhìnhsửdụngdạngBTHHgắnvớithựctiễntrongdạyhọctheocá cmứcđộn

hậnthứccủaHS.

Rấtthườngxuyên

Thườngxu

Khôngsửdụng

HStáihiện, nhậnb i ế t lại

9)

57,9%(11/19)

15,8%(3/19)

- Dạngbàitậpkhaithácởmứctáihiệnlạikiếnthứcnhƣmôtả,giảithíchhiệntƣợngtựnhiênhoặcnêulạihiệntƣợngxảyratrongcácgiờthựchành.Dạngbài

- HSchƣacóthóiquenđặtcâuhỏitạisaovớinhữnghiệntƣợngxungquanh,tấtcảnhữngcâuhỏiđềuđƣợcGVđặtravàHSthụđộngđitìmcâutrảlời,dođókhảnăngquansát,nănglựctƣduytừnhữngtìnhhuốngtrongthựctiễncónhiềuhạnchế

- Tìmhiểuthựctrạng,mứcđộ,cáchkhaithácBTTTcủaGVởmộtsốtrườngTH PThiệnnay.TừkếtquảđiềutrachothấynhucầucủaviệcsửdụngBTHHcónộidungthựctiễntrongviệcpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễnc ủaHSlàrấtcầnthiết.

CHƯƠNG2 TUYỂNCHỌN,XÂYDỰNGVÀSỬDỤNGBÀITẬPHÓAHỌCNHẰMPHÁT TR

Trìnhbàyđượctínhchấthóahọccơbảncủaoxi,ozon,lưuhuỳnhvànhữnghợp chấtcủalưuhuỳnh

2.1.1.2 ềkĩnăng:

Tiếnhànhthínghiệm,quansáthiệntượng,giảithíchvàkếtluận,viếtđượcp h ư ơ n g trìnhhóahọccủacácphảnứng

Vậndụngkiếnthứclíthuyếtđểgiảicácbàitậphóahọchoặcgiảithíchhiệntượngthườnggặptrongcuộcsống

Phântíchbảngsốliệu,sơđồthínghiệmtừđórútranhậnxét,tínhtoántheocô n g thứcvàphươngtrìnhhóahọc,sơđồphảnứng

2.1.1.3 ềtháiđộ:

Rènluyệnchohọcsinhđứctínhcẩnthậntronglaođộngvàhọctập.Tôntrọngkỉluật,trungthựctrongcôngviệc

Yêuthíchmônhóahọc,hamhọctập,tìmhiểuvềhóahọc

Vậndụngkiếnthứchóahọcvàođờisống,sảnxuấttừđóhìnhthànhniềmđammêkhoahọc.Cótinhthầntráchnhiệmđốivớigiađình,bảnthân,xãhội

2.1.2 Nộidungchươngtrìnhhóa10-phầnphikim

- Trêncơsởkhungphânphốichươngtrìnhbanhànhkèmtheocôngvănsố7299/

BGDĐT-GDTrHngày12/8/2008củaBộGiáodụcvàĐàotạo

- Căncứ“HướngdẫnthựchiệnđiềuchỉnhnộidungdạyhọcmônhóahọcTHPT(kèmtheocôngvănsố5842/BGDĐT-VPngày01tháng9

năm2011củaBộG i áo dụcvàĐàotạo)

)

Đọcthêmứngdụngcủa chúng.Khôngdạytấtcảcácmụ

Tiết58,59 Luyệntậpoxilưuhuỳnh Tiết58:LíthuyếtTiết5

9:Bàitập

Tiết60 Bàithựchànhsố5:Tínhchấtcáchợpc

hấtcủalưuhuỳnh

Khôngbắtbuộctiếnhànhthíngh iệm1,3(Lấyđiểm)

2.2 Thiếtkếhệthốngbàitậpnhằmpháttriểnnănglựcvậndụngkiếnthứcvàothựcti ễn.

2.2.1 Nguyêntắclựachọnvàxâydựnghệthốngbàitậphóahọcnhằmpháttriểnnăng lựcvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn

 Nộidungbàitậpphảidựatrênmụctiêudạyhọc

KhithiếtkếcácBTcầnhướngvàomụctiêudạyhọcvàdựa

trênnhữngchuẩnkiếnthứckĩnăngmàhọcsinhcầnđạtđốivớichươngtrìnhHóahọcphổthông.[16]

 Nộidungbàitậpphảiđảmbảotínhchínhxác,tínhkhoahọcvàhiệnđại

ĐâylànguyêntắcquantrọngtrongquátrìnhxâydựngBT.KhixâydựngBTcácthôngtintrongphầndẫnhaydữkiệntrongbảngsốliệu,biểuđồcầnđảmbảotínhchínhxác,k

h o a học.CácBTcầncótínhthờisự,hiệnđạiđểkíchthíchsựtìmtòihứngthúkhoahọcchoHS

 Nộidungbàitậpphảiđảmbảorõràng,xúctích,khôngquánặngvềtínhtoán.

CácBTnêntậptrungvàokiếnthứchóahọc,rènluyệnvàpháttriểnchohọc

sinhcácnănglựcphổthôngvềđọchiểu,toán,khoahọcnhư:Nănglựcđọchiểu,phânt í c h , c h ọ n l ọ c t h ô n g t i n t r o n g v ă n b ả n k h o a h ọ c, n ă n g l ự c v ậ n d ụ n g n h ữ n

g phéptoánvừasứchọcsinhđểgiảiquyếtcácvấnđềtrongđờisống,nănglựcnhậnthức,tưduyhóahọcvàhànhđộng

BTHHnêngầngũivớikinhnghiệmcủaHShoặccậpnhậtnhữngvấnđềcótí nh thờisự,toàncầuhaynhữngcôngnghệhiệnđạinhằmkíchthíchnhucầutìmhiểumở

rộngkiếnthứccủaHS cũngnhưtăngcườngkĩnăngtìmkiếm thutập,chọn lựathôngtin,raquyếtđịnhmangtínhkhoahọc

BTHHnêncónhữngcâuhỏichophépHSđượcthểhiệnquanđiểmtháiđộvớinhững vấnđề khoahọc như: Sự hứng thúvới khoa họcvà các nghiên cứukhoahọc,tráchnhiệmvớicácvấnđềxãhộivàtoàncầu

 NộidungBTHHcầnpháthuytínhtíchcựccủaHS

HệthốngbàitậpđượclựachọngiúpchoHShiểusâuvềbảnchất,pháthuytốiđakhảnăngtưduycủaHS,tạochoHSthóiquensuynghĩvàhoạtđộngđộclập,rènluyệnnănglựctưduyphântíchtổnghợp,tưduysosánh,khảnăngpháthiện,giảiquyếtvấnđềvàhơnthế,chophépHSbộclộvàpháttriểnnănglựctưduysángtạo.Cụthể:

- BTc ó c h ứ a đ ự n g những“ t ì n h h u ố n g c ó v ấ n đề ” đ ò i h ỏ i H S p h ả i vậ ndụngkiếnthức,kĩnăng,kinhnghiệmđãbiếtvàothựctiễnđểgiảiquyết

- BTđòihỏiHSphảikếthợpcácthaotáctưduy,cácphươngphápphánđoántừkiếnthức,kĩnăngđãbiếtđểtìmra“cáimới”

- BTcónhiềucáchgiảihướngHStìmracáchgiảingắngọncáchtưduymớilạnhưngvẫnđúngvàchínhxác

 Đadạnghóacácloạihìnhcâuhỏivàbàitập

ngắn,câuhỏimở…

 Nộidungcâuhỏiphảiđảmbảotínhthựctiễn

BTHHcầnchúýđếnviệcmởrộngkiếnthứcHóahọcvàcácứngdụngcủaHóahọctrongthựctiễn,cầnkhaitháccácnộidungvềvaitròcủaHóahọcvớicácvấnđềkinhtế,xãhội,sứckhỏe,môitrường,cáchiệntượngtựnhiên,khoahọctráiđất,khoahọccôngnghệ…

 Nộidungbàitậpphảiđảmbảotínhhệthống,logicvàtínhsưphạm

HệthốngcâuhỏivàBTHHcầnsắpxếptheochương,bàivàphùhợpvớimứcđộnhậnthứctưduycủaHSnhằmrènluyệnvàtừngbướcnângcaonănglựccủaHS

KhixâydựngBTcầnchúýđếnmốiquanhệcótínhhệthốnggiữacáiđãbiếtvàcáichưabiết.BTratrướcnhiềukhicótácdụnglàmtiềnđềchoxâydựngvàtrảlời câuhỏitiếptheo.Cáctìnhhuốngtrongthựctiễnthườngphứctạpvàđòihỏiphảicókiếnthứcvàtưduytổnghợp,nênkhixâydựngBTHHcầnxửlísưphạmnhưchianhỏcácyêucầu,làmđơngiảnhóatìnhhuốngchophùhợpvớitừngmứcđộnhậnthứccủaHS

2.2.2 Quytrìnhthiếtkế bàitậphóahọcđểpháttriểnnănglựcvậ n dụngkiếnt hứcvàothựctiễn

Bước1:

+Phântíchmụctiêucầnđạtvềchươnghalogen;chươngoxi-lưuhuỳnh

+NghiêncứukĩSGK;tìmranhữngnộidungkhaithácthựctiễn;nghiêncứutàiliệuthamkhảođểchínhxáchóanộidungthựctiễn

+Nghiêncứukĩtrình độHSlựachọnđơn vịkiếnthứcphùhợp;kiếnthứcmangtínhvừasứcsẽtạohứngthúhọctậpcho HS

Bước2:

+ThiếtkếBTHHtheobước1

+Kiểmtratínhđúngđắncủanộidungkiếnthức.Dựđoánnhữngcâutrảlời,câu hỏixungquanhvấnđềvừanêu

ọc vàđồchơi.

+TạohứngthúhọctậpchoHSbằngnhữngsựkiệnthờisựmới

Bước2:

Vídụ:Bệnhtaychânmiệnglanrộngvàdiễnbiếnphứctạptrênphạmvicảnước,hiệnchưacóvắcxinđểphòngchống,nhiềugiađìnhcótrẻnhỏcũngnhưmộtsốt r ư ờ n g h ọ c

c o i c h ấ t k h ử k h u ẩ n CloraminB l à " b ả o b ố i " B i ế t c ô n g t h ứ c c ủ a chloraminBvớithànhphầnhóahọcchínhlàsodiumbenzensulfochloramin,côngt h ứ c (C6H5S

O2NClNa.3H2O).ChloraminBkhitanvàonướcsẽsinhrakhíclo.EmhãygiảithíchtạisaongườitalạidùngcloraminBlàmchấtdiệtkhuẩn?

Dựkiếncâutrảlời:

+HSvậndụngtínhhóahọccủaclo.ClotácdụngvớinướctạoraHOCl

Cl2+H2OHOCl+HCl+HOCl có tính oxi hoá rấtmạnhnên phá hoại hoạt tính mộtsố enzimtrong visinhvật,gâychếtchovisinhvật

DựđoánkhókhăncủaHS:

+HStìmmọicáchviếtphảnứngcủaChloraminBtácdụngvớinước

+HScókhảnăngkhôngtrảlờiđủnhữngtínhchấtcủaHClO

GVcầnhướngdẫn HScáchlàmbài; hướng dẫncác embiếtchọnlọcthôngtin trongđề

+CóthểkhaitháckiếnthứcnàyngaytrongphảnứngcủaclovớinướcđểnhấnmạnhtínhoxihóacủaHClO

+Thayđổicáchiệntượngphảnứngvàchấtphảnứng,chỉgiữlạibảnchấtphảnứng

+Từmộtbàitoánbanđầu,tacóthểđảocáchhỏigiátrịcủacácđạilượngđãchonhư:khốilượng,sốmol,thểtích,nồngđộ

+KháiquáthóaBTtừnhữngbàithôngthường,hoặctổnghợptừnhữngBTđơnthànhBTlớn

+Giữnguyênhiệntượnghóahọcxảyravàthêmbốicảnhmangtínhthờisự,k íchthíchtrítòmòcủaHS

 Xâydựngbàitậphoàntoànmới

Thôngthường,cóhaicáchxâydựngBTmớilà:

+DựavàotínhchấthóahọcvàcácquyluậttươngtácgiữacácchấtđểđặtraBTmới.+Lấynhữngýtưởng,nộidung,nhữngtìnhhuốngthựctiễnhayvàquantrọngởnhiềubài,thayđổinộidung,cáchhỏi,sốliệu đểphốihợplạithànhbàimới